Fatal Frame is een gameserie die al meer dan 25 jaar meegaat. Misschien dat de naam Fatal Frame je niet direct bekend in de oren klinkt, want bij ons in Europa stond de reeks jarenlang bekend als Project Zero. In totaal zijn er vijf hoofddelen uitgekomen, evenals twee remakes en één spin-off. Fatal Frame II: Crimson Butterfly REMAKE is, zoals de naam al zegt, een remake van het tweede deel: Project Zero II: Crimson Butterfly. De vraag blijft natuurlijk, in een tijdperk waarin remakes en remasters steeds meer de standaard worden, of deze game het waard is. Die vraag ga ik in deze review beantwoorden.
Voordat ik daadwerkelijk met de review begin, wil ik nog wat vertellen over de naamvoering. Het komt vaker voor dat een game een Japanse en een Westerse naam heeft, zoals bijvoorbeeld SEGA’s Like A Dragon, die in het Westen jarenlang als Yakuza door het leven ging. Bij Fatal Frame zit dat net iets anders; deze reeks kent namelijk drie verschillende namen. Project Zero was, zoals ik al eerder zei, de Europese naam, terwijl de serie in Japan simpelweg Zero heette en in Amerika altijd de titel Fatal Frame droeg. In 2021 werd de naam wereldwijd gelijkgetrokken naar Fatal Frame bij de release van Maiden of Black Water (die overigens bij de oorspronkelijke release op de Nintendo Wii U in Europa nog wel de naam Project Zero had). Sindsdien wordt deze titel internationaal gebruikt om de marketing van de reeks overal eenduidig te houden.
Het is misschien ook leuk om de betekenis van deze namen toe te lichten. De naam Zero verwijst naar de Japanse spirituele betekenis van "nietsheid" en de "nul-horizon". De naam Fatal Frame is gebaseerd op het gameplay-mechanisme waarbij je een foto moet maken op exact het juiste ("fatale") moment om maximale schade aan te richten. De naam Project Zero is volgens de overlevering gekozen voor de Europese markt om het geheel een mysterieuzer en minder "pulp-achtig" karakter te geven dan de naam Fatal Frame.
Nu ik dat heb toegelicht, is het tijd om dieper in te gaan op Fatal Frame II: Crimson Butterfly REMAKE.
Zoals ik al schreef, is de nieuwe Fatal Frame II: Crimson Butterfly een remake, zoals de naam ook al zegt. Het origineel stamt alweer uit 2003 en kwam destijds uit voor de klassieke Xbox en de PlayStation 2. Dit is echter niet de eerste keer dat deze game een remake krijgt; in 2012 verscheen er namelijk al een versie voor de Nintendo Wii. Ik heb die Wii-versie zelf ook gespeeld, maar om heel eerlijk te zijn: ik vond de game niet prettig spelen met de Wii Remote. Deze nieuwe uitgave is gelukkig geen remake van de Wii-versie, maar een volledig nieuwe remake van het origineel uit 2003. Op de vernieuwingen kom ik later in deze review nog terug.
Het verhaal draait om de tweelingzussen Mio en Mayu Amakura. Wanneer zij het bos uit hun kindertijd bezoeken, een plek die binnenkort zal verdwijnen door de aanleg van een stuwdam, wordt Mayu weggelokt door een mysterieuze, karmijnrode vlinder. Mio achtervolgt haar en samen belanden ze in het legendarische
Minakami Village, dat bekendstaat als het 'Verloren Dorp'.
Minakami Village is gehuld in een eeuwige nacht en van de kaart geveegd na een mislukt ritueel. De geesten van de bewoners dwalen er nog steeds rond, wanhopig op zoek naar een tweeling om het gruwelijke Crimson Sacrifice Ritual te voltooien. Een groot deel van het verhaal draait om schuldgevoel; Mio voelt zich verantwoordelijk voor een ongeluk uit hun jeugd waarbij Mayu haar been bezeerde. De nieuwe "hand-vasthoud-mechaniek" maakt deze zorgzaamheid en de kwetsbaarheid van Mayu tijdens het spelen tastbaar.
Dit is in grote lijnen hoe het verhaal in elkaar zit, maar de kern ligt in de achtergrond van het mislukte ritueel. Dit offer was bedoeld om de Hellish Abyss (de helse afgrond), een diep gat onder het dorp, rustig te houden. Als de afgrond niet op tijd wordt gevoed, barst de "Repentance" los: een duisternis die de wereld opslokt en alle bewoners in eeuwige pijn laat dwalen. Voor dit ritueel is een tweeling die in het dorp is geboren vereist. De traditie schrijft voor dat de oudere tweelinghelft de jongere moet wurgen. Volgens de legende verandert de overleden tweelinghelft in een Crimson Butterfly, die over het dorp waakt en de afgrond verzegelt.
