Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Willem de Moor

Redacteur componenten

AMD's versus Intels PCIe Gen4-interface

Op welk platform is je ssd sneller?

Update: testresultaten met 5800X tegen 11700K

Na kritiek uit de community hebben we twee ssd's, de twee met de grootste verschillen in onze initiële tests, opnieuw getest. Dat zijn de Samsung 980 PRO en de XPG Gammix S70. [Edit: inmiddels hebben we alle drives opnieuw getest.] Daarbij hebben we gekozen voor een recentere Ryzen-processor, de 5800X met Zen 3 aan boord, en die voorzien van 32GB geheugen op 3200MT/s. Het moederbord hebben we eveneens vervangen, door een ASUS Crosshair VIII Hero. De koeling hebben we gelijkgetrokken met die van het Intel-systeem en de Kraken X62 om eventuele throttling te voorkomen.

Dat Intel-systeem met de 11700K in een ASUS Maximus VIII Hero, gekoeld door de Kraken X62, hebben we eveneens voorzien van 32GB in plaats van 16GB geheugen, ditmaal ook op 3200MT/s. In plaats van de igb hebben we dezelfde K2000-videokaart gebruikt als bij het AMD-systeem. De geteste ssd's zijn uiteraard aangesloten op de PCIe-lanes van de processor, op het eerste M.2-slot dus. Een 120mm-ventilator boven op de ssd moet de drive koel houden en throttling voorkomen.

Op deze manier hebben we beide testsystemen zoveel mogelijk gelijkgetrokken om verschillen te elimineren. Let wel dat we de kloksnelheden van de processors niet gefixeerd hebben en niet hebben gecompenseerd voor verschillen in ipc. Dat zou ons inziens geen realistisch beeld geven van de prestaties die je als gebruiker kunt verwachten van deze systemen. Om diezelfde reden hebben we enkel de prestaties getest van de ssd's in combinatie met de M.2-slots die direct met de processor via vier PCI Express Gen4-lanes communiceren. Een test met de Gen4-ssd's aan de pch (of southbridge zo je wil) leek ons niet bijzonder nuttig. Dat is enerzijds omdat we weinig scenario's kunnen bedenken waarin een Gen4-ssd als secundaire drive aan de pch hangt. Anderzijds is dat niet nuttig omdat alleen de X570-chipset van AMD daadwerkelijk over PCIe Gen4-lanes beschikt; Intels Z590-chipset biedt enkel Gen3-lanes.

TLDR: conclusie

We zien nog steeds behoorlijke verschillen tussen het AMD-systeem met 5800X en het Intel-systeem met 11700K. Het indexcijfer laat een verschil van iets minder dan elf procent tussen AMD en Intel zien voor de Samsung 980 PRO-drive, en bijna veertien procent voor de S70-drive. De verschillen zijn daarmee kleiner geworden dan in onze eerste test, maar geven een iets genuanceerder beeld. Met de winst voor Intel op voornamelijk de random 4k-prestaties lijkt dat platform in de praktijk een streepje voor te hebben, hoewel dat blijkens de traces en PCMark niet direct merkbaar hoeft te zijn.

Resultaten

We beginnen met de resultaten van de index 'licht gebruik'. De index 'zwaar gebruik' kan momenteel niet gegenereerd worden, omdat we de Consistency-test van PCMark 10 omwille van de tijd niet gedraaid hebben. We wilden deze resultaten snel na de eerste publicatie updaten.

Prestatie-index licht gebruik
Solid state drive SSD-controller   in punten (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
1.412
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
1.562
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
1.258
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
1.428
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
1.213
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
1.399
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
1.361
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
1.536
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
1.130
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
1.313
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
1.438
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
1.642

De Samsung-drive op het Intel-systeem is in deze index nog steeds bijna elf procent sneller. Dat is een iets minder groot verschil dan met de 3700X en trager geheugen voor beide systemen, maar nog steeds significant. Het prestatieverschil van de XPG S70 is wel flink gereduceerd en ligt nu meer in lijn met de cijfers die we eerder bij alle drives zagen.

Resultaten: traces en PCMark 10

  • Lightdesktopworkload
  • Gamingworkload
  • Photoshop & Lightroom-heavy workload
Light desktop workload - Doorvoer ex opentijd
Solid state drive SSD-controller Doorvoersnelheid in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
4.832,43
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
5.661,02
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
4.503,09
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
5.827,44
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
4.307,39
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
5.661,02
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
4.403,07
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
5.661,02
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
4.307,39
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
5.661,02
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
4.503,09
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
5.827,44
Gaming workload - Doorvoer ex opentijd
Solid state drive SSD-controller Doorvoersnelheid in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
2.430,89
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
2.373,20
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
1.721,26
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
1.511,56
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
1.336,07
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
1.225,02
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
1.990,31
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
1.753,51
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
1.990,31
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
1.859,04
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
2.428,41
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
2.373,20
Photoshop & Lightroom heavy workload - Doorvoer ex opentijd
Solid state drive SSD-controller Doorvoersnelheid in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
5.121,74
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
6.486,73
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
5.041,93
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
5.649,04
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
5.002,95
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
6.016,67
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
5.041,93
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
6.236,68
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
5.002,95
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
6.016,67
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
5.121,74
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
6.359,25

In onze eigen traces is Intel een stuk sneller in de lichte workload, maar in de gamingworkload is AMD iets sneller in combinatie met de 980 PRO en een stuk sneller met de S70. In de zware workload neemt Intel weer de leiding, waarschijnlijk weer dankzij de hogere 4k-prestaties.

In PCMark 10 zien we geen wezenlijk verschil meer tussen AMD en Intel. De marginale verschillen tussen de platforms zijn niet echt significant met net een procentje in het voordeel van AMD of Intel.

  • PCMark 10 - Storage - Bandbreedte
  • Totaalscore - Toegangstijd
  • Totaalscore
PCMark 10 - Storage - Totaalscore
Solid state drive SSD-controller Punten in punten (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
2.874
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
2.829
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
1.846
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
1.870
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
2.317
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
2.304
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
2.524
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
2.595
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
2.102
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
2.130
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
3.419
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
3.511
PCMark 10 - Storage - Totaalscore - Bandbreedte
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
457
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
451
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
302
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
307
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
374
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
375
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
413
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
424
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
346
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
351
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
546
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
564
PCMark 10 - Storage - Totaalscore - Toegangstijd
Solid state drive SSD-controller Latency in µs (lager is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
58
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
59
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
93
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
92
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
73
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
74
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
68
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
66
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
82
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
81
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
49
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
48

Resultaten: AS SSD en ATTO

  • AS-SSD - Read - Sequential
  • Read - 4k-blokken
  • Read - 4k-blokken - 64 Threads
  • Read - Access time
  • Write - Sequential
  • Write - 4k-blokken
  • Write - 4k-blokken - 64 Threads
  • Write - Access time
AS-SSD - Read - Sequential
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
5.642,65
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
5.480,05
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
5.880,61
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
5.225,06
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
4.347,19
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
4.110,71
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
5.857,09
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
5.409,65
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
3.499,63
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
3.456,24
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
6.060,77
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
5.852,30
AS-SSD - Read - 4K blokken
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
84,69
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
87,62
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
62,19
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
63,98
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
79,78
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
82,00
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
94,64
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
97,36
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
72,98
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
75,00
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
81,18
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
83,42
AS-SSD - Read - 4K blokken - 64 Threads
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
2.820,68
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
2.838,03
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
1.220,42
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
1.221,66
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
2.298,14
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
2.275,20
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
1.980,06
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
1.946,56
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
1.316,89
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
1.313,37
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
2.912,50
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
2.886,04
AS-SSD - Read - Access time
Solid state drive SSD-controller Latency in ms (lager is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
0,017
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
0,016
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
0,013
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
0,012
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
0,017
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
0,017
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
0,014
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
0,014
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
0,015
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
0,015
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
0,015
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
0,014
AS-SSD - Write - Sequential
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
4.089,07
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
4.033,28
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
5.303,58
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
5.159,89
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
4.058,05
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
3.769,71
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
5.065,62
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
5.064,63
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
3.096,99
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
3.056,17
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
5.030,81
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
5.150,83
AS-SSD - Write - 4K blokken
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
209,26
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
230,19
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
247,01
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
288,73
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
249,57
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
285,34
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
268,56
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
315,17
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
243,99
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
284,56
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
248,93
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
297,00
AS-SSD - Write - 4K blokken - 64 Threads
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
3.967,92
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
4.031,02
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
3.401,58
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
3.103,19
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
4.003,08
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
3.994,36
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
4.447,89
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
4.619,42
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
2.128,25
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
2.123,93
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
2.764,46
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
2.771,66
AS-SSD - Write - Access time
Solid state drive SSD-controller Latency in ms (lager is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
0,020
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
0,018
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
0,078
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
0,076
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
0,015
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
0,013
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
0,014
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
0,012
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
0,017
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
0,016
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
0,015
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
0,013

In AS SSD is het AMD-systeem met sequentiële overdrachten sneller dan Intel, maar die laatste is in de random prestaties weer sneller. Bij 4k-lezen is het verschil niet zo groot, maar vooral bij de 4k-writes zien we een flinke voorsprong. Die voorsprong wordt echter ingehaald als er meer threads actief zijn.

In de random-readprestaties van ATTO heeft Intel nog steeds een grote voorsprong bij beide drives, die opnieuw wordt ingehaald door AMD bij grotere queuedepth. Precies hetzelfde zien we bij de random-writeperformance gebeuren.

  • Atto - Read 4kB
  • Read - 64kB
  • Read - - 1MB
  • Atto - Write - 4kB
  • Write - 64kB
  • Write - 1MB
Atto - Read - QD 4 - 4 kB - Gem. snelheid
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
495
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
627
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
473
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
690
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
456
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
569
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
435
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
611
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
111
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
111
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
489
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
681
Atto - Read - QD 4 - 64 kB - Gem. snelheid
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
2.280
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
2.330
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
3.720
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
3.660
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
2.820
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
2.830
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
5.780
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
4.980
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
3.330
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
3.330
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
4.810
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
4.750
Atto - Read - QD 4 - 1 MB - Gem. snelheid
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
5.970
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
5.890
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
6.970
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
6.650
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
5.240
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
5.220
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
6.900
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
6.590
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
3.620
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
3.620
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
6.550
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
6.480
Atto - Write - QD 4 - 4 kB - Gem. snelheid
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
468
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
607
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
461
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
661
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
439
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
553
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
395
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
538
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
458
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
628
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
551
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
651
Atto - Write - QD 4 - 64 kB - Gem. snelheid
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
5.410
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
5.480
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
3.660
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
3.530
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
3.770
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
3.780
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
4.770
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
4.800
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
2.910
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
2.900
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
4.840
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
4.830
Atto - Write - QD 4 - 1 MB - Gem. snelheid
Solid state drive SSD-controller Bandbreedte in MB/s (hoger is beter)
980 Pro 1TB - X570-Hero-5800X Samsung Elpis
4.690
980 Pro 1TB - Z590-Hero-11700K Samsung Elpis
4.610
XPG S70 1TB - X570-Hero-5800X IG5236
5.490
XPG S70 1TB - Z590-Hero-11700K IG5236
5.310
VP4100 1TB - X570-Hero-5800X PS5016-E16
3.960
VP4100 1TB - Z590-Hero-11700K PS5016-E16
3.940
Aorus 7000s 1TB - X570-Hero-5800X PS5018-E18
5.100
Aorus 7000s 1TB - Z590-Hero-11700K PS5018-E18
5.090
S50 Lite 1TB - X570-Hero-5800X SM2267
3.080
S50 Lite 1TB - Z590-Hero-11700K SM2267
3.080
SN850 1TB - X570-Hero-5800X WD_Black G2
4.860
SN850 1TB - Z590-Hero-11700K WD_Black G2
4.860

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Lees meer

Reacties (205)

Wijzig sortering
Een aantal zaken stoort mij enorm aan deze "review".

Deze review wordt strikt genomen gepresenteerd als een X570 vs Z590 review, terwijl de indruk bedoeld of onbedoeld gewekt wordt dat dit CPU vs CPU is. Dat klopt misschien in strikte zin, maar dat is op zichzelf al achterlijk als het gaat om SSD-performance. Er zijn hierbij twee mogelijkheden: SSD aan CPU en SSD aan chipset. Doorgaans wordt de meest performante SSD namelijk altijd in het slot gebruikt wat direct op de CPU zit. De meeste mensen zullen daar hun OS op installeren alsmede hun meestgebruikte applicaties en games, en deze drive krijgt veruit de bulk van de I/O te verwerken. De chipset / het platform is daarbij helemaal geen enkele factor meer, waardoor dit geen platform-vergelijking maar een CPU-vergelijking wordt. Daar zit de echte real-world performance. Sterker nog, veruit de meeste mensen hebben slechts één (NVMe) SSD in hun systeem zitten. De tweede optie, met de SSD aan de chipset, is mogelijk maar maar zeer weinig voorkomend als het echt op keiharde performance aankomt, waardoor resultaten uit deze methode voor bijna niemand enige vorm van real-world waarheid bevatten. Het is niet 100% duidelijk in de testopzet voor welke opzet gekozen is omdat dat niet vermeld is. Bij de systeemdrive zie ik een SATA-drive, dus mijn aanname is dat de geteste SSDs direct op de CPU zijn aangesloten. Dus is dit een CPU-benchmark, geen platform-benchmark.

