'Sommige rechters hebben een zeker dedain voor internet'

Een advocaat die zich met nieuwe media bezighoudt, downloadt zelf vast ook wel eens iets. Of niet? 'In de begindagen van Kazaa en Napster ben ik zelf redelijk actief geweest met uitwisselingsprogramma's, maar dat was met name om te kijken hoe het werkte. Ik moet het toch een beetje bijhouden. Inmiddels ben ik daar wel weer vanaf. Het kost veel tijd, die ik niet altijd heb en inmiddels is het aanbod van legale muziek en legale films zo enorm gegroeid dat er niet meer echt aanleiding is om het via een uitwisselingsprogramma te verkrijgen.' Toch maakt hij een enkele keer nog wel gebruik van een P2P-programma. 'Als iets niet meer te vinden of uitverkocht is, wil ik om die reden nog wel eens een uitwisselingsprogramma proberen.'

Dat je in Nederland muziek en films mag downloaden, vindt Alberdingk Thijm niet vreemd. 'Je kunt het technisch namelijk helemaal niet controleren of mensen aan het downloaden zijn. Je zou of de huizen langs moeten gaan om het te bekijken of je zou technische middelen moeten toepassen. Maar we hebben net in die Brein-zaken gezien dat die methodes tamelijk discutabel zijn en zich slecht verhouden met het recht op privacy.'



Los daarvan vindt hij dat je je moet afvragen of mensen hiervoor überhaupt wel vervolgd zouden moeten worden. 'Ik vind dus van niet! Het auteursrecht is nooit direct van toepassing geweest op het handelen van consumenten of privé-personen. Het heeft altijd betrekking gehad op commerciële partijen die in het openbaar opereerden. Die moet je aanpakken, maar niet privé-personen.' Volgens de advocaat is het auteursrecht daar ook niet voor geschikt. 'Het is een lastig recht dat ooit in het leven werd geroepen om nadrukken bij een drukker tegen te gaan. Een drukker, uitgever of kopieerwinkel zijn allemaal makkelijk te controleren, maar dat geldt niet voor de consument.’ Wel denkt Alberdingk Thijm dat je een soort vergoedingenmodel zou kunnen introduceren om ervoor te zorgen dat rechthebbenden worden gecompenseerd. ‘Maar daarbij vind ik het wel van belang dat er eerst wordt aangetoond of er echt ook schade geleden wordt; dat het ten koste gaat van de inkomsten die artiesten en anderen krijgen.’

Het belangrijkste verschil tussen offline en online noemt hij de mate waarin de rechthebbende controle heeft over de informatie. ‘Op internet is die controle er veel minder, terwijl die controle er offline in zekere mate wel is. Boeken zijn fysiek, evenals cd’s. Als je die gaat verhandelen is dat zichtbaar en gebeurt dat bovendien binnen een beperkt territorium. Op internet zijn die grenzen er niet en is dat in één keer internationaal en worden die handelingen door consumenten verricht. Het privacybelang is daarbij ook een stuk groter. Dat is een belang dat we goed in de gaten moeten houden. Juist op internet!’ Het internationale karakter van internet maakt ook de handhaving van het recht veel moeilijker. Als voorbeeld noemt Alberdingk Thijm de online kansspelen die in Nederland verboden zijn. ‘In Engeland is online gokken toegestaan. Op grond van uitspraken van de Nederlandse rechter mag je de gokspelletjes alleen niet in Nederland aanbieden omdat het hier verboden is. Dat is natuurlijk een hele rare toestand! Een dergelijke situatie is ook niet wenselijk voor het internet omdat je je als ondernemer wel twee keer bedenkt voor je iets gaat aanbieden, terwijl het gewoon in het ene land wel mag en in het andere niet.’ Daar komt volgens hem bij dat het om Engeland gaat. ‘En dat is nou niet bepaald een Pirate Haven of een raar offshore-eilandje waar iedereen maar iets kan beginnen. Nee, dat is gewoon een lid van de Europese Unie. Ik vind echt dat rechters terughoudender zouden moeten zijn met het toepassen van het eigen recht op grensoverschrijdende, internationale internetgeschillen zoals bijvoorbeeld bij kansspelzaken.’