Het dorp waar je in rondloopt is vervloekt omdat het vorige ritueel mislukte. Sae Kurosawa bleef alleen achter toen haar zus Yae ontsnapte. Omdat Sae alleen werd geofferd, was het offer niet compleet. Ze keerde terug als een wraakzuchtige geest en moordde het hele dorp uit tijdens de Repentance. Over de gebeurtenissen in het dorp zijn veel extra missies toegevoegd, die dieper ingaan op de gevoelens van de gestorven dorpelingen. Dit zijn leuke toevoegingen aan het verhaal, dat overigens maar liefst zes verschillende eindes kent.
De gameplay zit goed in elkaar en het gebruik van de camera blijft een unieke eigenschap van de serie. Voor de mensen die de games niet kennen: je wapen is een ouderwetse fotocamera, ook wel de Camera Obscura genoemd. Waar je in games als Silent Hill slag- en vuurwapens tot je beschikking hebt, is dat bij Fatal Frame niet het geval. Doordat je een camera moet gebruiken om je te verdedigen, krijg je een heel ander soort gameplay dan je zou verwachten; dat maakt deze game anders dan bijvoorbeeld Silent Hill.
De camera is ontworpen om geesten en bovennatuurlijke verschijnselen vast te leggen en te "bezweren" door er foto's van te maken. Dat wil zeggen dat wanneer je vijandelijke geesten fotografeert, je ze schade toebrengt. Je kunt de camera gedurende het spel verbeteren met verschillende lenzen, zoals de "Slow"- of "Blast"-lens. Er zijn verschillende filmrollen beschikbaar, die eruitzien als diskettes, met variërende sterktes, zoals de Type-14, Type-61, Type-90 of de krachtige Type-0. Op basis van de cijfers zou je denken dat Type-90 sterker is dan bijvoorbeeld Type-61, maar ik merkte dat de 61 krachtiger is; deze heeft echter meer tijd nodig om op te laden, terwijl de 90 weliswaar zwakker is, maar wel supersnel oplaadt. De genoemde filmtypes zijn niet onbeperkt; je zult ze dus moeten vinden en slim moeten gebruiken. Er is ook een neutrale film aanwezig die nooit opraakt, maar deze doet slechts minimale schade. Als je met deze film vecht, duren gevechten veel langer, waardoor ontwijken en wegrennen vaak de betere opties zijn, mits dat mogelijk is natuurlijk.
Het "opladen" verwijst naar de techniek van een ouderwetse camera. Misschien ken je ze nog wel: wanneer je een foto maakte, hoorde je een hoge oplaad-zoom die na een paar seconden wegstierf. Dat is hier ook het geval; afhankelijk van het type film duurt het opladen bij de ene rol langer dan bij de andere. De hoeveelheid schade die je aanricht, hangt niet alleen af van het type film, maar ook van andere factoren. Zo zijn het type lens, de scherpte van de foto, hoe goed je mikt en de upgrades van je lenzen allemaal van invloed. Het klinkt op papier misschien ingewikkeld, maar in de praktijk is het erg logisch.
Verder is de gameplay niet bepaald snel; je moet goed zoeken en veelvuldig je zaklamp en camera gebruiken. De camera kan overigens meer dan alleen aanvallen; er zijn ook filters die helpen tijdens je zoektocht. Zo zijn er soms deuren die door een duistere kracht geblokkeerd worden, wat je met een paars filter kunt opheffen. Een ander filter laat weer zien welke kant een bepaalde geest is opgelopen.
Er zijn momenten waarop vechten geen optie is; dan moet je simpelweg wegrennen en je proberen te verstoppen. Als een geest je echter onder een tafel ziet kruipen, pakt deze je alsnog, dus snel handelen is cruciaal. Op momenten dat je zus bij je is en je haar hand vasthoudt, vult zij langzaam je levensbalk aan, wat weer health potions bespaart. Mocht je zus bij je zijn tijdens een vluchtpoging en wordt zij gepakt, dan is het Game Over. Samen wegrennen door haar bij de hand te pakken is dan ook een must.
Tijdens je zoektocht vind je veel boeken die het hoofdverhaal en diverse zijverhalen vertellen. Ook vind je items zoals kettingen die een verborgen verhaal bevatten; deze kun je beluisteren via een radio die je bij je draagt. Je kunt dit zien als een ontvanger voor boodschappen van de doden.