De onderzoeksvraag of -vragen is/zijn daarmee ook zeer beperkt en er is op geen enkele manier voortgeborduurd op tussentijdse uitkomsten. Op het moment dat er voor een "gelijk speelveld" gekozen wordt op basis van arbitraire factoren zoals kloksnelheid, waarvan we weten dat die tussen verschillende architecturen onvergelijkbaar zijn, en bovendien die factoren niet eens constant gehouden worden (verschillende turbo's in het voordeel van Intel), mag je toch zeker onderzoeken of je gelijke speelveld toevallig ook invloed heeft. Bijvoorbeeld had de 5800X, waartegen de 11700K is afgezet in een andere Tweakers-review, in het systeem geprikt kunnen worden om te zien of dat uit zou maken doordat daar in misschien in de CPU verbeteringen zijn gedaan. Juist op een platform als Tweakers lijkt me dit uitgelezen de benchmark, nieuw vs nieuw. Zeker als Intel in hun resultaten al schermt met de 5950X als tegenstander! Alleen door het presenteren van deze review als een platform-review kan je de smoes "ja maar het platform verandert niet met een andere CPU" gebruiken om dit pad niet te hoeven onderzoeken.

Er zijn natuurlijk vele andere factoren om een "gelijk speelveld" te maken. De 11700K is bijvoorbeeld zo'n 40% duurder dan de 3700X. En als we toch het "platform" testen, de Maximus XIII Hero is meer dan tweemaal zo duur als de Prime X570 Pro! Dat vind ik prijs/kwaliteit toch behoorlijk ruk voor 12% performancewinst over een platform wat twee jaar ouder is. Zeker als (naar mijn verwachting, gezien de directe link naar de CPU) er met X470-borden waarschijnlijk ook geen performanceverschil is kan je daar ook nog een aantal vraagtekens zetten. Dus dan lijkt me een vergelijk tussen de 3700X op een X470 enerzijds en een 9700K op Z390 anderzijds een stuk eerlijker, omdat die platforms en CPU's daadwerkelijk tegenover elkaar gepositioneerd waren tegen een vergelijkbare prijs met ongeveer dezelfde leeftijd. Toch? Of is dat niet lief voor Intel omdat ze toen nog geen PCIe4 support hadden? Of als je het toch zo scheef wilt houden als deze review, de 10700K in het hier geteste Z590-board? Deze heeft immers dezelfde baseclock dus valt onder alle criteria van "gelijk speelveld" zoals gehanteerd in deze review, maar is "eerlijker" omdat deze qua leeftijd dichter bij de 3700X ligt.

"Het geheugen hebben we gelijkgetrokken." Juist. Het is niet de eerste en zeker niet de laatste keer dat geheugensnelheid een platform-feature is. Een feature die juist doorslaggevend is in de performance van een platform. Dit gelijktrekken zorgt altijd voor een ongelijke performance-impact op beide platformen. Dit is een beetje als een "race" met een rollende start, tussen een F1-auto en een Fiat Multipla, over een van de trajectcontroles op de A2, om vervolgens tot de conclusie te komen dat de Fiat Multipla toch zeker qua prestaties gelijkwaardig is aan een F1-auto, terwijl de F1-auto normaal nooit op dat traject te vinden is maar op een circuit zonder snelheidslimieten. De geheugensnelheden die in de praktijk gebruikt worden zijn gewoon anders. In jullie reviews (bijvoorbeeld deze over de 11700k) wordt ook gewoon vergeleken tussen 10700K 2933 en 11700K 3200. Is het dan niet eerlijker om de 11700K in die review ook met 2933 te testen voor een oordeel? Het AM4-platform wordt daar ook gewoon getest op 3200, evenals in deze review van de 5800X vs 3800XT, waar het Intel-platform gewoon, buiten enige schuld van AMD, blijft steken op 2933. En dan heb ik het nog niet eens over de echte praktijk, ik draaide mijn geheugen met mijn 3900X zonder problemen op 3733 met stock koeling, en met mijn 5950X op 3800. Iets vergelijkbaars is bij Intel vast ook in meer of mindere mate mogelijk. Laten we alsjeblieft platforms testen op hun eigen voorgeschreven specs en niet die van hun concurrent. En als je dat dan toch wilt doen, laat het verschil zien! Test AMD op zowel 2933 als 3200. Maakt het geen verschil, prima, test goed gedaan (nou ja, resultaten kloppen, methode twijfelachtig). Maakt het wel verschil, kan je dat laten zien. Een platform is het geheel, niet slechts de onderdelen die voor de bias van de reviewer fijn zijn.

Waarom jullie voor AMD de Boxed koeler gebruiken, een klein koperblokje met een 100mm fan, en voor Intel een 280mm AIO...???? die bovendien ook gewoon op AM4 past 7(8)7, het ontgaat mij, echt, volledig. Als dit geen invloed heeft snap ik niet waarom het alleen voor de beeldvorming al niet gelijk is getrokken.

Voor de daadwerkelijke platform-test zijn jullie nog vergeten (tenminste, dat denk ik) te testen hoe de prestaties zich verhouden als de SSDs worden aangesloten via de M.2-poorten die ook echt aan de chipset zijn aangesloten en niet direct aan de CPU. Dat is zoals gezegd in real-world misschien niet super-relevant maar toch zeker interessant als je toch al een artikel van zeven pagina's eruit knalt. En het verschil tussen direct aansluiten op de CPU en via de chipset, zeker belangrijk.

Voor het benoemen van de CPU als enige factor in deze dienen alle andere factoren uitgesloten te worden. Dat betekent dus testen met verschillende OS-en, de resultaten zullen naar verwachting op zowel Linux als Windows grotendeels identiek zijn. Daarmee sluit je eventuele driver-optimalisaties uit. Natuurlijk, real-world is dit een van de weinige gebieden waarom je een punt zou kunnen hebben maar voor de onderzoeksvraag of de CPU het platform (oeps, doe ik het weer bijna fout) de enige invloed is moet je dat gewoon uitsluiten. De kanttekening dat (als het zo is, dat weet ik na deze review helaas nog niet) voor "normale gebruikers" in de Windows-situatie Intel performanter is kan prima gemaakt worden als dat zo volgt uit de resultaten. Dan stel je zowel de wat meer wetenschappelijk onderlegde kritische lezer tevreden als de wat minder kritische casual tweaker die gewoon graag een snelle machine heeft.

Tweakers, ik verwacht echt beter van jullie. Anders lees ik de marketingslides van Intel wel als ik daar zo'n behoefte aan heb.

[Reactie gewijzigd door DataGhost op 14 mei 2021 14:44]

Deze review is bedoeld en ingestoken als een vergelijking tussen het AMD-platform en het Intel-platform. Niet om de invloed en de limiet van processors icm ssd's te zoeken.
Ons reguliere testplatform is de 3700X met X570-A Pro-bord en 16GB geheugen. Dat systeem hebben we destijds in augustus 2019 voor het eerst gebruikt als ssd-testsysteem, en sindsdien hebben we vier identieke systemen.
Het Intel-systeem hebben we samengesteld om zo veel mogelijk - op punten waar het telt - gelijkgetrokken. De base-clocks van beide processors bedraagt 3,6GHz, en Intel heeft een hogere turbo, maar AMD iets meer ipc. Dat de 3700X in prijs gedaald is neemt niet weg dat de processor gepositioneerd is tegenover de 9700K en dientengevolge zijn directe opvolger, de 11700K. De initiele prijs van de 3700X was overigens ook 350 euro, in de verste verte geen prijsverschil van 40%, of zoals je stelt, een F1 tegen een multipla.
De koeler verschilt, omdat we genoemde X570-borden in een toren onder elkaar hebben staan en voor de Intel-tests een benchmarksysteem voor processors hebben gebruikt: een puur praktische overweging. De processors worden niet zodanig belast dat de koeling een factor speelt: ter illustratie: tijdens PCMark10 ligt de cpu-load op ongeveer 10% (tijdens de bench) tot 25% (bij prepareren van de drive).
De rol van het moederbord is in onze optiek niet superkritiek, aangezien het bord alleen de lanes van cpu naar ssd hoeft door te geven: we gebruiken immers de chipset /pch niet. En om die te testen lijkt ons vrij irrelevant , aangezien niemand (uitzonderingen zijn er uiteraard altijd) die gebruikt om een systeemdrive op aan te sluiten. Dan gaan we dingen testen waar niemand iets aan heeft.
Om onder Linux te testen is een optie, maar het overgrote deel van onze lezers/bezoekers maakt van Windows gebruikt, gevolgd door Mac: die laatste zou logischer zijn als tweede test-OS.
En wat de wetenschappelijke methode betreft: wij testen hier niet op een wetenschappelijke manier, dat kan en doet niemand. In alle gevallen is N=1, dat maakt strikt genomen resultaten per definitie onbetrouwbaar. We pretenderen dat ook niet: we willen laten zien wat voor de gebruiker van belang is, en in dit geval laten onze tests wat mij betreft op een duidelijke manier zien dat je, ongeacht welke controller in je Gen4-ssd zit, je op een behoorlijke prestatieboost kunt rekenen op een Intel-platform vergeleken met een AMD-platform. Dat je daarbij niet hoeft te verwachten dat een celeron (mocht die ooit met Gen4-lanes) beter presteert dan een 16core-AMD-processor lijkt me evident.


UPDATE maandag 15uur
We zijn bezig met een paar hertests:
We draaien een paar testjes op een 5800X icm een Asus Hero-bord en 32GB 3200MT/s mem, Intel hertest op 32GB 3200MT/s, videokaart en koeling (K2000 en X62) gelijkgetrokken.
Voor alle duidelijkheid, we sluiten de ssd's uiteraard aan op het cpu-m2-slot, ik zal dat nog wel even verduidelijken. De pcie-lanes via de pch testen lijkt me noch zinnig, nog relevant: ik denk niet dat er momenteel iemand is die de premiumprijs voor een Gen4-drive betaalt en die aan een tragere interface hangt. Bij Intel sowieso geen optie, en bij AMD moet je door een i/o-die (pch), met latency en potentiele bandbreedte-beperkingen. Een Gen3-drive secundair aan je pch hangen, soit, maar niet je systeemdrive. Als daar een realistische reden/scenario voor is, hoor ik dat graag :)

Ik heb overwogen om beide systemen op 4GHz kloks te draaien, maar dat is a) niet realistisch voor normaal gebruik en b) zit je nog steeds met ipc-verschillen: dan zou je op 3,6GHz en 4GHz moeten draaien om daar voor te compenseren.

We zijn in eerste instantie bezig met de drives die de grootste verschillen tussen de platforms/processors lieten zien: de 980 PRO en XPG S70. Zodra de testdata binnen is, zal ik een extra pagina aan de review toevoegen met die resultaten.

[Reactie gewijzigd door willemdemoor op 17 mei 2021 14:54]

Ik snap dat er uit praktische overwegingen "verschillen" kunnen zitten in de testsystemen. Het is natuurlijk wel makkelijk als je voor het maken van deze review eigenlijk alleen maar het Intel-systeem hoeft te testen omdat je de data van het AMD-systeem al had. Snap ik. Alleen is het verschil hier wel heel erg. Het AMD-systeem is nooit gebouwd voor deze vergelijking, terwijl het Intel-systeem dat wel is. De review is niet wetenschappelijk en N=1, okee, daar valt ook nog mee te leven. Maar zo is de review niet gepresenteerd. Ik zie bijvoorbeeld in de conclusie duidelijke taal zoals "ontegenzeggelijk sneller op het Intel-platform dan op het AMD-platform en met behoorlijk klinkende cijfers ook" (overigens nog driemaal in verschillende bewoordingen herhaald) en "verifieerbaar feit" terwijl dat tegelijkertijd heel algemeen als "AMD vs Intel" neergezet wordt. Ik vind dat taalgebruik niet stroken met wat kennelijk een "huis-, tuin- en keukenreview" is die, zo proef ik uit jullie reactie, niet enorm serieus genomen dient te worden. Bovendien heeft deze review een spotlight-positie gehad in de banner boven het nieuwsoverzicht. Misschien interpreteer ik dat anders dan jullie.

Intel stelt iets als feit in een marketingslide of campagne, en jullie verifiëren de claim als zijnde kloppend. Veel lezers, ook hier op Tweakers, lezen het artikel gewoon zonder al teveel vraagtekens, omdat ze ervan uitgaan dat het onderzoek door jullie ook gedegen gedaan wordt om dergelijke claims te onderbouwen. Dan ga je als lezer al gauw voorbij aan verschillen in de testopstelling, aangezien jullie "het toch wel weten en toch wel goed doen" en er nota bene in het artikel nog wordt gezegd dat zorg gedragen is voor gelijkwaardige systemen. Als dat niet gebeurt en er iemand in de comments iets over zegt, zorgt dat juist voor negatieve beeldvorming naar zowel Tweakers als in dit geval mogelijk ook Intel. Ik heb namelijk al een paar reacties gezien met de strekking van "oh dus Intel kan pas winnen als AMD bij de startstreep aan een ketting gelegd wordt?" terwijl dat behoorlijk onterecht kan zijn als we de Intel-slide moeten geloven. Daar is namelijk van beide fabrikanten het topmodel getest en in het voordeel van Intel uitgevallen zonder "ketting".

