Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie
Bekijk alle reviews

Lenovo Thinkpad E325 (NWX2TMH) Review

+1
Door Helixes 26 november 2011, laatste update op 27 november 2011, 2.996 views

Review volgens oud formaat. Geen samenvatting aanwezig. Lees verder »

Pluspunten

  • Klein, elegant, licht
  • Beter dan Intel Atom
  • Zuinig, zeer lange batterijduur

Minpunten

  • Scherm erg goedkoop
  • Mousepad is niet goed doordacht
  • Geheugensnelheid

Eindoordeel

Score: 4

Sub-beoordelingen

Prijs Score: 5
Featureset Score: 2
Prestaties Score: 4
Beeldkwaliteit Score: 2
Bouwkwaliteit Score: 4
Ergonomie Score: 3
Warmte en geluid Score: 4
Mobiliteit en accuduur Score: 5

Aanschaf
Sinds mijn vorige laptop overleed aan een typisch gevalletje van soldeerrot van het nVidia soort (ASUS F3SV), ben ik losjes aan het kijken naar een vervanger. Omdat ik de laptop zelf heb vervangen met een desktop model, kon ik kijken naar een leuk secundair apparaatje met de volgende eisen;

- Goedkoop
- Zuinig / lang te gebruiken op batterij
- Betrouwbaar
- Klein(er dan de vorige); 13-15"

Op het moment dat mijn laptop overleed bestond de keuze uit Intel Atom - en een low-voltage model van (Core SU), eveneens van Intel. Omdat de (ultra-)low voltage modellen van Intel eigenlijk boven mijn budget wensen lagen - het ging immers om een secundaire PC - was ik min of meer veroordeeld tot de Atom. Een chipje dat, na het lezen van wat reviews, hier en daar gewogen wordt en overal te licht bevonden. Daarnaast waren de presetaties van de IGP nou niet echt om over naar huis te schrijven. nVidia mag daar dan wel weer een oplossing voor hebben in de vorm van ION2 maar na de ervaringen met mijn vorige laptop was betrouwbaar nu eenmaal niet met dat merk verenigbaar.

Als er geen goede keuze is, kun je beter op je handen gaan zitten - en dat heb ik gedaan. Met geruchten van een AMD concurrent op deze marktpositie, heb ik gewacht op de introductie van het Brasos platform. Het "top"model, E-350, leek voor mij in de butterzone te zitten. Moest er alleen nog even een goede laptop rond deze chip worden opgetrokken. Als eerste kwam MSI met een model; de 13,4" metende X370. Hoewel een aardig concept, bleek de implementatie nogal te wensen over te laten, afgaande op de recensies. En dat terwijl deze laptop het duurste was in zijn segment. Daar heb ik ruimhartig voor bedankt.

Tegen het einde van juli kwam Lenovo met een tegenhanger; de E325. Leuk laptopje, hoewel, volgens de reviews, niet helemaal van de kwaliteit die men van Lenovo mag verwachten. Toch heb ik mij laten verleiden te wachten op de upgrade van het Brasos platform naar de B0 stepping en, daarmee, de introductie van de (iets) snellere E-450. Samen met een cashback actie (voor ¤ 60 een jaar garantie kopen, ¤ 100 retour) is de keuze gevallen op dit model.


De doos en wat er in zit
Na de bestelling en 3 dagen wachten, ontving ik mijn brand spanking new Laptopje van 4launch via de goede mensen van PostNL.

Waar 4launch nog schuimwokkels nodig had voor de verzending, kan Lenovo het gewoon af met karton. Het is zoals ik het me herinner van eerder Lenovo modellen - de laptop zit geklemd tussen twee pulp molded kartonnen grijpers. Die hebben hun werk trouwens gedaan; ze zijn beschadigd, maar de laptop heeft geen schrammetje.

Verder is het een kwestie van what you see is what you get - in de doos zit 1 laptop; 1 accu (gedeeltelijk opgeladen); 1 adapter met 1 netsnoer en 2x5 boekjes met verschillende documentatie (in NL, DE, ES, FR en EN). Verwacht geen tassen, muizen, recovery CD's of beeldjes van je favoriete manga serie.

De hardware
Tijd om mij te richten op de laptop zelf. De specificaties mogen dan bekend zijn, het is altijd maar weer afwachten wat je precies ontvangt.

