Sparkle GeForce 8800 GTX en GTS getest

Vandaag heeft nVidia de GeForce 8800-familie, bestaand uit de GeForce 8800 GTX en GeForce 8800 GTS, officieel geïntroduceerd. Deze kaarten zijn gebaseerd op de G80-core en zijn daarmee de eerste videokaarten die de DirectX 10-standaard ondersteunen. Wij kregen enkele dagen geleden de kans om de Sparkle GeForce 8800 GTX en GTS te testen. Onze bevindingen vind je hier.

De kaarten

nVidia heeft vandaag twee kaarten geïntroduceerd. Het topmodel is zoals gebruikelijk de GTX-versie en een voor het model dat een stapje lager op de ladder staat is het GTS-achtervoegsel, voor het laatst gebruikt bij de GeForce 2, uit een stoffige kast getrokken. De GeForce 8800 GTS ondersteunt dezelfde features als zijn grote broer, maar moet het doen met een lagere kloksnelheid, minder rekeneenheden en minder geheugen. De belangrijkste specificaties van de twee kaarten zijn in de onderstaande tabel vermeld.


De architectuur van de GeForce 8800-familie verschilt flink met de huidige generatie nVidia-kaarten. De G80 maakt gebruik van een ‘unified architecture’ wat inhoudt dat er geen onderscheid meer gemaakt wordt tussen pixel- en vertexshaders. De GeForce 8800 GTX is uitgerust met 128 streamprocessors die met beide shadertypes overweg kunnen. Hierdoor hangen de prestaties van de gpu minder af van het type belasting dan voorheen. De 7900 GTX is uitgerust met 24 pixelprocessors en 8 vertexprocessors en als een programma veel gebruikt maakt van pixelshaders zitten de vertexprocessors te slapen of omgekeerd. Gezien het feit dat DirectX 10 ook nog een derde shadertype kent is een ‘unified architecture’ des te voordeliger.


Een ander opmerkelijk gegeven is de hoeveelheid geheugen en de breedte van de geheugenbus. Meestal hebben videokaarten en andere computercomponenten een geheugenbus en een geheugencapaciteit die een macht van twee is. De huidige generatie high-end videokaarten biedt 512MB geheugen en een 256-bit brede geheugenbus. Het verdubbelen van deze getallen is een dure zaak waardoor nVidia gekozen heeft voor een tussenoplossing: de GeForce 8800 GTX heeft 768MB geheugen en een 384-bit brede geheugenbus en de GTS-versie heeft 640MB geheugen en een 320-bit brede geheugenbus. Tezamen met een geheugenkloksnelheid van respectievelijk 1,8GHz en 1,6GHz resulteert dat in een bandbreedte van 86,4GB/sec en 64GB/sec. De gpu zelf loopt op 575MHz in het geval van de GTX-variant en de GTS-variant werkt op 500MHz. Hiermee is de kloksnelheid iets lager dan bij de GeForce 7900 GTX die op 650MHz zijn werk doet, maar dat wordt meer dan goed gemaakt doordat de shaderprocessors zelf op een veel hogere snelheid geklokt zijn (respectievelijk 1350MHz en 1200MHz).

Eén van de belangrijkste nieuwe features van de GeForce 8800-familie is de ondersteuning voor DirectX 10. DirectX 10 werkt in combinatie met het nieuwe drivermodel van Windows Vista waardoor de drivers geen onderdeel meer zullen zijn van de systeemkernel, maar in usermode zullen draaien. Dit maakt het onder andere mogelijk dat een crash van de driver niet meteen resulteert in een blauw scherm, maar dat deze weer opgestart kan worden zonder crash. Een ander voordeel van het nieuwe drivermodel is dat de overhead van de API en de driver aanzienlijk lager is. Een prestatiewinst van maar liefst 20 procent zou alleen al mogelijk zijn door een applicatie de overstap van DirectX 9 naar DirectX 10 te laten maken.

Een andere nieuwigheid is dat DirectX 10 een nieuw type shader ondersteunt. Naast de bekende pixel- en vertexshaders is het nu ook mogelijk om geometryshaders op de gpu te laten draaien. Dit type shader is in staat om zelf nieuwe geometrie aan te maken waardoor het mogelijk is om nieuwe effecten door de gpu te laten berekenen. Met de geometryshader is het bijvoorbeeld mogelijk om displacement mapping, het toevoegen van hoogte aan een platte texture, te implementeren. De pixel- en vertexshaders zijn in grote lijnen gelijk gebleven ten opzichte van DirectX 9, maar uiteraard zijn er wel verbeteringen toegevoegd. De shaders kunnen nu uit meer instructies bestaan, gebruik maken van meer registers en een enkele shader kan oneindig veel instructies uitvoeren (in plaats van 65536). Hoewel er geen twijfel over mogelijk is dat DirectX 10 een verbetering is ten opzichte van DirectX 9 is er natuurlijk wel een probleem: Vista is nog niet geïntroduceerd, DirectX 10 is nog niet geïntroduceerd en games die gebruik maken van DirectX 10 zijn helemaal nog in geen velden of wegen te bekennen. In deze review zullen we ons dan ook alleen maar richten op de prestaties van de kaart in combinatie met DirectX 9.