Dan zal ik nog even ingaan op de verschilpunten. Gelijktrekken van verschillende CPU's of systemen is lastig, dat blijkt ook uit vrijwel elke andere review. De AMD-CPU's zijn voornamelijk bij productivity, development en andere multithreaded taken heel goed, waar Intel doorgaans bij games veel beter uit de bus komt. Ook weer de F1-auto tegen de Multipla, deze kan je ook niet zomaar aan elkaar gelijkstellen. Met een F1-auto ben je heel snel op je vakantiebestemming alleen is het gezin en alle bagage meenemen toch een lastig verhaal. Andersom wil je die Multipla niet op het circuit hebben voor een race. Op dezelfde manier presteren CPU's en platforms op verschillende vlakken verschillend, het is altijd een beetje stuivertje wisselen. Je moet dus inderdaad afwegingen gaan maken, maar dat hebben de fabrikanten zelf ook al in redelijke mate gedaan. Ze concurreren namelijk met elkaar door in hun ogen gelijkwaardige producten voor een behoorlijk gelijkwaardige prijs in de markt te zetten. Dat lijkt mij persoonlijk dus ook een goed uitgangspunt om mee te beginnen en dat hebben jullie in andere reviews ook al gedaan door bijv. de 5800X tegenover de 11700K te zetten. Deze staan momenteel binnen 10% van elkaar in de Pricewatch. De prijs op het moment van schrijven lijkt me daarbij ook gewoon een goede leidraad. Intel heeft bijvoorbeeld naar aanleiding van de prestaties van AMD hun prijzen laten zakken of in ieder geval de nieuwere generaties goedkoper in de markt gezet dan oudere generaties. Als je dan de op dit moment goedkope prijs van de 3700X weerlegt door naar de introductieprijs (350 euro) te kijken, en in dezelfde zin de 9700K noemt waar deze tegenover staat, is het m.i. ook eerlijk om de introductieprijs van de 9700K ook mee te nemen. Die was namelijk 529 euro (of 549?). Nog steeds een fors verschil, groter zelfs, namelijk 51%. Alleen bij de introductie van de 3700X was de 9700K ondertussen al gezakt naar 395 euro, waarna AMD daar net een paar tientjes onder ging zitten.

Juist het gelijktrekken op basis van kloksnelheid vind ik een enorm rare keuze. Sinds Thunderbird en Willamette is dit namelijk heftig uit elkaar gaan lopen waardoor AMD hun benaming had aangepast om "vergelijkbaar" te blijven. Dat is echt al heel lang geleden en deze verhouding is door de jaren heen een aantal keren omgedraaid geweest.

Wat betreft de koeling wil ik zomaar geloven dat deze niks uitmaakt. Maar de beeldvorming is echt scheef. Alleen moet je uitkijken met CPU core-load als maatstaf nemen voor het afdoende zijn van de gebruikte koeloplossingen. De X570-bordjes zijn vrijwel allemaal met actieve koeler geleverd die eigenlijk alleen maar bij gebruik van PCIe 4.0 aan zou slaan, omdat dit nou eenmaal meer stroom verbruikt(e) dan PCIe 3.0. Als je je dan bedenkt dat de X570-chip op het moederbord ook precies de I/O-die is die in de CPU zit, lijkt mij dat dat extra stroomverbruik dus ook in de CPU zelf op zal treden, alleen zal je dat niet zomaar zien als belasting van een core. Daarom is het belangrijk (en ook gewoon eerlijk) om de koeloplossing identiek te houden voor beide machines. Hierbij kan je dus kiezen voor dezelfde koeler, of voor allebei hun respectievelijke boxed koelers.

Maar het moederbord kan ik echt niet bij. In deze reactie lees ik dat het Intel-systeem is samengesteld [voor deze review] en zoveel mogelijk gelijkgetrokken. Dan vind ik dat gewoon een erg rare keuze. Er zijn zoveel alternatieven die veel gelijker zijn. Bij de introductie van X570 waren de moederborden een stuk duurder geworden. Deels kwam dit door kwaliteitsverbeteringen bij fabrikanten omdat ze AMD serieuzer zijn gaan nemen, voorgaande generaties AMD-borden waren vaak kwalitatief minder dan de Intel-borden. Deels was dit ingegeven door PCIe 4.0 en de striktere toleranties daarvoor. Het is daarom niet ondenkbaar dat er nog steeds verschillen in bouwkwaliteit zijn tussen goedkope en dure moederborden. Dus dan lijkt het me onterecht om te gokken dat dit niet "superkritiek" is. Dat je niet op de PCH benchmarkt, op zich ook prima want dat is inderdaad een weinig voorkomende usecase, maar voor een vergelijking en een totaalplaatje toch wel mooi om mee te nemen. Ik heb namelijk naar aanleiding van de reactie van Djarune geleerd dat de Z590 namelijk helemaal geen PCIe 4.0 aan de PCH heeft, dan vind ik dat toch wel belangrijk om in ieder geval te vermelden (en eigenlijk ook om te testen). Want als iemand toch voor 3 SSDs gaat, in de veronderstelling is een PCIe 4.0-systeem te hebben en daar ook PCIe 4.0-drives bij zoekt, gaat er compleet onnodig een PCIe 4.0-drive aan een PCIe 3.0-aansluiting. Zonde van het geld. En dan zou je als consument toch maar liever de keuze gemaakt hebben voor het AMD-platform welke wel volledig PCIe 4.0 is.

Op het gebied van OS en drivers geven jullie het nota bene aan in de conclusie, waarschijnlijk komt een behoorlijk deel van de performance uit de drivers. Daarom is een test op een ander OS (en voor mijn part inderdaad Mac OS als dat een groter marktaandeel heeft) ook belangrijk om te doen om te zien of het daar ook zo is. Als de prestaties daar een stuk gelijker zijn en bijvoorbeeld overeenkomen met de prestaties van AMD op Windows, ligt voor de hand dat AMD nog een hoop winst kan pakken in de drivers. Het zal niet de eerste keer zijn dat er naar aanleiding van reviews een pijnpunt/bottleneck gevonden en opgelost wordt, waarna een follow-up review op zijn plaats is. Het zou mooi zijn als er zoiets uit kon komen toch? Het zal trouwens ook niet de eerste keer zijn dat een dergelijke review in een marketingcampagne/slide gepresenteerd wordt vlak na het doen van flinke verbeteringen in de driver, waar de concurrent vergelijkbare verbeteringen nog niet heeft gedaan. Enkele parallellen hiermee zijn te trekken tussen AMD en NVidia met SAM, dat was voor AMD eerst een USP (marketing! prestatie!) maar nu kan NVidia het ook dus valt dat voordeel weer grotendeels weg.

Wat ik heel erg mis, los van de keuze of jullie de 3700X al dan niet terecht vinden als tegenstander, is dezelfde test met de 5800X, al is het maar ter indicatie. De aanname is inderdaad dat er op PCIe 4.0-gebied niet veel of zelfs niks gewijzigd is tussen Zen 2 en Zen 3, maar wederom, dit is niet getest. Ik zie deze aanname ook nergens terug in de verantwoording van de testopzet. Sterker nog, ik zie helemaal geen enkel woord over dat het om een AMD-CPU van twee jaar geleden gaat met een oudere architectuur. Het wordt neutraal gehouden op "octacores met gelijke klokfrequenties" en dat voelt als "liegen" door het niet verstrekken van belangrijke informatie.

Precies zoals dat feitje werd weggelaten mis ik ook een reactie op mijn kritiek over de geheugensnelheid. Over de architectuur in de huidige Intels weet ik niet zoveel, maar van AMD weet ik dat de I/O-die zorgt voor... I/O, dus zowel PCIe als geheugen. En het is nou net de geheugensnelheid die de snelheid van het Infinity Fabric (IF) tussen core(s) en I/O-die dicteert. Dat betekent dus dat als de geheugensnelheid lager wordt ingesteld dan de normale 3200 MT/s (waar Intel overigens ook mee getest heeft en wat de 11700K ook aankan), het IF dus ook langzamer gaat dan 1600 MHz. Bij 2666 MT/s dus 1333 MHz en dat is zomaar 20%. Hierbij komt logischerwijs ook een latency-penalty kijken die op heel veel heel kleine transfers (waar Intel juist heel goed lijkt te presteren) een grote impact zal hebben vergeleken met grote transfers waarbij latency niet zo van belang is. Als deze zaken bij Intel apart van elkaar functioneren heeft dat platform die penalty misschien niet. Hoe groot die invloed in de praktijk is? Geen idee. Lijkt me echt machtig mooi om te testen. Zeker omdat het aantal PC's met een 3700X en 2666-geheugen klein zal zijn. Het prijsverschil met 3200 was toen echt minimaal of zelfs afwezig.

Wat ik nou vooral zo jammer vind, is dat er alle potentie is dat deze resultaten bij gelijkwaardige current-gen systemen nog steeds standhouden. We weten dit echt niet, omdat het niet getest is. Intel is een stuk transparanter geworden over hoe ze zaken testen ten opzichte van AMD en in hun testsystemen zie ik niet direct gekke verschillen. Bij AMD idem. Maar je kan er bij beiden wel vanuit gaan dat de tests cherry-picked zijn, de hardware en de onderzoeksvraag zodanig gekozen is dat ze er zelf optimaal presteren. Tweakers had alle kans om niet alleen dat te vergelijken maar ook uit te breiden op Intel's vraag. Dat uitbreiden is denk ik wel gedaan door verschillende SSDs te testen en een uitgebreide testsuite te draaien, alleen is de claim, vind ik, niet lekker geverifiëerd door de grote en onnodige verschillen tussen de testsystemen.

Als ik zelf zin, tijd en de benodigde hardware had, zou ik in ieder geval de 3700X vs 5800X vs 11700K testen om zowel mogelijke verschillen tussen de laatste AMD-generaties aan te geven als de huidige stand van zaken tussen AMD en Intel, zou ik ook aan de PCH testen om te zien wat de impact van die extra hop is (en bij Intel, het switchen naar PCIe 3.0) en in hoeverre je dat nou echt merkt. Het geheugen gewoon op 3200 MT/s, dat kunnen alledrie CPU's en platforms prima aan, daar zijn ze zelfs op specced. Die Kraken AIO gaat op alle systemen om temperatuursinvloeden uit te sluiten maar zeker ook de boxed koelers zou ik testen. Voor de moederborden kies ik twee gelijkwaardige qua prijs en features, maar waar mogelijk ook andere chipsets uit de verschillende B-series, om bouwkwaliteit als factor in te schatten en om de PCH als factor te testen (AMD B550 heeft ook slechts PCIe 3.0 aan de PCH). Om de invloed van de geoptimaliseerde driver te bepalen kan er een test op Linux erachteraan, mocht het mogelijk zijn dan probeer ik ook graag een oudere storage-/PCIe-driver van Intel van een paar maanden geleden, en dan zijn we er wel zo'n beetje volgens mij. En ja, als ik de hardware toch had liggen, ook de precieze claim van Intel nagegaan met een 5950X vs 11900K op hun testsysteem, want daar begon het artikel eigenlijk mee.

Nou snap ik dat jullie niet voor al deze zaken zin en tijd hebben en ze niet allemaal even nuttig vinden, op mijn manier wordt het een wel erg uitgebreide review die misschien wel achter Plus moet, maar dat zal inderdaad de verschillende insteek zijn die jullie hanteren ten opzichte van de mijne. Dat mag. Maar dan vind ik dat dat ook in het artikel benoemd mag worden met onderbouwing voor bepaalde keuzes wel/niet zodat voor de lezer duidelijk is op wat voor manier ze het artikel kunnen gebruiken.
We pretenderen dat ook niet: we willen laten zien wat voor de gebruiker van belang is, en in dit geval laten onze tests wat mij betreft op een duidelijke manier zien dat je, ongeacht welke controller in je Gen4-ssd zit, je op een behoorlijke prestatieboost kunt rekenen op een Intel-platform vergeleken met een AMD-platform.
Alle testen in het verleden wezen uit dat PCIe4 niet echt een snelheidswinst gaf bij SSD's omdat ze amper PCIe3 vol beginnen te trekken bij normaal gebruik. Tuurlijk zijn er situaties waar het handig is dat je tegen 8GB/s kan lezen/schrijven maar niet bij: productiviteit, gaming, windows.
Dan is het een rare claim om te zeggen dat Intel PCIe SSD 12% sneller is en het komt door de nauwe samenwerking van Intel en MS. Want AMD en MS hebben totaal geen relatie en zijn niet al 2 jaar vroeger begonnen met PCIe4 ondersteunen op zowel de PC als de XBOX...
Dan zou ik mij nog kunnen voorstellen dat bij een supersnelle 8GB/s SSD de bottleneck mogelijk verplaatst is van PCIe4 naar de CPU!
Zou een CPU met waterkoeling vaker kunnen boosten naar 5.2GHz dan een boxed cooler op een 3700x die normaal gesproken al niet hoger boost dan 4.4GHz? Zou het wat uitmaken bij opslag hoeveel cores je hebt? Of zou 1 supersnelle 5.2Ghz single thread de storage doen?

Het is heel raar dat deze vragen totaal niet aan bod komen en dat er een 12% claim wordt gemaakt alsof je echt een test hebt gedaan. Heel raar ook om te zeggen dat niemand wetenschappelijke tests doet. Alsof je je werk wil vergelijken met andere reviewers die _wel_ grondig testen en nadenken over wat ze aan het doen zijn.
Reactie op mezelf even...
We hebben een update met nieuwe testresultaten toegevoegd
copy/paste van het begeleidende .plan:
Afgelopen vrijdag publiceerden we een review waarin we de prestaties van PCIe Gen4-ssd's op ons reguliere testplatform vergeleken met de prestaties op een nieuw Intel-platform. Op dat artikel kwam de nodige kritiek, reden om de testresultaten uit te breiden met nieuwe testdata.

