Sociaal netwerk 0. richt zich op lezen en delen overheidsdocumenten

Een aantal Nederlanders zijn bezig met het opzetten van een sociaal netwerk, dat als doel heeft overheidsdocumenten makkelijker te kunnen opvragen en te delen. Het initiatief moet leiden tot een transparantere overheid.

Voorlopig staat het sociale netwerk 0. (nulpunt) nog lang niet live; een eerste testversie wordt pas eind volgend jaar verwacht, zo vertellen de initiatiefnemers aan Tweakers.net. Vervolgens moet er een bèta komen, waarna de eerste echte versie pas volgt. "Wanneer dat precies zal zijn is nog niet te zeggen. Wij willen eind 2013 drie 'proofs of concept' gereed hebben."

Het opvragen van overheidsdocumenten is nu nog vaak lastig. Veel documenten die niet openbaar online staan kunnen worden opgevraagd via de Wet Openbaarheid van Bestuur, maar dat kost over het algemeen veel tijd en levert niet altijd wat op; veel documenten blijven verborgen. Documenten die wel online op te vragen zijn, staan verspreid over diverse sites en zijn bovendien niet altijd even makkelijk te vinden voor mensen die niet weten hoe die sites werken.

Het netwerk 0. moet gaan werken via lijsten met interesses, zo blijkt uit een filmpje op de website; nieuwe documenten die verband houden met interesses die de gebruiker heeft ingevuld, verschijnen automatisch in een lijst. Gebruikers kunnen die documenten zien, notities maken met een markeerstift en notities van andere gebruikers zien. Vervolgens kunnen de documenten en notities worden gedeeld via sociale netwerken.

Een van de grote problemen lijkt te worden hoe documenten worden verzameld en voorzien kunnen worden van een 'tag' op onderwerp: documenten moeten van veel verschillende overheden en instanties komen: "De oplossing zal er van afhangen hoe de database er uit gaat zien, hoe de verschillende ambtenaren hun documenten op zullen slaan, en hoe en door wie deze vervolgens zullen worden geïndexeerd door het systeem." Daarom werken de inititiefnemers samen met de instanties. "In expertmeetings rond de nieuwe Wet Openbaarheid van Bestuur waar wij aan deelnamen is de nadruk gelegd op het gebruik van open data. Het helpt al enorm als de data op tekst te doorzoeken is."

De initiatiefnemers, die zich mede hebben laten inspireren door sites als Wikileaks, zijn twee mensen van designcollectief Metahaven uit Amsterdam en een beeldend kunstenaar, Jonas Staal. Ook freelance-journalist Brenno de Winter, die vaak gebruikmaakt van de Wet Openbaarheid van Bestuur om documenten op te vragen, is als adviseur betrokken bij het initiatief.