Hoewel ik nog veel meer kan vertellen over de gameplay, heb ik zo de belangrijkste lijnen wel benoemd. Voordat ik overga naar het grafische gedeelte, wil ik nog één ding aanstippen: de save-functie. Op sommige punten wordt de game automatisch opgeslagen, maar handmatig saven kan alleen bij speciale savepoints die je gelukkig regelmatig tegenkomt. Bij deze punten kun je ook nieuwe lenzen kopen en de kleding van de personages aanpassen.
Grafisch gezien is de game echt een plaatje; als je niet aan de naam had gezien dat het om een remake gaat, had je het misschien niet eens geweten. De nieuwe engine van Team Ninja brengt de game echt tot leven, wat je vooral terugziet in de kleine details. Als je echter goed kijkt, zie je stiekem toch dat het een remake betreft, al komt dat niet door de graphics maar door de opbouw van de game. De makers hebben dezelfde stijl willen aanhouden als het origineel, wat je op bepaalde punten merkt. Ik vond dit overigens niet storend; sterker nog, ik vond het wel wat hebben.
Tussen de gameplay en de tussenfilmpjes zie je natuurlijk verschil, en dat is hier niet anders. Een minpunt is wel dat de filmpjes zich niet aanpassen aan de kleding die je draagt. Veel moderne games passen de personages in cutscenes automatisch aan op de gekozen outfit, maar bij Fatal Frame gebeurt dat niet. Ik had bijvoorbeeld de kleding gewisseld naar een Japanse kimono, maar in de filmpjes droeg het personage nog steeds de standaardkleding. Het is jammer dat dit niet wordt aangepast.
Zoals ik al schreef, speelt de hele game zich af in het donker, waardoor je veel gebruik moet maken van je zaklamp, de aanwezige verlichting of een camerafilter. De omgeving reageert hier heel goed op en het ziet er daadwerkelijk gelikt uit. De effecten van bijvoorbeeld fakkels zie je prachtig terug in de achtergronden, net als de reflecties in het water. De geesten zien er goed uit, al waren ze naar mijn gevoel in Maiden of Black Water (deel 5) enger. Ik wil dit niet direct als minpunt bestempelen, maar de geesten kwamen hier op mij iets minder angstaanjagend over.
Dan moeten we de olifant in de kamer benoemen: de framerate. Hoewel de game een prachtig, scherp 4K-beeld biedt, moet je genoegen nemen met 30 FPS, die bovendien niet overal even stabiel is. Voor een trage horrorervaring is 30 FPS niet direct een probleem, maar als de framerate op drukke momenten alsnog inzakt, is dat jammer voor een remake. Ik heb de game op de PlayStation 5 gespeeld en op het moment van schrijven is er nog geen Performance Mode beschikbaar die 60 FPS ondersteunt. Ik heb nog gezocht of dit op de PS5 Pro wel het geval is, maar ook daar helaas niet. Het enige systeem waarop je de 60 FPS kunt aantikken is de pc, mits je de juiste hardware hebt.
Zoals gezegd is 30 FPS bij deze game geen ramp vanwege de trage gameplay, en in de filmpjes merk je er weinig van. Dat de game echter onder die 30 FPS kan duiken is wel spijtig, hoewel ik het zelf slechts twee keer heb meegemaakt op momenten dat meerdere vijanden tegelijk aanvielen.
Bij een goede horrorgame hoort natuurlijk ook goede muziek, en dat heeft Fatal Frame II: Crimson Butterfly gelukkig ook. De muziek is verzorgd door Tsukiko Amano, in samenwerking met componist Ayako Toyoda. Toyoda was de oorspronkelijke componist van de PlayStation 2-versie uit 2003. Voor de remake is haar iconische, minimalistische en ijzingwekkende soundtrack als basis gebruikt en opnieuw gearrangeerd om de omgevingen nog dreigender te maken. Tsukiko Amano heeft voor de remake bovendien een gloednieuw nummer geschreven en gezongen, genaamd "Utsushie". Dit nummer is speciaal gecomponeerd voor een van de nieuwe, alternatieve eindes in de game.
In plaats van constante muziek maakt de game veel gebruik van "dark ambient" en plotselinge stiltes, wat de spanning tijdens het verkennen van het Verloren Dorp enorm verhoogt. Natuurlijk is muziek iets wat je gewoon moet horen, en daarom wil ik graag een liedje met jullie delen, zodat jullie een idee hebben van de sfeer. Ik heb gekozen voor een nummer waar de serie echt om bekendstaat.