We vergeleken in de review de testresultaten van ons reguliere, op AMD-gebaseerde testplatform voor ssd's met een zo equivalent mogelijk testsysteem, opgetrokken rond Intels Rocket Lake 11700K-processor. Daarbij hebben we de overdrachtsnelheden van het geheugen gelimiteerd om ze gelijk te houden aan die van ons standaardtestsysteem. Met het aangepaste Intel-systeem hebben we geprobeerd het AMD-testsysteem, dat we standaard voor ssd-reviews gebruiken, te benaderen.

Op basis van de feedback op die review hebben we besloten om in de beperkte tijd die na het verschijnen beschikbaar was, enkele tests opnieuw te draaien. Belangrijk kritiekpunt is dat de twee processors waarmee getest was, niet van dezelfde generatie en prijsklasse waren. Onze insteek was een Intel-systeem, met Gen4-lanes uiteraard, zoveel mogelijk richting het AMD-systeem te trekken, maar uit de reacties bleek dat van beide systemen meer realworldconfiguraties werden verwacht.

Voor die nieuwe benchmarks hebben we de testplatforms dan ook verder gelijk getrokken en meer op de praktijk ingericht. Zo is de Zen 2-processor van het AMD-testplatform vervangen door een Zen 3-processor, van 3700X naar 5800X, hebben we het geheugen uitgebreid van 16 naar 32GB en bovendien de snelheid daarvan verhoogd naar 3200MT/s. Ook zijn beide processors dit keer getest op meer vergelijkbare moederborden, beide een Hero-bord van ASUS, en hebben we de processorkoeling gelijkgetrokken door ze beide met een Kraken X62 te koelen.

We hebben een nieuwe pagina met de nieuwe resultaten aan de review toegevoegd. We hebben in de korte tijd slechts twee ssd's kunnen vergelijken op de twee nieuwe platforms en hebben er daarbij voor gekozen de twee drives waarbij we de grootste verschillen zagen, in de initiële review te hertesten. Dat zijn de Samsung 980 PRO en de XPG Gammix S70, beide drives met een capaciteit van 1TB.

Uit de nieuwe testresultaten blijkt dat de verschillen tussen beide platforms nog steeds aanzienlijk zijn, maar de resultaten zijn wel iets minder uitgesproken dan voorheen. We nemen jullie feedback serieus en hopen dat we met deze toevoeging een completer beeld geven en daarmee een deel van de kritiek kunnen wegnemen. We zullen de toegevoegde pagina updaten met nieuwe testdata van de overige drives, zodra die beschikbaar zijn.
edit:
Update dinsdag 20uur:
Nog 1 update: ik heb inmiddels de resultaten van de VP4100 (Phison E16) en Gigabyte 7000s (Phison E18) toegevoegd. De WD SN850 (G2) en S50 Lite (SM2267) volgen nog.

[Reactie gewijzigd door willemdemoor op 18 mei 2021 20:03]

Het is heel fijn dat hier iets mee gedaan is. Deze testen zijn al veel gedegener.

Een ding wat ik wel zou willen zien is dat dezelfde PSU gebruikt wordt en dat er iets gedaan wordt om de netspanning optimaal te maken. BV een pure sine UPS zou voldoende zijn. Kwaliteit van de netspanning is sterk van invloed op overclock resultaten en stabiliteit. Altijd als je extremen op gaat zoeken kan aan welke kant je van een grenswaarde zit door kwaliteit van PSU en netspanning van onverwacht grote invloed zijn, (dat hoeft op zich niet als je de tests echt simultaan doet, want dan hebben ze op zich allebei even slechte stroom, alleen als er dan een rare run to run variatie is heb je weer een extra variabele om rekening mee te houden). Een PC is een stapel analoge componenten die digitaal gebruikt wordt, en zulke dingen uitsluiten maakt testen alleen maar makkelijker en vermindert run-to-run variaties.

Waar ik nu benieuwd naar ben of er iets op te duikelen is hoe dit nou komt. Het zou bijvoorbeeld, Ceteris Paribus, interessant zijn om eens te kijken naar processors die anders zijn en ook pcie4 ondersteunen. Helaas is nog weinig om mee te experimenteren op intel gebied, maar wat er gebeurt met epyc/threadripper zou boeiend zijn om een indicatie te krijgen wat hiervoor nou van invloed is.

Maar zeer goed dat jullie het opgepakt hebben. Op basis van de nieuwe informatie heb ik een heel ander gevoel over de tests.
Fijn dat je tevredener bent (y)
Hert kan altijd beter, ben ik met je eens, maar ik denk niet dat we naar geconditioneerde voeding moeten gaan kijken. Voornamelijk omdat onze systemen stock geklokt zijn, om de relevantie voor gebruikers zo groot mogelijk te houden. We zoeken de grens niet zo scherp op (ook niet als we een cpu overklokken voor een review, want wederom: 99,9 procent (en dat is een kort-door-de-bocht-aanname) van onze bezoekers is tevreden met de stroom die uit het stopcontact komt en heeft de voeding gewoon in de muur geplugd :)
Dat begrijp ik, maar dit is denk ik wel een belangrijk punt. Mijn PC's zitten ook gewoon in het stopcontact (al beloof ik mijzelf steeds dat ik als eerstvolgende toch echt een UPS moet kopen). Je moet voor de grap eens een oscilloscoop aan de netvoeding hangen en kijken hoe erg dat op een echte sinus lijkt.

Als je een bedrijf met flinke machines in de buurt hebt die net aangaan wordt het een soort bloksignaal. Ik heb in oude gebouwen weleens spanningen gezien die varieerde tussen de 215 en 248 volt. Alle apparaten zonder PFC hakken boven en onder stukken van de sinus af. Het is een puinhoop, en als ik dagelijks apparatuur zou testen zou ik als eerste een pure sine UPS kopen om een significant deel van de mysterieuze, schijnbaar ontraceerbare variaties direkt uit de wereld te helpen.

Ik denk echt dat dat je testleven direkt een stuk eenvoudiger maakt.

En een hele leuke voor een volgend artikel is die stap nemen, een systeem op z'n staart trappen en kijken wat het uitmaakt. Dat heb ik nog nooit actief gedaan, maar ik ben ooit wel in een dat oude gebouw met die schommellende voltages van elke paar uur een bsod naar vrijwel 100% stabiel gegaan door er een ups tussen te zetten. Ik ben kwaliteit van de netstroom wel een heel stuk serieuzer gaan nemen na een paar van deze 'hee een PC is toch wel een stuk analoger dan ik dacht' ervaringen.
Ik zie toch echt een zorgwekkende reeks aan niet onderbouwde aannames:

- Zen2 vs zen3: hoe weten we nat er niets is veranderd aan implementatie van pcie4 of nvme protocol tussen deze architecturen? Is dat onderzocht? Hoe zit dat bij epyc of threadripper? Zoals het bij apple m2 geimplmenteerd lijkt te zijn (https://www.youtube.com/watch?v=Akqx0F5-gs4), nvme hoeft niet over pcie. Is de bottleneck dan de pcie4 implementatie of het protocol? In een dergelijk review hoort dit meegenomen te zijn. Op z'n hadden resultaten met diverse pcie4 ondersteunende processoren getest moeten worden, en ook meerdere generaties CPU's op hetzelfde bord om dit uit te sluiten.

- CPU load != specifieke warmte. Die CPU loads vertellen je niet of betere koeling uitmaakt, daarvoor moet je meten.

- De wetenschappelijke methode is geen wel/niet spectrum. Het betekent dat je punten van variatie tracht uit te sluiten, ook al denk je niet dat ze van invloed zijn. "Gelijkgesteld op punten waar het telt" is niet goed genoeg. Het moet zijn "zoveel mogelijk gelijkgesteld". Het probleem is namelijk dat je geen idee hebt wat telt totdat je het uitsluit. Dit beginsel is in dit review niet aangehouden.

- In dir geval gerbuik je dus dezelfde koeler of nog liever, compleet overbemeten koeling, en daarom gebruik je onderdelen uit dezelfde generatie, dezelfde voeding, geheugen en geheugensneheden e.d. Alles wat je gelijk kan trekken, trek je gelijk.

Wetenschappelijkheid is iets wat je nastreeft maar nooit bereikt, in ieder geval is een statement als "wij testen hier niet wetenschappelijk" niet nuttig. Daar waar verschillen zijn, verantwoord je de methodiek, met onderbouwing. Als je niet de wetenschappelijke methode zoveel mogelijk nastreeft, publiceer alsjeblieft niet want het enige wat je dan creeert is vervuiling tussen gedegen onderzoeken.

Ik ben bang dat ik in deze reactie helaas niets zie wat mij gerust stelt over de kwaliteit van dit onderzoek. Ik weet nu nog steeds niet of pcie4 echt sneller is op intel als ik nu naar de winkel loop. Wat mij betreft moet dit echt beter om enige waarde aan dit soort reviews te kunnen hechten. Dit ene onderzoek betekent dat ik de resultaten van tweakers tests zeer nauwlettend moet uitpluizen voordat ik er iets van kan aannemen. Als dit het niveau is, moet je er zeer kritisch doorheen om vast te stellen of er wel getest is wat men stelt te hebben getest. Dat is bij dit onderzoek in ieder geval niet zomaar aan te nemen.
- Zen2 vs zen3: hoe weten we dat er niets is veranderd aan implementatie van pcie4 of nvme protocol tussen deze architecturen? Is dat onderzocht?
Zowel Zen 2 als Zen 3 hebben dezelfde I/O die de PCIe CPU lanes afhandelen:

"For the Ryzen 5000 series, AMD stated that the IO die is the same as the previous generation. There are still 24 lanes of PCIe 4.0 support, as well as the associated NVMe/SATA allocation."
Dr. Ian Cutress (Anandtech) n.a.v. presentatie Dr. Lisa Su (CEO AMD)
Ik begrijp dat het in principe dezelfde die is. Ik zit er alleen niet genoeg in om te weten of er echt niet ergens een revisie nummertje bij is gekomen ergens in de productie runs van de i/o dies.

Als de reviewer dat wel weet, en vermeldt dat het echt de zelfde is is ook prima. Maar aannemen dat er bij de produktie van miljoenen chips nooit een kleine wijziging gemaakt wordt voor de volgende batch of dat dat soort wijzigingen vast niet van invloed zullen zijn gaat mij te ver. Zeker als het makkelijk in de test mee te nemen is door eenvoudigweg de meest recente spullen te gebruiken.
Ik kan mijn berichten niet meer aanpassen helaas, maar fijn om te zien dat het grootste deel van de kritiek is meegenomen. Zoals ik inderdaad verwachtte had Intel de resultaten niet zomaar uit de dikke duim en hebben jullie die nu kunnen reproduceren. Nu dat op een veel gelijker speelveld is gebeurd valt er ook minder aan de resultaten te twijfelen :) Top! Helemaal door het ernaast zetten van de nieuwe resultaten en het laten staan van de oude heeft deze review gratis een hoop extra waarde gekregen doordat enkele verbanden enigszins inzichtelijk zijn geworden.

Dan is het alleen nog de vraag waar het precies aan ligt, of het platform hardwarematig inherent sneller is of dat de drivers een flinke impact hebben, maar dat is binnen beperkte tijd een stuk moeilijker om te duiden.

Enkele voorzichtige conclusies, omdat er verschillende zaken veranderd zijn en dus ten opzichte van de oude testsystemen niet goed 1:1 vergeleken kan worden:

Gezien de relatieve resultaten zou je kunnen concluderen dat er tussen Zen 2 en Zen 3 niet enorm veel qua performance is veranderd op het gebied van PCI-e 4.0 performance. Dat is een lastige conclusie om te trekken want dit is alleen te baseren op de onderling ongeveer gelijkblijvende performance ten opzichte van het Intel-systeem.

Het lijkt erop dat de geheugensnelheid op beide platforms behoorlijke impact heeft op lichte workloads, dus niet alleen bij AMD. Bij het Intel-systeem is namelijk weinig veranderd, alleen het moederbord en de geheugensnelheid, en daar is bijv. de prestatie-index licht gebruik van 976 naar 1562 gegaan voor de 980 Pro, meer dan +50%! Het AMD-systeem is ongeveer vergelijkbaar meegekomen. Dat zal ongetwijfeld te maken hebben met de samenhangende kloksnelheid van de I/O-gedeeltes van beide CPU's. Dat is bovendien een behoorlijk heftig verschil als je ziet dat de geheugensnelheid eigenlijk maar met 20% is gestegen. Dan ben ik persoonlijk reuze benieuwd of dat op diezelfde manier lineair doorschaalt, ik draai mijn machine namelijk nog eens 20% daarbovenop, op 3800 MT/s en 1900 MHz IF tegenover 3200/1600 in deze review. Ik kan me voorstellen dat de SSD op een gegeven moment ook de bottleneck gaat worden. Zoiets is ook zichtbaar in de PCMark 10 light desktop workload, daar is de doorvoersnelheid bij beide platforms ongeveer vervijfvoudigd! Bij Intel komt dat al aardig dicht in de buurt van de bandbreedte van een PCIe 4.0 x4 slot dus de grens is daar in zicht. Het belangrijkste punt om hiervan mee te nemen lijkt me dat je gewoon het geheugen moet gebruiken wat aanbevolen is door de fabrikant omdat dat echt serieuze winsten kan opleveren.

Wel interessant is dat de PCMark 10 totaalscores bij het nieuwe Intel-systeem gezakt zijn terwijl die bij het AMD-systeem gestegen zijn, waarna ze allebei ongeveer gelijk uitkomen. Dat is toch een onverwachte uitkomst zou je zeggen.

