Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Mark van der Kruit en Luke van Drie

Drone-lichtshows veroveren het luchtruim - Van kerstshow tot productpresentatie

28-12-2020 • 06:00

155 Linkedin

Van steunbetuigingen aan de zorg, tot aan productintroducties, wereldrecordpogingen en een alternatieve kerstshow. Ook dit jaar neemt het inzetten van zwermen drones weer een hoge vlucht. Maar hoe programmeer je die honderden drones zo, dat ze strak in formatie vliegen. En hoe groot is de rol van licht? Om daarachter te komen duiken we in deze video in de wereld van drone-lichtshows.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Lees meer

Reacties (155)

Wijzig sortering
Het is leuk, maar het zal nooit het echte vuurwerkshow vervangen. Vooral met de pyrotechniek wat er tegenwoordig voorbij komt wat ook op timings en muziek wordt gedaan wat een stuk moeilijker is te berekenen.

Het ziet er niet spectaculair uit om eerlijk te zijn. De techniek is misschien wel indrukwekkend. Maar dat is het ook meer niet voor mij.

[Reactie gewijzigd door theduke1989 op 28 december 2020 07:24]

Tuurlijk een serieuze vuurwerkshow is prachtig, maar alles dat je voor de deur af mag steken vind ik gerommel in de marge. Weinig voor veel.
Komt bij dat consumentenvuurwerk dagen overlast veroorzaakt wegens onkundig gebruik en buiten de legale periode.
Tot slot de luchtkwaliteit. Die drones zijn in productie ook vervuilend, maar op lange termijn ongetwijfeld schoner dan pyro. Denk dat veel mensen blijer worden van een mooie droneshow.
Pff ik wordt zo moe van al die drogredeneringen tegenwoordig :O
Als je benoemt dat iets beter of slechter is volgt er altijd altijd een argument dat niets met het onderwerp te maken heeft. Vuurwerk is prima, want transport is ook vervuilend. Het is allebei vervuilend en je moet aan allebei wat doen. Daar komt bij dat je volgens mij best nut en noodzaak mag afwegen ten opzichte van de impact die een activiteit heeft. Transport kan nuttig zijn, vuurwerk is dat niet.
En verder denk ik niet dat droneshows weggelegd zijn voor particulieren en als ze dat wel worden lijkt me dat inderdaad niet wenselijk. Laat de gemeente, of een evenementenorganisator dat professioneel doen op een centrale plek. Kan ook vaker en/of langer dan pyro: opladen en door ;)
"A" is niet erg want "B" is erger...
Wat is dat toch altijd voor redenering?

Kom je op de EHBO: "Ja, maar waarom moeten we iets aan jouw gebroken vinger doen? Kanker is immers veel erger."
Vuurwerk 3 uur per jaar? Was het maar waar. Mensen en dieren wekenlang terroriseren. :'(
Echt als het om 12 uur een paar leuke pijlen waren was niemand tegen.
Vuurwerk en luchtvervuiling zijn nauw aan elkaar verbonden, maar houtkachels zijn vele malen erger.
Zoals bij iedere verbranding is een zo proper mogelijke verbranding een zo efficiënt mogelijke verbranding. Dat wilt zeggen dat de brandstof zuiver moet zijn, de temperatuur exact afgeregeld op de brandstof en er niet teveel zuurstof maar ook niet te weinig zuurstof aanwezig moet zijn.
Dan kan de fabrikant in een labo na het toestel zorgkundig afgesteld te hebben door alles door te meten de kachel krijgen tot de waardes die ze adverteren samen met zuiver brandhout dat je kan kopen. Die waardes zijn nog altijd niet fantastisch omdat er geen uitlaat gas behandeling op zit maar fabrikanten geven aan dat omdat het hout hernieuwbaar is dat het toch goed is voor het milieu.