Bij een remake van een game die meer dan twintig jaar geleden is uitgekomen, verwacht je dat er genoeg verbeterd is, en dat is ook zeker gebeurd. De 2026-remake introduceert een modern over-the-shoulder perspectief en een volledig nieuwe grafische engine, ontwikkeld door Team NINJA. De gameplay is uitgebreid met een verbeterde mechaniek voor het begeleiden van Mayu, waardoor het geheel veel vloeiender en moderner aanvoelt. Deze gameplay is tot stand gekomen in samenwerking met de makers van Silent Hill f, wat ook de reden is dat er kledingstukken uit die game in deze remake te vinden zijn.
Ondanks deze toevoegingen blijft de focus strikt op het originele PS2-verhaal, gecombineerd met de soepele besturing van de modernere delen. De horrorervaring wordt verder versterkt door een vernieuwd combat-systeem, waarbij strategische camerafilters en de introductie van 'Fatal Time' de speler dwingen tot snelle reflexen.
Het Minakami-dorp is aanzienlijk vergroot met nieuwe, volledig verkenbare locaties en zijmissies die dieper in de lore van het dorp duiken. Daarnaast biedt deze versie een uniek zesde einde met een gloednieuw themalied. De beruchte 'Ghost Hands' en een RPG-achtig systeem met passieve Charms zorgen voor een constante, zenuwslopende uitdaging die zowel veteranen als nieuwkomers zal verrassen.
Voor gamers met een beperking is er gelukkig goed nieuws: Team NINJA heeft met de remake grote stappen gezet om de game toegankelijker te maken. Er zijn meer dan twintig aanpasbare opties toegevoegd; om het niet te technisch te maken, zal ik de belangrijkste punten samenvatten.
Voor gamers met een motorische beperking is er de mogelijkheid om Quick Time Events (QTE's) volledig uit te schakelen. Daarnaast is er een uitgebreide richtassistentie aanwezig voor de Camera Obscura die helpt bij het mikken. Ook op visueel en auditief vlak is er veel aandacht besteed aan inclusiviteit. Zo zijn er visuele indicatoren die de richting van geluiden weergeven en is de tekstgrootte van zowel de interface als de ondertiteling naar wens aan te passen.
Daarnaast biedt de game meer controle over de visuele presentatie door opties zoals de Film Grain Toggle, wat zorgt voor een rustiger beeld zonder de beklemmende sfeer te verliezen. Dankzij deze toevoegingen, gecombineerd met een nieuwe 'Very Easy'-moeilijkheidsgraad, slagen de makers erin om deze iconische horrorervaring toegankelijk te maken voor een veel breder publiek dan het origineel.
Ik heb van deze game natuurlijk een fysiek exemplaar gekocht voor de PlayStation 5. Hiervan heb ik een short unboxing gemaakt om aan mijn review toe te voegen. Zeker in een tijdperk waarin fysieke games steeds zeldzamer worden, leek het me leuk om te laten zien hoe dit fysieke exemplaar er precies uitziet.
De laatste tijd doe ik nog maar weinig livestreams, maar speciaal voor deze review heb ik de stream voor deze game weer eens aangezet. Het was een korte sessie, maar dat mag de pret hopelijk niet drukken. Ik heb het eerste halfuur van de game gestreamd en deze video overgezet naar YouTube, zodat ik hem aan deze review kan toevoegen. LET OP: Er kunnen spoilers aanwezig zijn!
Dan de leukste vraag van elke review: heeft deze game voor mij Replay waarde? Het antwoord daarop is absoluut ja, al is dat waarschijnlijk niet op de korte termijn. Ik vond de gameplay erg leuk; de manier waarop je de game speelt, is weer eens wat anders dan een standaard survival-horrorgame. Het ontrafelen van het mysterie en alles daaromheen was zeer goed uitgewerkt. Voor mijn gevoel is dit dan ook een waardige remake. Dus ja, voor mij heeft de game zeker Replay waarde!
Fatal Frame II: Crimson Butterfly REMAKE is een remake van een game die oorspronkelijk in 2003 verscheen onder de naam Project Zero II: Crimson Butterfly. Je merkt gedurende de hele game dat het niet om een simpele oppoetsbeurt gaat, maar dat de makers op alle punten veel liefde in het project hebben gestoken. Zo is er een extra einde toegevoegd, is het dorp een stuk uitgebreider en is de game grafisch een plaatje.
De graphics komen helaas wel met een prijs, want de framerate van de game is met slechts 30 FPS aan de lage kant, en soms zakt deze daar zelfs nog onder. Ook is het verhaal niet altijd even makkelijk te volgen, vooral omdat je regelmatig onbedoeld een zijmissie activeert. Desondanks heeft de game een vloeiende besturing en biedt het een goede balans voor ervaren gamers, nieuwkomers en gamers met een beperking.