Bij AS SSD haalt AMD weer een paar procentjes terug om dichter bij Intel te komen, maar dat stuivertje wordt bij Atto weer de andere kant op gewisseld voor de 980 Pro, waar de S70 juist voor AMD weer een winst ziet (of nou ja, die presteerde flink ondermaats op het oude systeem). Dit allemaal bij kleine 4K-transfers, die dus latency-bound zijn, de sequentials blijven ongeveer gelijkwaardig.

Dus, over het algemeen lijken veel kleine transfers het meeste baat te hebben van hoge geheugen- of I/O-kloks. En die transfers zijn ook precies diegene die een systeem langzaam of snel laten aanvoelen, als je het over algemeen dagelijks gebruik hebt.

In ieder geval, flink wat extra informatie om mee te nemen in eventuele aankoopbeslissingen :)
AMD en Intel zitten natuurlijk wel in een voortdurende strijd qua prijs, performance, verbruik en features.

De pci-e gen 4 vernieuwing van Intel zal onder bepaalde omstandigheden voor bepaalde gebruikers een merkbaar voordeel opleveren waardoor ze hier geld in willen steken, maar als ze dat doen is de vraag wel of de rest van het systeem past bij hun wensen.

Testen tegen een zwaar beperkt systeem van AMD is waarschijnlijk niet eerlijk. Eigenlijk wil je de de prijs bij voorkeur gelijk houden en met de actuele hardware werken die je zelf ook in een systeem zou stoppen dat relevant is bij toepassingen die pci-e gen 4 performance vereisen.

Misschien is het een idee om de actuele prijzen van de componenten in de testsystemen neer te zetten. Dat maakt ook duidelijk wat de performance winst kost.

Daarna zou je nog kunnen kijken wat het kost om de winst naar de andere partij te laten gaan. Stel dat je voor 100 euro aan sneller geheugen de schaal de andere kant op laat gaan dan is dat wel relevant. En als je een prijsverschil hebt waardoor je bij de "verliezer" een veel snellere CPU kan kopen die het verschil opheft en dan nog andere voordelen biedt, dan is dat ook wel zo handig om te weten.

Natuurlijk zijn jullie middelen niet onbeperkt, en de conclusie dat Intel goed bezig is met hun pci-e gen 4 is terecht. Maar om nou te concluderen dat er een inhaalslag is gemaakt terwijl de tegenstander in diverse opzichten word beperkt, is wat slecht onderbouwd zonder werkelijk te onderzoeken hoe een actuele AMD machine van een vergelijkbare prijs het zonder deze beperkingen zou doen.
Jammer dat je inhoudelijk niet ingaat (de zaak recht wilt zetten) op de kritiek dat Intel in alle opzichten voorgetrokken is in deze test.

Blijkbaar valt het niet mee om eerlijk te zijn over of je eigen werk of doordat er vanuit Intel iets op het spel staat voor jullie.
Dank!

Verder, er zit twee jaar tussen de AMD en de intel, zou er op het gebied niet iets zijn veranderd op pcie gebied? Kan er een verbetering zijn geïmplementeerd in de hw van een recente AMD cpu?
T zelfde geldt natuurlijk ook voor de bordjes, heb je meer of minder last van storing, gaan die dan lager klokken, zijn de lanes beter afgeschermd?

Ik heb er geen verstand van, waarschijnlijk ook duidelijk uit de vragen die ik stel, maar ik vind t opmerkelijk om te stellen dat je een twee jaar oude cpu kunt pakken om te vergelijken met een splinternieuwe en dan kunt zeggen dat _hele_ platform van AMD trager is.

Verder lijkt me uit je test en conclusie evident dat t dus cpu onafhankelijk is dat Intel sneller is, ook als t een celeron zou zijn.

[Reactie gewijzigd door boschhd op 15 mei 2021 22:56]

Hold the front f-ing door, ik zie het nu pas; heb je nou met droge ogen een 3700x tegen een 11700x gezet?

Was je alleen maar lui of is dit gewoon pure onkunde? En dan met droge ogen het hele platform aan die 3700x hangen vs die topmodellen van Intel.

Wat een aanfluiting van een review.
Om onder Linux te testen is een optie, maar het overgrote deel van onze lezers/bezoekers maakt van Windows gebruikt, gevolgd door Mac: die laatste zou logischer zijn als tweede test-OS.
Op macOS kun je vrij lastig kiezen voor een andere CPU of zelfbouw. Het percentage Hackintosh zal verwaarloosbaar zijn. De keuze om op Linux te testen zou je kunnen doen om uit te sluiten dat het aan Windows (10 versie xyz) ligt. Je zou kunnen zeggen 'dat valt buiten scope artikel'; dat zou je dan ook als zodanig kunnen benoemen. Ik kan niet beoordelen of het het waard is, ben wel enorm nieuwsgierig.
Eens, Apple testen is weinig variabel, maar Linux is weer weinig relevant, in de zin dat weinig bezoekers dat gebruiken. Net even gechecked, en afhankelijk van de metric die je kiest, heeft 1,75% of 1,27% van onze bezoekers (gebruikers vs sessies afgelopen twee weken) een vorm van Linux draaien. Daarom zijn vrijwel alle hardwarebenches die we doen onder Windows
Deze review wordt strikt genomen gepresenteerd als een X570 vs Z590 review, terwijl de indruk bedoeld of onbedoeld gewekt wordt dat dit CPU vs CPU is.
Het is ook een CPU vs CPU vergelijking. Puur om het feit dat de Z590 chipset helemaal geen PCIe 4.0 lanes heeft.
Er zijn natuurlijk vele andere factoren om een "gelijk speelveld" te maken. De 11700K is bijvoorbeeld zo'n 40% duurder dan de 3700X. En als we toch het "platform" testen, de Maximus XIII Hero is meer dan tweemaal zo duur als de Prime X570 Pro! Dat vind ik prijs/kwaliteit toch behoorlijk ruk voor 12% performancewinst over een platform wat twee jaar ouder is. Zeker als (naar mijn verwachting, gezien de directe link naar de CPU) er met X470-borden waarschijnlijk ook geen performanceverschil is kan je daar ook nog een aantal vraagtekens zetten. Dus dan lijkt me een vergelijk tussen de 3700X op een X470 enerzijds en een 9700K op Z390 anderzijds een stuk eerlijker, omdat die platforms en CPU's daadwerkelijk tegenover elkaar gepositioneerd waren tegen een vergelijkbare prijs met ongeveer dezelfde leeftijd. Toch? Of is dat niet lief voor Intel omdat ze toen nog geen PCIe4 support hadden? Of als je het toch zo scheef wilt houden als deze review, de 10700K in het hier geteste Z590-board?
De 10700K heeft geen PCIe 4.0 CPU lanes. Dus die kun je niet vergelijken. De 9e gen Intel al helemaal niet. Ze zullen nooit PCIe 4.0 support krijgen. Enkel de 11gen heeft PCIe 4.0 lanes. De Intel chipsets hebben allemaal PCIe 3.0 chipset lanes.
Tweakers, ik verwacht echt beter van jullie. Anders lees ik de marketingslides van Intel wel als ik daar zo'n behoefte aan heb.
Je klinkt behoorlijjk anti-Intel of pro-AMD. De randzaken met dure moederborden, koeling en dure processors zijn onzinnig. De goedkope B560 borden met 11400F geven ook snellere PCIe 4.0 CPU lanes door dan gelijk geprijsde B550 borden met R5 3600. Het gaat om de PCIe 4.0 lanes op de processors zelf. Die zijn op de 11gen sneller dan op de Zen 2 en 3. Niets meer, niets minder..

Edit: Spelling

[Reactie gewijzigd door Djarune op 14 mei 2021 17:44]

Allereerst: ik heb op het moment zowel AMD-hardware als ook Intel-hardware. De reden dat ik nu misschien "anti-Intel" klink zijn de keuzes die afgelopen jaren door beide fabrikanten gemaakt zijn, zowel recent (Core t/m Ryzen 2000) als de keuzes daarvoor (Thunderbird tot aan Core). Deze zijn misschien financieel voor de bedrijven zelf volkomen logisch maar voor de consument niet fijn, en uiteindelijk zou je kunnen zeggen dat die de schuld zijn van de concurrerende fabrikant wegens niet fatsoenlijk concurreren. Ik kan het dus de komende jaren best weer om zien slaan als Intel geen goed antwoord blijft hebben, waarmee mijn mening richting AMD ook weer negatiever uit zou kunnen gaan pakken. Ik ben een Nederlander en een Tweaker, dus volgens alle stereotypes wil ik voor zo min mogelijk geld een zo goed mogelijk systeem. Alles afwegende heb ik dus sinds 2019 weer geïnvesteerd in AMD en dat uit zich onder meer in het hebben van meer parate kennis over dat platform dan over Intel, waardoor het voor mij makkelijker is om te reageren op zaken die in mijn ogen niet juist getest zijn. Ik hoop, en ik nodig iedereen daar ook toe uit, dat ieder met kennis over het Intel-platform mij aanvult en corrigeert waar nodig, wat jij ook doet. Aan de andere kant klinkt jouw mening voorzichtig pro-Intel, aangezien je vooral ingaat op de onmogelijkheden over de door mij (al dan niet opzettelijk) aangedragen alternatieven en volkomen in het midden laat dat er scheef vergeleken wordt. Je hebt er hopelijk niets op tegen dat deze vergelijking opnieuw wordt gedaan met de ongeveer gelijkgeprijsde Ryzen 5800X en courante overige hardware?

Maar genoeg over mijn mening over de fabrikanten zelf, die heb ik er ook zoveel mogelijk proberen uit weg te laten. Ik reageer namelijk voornamelijk op de kwaliteit van het gedane onderzoek en van het uiteindelijke verslag. En die vind ik juist (wellicht onterecht hoor!) te veel een pro-Intel verhaaltje als gevolg hebben. Als alle genoemde (door mij en anderen) onderzoekspaden ook worden meegenomen kan er prima exact hetzelfde resultaat uitkomen, maar als er dan geen speld tussen de onderzoeksmethode te krijgen valt zal je mij niet horen. Of juist wel, voor een compliment, maar dat doe ik niet vaak. Zolang ik zelf niet de tijd en zin heb om verschillende CPU's en platforms te vergelijken, en dat ook niet praktisch is voor een individu, ben ik afhankelijk van reviews en daarom vind ik het erg belangrijk dat deze ook correct zijn.

Kijk, ik weet bijvoorbeeld niet dat de Z590 geen PCIe 4.0 lanes heeft. Ik had dat wel verwacht gezien dat de nieuwe CPU's dat wel hebben en AMD dat in zowel de CPU's en de chipset al twee jaar heeft zitten. Dus weer wat nieuws geleerd. Maar, dat lijkt me juist een extra reden om dit te onderzoeken! Als je het over het volledige platform hebt kijk je daar namelijk ook naar. Als je ziet dat dan bijv. AMD (fictieve getallen) 10% performance inlevert bij het aansluiten op de chipset, en Intel makkelijk 50% omdat het daar nog op PCIe 3.0 draait, is dat toch een heel ander verhaal dan de indruk die in dit artikel gewekt wordt. En als je het over "het platform" hebt is toch wel het totaalplaatje wat telt, me dunkt.

De "randzaken" die je benoemt horen inderdaad randzaken te zijn. Dat ben ik met je eens. Door de gemaakte keuzes zijn ze dat echter niet en wordt het inderdaad "onzinnig", alleen dan op een andere manier dan jij bedoelt. Ten tijde van introductie van de X570 was een van de kritieken de "heftige prijsstelling" ten opzichte van de voorgaande generaties. Het was een duidelijke trendbreuk. Voor zover ik me kan herinneren was het relatieve verschil ten opzichte van Intel een stuk minder, omdat de borden daar sowieso al een prijsklasse hoger leken te zitten, waardoor het met X570 juist meer in lijn is gekomen. Als er nou een X570-moederbord van 200 euro wordt vergeleken met een Z590-moederbord van bijna 500 euro, duurder dan de meeste X570-borden, vind ik dat er zeker een opmerking over de prijs mag zijn. En een platform-vergelijking tussen twee jaar oud laag-midden gepositioneerd versus splinternieuw top-elite gepositioneerd vind ik op zijn minst twijfelachtig. Ik zie namelijk in de PW ook gewoon Z590-bordjes staan met PCI-e 4.0 M.2-slots in dezelfde prijsklasse als het geteste X570-bord. Als dat niet uitmaakt, waarom dan de keuze hiervoor en niet voor iets wat gelijk geprijsd is? Helemaal als de CPU er ook nog eens ruim 100 euro (bijna 40%) bovenop doet bij Intel.

Dan nog over de koeler. Volgens mij is het geen geheim dat de nieuwe serie van Intel weer behoorlijk van stroom houdt. In de geadverteerde TDPs (voor zover je daar waarde aan mag/moet hechten) is het verschil al 20W en in de werkelijkheid is het makkelijk +33% tot +50% (11700K over 5800X) zomaar richting een factor twee als je naar Wh kijkt. Dan zou zomaar de verdenking kunnen zijn dat de Intel gaat throttlen met een koeler vergelijkbaar aan degene waar de AMD mee getest is. Het kan ook niet zo zijn, dat weten we nu niet. Dat soort loshangende draadjes wil je nooit aan je review hebben zitten, dan is 'ie waardeloos. De koeler waarmee de Intel getest is past ook op de AMD dus daar kan je die hele factor gewoon mee wegstrepen. Andersom is het juist vanwege de throttle-verdenking vast ook interessant om ze beiden op hun respectievelijke boxed koelers te testen, aangezien het grote merendeel van de gebruikers deze gemonteerd zal hebben. Zegmaar het "platform" zoals dat geleverd wordt.