Ervan uitgaande dat je wil stoken kost een kuub gestapeld brandhoud 200 euro, om een winter door te komen heb je tussen de 6 en 15 kuub hout nodig. Dat wilt zeggen dat een houtkachel met zuivere brandstof je tussen de 1200 en 3000 euro stookkosten kost per winter. En zelfs als die moderne houtkachel dan met dergelijk hout gestookt word, dan moet je nog altijd de verbrandingstemperatuur en zuurstof nameten om tot de cijfers van de fabrikant te komen, idealiter ook de emissies omdat je wilt terug koppelen naar omstandigheden.

Dan negeer ik nog het opstoken waarbij je naar je ideale temperatuur moet komen en het uitdoven waarbij je temperatuur afbouwt.

Ik zal het anders zeggen, als ik de plannen bekijk voor een afvalhoutverbranding op grote schaal waarbij warmte gerecupereerd word als biomassa centrale waarbij die warmte rechtstreeks als stoom afgevoerd word naar 3den (en niet als minder efficiënt proces naar elektriciteit omgezet word) waarbij je een hig tech oven hebt op industriële schaal met een volledige uitlaatgassen behandelingssysteem erop. Rekening houdende dat afvalhout gratis is, rekening houdende dat je daar belachelijk veel Co2 subsidies voor krijgt (afvalhout kan je niet dumpen in de natuur omdat het bewerkt is, er is geen andere optie dan te verbranden), dan zijn de meeste collega's tegen dit plan omdat als de subsidiekraan ook maar een klein beetje dicht gedraaid word, dan gaat dit project bloedrood kleuren in de cijfers.

Ik snap dat op hout stoken gezellig is, maar naar hedendaagse normen correct hout verbranden, je moet het echt wel voor de gezelligheid doen want financieel is het een groot drama. Als je dan gaat meten wat er uit de schouw komt van een moderne houtkachel op gratis gescoord hout (want op hout stoken word vooral als goedkoop verkocht) waarbij zelden een ideale verbranding gebeurd, laat ik nog negeren dat er ook afvalhout in terecht komt:

Ik vind op hout stoken super gezellig, aan het kampvuur zitten met jeugdbewegingen, memorabel maar die cijfers zijn in de praktijk gigantisch slecht. Zo slecht dat er met de moderne houtkachel eigenlijk geen andere optie is dan er een streep door te trekken, anders zijn we hypocriet door überhaupt gelijk welke euronorm te eisen aan een verbranding in een auto.

De vergelijking met gas is onbestaande, die zijn digitaal geregeld waarbij gas veel gemakkelijker te verbranden is en heel eenvoudig fijn te regelen is, dat zie je ook bij LPG en CNG die betere uitstoten halen dan diesel en benzine bij auto's.
Om te beginnen zou je houtkachel volledig digitaal gestuurd moeten zijn, de laatste en duurste generaties mogen wel zoiets aan boord hebben, dan gaat er een lampje branden als je een blok moet bijleggen, maar dan nog kan je nog altijd niet fijn regelen om brandstof toe te voegen, het is meteen een blok die erbij komt, een blok die vervolgens eerst moet opstoken. Het niet fijn kunnen regelen van de verbranding omdat je met vaste brandstof werkt zal altijd een probleem zijn en blijven. Daarnaast heb je net zoals bij een auto een hele collectie aan sensoren nodig, luchtmassameters in de inlaat, zuurstofmetingen in de uitlaat, temperatuurmetingen van de verbrandingskamer, temperatuur van inkomende lucht, temperatuur van uitgaande lucht, ga maar door.