DirectX 9 (boven) versus DirectX 10 (onder). Bron: Microsoft

De flexibelere DirectX 10-pipeline maakt de gpu ook geschikter voor andere soorten berekeningen dan het tekenen van een plaatje. Onder de naam ‘Quantum Effects Technology’ promoot nVidia de mogelijkheid om de kaart te gebruiken voor het versnellen van natuurkundige berekeningen. Een half jaar geleden kwam Ageia met een losse insteekkaart voor het versnellen van natuurkundige berekeningen, maar veel marktaandeel heeft het bedrijf nog niet kunnen veroveren. Nu nVidia en ATi zich ook op dit terrein gaan begeven is het twijfelachtig of Ageia nog voet aan de grond kan krijgen, tenzij zal blijken dat de meeste videokaarten deze taak niet goed kunnen combineren met het produceren van plaatjes.

De laatste noemenswaardige vernieuwing is de mogelijkheid om high dynamic-range (HDR) plaatjes met een precisie van 128-bit te tekenen in combinatie met 16x anti-aliasing. De Radeon-familie van ATi is al langer in staat om HDR-rendering te combineren met anti-aliasing, maar voor nVidia is het een nieuwe feature. Daarnaast is de precisie verdubbeld door van 64-bit naar 128-bit te gaan en ook de mogelijkheid om 16x anti-aliasing te gebruiken is nieuw. Voorheen kon 16x anti-aliasing alleen gebruikt worden met een SLI-opstelling en was 8x het maximale mogelijk met een enkele kaart.

We hebben de Sparkle SPPX88GTX GeForce 8800 GTX en de Sparkle SPPX88GTS GeForce 8800 GTS getest met behulp van onze VideoMark 2006-testmethodiek. Deze benchmark maakt gebruik van enkele populaire spellen waaruit uiteindelijk een gewogen en geïndexeerd score wordt berekend. De gebruikte games zijn The Elder Scrolls IV: Oblivion, Call of Duty 2, F.E.A.R., Half-Life 2: Lost Coast, Quake 4 en Splinter Cell: Chaos Theory. De prestaties worden normaliter getest op twee verschillende widescreenresoluties: 1680x1050 en 1280x800. Voor deze review hebben we de 1280x800 benchmarks echter niet gedraaid aangezien een dergelijke lage resolutie geen uitdaging is voor de krachtpatsers die hier de revue passeren. Zelfs op 1680x1050 zullen de kaarten waarschijnlijk niet helemaal volledig belast worden. Met uitzondering van Oblivion worden alle games getest met en zonder anti-aliasing. Helaas hadden we niet de beschikking over de snelste videokaart uit de ATi-stal, de Radeon 1950XTX, waardoor we de focus van de vergelijking gelegd hebben op de prestaties van de GeForce 8800 in vergelijking met de GeForce 7900 GTX en GeForce 7950 GX2.

Call of Duty 2



De eerste benchmark die we gedraaid hebben is Call of Duty 2. De benchmark laat direct zien dat de GeForce 8800 GTX een significante verbetering is ten opzichte van de GeForce 7900 GTX: zonder anti-aliasing is de kaart 35 procent sneller en met anti-aliasing is het verschil 43 procent. In vergelijking met de GeForce 7950 GX2, die bestaat uit twee GeForce 7900 GT-kaarten in SLI, is de winst respectievelijk 17 en 18 procent. De GeForce 8800 GTS presteert op het zelfde niveau als de GeForce 7950 GX2.

F.E.A.R.


In F.E.A.R. weet de GeForce 8800 GTX uitstekende prestaties neer te zetten. Ten opzichte van de GeForce 7900 GTX is de kaart al 35 procent sneller wanneer er geen anti-aliasing wordt gebruikt, maar wanneer dit wordt ingeschakeld neemt de kaart een voorsprong van maar liefst 82 procent. De GeForce 8800 GTS is ook aanzienlijk sneller dan de 7900 GTX, maar moet wel zijn meerdere erkennen in de GeForce 7950 GX2.