Bij elkaar kosten het moederbord, de CPU en de koeler bij elkaar 498,90 bij het AMD-systeem, terwijl dat 1013,79 is voor het Intel-systeem (de koeler staat niet meer in de PW maar de gemiddelde prijs was zo'n 150 euro). Dat is toch echt een heftig verschil om onbenoemd te laten voor, normaals, slechts 12% extra performance ten opzichte van een systeem wat dit twee jaar geleden al kon, en zeker als het prijsverschil alleen maar in randzaken zou zitten die niets uit zouden moeten maken voor het eindresultaat. Dát vind ik onzinnig.
Het gaat om de PCIe 4.0 lanes op de processors zelf. Die zijn op de 11gen sneller dan op de Zen 2 en 3. Niets meer, niets minder..
Zen 3 is dus niet getest in dit artikel. Slechts Zen 2.

Alsjeblieft, Tweakers, kom met een review waarin alles getest is volgens hun bedoelde specs, met vergelijkbare en vergelijkbaar geprijsde hardware (en dan lijkt de 11700K me inderdaad een goed uitgangspunt om twee vergelijkbare machines omheen te bouwen), laat zien dat alle hier gemaakte fouten inderdaad onzinnige randzaken waren en dat de Intel-slides inderdaad ook op een écht gelijk speelveld waar zijn. Niemand heeft iets aan een benchmark-review die in de praktijk nooit voorkomt.

[Reactie gewijzigd door DataGhost op 14 mei 2021 17:33]

Oke om het samen te vatten is er dus 100% verschil in prijs waarbij AMD een kleinere koeler krijgt en nog de geheugensnelheid omlaag wordt getrokken zodat de benchmark "eerlijker" is tegen een 2x zo duur systeem? Als het resultaat daarvan vervolgens een prestatie winst is van 10% in sommige usecases, dan is Intel dus alleen de winnaar voor mensen zonder budget limieten. Alle andere mensen kopen een tweede en een derde ssd voor het prijsverschil, richten hun systeem slimmer in en halen uiteindelijk meer performance voor hetzelfde of minder geld.
Wat jij nu beschrijft kun je toch niet uit de conclusie van het artikel halen...
Dat is juist heel het punt van DataGhost, de conclusie klopt niet met de werkelijke wereld.
Dank voor je uitgebreide reactie!
Zen 3 is dus niet getest in dit artikel. Slechts Zen 2.
Klopt, maar Zen 3 processors hebben dezelfde 24 PCIe 4.0 lanes, waarvan 4 nodig zijn voor de interconnectie met het moederbord. Dus ondanks dat het niet getest is zullen de resultaten hetzelfde zijn.
Je hebt er hopelijk niets op tegen dat deze vergelijking opnieuw wordt gedaan met de ongeveer gelijkgeprijsde Ryzen 5800X en courante overige hardware?
Zeker niet, maar het gaat geen verschil maken in het testresultaat. Om ook gelijk je gemaakte punt van prijs verschil erbij te nemen. Als de Intel setup een goedkoop B560 bord was met een 11400F processor en de AMD setup een ROG Maximus met 5950x, dan waren de in het artikel geteste PCIe 4.0 SSD's alsnog sneller in de Intel setup. De verschillen komen namelijk door de PCIe 4.0 CPU lanes en niet door het moederbord of snelheid van processor.

Ik ben het helemaal met je eens dat dit artikel niet sterk is, maar dan vooral vanwege de onduidelijkheid tussen de test setup's en het feit dat het om CPU vergelijking zou moeten gaan. Het noemen van de chipsets zorgt voor verwarring. Echter de prijzen tussen de test setup's maakt niet uit.

Vooral de introductie in het artikel moet beter. Op z'n minst had genoemt moeten worden dat het Intel platform geen PCIe 4.0 chipset lanes heeft en deze test enkel gaat om de PCIe 4.0 CPU lanes die rechtstreeks uit de processor komen. Oftewel de snelheid van de processor is niet van belang. Ook de stroomvoorziening van het moederbord is vrijwel niet van belang. Tevens had Tweakers kunnen noemen dat de PCIe 4.0 lanes van de 3700x hetzelfde zijn als van de 5800x. Dan was het artikel een stuk beter geweest...

[Reactie gewijzigd door Djarune op 14 mei 2021 22:38]

Klopt, maar Zen 3 processors hebben dezelfde 24 PCIe 4.0 lanes, waarvan 4 nodig zijn voor de interconnectie met het moederbord. Dus ondanks dat het niet getest is zullen de resultaten hetzelfde zijn.
Dat weten we niet want het is niet getest. Misschien ben jij voldoende op de hoogte om zeker te weten dat PCIe4 niet een "meet or exceed" spec is, maar of het dat wel of niet is en of dit in werkelijkheid ook zo geimplementeerd is, zijn dingen die in een dergelijke review thuis horen. Je behoort het uit te sluiten, en daarom geen verschillen aan te brengen bij b.v. koeling als nodig. Om echt goed te testen had je zelfs op allebei de systemen een dergelijke overmaat aan koeling moeten gebruiken dat thermische throttling volledig uitgesloten is.
Zeker niet, maar het gaat geen verschil maken in het testresultaat. Om ook gelijk je gemaakte punt van prijs verschil erbij te nemen. Als de Intel setup een goedkoop B560 bord was met een 11400F processor en de AMD setup een ROG Maximus met 5950x, dan waren de in het artikel geteste PCIe 4.0 SSD's alsnog sneller in de Intel setup. De verschillen komen namelijk door de PCIe 4.0 CPU lanes en niet door het moederbord of snelheid van processor.
Ook dit weten we eenvoudigweg niet want het is niet getest. Hier zie ik bijvoorbeeld berichten dat B560 wel degelijk significante impact heeft op CPU performance:

https://www.youtube.com/watch?v=g3AEj3x39vQ

Dus wellicht ook PCIe performance? Ik weet het iig niet. Daarom behoor je het uit te sluiten.

Deugdelijke wetenschap betekent dat je zoveel mogelijk punten van variatie uitsluit. Aan die beginselen is in dit artikel niet voldaan. Dus je gaat niet een andere koeler gebruiken als dat niet nodig is. Maakt ander turbo gedrag door een andere koeler niet uit hiervoor? Zou best kunnen, maar er is een onnodige variatie aangebracht in het onderzoek waardoor we het niet weten, dat is slechte onderzoeksdiscipline.

Verder is het gewoon vreemd om een intel 11 te vergelijken met een zen2. Waarom zou je dat doen? We weten nu namelijk nog steeds niets. Niemand die voor een 11700 in de markt is twijfelt tussen dat en een zen2. Doet een zen3 dit beter? Gaat dit anders met andere koeling? Op basis van dit artikel kom ik in ieder geval niet op een met data onderbouwd antwoord.

Dit hele artikel doet mij me eigenlijk afvragen of ik alle tweakers reviews niet veel kritischer moet bekijken. Als dit soort variaties als acceptabel gezien worden, is het immers vrij nutteloos. Dit is niet gedegen.
Dat weten we niet want het is niet getest. Misschien ben jij voldoende op de hoogte om zeker te weten dat PCIe4 niet een "meet or exceed" spec is, maar of het dat wel of niet is en of dit in werkelijkheid ook zo geimplementeerd is, zijn dingen die in een dergelijke review thuis horen. Je behoort het uit te sluiten, en daarom geen verschillen aan te brengen bij b.v. koeling als nodig. Om echt goed te testen had je zelfs op allebei de systemen een dergelijke overmaat aan koeling moeten gebruiken dat thermische throttling volledig uitgesloten is.
Zowel Zen 2 als Zen 3 hebben precies dezelfde I/O die de PCIe CPU lanes afhandelen:

"For the Ryzen 5000 series, AMD stated that the IO die is the same as the previous generation. There are still 24 lanes of PCIe 4.0 support, as well as the associated NVMe/SATA allocation."
Dr. Ian Cutress (Anandtech) n.a.v. presentatie Dr. Lisa Su (CEO AMD)
Ook dit weten we eenvoudigweg niet want het is niet getest.
Dit punt is wel valide. B560 is hierop niet getest en dat is inderdaad een aanname van mijn kant. Ik gebruik hiervoor de volgende stelling "CPU lanes komen vanuit de processor en zijn onafhankelijk van de moederbord chipset". Het moederbord zelf (niet de chipset) is overigens wel van belang. Sommige borden of bios instellingen hebben invloed op de bus snelheid.
Hier zie ik bijvoorbeeld berichten dat B560 wel degelijk significante impact heeft op CPU performance:
https://www.youtube.com/watch?v=g3AEj3x39vQ
Ik heb die ook gezien, maar dat heeft te maken met met het feit dat bij sommige B560 borden bespaart is op VRM. Thermal throttling kan overigens ook op de goedkopere B450 / B550 borden.
Dus wellicht ook PCIe performance? Ik weet het iig niet. Daarom behoor je het uit te sluiten.
Wellicht. Ik zie niet direct verband.
Dit hele artikel doet mij me eigenlijk afvragen of ik alle tweakers reviews niet veel kritischer moet bekijken. Als dit soort variaties als acceptabel gezien worden, is het immers vrij nutteloos. Dit is niet gedegen.
Ik ben het met je eens, aan de andere kant leg je de lat wel erg hoog. Tweakers is naar mijn mening een user community met een groep betaalde redacteuren en kritische mensen die reageren. Een "Review" betekent niet automatisch een wetenschappelijk onderzoek. Tweakers probeert niet in een computertechnisch wetenschappelijk vakblad te komen. Deze review lijkt mij gemaakt op basis van een hypothese waarbij naar informatie gezocht is die consistent met de hypothese. Er zit een bepaalde confirmatie tendens in. De reacties zorgen gelukkig ervoor dat de test setup's en de variaties betwist worden. Iets waar ik volledig achter sta. Zolang er kritisch wordt gereageerd zijn artikelen leuk. Daarom geloof ik ook niet in Tweakers Plus.

[Reactie gewijzigd door Djarune op 17 mei 2021 22:55]

Als je een videokaart review gaat maken geef je ook niet de ene kaart een recente driver en de andere kaart een 2 jaar oude driver.

Je kan wel zeggen dat een nieuwe driver niet uitmaakt om toch de hardware hetzelfde blijft zoals je IO die argument van Zen2 vs Zen3, maar iedereen weet dat er toch verschillen kunnen zijn in de performance als je van allebei niet de meest recente versie gebruikt.
Nee klopt, maar aangezien de hardware hetzelfde is en beide processor reeksen nog ondersteunt worden zullen naar alle waarschijnlijkheid de drivers voor beide IO die's hetzelfde zijn. Zie ook nieuws: AMD voegt ondersteuning voor Smart Access Memory toe aan Ryzen 3000-p.... Echter heb ik geen bewijs..

[Reactie gewijzigd door Djarune op 18 mei 2021 11:08]

Punt is een beetje dat als niet ernaar streeft zoveel mogelijk dingen gelijk te houden dat het heel hard komt op een punt waar de testresultaten eigenlijk alleen maar 'niet eenduidig' genoemd kunnen worden.

Op basis van je resultaten hoor je altijd een paart rondjes 'hee hoe komt dit nou toch?' te doen. Als je een hele stapel aan variaties hebt, dat wordt de lijst met mogelijke antwoorden op die vraag heel hard heel lang en daalt de waarde van je test even hard als die lijst langer wordt.

Dat brengt je vrij gauw naar het punt 'kunnen we wel testen wat we willen testen?'. Ik ben van mening dat als je zoveel punten van significante variatie hebt als er in de oorspronkelijke vergelijking waren en je bent niet bij machte om dat op te lossen, dat je dan tot de conclusie behoort te komen dat je de test niet moet doen, omdat er zoveel variabelen niet uitgesloten zijn dat het de testkwaliteit te sterk aantast.

Tweakers heeft natuurlijk genoeg spullen dat een groot deel van deze variaties niet nodig waren en daarin zit het probleem. Het was gewoon te kort door de bocht om waardevol te zijn, dat is anders met de nieuwe vergelijkende opstelling. Het is nog steeds niet 100% maar er zijn zoveel meer dingen gelijkgetrokken dat de variabelen die van invloed zouden kunnen zijn een stuk exotischer worden een aanverwant minder kans hebben om wezenlijk verschil te maken, alhoewel je altijd verrast kan worden.
Je maakt een aanname door te stellen dat er niets in de PCIe implementatie is veranderd tussen Zen2 en Zen3, terwijl dat nou net het hele punt van discussie is.
Als je het niet weet moet je het testen, niet zomaar stellen dat het hetzelfde zal zijn.
Mogelijk heeft AMD in de microcode voor ZEN3 aanpassingen gemaakt waardoor dingen anders zijn. Niemand bij Tweakers die toegang heeft tot voor de storage afhankelijke code in de CPUs, dus hoe kun je zomaar stellen dat het gelijk is?

Daarnaast wordt de AMD "onderklokt" om deze gelijk te trekken aan de Intel?
Wat is dat nou voor iets raars?
Stel dat je twee auto's gaat vergelijken. De ene is een oudere BMW M5 met V10 en de andere is een Audi RS6 met bi-turbo V8. Nou ga je stellen. Nah het is niet eerlijk om een moderne bi-turbo V8 te vergelijken met een atmosferische V10. We trekken die turbo's er even af voor de test?
Je vergelijkt de oplossing van fabrikant A met die van fabrikant B en als de ene fundamenteel anders is, dan ga je niet de producten aanpassen om ze meer gelijk aan elkaar te maken.