En om terug te komen waarom die verbranding ideaal moet zijn, verbranding is vooral enorm milieubelastend als ze niet ideaal is, dat is zoals de dieselwagen waar een pluim zwarte stinkende diesel komt, dat komt omdat die teveel brandstof heeft. Een slechte verbranding van een gasketel, dat kan je leven kosten door CO vergiftiging. De enigste manier zou zijn om je houtkachel te bouwen op de manier zoals die biomassa centrale is opgebouwd, een high tech sturing op de verbranding met volledige uitlaatgas behandeling erop, maar dat is dusdanig duur dat de markt voor de houtkachel thuis instant zou instorten als je dit gaat verplichten.
Inderdaad. Een openhaard of een goedkope Oost-Europese kachel wordt op één hoop geveegd met een moderne kachel van goede kwaliteit.
Punt blijft: hout is een mooi constructiemateriaal. Of nog mooier, als men er met de tengels van af blijft: een boom. Dat dient niet verbrand te worden, maar gewoon te blijven staan of desnoods nuttig gebruikt.
Ik hoop dat ze spoedig alle houtkachels zullen verbieden om die reden.
Ik koop hout dat uit de staatsbosbeheer bossen wordt gekapt ivb natuurbehoud/beheer. Dus tja niet recht dus niet geschikt voor constructie en ze moeten weg ter bescherming van de natuur....
Maar vuurwerk heb je niet nodig om op je werk te komen en winkels te bevoorraden.
Onze samenleving kan prima zonder vuurwerk, maar niet zonder mobiliteit.
Onze samenleving kan prima zonder veel meer dingen inc. een groot deel van de mobiliteit.
Die ene dag...? Ik woon in een dorp ergens in Groningen, vuurwerk begint hier rond 10 december al en eindigt ergens na Driekoningen...
Zou je kunnen leven met een democratisch besluit?

61% is voor een vuurwerkverbod voor particulieren. 21% is tegen en 18% is neutraal.
https://www.rtlnieuws.nl/...-vuurwerkverbod-onderzoek
Ook in die enquête:
Zou u er begrip voor hebben wanneer er een verbod op particulier vuurwerk komt?
81%

Draagvlak is enorm zo lijkt.
Waarom zijn de bewindvoerders dan toch steeds zo laf wanneer het hier over gaat.

Maar ik zie een enquête onder 1000 mensen niet als een democratisch mandaat. De vraagstellingen waren in elk geval goed in de enquête maar -om maar eens een dooddoener van stal te halen- mij hebben ze niets gevraagd. Wellicht dat mensen die zich voor dit soort zaken opgeven over het algemeen meer zeuren en klagen en dat de score daardoor niet representatief is. Wijdt er maar een referendum aan, zullen we zien hoe of wat. Als bij een referendum 61% voor en 21% tegen is dan lijkt het me een duidelijke zaak.

Zelf koop ik het niet maar heb er ook geen last van. Ik ben niet zo schriks denk ik. Om 12 uur kijk ik altijd even maar na een paar minuutjes heb ik het al gezien. Vroeger vond ik het wel leuk en knalde ik er op los maar ik denk dat dit bij de meeste mensen vervaagd naarmate ze ouder worden. Maar ik wil eigenlijk ook niet die figuur zijn die vroeger zelf knallend door de wijk ging en nu anderen het plezier gaat ontnemen.

Maar dit lijkt me nou bij uitstek geschikt voor een referendum.
Moet vuurwerk in Nederland verboden worden voor particulieren: Ja / Nee / Geen mening
Moet vuurwerk in Nederland verboden worden voor bedrijven: Ja / Nee / Geen mening

Simpel item.
Wat een whataboutism. Heel makkelijk praten als je er zelf geen last van hebt. Ik heb het zelf helaas ook mogen meemaken, in december elke nacht 2-3 wakker schrikken omdat er ergens iets opgeblazen werd. Containere, brievenbussen, prullenbakken, autospiegels. Alles ging elk jaar weer naar de klote. Opruimen deed niemand, lag er in de zomer nog. Leuke traditie hoor!
Ja, maar aan de andere kant is het ook zo dat er bij alles wel iemand is die er last van heeft en dan mogen we dus helemaal niets meer. Ook niet meer barbecue in je tuin. Geen concert of festival dat nog door kan gaan. Geen optochten en intochten. Geen voetbal want hebben last van de fluit en al helemaal geen tennis meer op zomeravonden. Geen speelkwartiertje meer op de scholen. Niet in de nacht de wc doortrekken. En zo kan ik nog wel een uurtje doorgaan met waar mensen allemaal last van hebben.

En hier ruimen alleen aso's het niet op.
Het gros ruimt het netjes op.

Ik heb hier eerlijk gezegd nog nauwelijks wat gehoor dop 1 na maar die is al sinds Juni een of twee keer in de week aan het knallen.