Half -Life 2: Lost Coast



In Half-Life 2: Lost Coast zijn de verschillen tussen de videokaarten minder groot, maar desondanks weten de twee GeForce 8800-kaarten een gezonde voorsprong te nemen op de competitie. Wanneer we kijken naar de resultaten met anti-aliasing is de GeForce 8800 GTX ruim 28 procent sneller dan de GeForce 7900 GTX en 20 procent sneller dan de GeForce 7950 GX2. De GeForce 8800 GTS is net iets langzamer en noteert een voorsprong van respectievelijk 24 en 15 procent.

Quake 4



In Quake 4 is het plaatje niet veel anders: de GeForce 8800 GTX is zonder twijfel de snelste kaart en is 64 procent sneller dan de GeForce 7900 GTX. In vergelijking met de GeForce 7950 GX2 is het verschil echter een stuk minder groot en de GeForce 8800 GTS is zelfs praktisch even snel als de GeForce 7950 GX2.

Splinter Cell: Chaos Theory



In Splinter Cell: Chaos Theory zet de GeForce 8800 GTX goede resultaten neer, maar voor het eerst zien we dat de GeForce 7950 GX2 nauwelijks voorbijgestreefd wordt. Zonder anti-aliasing is de GeForce 7950 GX2 net 2,6 procent sneller en met anti-aliasing is de GeForce 8800 GTX maar 2,0 procent sneller. Ook de GeForce 8800 GTS heeft moeite om indruk te maken. Zonder anti-aliasing is zelfs de GeForce 7900 GTX sneller en met anti-aliasing is de kaart slechts 7 procent sneller. Waardoor de relatief tegenvallende prestaties in Splinter Cell veroorzaakt worden is niet duidelijk, maar wellicht dat een driverupdate hier in de toekomst nog wat aan kan doen.

The Elder Scrolls IV: Oblivion


Het laatste spel dat we getest hebben is The Elder Scrolls IV: Oblivion. Dit spel biedt de GeForce 8800-kaarten een goede kans om te laten zien wat ze in huis hebben. Vergeleken met de GeForce 7900 GTX is de GeForce 8800 GTX maar liefst 79 procent sneller en vergeleken met de GeForce 7950 GX2 wordt een respectabele voorsprong van 29 procent neergezet. De GeForce 8800 GTS doet het ook goed en presteert 19 procent beter dan de GeForce 7950 GX2.

Zoals de benchmarks op de vorige pagina's laten zien is er geen twijfel mogelijk: de snelste videokaart van dit moment is de GeForce 8800 GTX. In sommige gevallen loopt het verschil met de GeForce 7900 GTX op tot meer dan 80 procent en ook de GeForce 7950 GX2 moet zijn meerdere erkennen in de nieuwe kaart. Naast de prima prestaties biedt de GeForce 8800 GTX ook verschillende nieuwe features. Ondersteuning voor DirectX 10, de mogelijkheid om natuurkundige bewerkingen te versnellen en de optie om HDR-rendering te gebruiken in combinatie met anti-aliasing zijn allen welkome features. Helaas zijn deze features niet allen direct te gebruiken, DirectX 10-games zullen bijvoorbeeld voorlopig nog niet geïntroduceerd worden, maar dat zal komend jaar ongetwijfeld veranderen.

Helaas kost het nieuwe snelheidsmonster wel een flinke bom duiten. De eerste GeForce 8800 GTX-kaarten staan momenteel voor rond de 600 euro in de Tweakers.net Pricewatch. Voor de gamers die wel een snelle videokaart willen hebben, maar 600 euro toch net te dol vinden heeft nVidia de GeForce 8800 GTS in het assortiment. Deze kaart kost rond de 450 euro en is daarmee goedkoper dan de GeForce 7950 GX2 en maar enkele tientjes duurder dan de Radeon 1950 XTX. De GeForce 8800 GTS is overduidelijk de beste optie van deze drie kaarten. Het is de verwachting dat dit plaatje de komende maanden in ieder geval niet zal veranderen. De eerste DirectX 10-kaarten van ATi, gebaseerd op de R600-core, zullen pas begin 2007 geïntroduceerd worden. Verwacht wordt dat nVidia rond die tijd de 8800-familie ook verder zal uitbreiden, maar wat voor type kaart het wordt is nog onbekend. Het is mogelijk dat het een langzamere en goedkopere variant wordt, maar een multi-gpu-oplossing zoals de GeForce 7950 GX2 behoort ook tot de mogelijkheden.


Dankwoord: Met dank aan Dollarshop voor het leveren van de GeForce 8800-kaarten.