Deksel
Om maar eens te beginnen bij de meest opvallende feature; het rode deksel. Ik was bang dat ik deze in de toekomst zou moeten gaan bedekken met een mooie sticker; maar dat lijkt niet nodig. Het is een bordeauxrode deksel met een prachtige matte satijnachtige finish die behoorlijk classy lijkt. De materiaalkeuze wijst in ieder geval vast niet op een budgetmodel. Wel is het dunne deksel iets flexibeler dan wel had gekund.

Body
Het body is direct herkenbaar als Lenovo - simpel. En van stevig plastic. Het toetsenbord is van het chiclet soort, waarbij de nadruk ligt op de lettertoetsen. Daar hebben de andere toetsen wel van te lijden - alle andere toetsen, van de pijltjes tot de functietoetsen zijn half formaat.

Ingeklemd tussen de B, G en H zit nog steeds de welbekende trackpoint. Ik vermoed dat deze hier nog steeds zit uit melancholische overweging - ik denk niet dat ik hem ga gebruiken. Voor mensen die het toch willen weten, hij voelt nog precies zo als hij in de afgelopen 5 jaar heeft gedaan.

Dat brengt ons naar de de mousepad. Deze is wel groot genoeg, maar bevat wat rare designkeuzes. Het eerste wat opvalt is dat deze geen onderdeel maakt van de body, maar er los op ligt. Dit heeft te maken met het feit dat de linker- en rechter "muis" knoppen onder pad zijn verstopt. Tracken met de rechterhand, en klikken met je linker is lastig, omdat de pad ook de beweging boven de muisknoppen vastlegt. Dat heeft ongeveer 5 minuten geduurd; mijn geduld was op en ik heb een muis uit de kast gepakt. Technisch gezien werken multi-touch gestures wel - maar niet vlot genoeg om serieus te nemen.

De trackpoint heeft trouwens zijn eigen muisknoppen, boven de mousepad. +5 voor merkwaardige designkeuzes.

Scherm
Het beste wat je van het scherm kan zeggen is dat het mat is. Het gaat hier om een 1360x768 scherm dat, inderdaad, 13,3" meet. Op zich is de pixel pitch daarmee wel in orde - maar verder heb je toch steeds het gevoel dat je naar een budget modelletje tuurt. De kleuren, zeker in vergelijking met de Dell U2211 die er achter staat, zijn flets. De backlight, edge-lit volgens de specificatie, staat voluit, wat wel ongeveer een prettige helderheid is. Ik vrees de zonnige dagen in het park alvast.

Verder kan ik de verticale pixelbanen zien. Misschien ben ik verwend met het IPS scherm van mijn desktop - maar dit is toch wel een beetje irritant. De standaardinstelling van de monitor is trouwens te blauw. Ik heb hier geen calibratieset beschikbaar, maar ik heb de kleurtemperatuur toch behoorlijk moeten terugzetten.

Processor
Er is al het een en ander geschreven over de processor, die Apu heet (net als uitbater van de Kwik-E-Mart). Hij zit verstopt onder een reepje koper, die naar de fan leidt. En die laat ik maar heel even zitten. CPUID bevestigd dat het om de E-450 gaat, GPU-Z heeft er meer moeite mee; die zegt wel dat er een HD 6320D in zit, maar kan (nog) niet duiden wat de kloksnelheden zijn.

Geheugen
Er zijn twee SODIMM DDR3 geheugenslots aanwezig, waarvan er één gevuld is met een reepje Micron 2GB 1333 Mhz CAS9 geheugen. Dankzij de nieuwe stepping van het Brazos platform, kan deze ook benut worden (E-350 kwam namelijk niet verder dan 1066 Mhz).

harde schijf
De harde schijf wordt geleverd door Seagate; het gaat om een Momentus Slim 320GB; ontcijfering van de typeaanduiding leert dat het om een 7200 rpm model gaat. Het gaat hier dus om een 7mm dik model en kan dus niet worden vervangen door bijvoorbeeld een Momentus XT. Ik moet wel zeggen dat de harde schijf niet zo goed tegen impact kan - films worden wel onderbroken als de laptop een stootje krijgt.

Batterij
De batterij beweert zelf over 6300 mWh te beschikken, bij 11,1 V gelijkstroom. Daar gaan we dan maar van uit. Er zitten geen steunrubbertjes onder de batterij, wat dus betekent dat hij ook zonder batterij kan worden gebruikt.

Koeling
Er is maar één actief gekoeld onderdeel op de laptop, en dat is de APU. Opvallend is dat de fan meestal stilstaat. Met het aanspreken van de processor, en gezien de kracht is dat al vrij snel, speelt de fan op. En dat klinkt wel alsof iemand elders in het huis aan het stofzuigen is. Ik heb helaas geen dB meter - maar het grenst een beetje aan de irritatiegrens.

periferen
Het eerste dat moet worden gezegd is dat deze laptop geen CD(/DVD)-drive heeft. Geen probleem voor ervaren ICT gebruikers, maar wel iets om in je achterhoofd te houden.