[Reactie gewijzigd door MrMonkE op 28 december 2020 23:07]

Nouja 20 dagen...

Bij ons in overijssel begint het eind November al, en die zooi op de straat wordt niet voor Valentijnsdag opgeruimd. Alles regent nat en die zooi krijg je van z'n langzalzeleven niet meer van de straat. Daarnaast ook de schade die auto's oplopen op de lak door het nog brandende metaal wat op de auto's valt.

Dus ja bijna 4 maand last van die zooi die de lucht in gaat. Ik snap de charme van vuurwerk, maar het wordt elk jaar meer wat steeds meer overlast geeft, dat maakt het zo zonde.
"Die ene dag dat er vuurwerk wordt afgestoken".
Kom eens een poosje in Den Haag wonen, in September begint het al, vanaf November wordt er dagelijks vuurwerk afgestoken. En dan praat ik niet over 2 rotjes. Elke avond minstens een uur ellende, gister nog 2 parkeerautomaten in brand door vuurwerk...
Hoe komt vuurwerk uit China bij jou terecht?
Ah ok, dan kan het zonder mobiliteit.
Wel vele malen minder (denk aan vrachtverkeer ipv zeevracht)
Er word helemaal geen vuurwerk geproduceerd in Nederland en zeer minimaal in Duitsland. Bijna al het vuurwerk wat in Nederland word verkocht komt uit China en komt met de boot naar Nederland. Samen met alle prul van Aliexpress en Wish ;)
95% van het vuurwerk dat in NL wordt afgestoken komt toch echt uit China... Als het al uit Europa komt, is het Italië en Duitsland, maar bar weinig wordt in NL geproduceerd. En in alle gevallen is toch wel een stukje mobiliteit nodig.
Vuurwerk is super angstaanjagend voor andere dieren, je moet opnze hond is onder tafel zien kruipen met nieuwjaar, is echt niet meer van deze tijd...
Mijn hond ook niet. Tevens heb ik ook altijd zakjes bij en ruim het zelfs op als hij zn behoefte in het gras doet.
Daarnaast heeft hij ook geen schrik van vuurwerk omdat ik hem daarmee opvoed. Gewoon af en toe een youtube filmpje aan met vuurwerk doet wonderen. De angst van een hond word meestal gevoed door zijn baasje.

Zoals je zelf al aangeeft zorgen jij en je hond niet voor overlast. Toch zijn die hondenbeten en klachten over hondendrollen een feit. Helaas zijn er dus genoeg mensen die het iets minder nauw nemen.
Een beetje hetzelfde als met vuurwerk; een relatief kleine groep verpest het voor de rest.

Nederland is groter dan de randstad. Ik ben een groot vuurwerkliefhebber en zit op 1 januari vol verbazing naar de beelden te kijken uit de randstad. Ik kan dan de weerstand van velen ook goed voorstellen. We moeten alleen niet vergeten dat in de rest van Nederland het er vaak gemoedelijk aan toe gaat en dat vaders (zoals ik) gewoon het jaar af willen sluiten met wat vuurwerk.

Het mooiste vind ik nog de reacties hier als: ik hoor al maanden harde knallen. Deze knallen zijn al verboden. In Nederland word alleen de laatste 3 dagen van het jaar vuurwerk verkocht en de knallers die verkocht werden hoor je 3 straten verderop al niet meer.
Roepen dat vuurwerk verboden moet worden vanwege die harde knallen is hetzelfde als vragen om een verbod op harddrugs.

[Reactie gewijzigd door Kapitein Merijn op 28 december 2020 19:46]

Maar waarom vergelijk je het met consumentenvuurwerk? Denk je dat jij thuis dit soort droneshows gaat opvoeren? Daar zijn die apparaten veel te duur voor en is er veel te veel programmeerwerk voor nodig. Nog los van dat er echt niet voor iedereen om 12 uur snachts een heel leger aan drones beschikbaar is. Dit soort drones zijn ook professioneel spul. dus je halve verhaal over consumentenspul slaat als een tang op een varken.