AMD heeft een ontwerp, en dat is al meerdere keren bewezen, wat erg afhankelijk is van memory bandbreedte. Wat doe je als je de CPU onderklokt, dan verlaag je deze geheugen bandbreedte en dus beïnvloed je de prestaties van de CPU nadelig. Vooral met de CPU's met geintegreerde GPU is heel goed te zien wat deze bandbreedte doet.
Als je goed naar het ontwerp kijkt zie je dat die GPU aan de I/O die hangt op een heel vergelijkbare manier waarop die NVMe SSD aan de I/O die hangt.
Ga je de I/O die dus terugklokken doordat deze afhankelijk is van de RAM klok, dan vertraag je ook alles wat hier aan hangt en dus heel hoogst waarschijnlijk ook de NVMe SSD.

Laat deze systemen dus stock draaien. Gewoon alles default op de aanbevolen settings. Niets compenseren, omdat AMD een andere implementatie heeft en daardoor met sneller geheugen werkt, had Intel dat ook maar moeten doen.
We vergelijken nu niet de IPC, we vergelijken storage performance en als sneller geheugen voor de AMD betekend dat de storage ook sneller wordt, dan moet je dat testen. Misschien heeft de Intel dat ook wel, maar alleen als overklok en dat gaan we nou net niet doen, want daarmee vervuilen we de test.

Herhaal dus de test. Zet alles op een vergelijkbare default setting in het systemboard. Dus niet een auto overclock setting, maar een optimale stabiliteit setting waarbij de IF op de meest optimale standaard frequentie draait en test dan nog een keer.
Ga ook kijken wat overklokken met de performance doet. Zet de Intel 10% hoger en dan de ZEN3 AMD ook 10% hoger en kijk wat de scores van de storage dan doen.

De uitkomst welke sneller is boeit me eigenlijk niet eens, maar wel dat de test eerlijk wordt uitgevoerd en waarbij geen belangrijke parameters worden aangepast of aannames worden gedaan dat iets niet uitmaakt.
De I/O die van de Zen 3 is precies hetzelfde als die van de Zen 2. De geheugen configuratie (JEDEC) is daarom ook gelijk gebleven (DDR4-3200). Ik heb het uiteraard niet getest, maar aangezien de PCIe 4.0 CPU lanes bepaald worden door de I/O die, lijkt het mij (ja aanname ;)) dat deze hetzelfde is.

Testprocedure verder in je verhaal is inderdaad eerlijker.

edit: aanname wordt hieronder bevestigd:
Zowel Zen 2 als Zen 3 hebben dezelfde I/O die de PCIe CPU lanes afhandelen:

"For the Ryzen 5000 series, AMD stated that the IO die is the same as the previous generation. There are still 24 lanes of PCIe 4.0 support, as well as the associated NVMe/SATA allocation."
Dr. Ian Cutress (Anandtech) n.a.v. presentatie Dr. Lisa Su (CEO AMD)

[Reactie gewijzigd door Djarune op 17 mei 2021 22:56]

Dat de hardware hetzelfde is betekend niet dat de microcode dit ook is.
Er kunnen dus verbeteringen in de code zijn toegepast in de Zen3 CPUs welke om marketing technische redenen niet in de Zen2 CPUs zijn doorgevoerd om bepaalde dingen sneller te laten zijn. Bijv. lagere latency in de I/O tussen de chiplets onderling. Dat kan ook voordeel bieden in small block random IOPS naar NVMe storage.
Het probleem is dat de vergelijking tussen B560 en B550 hier ook niet te zien is, er mist heel veel informatie. Uit de informatie in het artikel is niet af te leiden wat de werkelijke situatie is door de aannames die in het begin gedaan worden als waarheid te bestempelen, zonder bewijs.
Door het noemen van moederbord chipsets is de lezer in verwarring. Het maakt niet uit welke chipset er gebruikt wordt zolang het moederbord maar LGA1200 / AM4 is en de PCIe 4.0 lanes van de CPU kunnen doorgeven. Testen met B560 / B550 hebben geen nut.
De PCIExpress lanes zijn precies even snel ongeacht de cpu want dat is vastgelegd in de specs.
Wat deze test nu doet is testen met afwijkende instellingen tov. stock en voornamelijk verschil in latency meten en nu juist daar zit een fors verschil tussen zen2 en zen3.
@DataGhost bedankt voor je reactie! Ik had er eigenlijk helemaal overheen gelezen dat ze een oude AMD cpu gebruiken met een boxed cooler op een standaard moederbord en langzaam geheugen. En deze dan vergelijken met de nieuwste Intel CPU met waterkoeling en duur moederbord! (Intel is veel minder afhankelijk van snel geheugen)
Nee dit is overduidelijk betaald door Intel. Ben benieuwd hoeveel sneller Intel PCI4 nu echt is. Eens rondzoeken naar een goede test.
Het scheelt natuurlijk heel wat tijd als je gewoon dezelfde resultaten kan hergebruiken uit een vorige artikel voor de AMD kant zoals https://tweakers.net/revi...0-prijs-en-prestatie.html. Waarom zou je moeite doen om deze opnieuw te doen met de opvolger. Gewoon ff alles gelijktrekken en klaar 8)7 . Weer wat kosten/tijd bespaart om aan een ander artikel te werken :+ |:( ;(

*link aangepast naar correct artikel

[Reactie gewijzigd door Kode_ op 14 mei 2021 16:51]

Volgens mij klopt je link niet, je linkt namelijk naar dit artikel ipv een vorig artikel. Ik heb wel bijv. deze over de 980 Pro gevonden waar inderdaad hetzelfde systeem gebruikt wordt maar zonder verantwoording voor de keuze van o.a. de geheugensnelheid, dus dat is nog steeds onduidelijk. Het gebruik van 2666-geheugen is voor zover ik weet hoogst incourant aangezien dat een IF-clock (praat o.a. met PCIe-apparaten) van 1333 MHz oplevert waar normaal 3200-geheugen wordt aanbevolen voor 1600 MHz, een verschil van -17% of +20% net hoe je het bekijkt, en waarvan onduidelijk is in hoeverre, maar hoogst aannemelijk is dát, deze verschillen zich ook in SSD-prestaties zullen uiten. Hoogst incourant al sinds launch dus, er is nooit enige aanleiding geweest om 2666 te gebruiken op Ryzen 3000-series en deze zijn altijd geadverteerd geweest met 3200. Het enige wat ik me voor kan stellen is dat dit nóg verder teruggaat en er vergelijkingen zijn geweest met Ryzen 2000 of Intel-nog-ouder waar 3200 lastiger of helemaal niet te halen was en hier ook maar op voortgeborduurd is. Dat is op zich makkelijk voor vergelijkingen tussen SSD's maar op een gegeven moment moet je met een schone lei beginnen omdat deze "externe factoren" toch hun stempel op de benchmarks kunnen gaan drukken in de vorm van absolute getallen en misschien zelfs de relatieve getallen.

Misschien pijnlijker zijn dan de in dit artikel gegeven redenen voor de "gemaakte keuzes", want die zijn dus niet ingegeven door (op een arbitraire manier) maken van een "gelijk speelveld" maar dus meer uit een soort van gemak, al dan niet ingegeven uit een mogelijk reeds bestaande bias, als ik enkele andere reacties hier zo lees. Dat Intel misschien een andere architectuur heeft waar de geheugensnelheid geen directe invloed heeft op de overige I/O is alleen maar mooi meegenomen voor Intel. Voor de beeldvorming over de kwaliteit van Tweakers-reviews is dat niet erg goed. Bovendien komt dat voort uit een heel andere categorie tests waar het om performance van de SSDs zelf gaat en niet om de platforms, dus dan zijn de resultaten met een verkeerd uitgangspunt onterecht gebruikt in deze vergelijking. Beide platforms kunnen volgens mij prima op 3200 draaien en zijn daar onafhankelijk al mee getest in andere tests dus dat lijkt me toch minimaal een goed startpunt. Aangezien dit nog steeds een "gelijk speelveld" is (binnen het huidige ongelijke speelveld, want ik vind de 3700X nog steeds geen eerlijke vergelijking) zou er als het goed is aan de resultaten weinig veranderen. Tenzij dus een van de fabrikanten onevenredig hard lijdt onder de kunstmatig opgelegde beperkingen. Dit had bij het opstellen van de onderzoeksvraag of het samenstellen van de testopstelling toch als vraagteken boven moeten komen drijven.
Hoe snel kan jij typen/denken man? ? Ik ga niet beweren dat ik alles gelezen heb, maar de spelling en inhoud lijkt me niet zomaar neergeknald, jonge z'n replys zie ik zelden :D
Prima post heb deze gelezen na het arktikel en helemaal mee eens, ik hoop dat hier ook echt wat mee gedaan word. fijn weekend.
Sterker nog. Deze review moeten ze verwijderen. Het is een bagger review met een erge Intel gevoel. Dit kan echt niet!
Verder:

https://www.youtube.com/watch?v=4DKLA7w9eeA&t=428s

In de conclusie staat. Je gaat het mogelijk merken. Maar de conclusie die hierboven getrokken kan worden is dat een SSD op SATA nog altijd heel vlot is. En dat je deze verschillen niet gaat merken in dagelijks gebruik tenzij je dingen gaat meten.
Ja precies, mijn oude systeem op SATA is met gewoon gebruik even rap als mijn ander syseem M2 SSD die in theorie 4x tot 6x sneller is. Met grote bestanden scheelt het wat, maar zoveel grote bestanden schrijf ik niet.

[Reactie gewijzigd door Aerophobia1 op 14 mei 2021 21:40]

Niks aan toe te voegen; ik heb de review niet gelezen en ben ook niet van plan dat nog te doen. Toevallig werd ik door iemand op jouw post gewezen en het bevestigde mijn voorgevoel precies (naast dat ik er al vaker in ben gestonken hier cpu/gpu reviews te lezen).

Laat reviews maar aan de professionele mensen in het vakgebied over; lijstje voor als mensen een startpunt willen hebben:
  • Anandtech (cpu/gpu en de rest)
  • Gamers Nexus (cpu/gpu en de rest)
  • Level1Techs (linux en server)
  • Hardware Unboxed (cpu/gpu/beeldschermen)
  • Phoronix (linux en server)
  • TechPowerUp (bulk cpu/gpu/pcie)
Reviews is niet iets wat je er even bij moet doen, dit is een vakgebied op zichzelf.
als je tegen duits kan, igors lab heeft ook mooie / goede diepe reviews https://www.igorslab.de/en/ en https://www.youtube.com/channel/UC_ul0EiEc49bTtQ1GAoUylA
Die mag zeker ook in het lijstje, hij heeft ook de more power tool destijds gemaakt voor Radeon kaarten.
Helaas is mijn Duits te slecht...
Nou @willemdemoor en @WoutF wat vinden jullie van de kritiek?
Is het terecht? En zo ja, kan t stuk dan blijven staan?

[Reactie gewijzigd door boschhd op 15 mei 2021 11:51]

+1 Omdat je echt wel een punt hebt. Echter hoe je het ook draait of keert, je kun er nooit een "gelijk speelveld" van maken; daarvoor zijn er simpelweg te veel afhankelijkheden. Constructief gezien is dit een goede review en de resultaten zijn in lijn met andere benchmarks.
11700K vs 3700X? 8)7
Artikel gesponsord door Intel zeker, zet dat er dan ook gewoon bij Tweakers!
Volgens Intel is de winst vooral te danken aan de van oudsher intensieve samenwerking met Microsoft, waardoor de software en drivers beter samenwerken.
Oké, maar dan komt natuurlijk direct de vraag of je onder Linux een ander patroon ziet. Met andere woorden, is de software of de hardware voor het verschil verantwoordelijk?
Dit is wel een heel essentiële vraag. Het maakt het verschil tussen resultaten die alleen voor windows-gebruikers relevant zijn, of resultaten die fundamenteel relevant zijn als je de hardware koopt.

Anders gezegd: voor een linux-gebruiker zou dit hele artikel irrelevant kunnen zijn. Of ook niet. Dat weet je pas als je het ook op linux meet. Al is het maar een steekproef om te zien of de verschillen een beetje gelijk zijn, of dat de performance totaal anders is.
Als het in Linux niet is kan het "makkelijk" opgelost worden met een driver update.
Als het OMT net zo kritisch en doortastend was als sommige Tweakers, hadden hun adviezen er waarschijnlijk anders uitgezien. Meten-is-weten klinkt simpel, maar zoals je ziet weet men vaak niet wát ze moeten meten en worden er hierdoor onbedoeld voorbarige en mogelijk zelfs onjuiste conclusies getrokken. Ik vind het goed dat de auteur van dit artikel het in ieder geval heeft benoemd. Ik durf te wedden dat >97% van de lezers het driver aspect niet eens in het achterhoofd had.
Als men als eerste eens 3600Mhz RAM had gebruikt voor in ieder geval het AMD systeem (even geen idee wat het optimale RAM is voor een Intel CPU) dan had je in ieder geval een optimaal functionerend systeem gehad (Infinity Fabric dus op 1800Mhz).

Dan zou je daarna naar de drivers kunnen kijken onder verschillende OSsen...
Het optimale geheugen voor een intel systeem is zo snel als je memory controller en moederbord aan kan. er zit geen limiet op zoals de 3800 bij amd.