Fijn is wel dat er een 802.11 B/G/N module aan boord is, met 2,4 Ghz en 5,0 Ghz ondersteuning. Jammer is wel dat er maar twee antennekabels de module verlaten...

De laptop beschikt natuurlijk over een ingebouwde webcam en microfoon. Beide lijken van de standaardkwaliteit, maar echt getest heb ik ze nog niet.

Verder beschikt de laptop over:

- 2x USB 2.0 (hoewel er 1 een geel labeltje heeft)
- 1x eSata/USB 2.0 hybride
- 1x LAN GBIT
- 1x VGA
- 1x HDMI
- 1x SDHC reader
- 1x 3,5mm jack plug; hoofdtelefoon/microfoon hybride

Software
De eerste prettige verrassing is dat Lenovo Windows 7 Home Premium 64-bits heeft geïnstalleerd. In afwijking van de Atom modellen van Intel, kan de AMD wel de volledige versie van Windows aan - een goede reden om voor deze chip te gaan. Ik was echter bang dat er voor de 32-bits versie zou zijn gekozen en mijn eerste uren met deze PC besteedt zouden worden met een herinstallatie met Win7HP64.

Verder is er natuurlijk de nodige trial software aanwezig; 30 dagen Office, het verplichte Norton pakket. Gelukkig is deze niet voorgeïnstalleerd, met de eerste windows-sessie wordt gevraagd of deze geïnstalleerd zou moeten worden.

En dan zijn er natuurlijk nog de nodige Lenovo-tools, die vroeger bloatware zou hebben geheten. Ik kan mijn tijd er meestal niet aan besteden. Toch zit er één tooltje bij die wel het vermelden waard is - Lenovo Power Manager 3. Deze houdt de batterij en het verbruik in de gaten en is uitgebreider dan ik gewend ben. Zo wordt netjes aangegeven wat de resterende capaciteit is van de batterij en of deze, bijvoorbeeld, erg versleten is.

Op de testbank
Tijd om deze zakjapanner(/chinees) eens stevig aan de tand te voelen.

Identificatie
Zoals gezegd, bevestigd CPUID dat het gaat om een AMD E-450 met HD 6320D. De graphics sectie van GPUID geeft echter geen verdere aanwijzingen, anders dan dat er blijkbaar 384 MB gereserveerd is voor grafische taken.

De eerste grote tegenvaller komt in de memory tab. Deze geeft aan dat het geheugen op 538 Mhz loopt, met cas timings 7-7-7-20. Dat betekent dat het geheugen op de PC3-8500 DDR3 spec loopt en dus niet op de beloofde PC3-10600. Behoorlijke domper, omdat dit nou juist een van de selling points van de E-450 is ten opzichte van zijn voorganger. De UEFI-BIOS geeft, zoals gebruikelijk bij laptops, geen mogelijkheid om de geheugensnelheid- of timing aan te passen. Erg jammer.

GPU-Z is nog niet klaar voor de E-450. Het programma hangt steeds en kan maar niet bepalen wat de frequentie is van het grafische gedeelte. Wel jammer, want de grafische chip zou beschikken over een turbo modus die, gegeven de ruimte, zich van 500 naar 600 Mhz kan overklokken.

Ook AMD CCC geeft geen uitkomst; GPU tune onderdeel Overdrive is niet beschikbaar voor deze chip. Wel is het mogelijk de minimum- en maximum klokfrequentie van het CPU-gedeelte aan te passen bij gebruik op batterij, en bij gebruik zonder. Puntje van aandacht; voordat ik de laatste drivers installeerde had ik horizontale beeldlijnen, die duidelijk door het videogedeelte van de APU werden gegenereerd. Ik draai nu Catalyst 11.10, waarbij er geen problemen zijn.

Performance
Normaal gesproken zou ik hier meteen losbarsten met getallen, zoals benchmark scores. Maar ook zonder het gebruik van kunstmatige apparatuur kan ik deze machine het vuur aan de schenen leggen. Immers, het gaat hier wel om het meest beperkte platform dat Windows 7 HP kan draaien. En er moet gezegd worden dat de E-450 het daar nog wel eens lastig mee heeft. Vooral als er meerdere taken tegelijk worden uitgevoerd, heeft deze chip al snel geen praatjes meer en dat is even wennen als je een i7 860 gewend bent. Zo neemt Windows Media Player bijvoorbeeld zo 25% van de CPU tijd bij het afspelen van MP3. Soms is het gewoon een kwestie van ouderwets geduld; de prijs die wordt betaald voor een laag verbruik en een lange batterijduur.