En luchtkwaliteit, tja. Je kunt ook kijken naar andere aspecten, want wat gebeurt er met als die batterijen van die duizenden drones, dat is ook niet heel positief, alleen is dat een ver van je bed show.
Er worden vast mensen blij van drones, maar er worden ook mensen blij van vuurwerk. Doen alsof één goed is en één slecht is een beetje de trend van de 20e eeuw, maar het hoeft allemaal niet zo zwart wit te zijn. Drones hebben hun waarde, vuurwerk ook.
Ja lastig, heb je wel eens een show bijgewoond? Als je er live bij bent is het wel indrukwekkend om te zien hoor. Helemaal met muziek erbij. Kan me voorstellen dat het op video minder overkomt. Deze makers baalden ook dat de liveshow niet door kan gaan.
Begrijp ik hieruit dat de show met oud en nieuw niet door kan gaan?
Ja, dat zeg ik ook in de video :) Het zou eerst een live-show worden maar dat kan niet doorgaan vanwege COVID-19 ivm publiek. Ze hebben nu een aantal nachten gevlogen en maken daar een video van. Die wordt middernacht uitgezonden op TV.
Ah, dat had ik niet zo begrepen. Ik luisterde kennelijk half, ik dacht dat de lichtshow live op TV zou komen.
Oh zou goed kunnen dat ik niet heel duidelijk heb gezegd of het live is of niet :+ Maar in ieder geval op TV dus en niet live :P
Als je er live bij bent is het wel indrukwekkend om te zien hoor.
Wat je met een video helaas niet kunt weergeven is diepte. Dus 2d versus 3d en dat maakt een enorm verschil. Daarom zijn video's van vuurwerkshows ook vaak een slap aftreksel.
Elke vergelijking met vuurwerk is nogal krom. Het zijn totaal verschillende visuele effecten

Het bereik en effect van vuurwerk (met het geluid) geeft een hele andere beleving tot wel vele kilometers ver kan je afhankelijk van de grootte van de show en de shells tot wel tot 6 km er vanaf van geniete. (spreek uit ervaring) Ga bijv. naar een vuurwerkshow in Japan (tip: Niigata of Osaka's PL show) en dat is qua visueel effect en bereik met geen enkele drone show te evenaren.
Ik zie dit echt als iets anders dan een vuurwerkshow. Ze proberen ook geen vuurwerk na te doen zoals ze dat in de Arena wel gaan doen. Dit kan prima naast elkaar bestaan wat mij betreft.

Alleen dit jaar doen ze dit dus in Rotterdam wel ipv de normale vuurwerkshow begrijp ik.
Weet iemand wat de reden is dat er dit jaar geen vuurwerkshow gedaan wordt?

Natuurlijk snap ik dat we geen groepen mensen bij elkaar willen hebben. Maar om dan het vuurwerk te vervangen door drones, lost dat probleem niet echt op lijkt mij. Dus dat snap ik nog niet helemaal..


Edit: Ik lees nu net dat ze het niet live gaan doen. Dat lost het probleem inderdaad wel op ;)

[Reactie gewijzigd door marijnmedia op 28 december 2020 13:24]

Een vuurwerkshow knalt lekker, ziet er top uit en ruikt lekker :) Drone shows ken ik niet. Het heeft wel 100% controle, oneindige effecten mogelijk. Maar well irritant qua geluid denk ik. Mag profi vuurwerk wel dit jaar?
Er wordt al zeer veel geëxperimenteerd met AI en drones, dan vind ik het spijtig om te zien dat er nog met Blender en AfterEffects moet gewerkt worden om positie, kleur en intensiteit door te geven. Erg tijdrovend, denk ik.

