Interview met Intel over flashgeheugen, NAND vs. NOR

De markt voor flashgeheugen is erg druk bevolkt en wordt geplaagd door felle concurrentie tussen verschillende reuzen van fabrikanten. Zelfs een gigant als Intel met al zijn capaciteit en kapitaal moet al vele jaren de grootste moeite doen om een voet aan de grond te houden op dit gebied, en ondanks het feit dat het hen gelukt is om een redelijk groot marktaandeel te bereiken, moet er nog steeds een hoop geld bijgelegd worden. Verder zijn diverse marktonderzoekers negatief over de groeimogelijkheden op korte termijn, en de andere processorfabrikant die flash maakt (AMD) is zelfs van plan om de handdoek in de ring te gaan gooien. Tweakers.net had vanmorgen een gesprek met Darin G. Billerbeck, General Manager van de Flash Products Group bij Intel, en probeerde er achter te komen waarom hij nog wel in deze markt blijft geloven. Eerst echter een klein stukje achtergrond over flash in het algemeen.

NAND vs. NOR

Belangrijk om te weten over de markt voor flashgeheugen is dat er een vrij harde splitsing bestaat tussen twee verschillende technologieën: NAND en NOR. Beide zijn vernoemd naar het soort circuit dat uiteindelijk bepaalt of een bepaald bit in de geheugencel op 0 of 1 staat. De eerste vorm van flash is vooral te herkennen aan zijn hoge capaciteit; voor toepassingen zoals usb-sticks, mp3-spelers, solid state harde schijven en geheugenkaarten voor digitale camera's wordt eigenlijk praktisch altijd NAND-flash gebruikt. NOR daarentegen kan vooral worden teruggevonden in apparaten waar factoren als kosten, zuinigheid en betrouwbaarheid belangrijker zijn dan de capaciteit, zoals embedded systemen en mobiele telefoons. In de onderstaande tabel worden de stereotypen van NAND en NOR naast elkaar gezet. Hoewel dit niet noodzakelijk waar hoeft te zijn voor alle producten van alle fabrikanten, geeft het een redelijk beeld van de punten waarop NAND en NOR verschillen:

	NAND	NOR
Capaciteit	Hoog, nu beschikbaar tot 4Gbit (512MB) per chip	Relatief laag, nu beschikbaar tot 512Mbit (64MB) per chip
Betrouwbaarheid	Vereist veel foutcorrectie, vatbaar voor slijtage bij lezen en schrijven	Vereist geen foutcorrectie, minder vatbaar voor slijtage bij lezen
Zuinigheid	Relatief minder, extra componenten nodig	Goed
Afmetingen	Groter bij gelijke capaciteit	Klein
Leessnelheid	Sequentieel: zeer goed Random access: slecht	Sequentieel: goed Random access: goed
Schrijfsnelheid	Sequentieel: goed Random access: slecht	Sequentieel: slecht Random access: slecht
Prijs	Duurder bij gelijke capaciteit	Goedkoop

De tweesplitsing op het gebied van flash bestaat niet alleen op technisch gebied, maar ook tussen de fabrikanten onderling. Zo zijn Intel en Spansion (eigendom van Fujitsu en AMD) de marktleiders op het gebied van NOR-geheugen, en wordt de behoefte aan NAND-geheugen voornamelijk voldaan door Samsung en Toshiba. Beide technieken bestaan al meer dan 15 jaar, en het lijkt dan ook niet waarschijnlijk dat een van beide ooit als 'winnaar' uit de bus zal komen. Toch blijven beide kampen proberen om elkaars voordelen over te nemen, waardoor de grens wellicht vager zal worden. De meest recente ontwikkelingen op dat gebied zijn het door Spansion aangekondigde ORNAND en Samsungs OneNAND.

Intel is op dit moment (weer) de marktleider op het gebied van NOR, maar heeft zoals in de grafiek hieronder te zien is een moeilijke periode van concurrentie met Spansion achter de rug, en had ook in het eerste kwartaal van dit jaar weer te maken met een dalende omzet. Boze tongen beweren dat Intel Spansion met een agressief prijsbeleid van de eerste positie af heeft gedrukt, maar dat is volgens Billerback niet het hele verhaal: terwijl de kleinere chips goedkoper werden kwamen er grotere (duurdere) chips bij, en uiteindelijk is de gemiddelde verkoopprijs zelfs gestegen.