Boot
Bij een koude boot duurde het 57 seconden tot de welbekende Windows-jingle door de speakers klinkt. Pas na 1:43 was Firefox beschikbaar, en had het mijn thuispagina google.nl geladen.

WEI
Tijd voor wat benchmarks, en we trappen af met Microsoft's eigen Windows Experience Index. Veelal verguisd, maar geeft toch een snelle, nette indicatie wat er mag worden verwacht.

CPU: 3,9
RAM: 5,5
GPU: 4,2
Gaming: 5,8
HDD: 5,9

Als we dat tegenover de test van Anandtech zetten, dan zien we dat de processor tov de E-350 0,2 punt gewonnen heeft, de GPU 0,1 en “gaming” 0,2 punt. Het geheugen blijft het zelfde, wat het vermoeden van CPUID lijkt te bevestigen.

3dmark06

Een rondje 3dmark06 op standaardinstellingen geeft 2310 punten, wat hem maar nipt boven de scores van een E-350 zet. Het is wel in lijn met de score van een andere E-450 machine, van HP.

Wederom bleek de hardware niet bekend in de database van Futuremark, wat betekent dat ik nog stees niet weet hoe het nou zit met de frequenties van de GPU

Cinebench 11.5

Met een Open-GL score van 7,67, presteert deze machine precies even goed als de E-350 computertjes in de eerdergenoemde tweakers test.

De CPU test is een mooi momentje om een bakje koffie te zetten. Met een score van 0,61, kan er dan ook niet echt worden gesproken van een snelheidsmonster. Ook deze score is niet te onderscheiden van de tweakers test.

Conclusie

Door de bank genomen is de Lenovo Thinkpad Edge E325 een aardige laptop voor een budget van ¤ 400. Hij lijkt erg efficiënt met zijn batterij om te gaan, doet wat er van een laptop gevraagd wordt en is voor de meeste situaties toereikend als een secundair apparaat.

Voor ¤ 400 mag echter niet te veel verwacht worden – het is en blijft een budgetmodel. Dat geldt voor de processor, die zo af en toe toch echt de witte vlag moet hijsen. Dat geldt zeker voor het scherm, dat, afgezien van de LED verlichting, eigenlijk niet meer van dit decennium is. En dat geldt ook voor de bediening. Op een paar belangrijke punten is niet bezuinigd – accu; toetsenbord, wat deze machine toch echt de moeite waard maakt.

Een echt oordeel over de batterij moet nog volgen; ik moet zeggen dat wat ik gezien heb vertrouwen geeft (twee uur video playback tegen 30% batterij, bijvoorbeeld) – maar ik zal toch iets meer ervaring nodig hebben voor een eerlijk oordeel.

Gezien het feit dat deze laptop geen gebruik lijkt te maken van de voordelen van de E-450 APU, moet ik de extra investering over een E-350 model, momenteel toch ¤ 40, afraden. Of de turbomodus van de GPU gebruikt wordt is nog maar de vraag – daar zal ik nog eens op terug moeten komen. Als dat zo is, lijken de benchmarks aan te geven dat het verschil zo klein is dat je er in de praktijk dan toch niks van merkt.

Updates:

Ik heb het voor elkaar gekregen een Corsair Force 3 in de 7mm ruime HDD bay te proppen (ja, dat is mogelijk, maar het kost je de garantie van je SSD :)) De drive bay heeft in ieder geval wel een SATA 3 (600 MB/sec) verbinding, maar heeft er niets aan, gezien de snelheid amper boven de 150 MB/sec uitkwam. Toch is het wel een voor op de verlanglijst - de laptop voelt veel vlotter met een SSD. De boot tijd wordt bijvoorbeeld naar ongeveer 20 seconden gereduceerd.

Met de update van GPU-z heb ik het grafische gedeelte van de APU iets beter leren ken. Gelukkig werkt alles hier wel as intended - stock speed 508 Mhz, 600 Mhz turbo. +1 voor Lenovo.

Heb jij ook een Lenovo Thinkpad E325 (NWX2TMH)?

Deel je ervaringen met andere tweakers in een productreview!