Indien de drones onderling zouden kunnen communiceren, zelf patronen en overgangen uitvinden, het zou onze menselijke verbeelding kunnen overstijgen.
Wat is je punt? Je moet toch het 3D of 2D figuur ontwerpen? Hoe kan magic potion als ‘AI’ dat doen? De kleuren van dat hart programmatisch berekenen komt daarvan het dichtste bij. Maar goed nu verschuifd de discussie naar wat dan AI is.
Het is nu veel handwerk, dit zou geautomatiseerd kunnen worden

Als de software verder ontwikkeld zou zijn (slimmer, IA of niet, de PR term maakt niet uit) zou je 2 figuren kunnen inladen, de locatie, tijd en volgorde bepalen en klaar. nu zit er veel meer werk in de ontwerpen.

nu moet iedere drone een locatie gegeven worden wat overeenkomt met het figuur wat je wilt weergeven. Het pad invoeren naar de volgende locatie zodat het op exact de positie komt die vooraf is ingesteld voor het volgende figuur, met 2 meter om zich heen vanwege onnauwkeurigheid en geen weet van andere drones. Als er een drone uit valt zou een nieuwe drone de lucht in moeten het de resterende voorgeprogrammeerde route van de oude drone als dat überhaupt al kan realtime. On the fly extra drones toevoegen voor een onderdeel van de gehele presentatie lukt nu bijvoorbeeld niet.

met slimme software en onderlinge communicatie, zouden de drones de figuren moeten weten, maar kunnen ze zelf bepalen welke waar gaat vliegen, kunnen dynamisch inspringen op uitvallende drones / invloeden van buiten af die het patroon verstoren, zonder dat dit voorgeprogrammeerd is wat nu het geval is.
Leuke video met een goed inzicht in wat er nog achter draait. Dat was best interessant.
Als ik wist dat dit in Mei in Rotterdam was, had ik wel gaan kijken! Vraag me af of er ergens een agenda is voor deze shows.

[Reactie gewijzigd door Nees op 28 december 2020 06:41]

Ook die show was volgens mij ivm COVID zonder publiek. En dus over een aantal avonden gefilmd om vervolgens op video te kunnen laten zien. De enige show die ik tot nu toe voorbij heb zien komen waar publiek bij kon zijn was de uitvoering in Amsterdam. Er zijn natuurlijk ook onwijs weinig uitvoeringen ivm het buitenland helaas, dus zo’n agenda zal vrij leeg zijn ;)

[Reactie gewijzigd door TradeMarkNL op 28 december 2020 07:57]

Ziet er fantastisch uit. Denk ook dat als de innovatie echt een vlucht neemt dat het alleen maar indrukwekkender gaat worden. Leuke, interessante mini docu.
Als er een onderlinge verbinding zou worden opgezet icm een grond (eik) punt kun je de minimale afstand op basis van (modified) gps toch flink verkleinen?
als ik hem zo op het einde hoor dan wordt dit in de toekomst ingezet als openluchtbioscoop
Ik was vorig jaar aanwezig in Singapore waar ze een droneshow hadden én vuurwerk. Voor twaalven wisselden ze deze af om het toegestroomde publiek te vermaken en de drones de kans te geven op te laden (tijdens vuurwerk). Om twaalf uur werden de drones gebruikt voor het aftellen en volgde een gecombineerde show: het beste van beide werelden!

Wat mij betreft vullen vuurwerk en drones elkaar dus prima aan hoewel ze ook op zichzelf leuk kunnen zijn. Elkaar compleet vervangen doen ze in mijn ogen echter niet.

De media in Nederland was destijds trouwens druk aan het opperen dat wij 'net zoals in Singapore' het vuurwerk met een droneshow zouden moeten vervangen. Misschien hadden ze eerst even moeten kijken wat er daadwerkelijk in Singapore voor show was...
Hier zit erg veel potentie in. Stel je voor met nieuwe technieken dat je een vloot hebt van 50-60k drones. En daarbij 300-400 lumen, en de snelheid gaat naar 9-12m p/s. Wie weet met drones voorzien van een laser.
Dan gaat het wel heel indrukwekkend worden. Het luchtruim is de limit.
Dat zal het nu ook wel zijn, maar het is nu nog erg pionieren.

Als ik dit zo zie heeft het gewoon een mesh netwerk nodig om de show minder arbeidsintensief te maken.

Dikke kans dat je over 10-15 jaar een scene uit Pixar zo kan importeren.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True