Schrijf review

Reacties (9)

"Ik moet wel zeggen dat de harde schijf niet zo goed tegen impact kan - films worden wel onderbroken als de laptop een stootje krijgt." Dit kan een te gevoelig ingestelde Lenovo - Airbag protection zijn... (Zie Control Panel / System and Security)
Goeie tip, thanks.

Stond idd op gevoelig ingesteld. Es testen hoe dit loopt op een iets minder gevoelige stand.
Heb zelf een Lenovo Edge 11 en had het zelf ook, je moet het helemaal uitzetten mocht je de hd door een SSD vervangen (Als hij dat dan al niet automatisch doet)
Goeie review! Klein en vermakelijk puntje: chic(k)lit zijn boeken als Bridget Jones's diary, de toetsenborden heten chiclet, naar de snoepjes. 8-)
Vergeef mij de beperkte kennis in vrouwenliteratuur en de toetsenborden die ze schreven ;)

- Aangepast -
Mooie review ! :) En bedankt voor deze info.
Ik heb hem nu ook gekocht, ik was op zoek naar een laptopje wat handig was voor onderweg.
Deze week ontvangen, van Azerty voor 461,76 incl. verzendkosten, en de 3G module aanboord. (NWX3MMH)


Zie dat het geheugen bij mij ook op 538.2Mhz loopt ipv +/-667Mhz.
Maar mooie timmings van 7-7-7-20!

De accu ging ongeveer 8,5u mee tijdens film kijken/internet browsen

HDD: ST320LT020-9YG142
hdd tune pro 5.00:
read max 93MB/s
read min 2.1MB/s
accestime 23ms
cpu usage 14%

Ben van plan binnenkort een SSD er in te plaatsen, mn allround laptop(XPS 15 L501x) bezit ook een SSD en ben aan deze snelheid wel wat gewend nu, wat ik hier wel mis, boottime etc. Dat moet de E325 ook vast meer kunnenboosten. sata3 aanlsuiting :9 zal dan ook een repost doen van deze benchmark in hddtune
Thnx :)

Ik heb er zelf ook een SSD in liggen nou (die Corsair Force 3) - en ik kan je zeggen dat het het absoluut waard is. Crystal disk geeft echter aan dat je niet boven de 150MB/sec komt, zowel lees- als schrijf. Dat betekent dat je echt beter voor een goedkopere SSD kan gaan met wat meer opslagcapaciteit dan een uur model met de laatste snufjes. Er mag dan SATA 600 staan; hij haalt het gewoon echt niet.

Denk er wel aan dat je maar 7mm ruimte hebt voor je SSD; de meeste SSD's zullen dus niet passen. Intel heeft modellen van die dikte, en Samsung ook. Je betaalt er wel de hoofdprijs voor.

Ik heb zelf mijn SSD ontdaan van zijn behuizing en alleen het PCB in de laptop gestoken. Exit garantie. Maar het past wel, en met een redelijk budgetje :)
Ik ben een erg tevreden gebruiker van deze lichte, handzame laptop: maar zoals gezegd inderdaad niet voor zware toepassingen. Heb hem geupgrade met een SSD en daarbij opnieuw schoon Windows 7 professional 64 geinstalleerd.

Vraagje aan de mede-eigenaren van een E325:
Helaas zit hij nu vast in een 'loop' waar hij niet uit komt: een hibernate fout. Heeft 1 van jullie een herstelschijf die voor mij te gebruiken is? Ik heb me rot gezocht, maar kan hem niet vinden.
Alvast bedankt!
Hoi Alex,

Ik geloof niet dat er herstelschijven bij de E325 zaten. Is ook niet zo heel logisch voor een apparaatje zonder optische drive. Op de partitie van de harde schijf zit een herstelpartitie.

Wat precies bedoel je met een hybernate fout? Is er een moment in het opstarten, waarbij de laptop vast loopt? Heb je de stroom en batterij al eens verwijderd voor, laten we zeggen, een minuutje of twee? Is het wellicht de moeite waard de oude harde schijf te gebruiken, om te kijken of deze wel boot?


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn



Populair:Apple iPhone 6Samsung Galaxy Note 4Apple iPad Air 2FIFA 15Motorola Nexus 6Call of Duty: Advanced WarfareApple WatchWorld of Warcraft: Warlords of Draenor, PC (Windows)Microsoft Xbox One 500GBTablets

© 1998 - 2014 Tweakers.net B.V. Tweakers is onderdeel van De Persgroep en partner van Computable, Autotrack en Carsom.nl Hosting door True

Beste nieuwssite en prijsvergelijker van het jaar 2013