Ik denk echter dat boor data transfers dit nul effect heeft. ram kan vele malen meer aan als een ssd en zal waarschijnlijk geen bottleneck vormen.
Het optimale geheugen voor een intel systeem is zo snel als je memory controller en moederbord aan kan. er zit geen limiet op zoals de 3800 bij amd.

Ik denk echter dat boor data transfers dit nul effect heeft. ram kan vele malen meer aan als een ssd en zal waarschijnlijk geen bottleneck vormen.
Dit gaat niet over geheugen bandbreedte maar over de snelheid waarmee AMD's cores met elkaar praten. Die hoort op 1.6Ghz te staan en deze is in de review op 1.3Ghz gezet.
Dat kan je dan nog niet stellen, want de samenwerking met linux wordt niet besproken en je weet de kwaliteit van de linux driver niet :(
Zou nog steeds wel een goede test zijn hoor, is wel interessant om de performance in linux te weten.
Dat kan je dan nog niet stellen, want de samenwerking met linux wordt niet besproken en je weet de kwaliteit van de linux driver niet

Hoeveel meer linux servers zijn er? Los van de top 10 super computers in de wereld die bijna allemaal op linux draaien. Het lijkt mij aannemelijk dat de harde schijven wel goed aangestuurd moeten worden.
Afgezien van wat corporate Windows Servers voor Active Directory?

De meeste servers in het internet draaien Linux.
Hoeveel is moeilijk te zeggen, maar het is duidelijk dat veruit de meeste servers op Linux draaien. Linux had in 2017 al 68% van de servermarkt
  • 100% van top 500 supercomputers
  • 96% van 1 million meest bezochte websites
  • 90% van alle cloud infrastructure draait op Linux
  • > 50% draait Linux op Azure volgens Microsoft
Windows en de BSD's verliezen meer en meer marktaandeel, juist in de servermarkt.

[Reactie gewijzigd door bvdli op 14 mei 2021 21:01]

Het word ook steeds minder relevant om een Windows server te draaien. Alle major development frameworks (inclusief .net!) draaien op linux. Anders dan een domain controller zie ik iig geen duidelijke rol meer waarin een Windows server meerwaarde heeft. En wat die domain controller betreft gaan ook steeds meer bedrijven naar Azure AD evt gecombineerd met Azure DS.

Ik vraag me serieus af wat de status van Windows server over pak en beet 8 jaar zal zijn.

[Reactie gewijzigd door Laurens-R op 18 mei 2021 14:25]

Aangezien Intel al een gevestigde naam is in server land en AMD’s Epyc’s aandeel steeds groter word, kan ik me niet voorstellen dat zowe AMD en Intel geen goed antwoord zouden hebben wat betreft drivers en andere integraties. Het lijkt me dus weldegelijk relevant om deze benchmarken en de verschillen te meten tov hun windows counterparts.
En het amd bord met cpu is 2 jaar oud. Hier zal ook een groot verschil in zitten.
Inderdaad, die vraag had ik ook meteen.

Het zou best kunnen zijn dat het verschil in de PCIe Gen 4 hardware implementatie te vinden is. Daar zijn nl. zeer veel design parameters die de daadwerkelijke efficiency bepalen.
Ik had graag een test gezien op Linux i.p.v. alleen Windows. Helemaal bij deze claim.
Onder Linux is het nog moeilijker te zien. Kijk voor de grap eens naar de benchmarks van Phoronix, de ene distro presenteert beter dan de andere. Dat komt bijvoorbeeld door I/O tweaks, power management, kernel, etc.

ClearOS (van Intel) zal waarschijnlijk hoog scoren, terwijl Ubuntu meer kiest voor een standaard basis en dus lager zal scoren. Desondanks is het zo moeilijk dit allemaal op OS basis te doen, zeker met twee verschillende platformen.
Het lastige aan die vraag is hoe Linux met data omgaat vs Windows.
Als ik recursief 'grep' in een map is de eerste keer traag, daaropvolgend supersnel omdat Linux alle bestanden in beschikbaar RAM heeft gestopt.
Windows doet dat niet waardoor tweede, derde, etc. keer ook traag is.

Hierdoor is mijn productiviteit hoger op Linux (minder wachten) en dankzij RAM mijn servers sneller dan via Windows OS.

Is een kromme gen4 vergelijking, zoals nu uitgevoerd, dan nuttig?
In mijn ogen totaal niet.
Windows cached dat ook gewoon hoor, maar Windows heeft een veel grotere footprint zodat je na het booten minder geheugen overhoud voor caching. Ik ken geen modern OS welke data van disks niet cached. Ik denk dat MS-Dos de laatste was (en zelfs daar kon je smartdrv.exe gebruiken ;-)
Het antwoord daarop is vrij eenvoudig, er is onder Linux een soort vuistregel waar iedereen zich aan houdt, dat je dataset bij I/O benchmarks tweemaal de grootte van het RAM-geheugen is, zodat de hoeveelheid caching binnen de perken blijft.
Op Linux kan je dan ook beter het 'dd' comando gebruiken met 'iflag=directe of 'oflag=directe. Zo kan je de werkelijke disk-io meten.
Geheugen op 2666MHz? Terwijl de sweet spot bij AMD op 3600MHz ligt.
Sterker: DDR4-3600 is eigenlijk de dé facto geheugenstandaard.

Om een goede indicatie voor AMD te krijgen had dan ook 3600MHz geheugen gebruikt moeten worden.
Daarmee zouden de PCIe-4 slots immers sneller aangestuurd worden, omdat het Infinity Fabric met dat geheugen op 1800Mhz draait. Nu slechts op 1333MHz en dat heeft consequenties voor de aansturing van de PCIe lanes.
Ik bespeur derhalve een stukje Intel bias. Maar dat is eigenlijk geen verrassing
Maar dat argument kan je ook voor Intel maken, waar de 11700K ook op DDR4-3200 kan draaien. Ook bij AMD is dat de officiele spec van de 5000 serie AMD CPUs. Dat DDR4-3600 "de facto" geheugenstandaard is, kan je m.i. nog niet stellen.

Maar hoger dan 2666MHz: zeker. En dat dit invloed heeft op de infinity fabric clock en I/O aansturing bij AMD: zeer zeker. Aangezien beide testen op dezelfde geheugenspecificaties zijn gedraaid, en op 3200MHz kunnen worden gedraaid, ben ik in het duister waarom dat niet gedaan is. Het zal waarschijnlijk AMD laten profiteren, en daarmee ben ik het met je eens dat het (een beetje) Intel biased is. Ook vind ik het raar dat er een 3700X is gebruikt. De 3000 serie komt over paar maanden op de leeftijd van 2 jaar. De 5000 serie is al een half jaar uit.. Intel's CPU is gloednieuw. Wat dat betreft nog een appel en een peer.

Persoonlijk vind ik de test resultaten ook zoveel varieren, dat ik ze inconclusive vind. Kijk maar eens naar de 64T read/write testen. Voor 1 SSD is AMD sneller; voor de andere SSD is Intel 25-50% sneller. Dat zie je ook op de 4K 1T testen, maar echter niet op de latency testen. Latency op Intel lijkt over het algemeen wel iets sneller, maar dat kan door eerdergenoemde I/O bottleneck komen.

Ik vermoed dus dat Intel drivers iets aparts doen met buffers om zodoende hogere 4K snelheden te halen. Leuk als dat ze dat op Windows kunnen doen (en waarschijnlijk profiteren er veel klanten van), maar ik ben ook benieuwd in hoeverre op Linux dan terug te zien is. Ik zou verwachten dat beide fabrikanten genoeg effort in hun drivers steken om ze op alle platformen uit te laten blinken.
Zie hier heel veel mensen de testen aanvallen die gedaan zijn door aanvallen op moederbord, cpu generatie, memory snelheid etc. Maar voor zo ver ik kan zien is dit toch een test van de implementatie van PCIe 4.0 en dan met name de NVMe interface die on-chip zit in dit geval? Voor Intel is deze nieuw deze generatie, voor AMD is deze naar mijn weten hetzelfde tussen Zen2 en Zen3 omdat de architectuur met betrekking tot het Infinity Fabic en dan met name de I/O die niet aangepast is?

Ben het met mensen eens dat memory speed een directe impact heeft op de manier waarop het Infinity Fabric geklokt wordt. Dat zorgt voor een hogere bandbreedte van/naar memory. Maar zelfs op 2666MT/s is memory access geen bottleneck in het kader van NVMe throughput; we hebben het dan over bandbreedtes > 21GB/s. Meer dan genoeg om geen enkele bottleneck te vormen voor een test met NVMe.

Het lijkt mij dat als je een implementatie wil vergelijken, specifiek NVMe over PCIe 4.0 in dit geval, dat je de omgevingsvariabelen wil normaliseren door de controllers die de PCIe lanes aansturen te zetten op een clock die in beide gevallen hetzelfde is. Ja, het kan daardoor voorkomen dat andere delen daardoor sub-optimaal zijn en dat is niet erg zolang ze maar geen bottleneck vormen voor dat deel dat je wel wilt vergelijken.
Maar daarin zit de ironie: dit soort artikelen stellen een academische vraag: welke PCI-e 4 interface is sneller? Vervolgens worden er high-level real-world meetinstrumenten toegepast met non-academische non-"real-world" setups om daaruit conclusies te forceren (ook als de data inconclusive kan zijn) en zelfs over aankoopadvies/gedrag te speculeren.

Geheugen op beide platforms gelijk trekken is niet academisch en niet real world. Je kan ook niet de prestaties van een benzine en diesel motor vergelijken door in de brandstoftanks van beide motoren 50%/50% benzine/diesel te gooien. Beide motoren zullen niet representatief presteren en niemand doet zoiets in zijn dagelijks gebruik.

Wat je wel kan doen, is testen met de fabrikant aanbevolen instellingen. Echter tot de kern van de feiten komen is bijzonder moeilijk. Moederbord fabrikanten gooien ook hun eigen prestatie-sausje over de BIOS'en heen. Tevens is NVME slechts het protocol: zelfs een vrij complexe.. Elke SSD controller is (daarin) ook weer anders; zie ook dit artikel die meerdere SSD's test. Kortom: zijn we nu PCI-e 4 aan het testen, eigenschappen van het NVME protocol, SSD firmware of Windows drivers?

Je kan PCI-e 4 testen op low-level niveau; maar ik vermoed dat dit te droge kost is. Je zou namelijk kunnen meten hoelang het duurt voordat een DMA Transmit/Receive transfer is gedaan met verschillende message sizes. Dit is vergelijkbaar met bijvoorbeeld de ATTO benchmark, maar dan puur op de PCI-e bus en niet met SSDs en protocol stacks er bij. Door een sweep te doen van block sizes zou je kunnen afleiden wat de latency en throughput is van beide implementaties.

Daarom noemde ik "bottleneck" (misschien iets ongelukkig gekozen woord), omdat latency wel degelijk iets verhoogd kan zijn door de lagere InfinityFabric clock. De throughput hoeft daar niets over te zeggen. Bijvoorbeeld: al deze throughputs zijn hetzelfde: 1GB elke 1s, 1MB elke 1ms, 1kB elke 1us. Toch zou ik het liefst elke 1us iets ontvangen na een request. Ik snap dat de connectie naar de real world ontbreekt met zo'n test. Maar je zou wel verwachten dat daar de meeste reproduceerbare meetwaarden uitkomen.

[Reactie gewijzigd door Hans1990 op 14 mei 2021 16:35]

Je hebt natuulijk gelijk. Je meet wat er sneller is.

Maar wat veel lastiger is wat mensen sneller vinden. En of ze het merken. En dat is met de huidige schijven bijna niet te doen.

Sterker nog het is sowieso heel lastig om te doen want om windows te draaien heb je echt geen 11th gen nodig. En is zelfs een ryzen 2600 overkill.

En 10% winst klinkt als heel veel. Maar als de gemiddelde actie 1 seconden duurt (wat lang is op een PC) dan win je 100 MS dat ga je niet/nauwelijks merken.
Infinity fabric is meer dan alleen de koppeling met het geheugen.

Infinity Fabric verbindt de Unified Memory Controler met de IO Hub Controller in de IO chiplet, alsmede de CCD chiplet met de IO chiplet.

Dus een read
SSD--[PCI-E]-->I/O Hub--[IF]-->SDF Plane--[Memory Bus]-->DDR4

Vervolgens zullen sommige tests de data checksummen en ander bewerkingen uitvoeren dus dan:
--[Memory Bus]-->SDF Plane--[IF]-->CCX/CCD--[IF]-->SDF Plane--[Memory bus]-->DDR4.

Een langzamere IF betekent dus meerdere keren extra latency.

Er is een reden dat geheugen overclocken op een Ryzen CPU zo goed werkt zolang de IF 1:1 met het geheugen blijft en je meetbaar verlies hebt als je naar een ander verhouding gaat. Terwijl met jouw redenering dat geen verschil zou moeten uitmaken aangezien IF toch veel sneller is als IO, ook op langzamere snelheden nog.
Als we het dáár over gaan hebben. Wat is de sweetspot voor geheugen bij Intel Z590? Elk geïnformeerd persoon weet dat RAM op Z590 i.c.m. een I7 of hoger of zelfs een I5 ver boven de 4000MHz kan klokken. Maar wat test je dan t.ov. de maximale 3600 MHz van een AMD-config?
Ook het AMD platform kan ver boven de 4000MHz geclockt worden, zelfs tot 5100MHz, net als bij Intel middels het overclocken van het geheugencontroller.

Het is redelijk algemeen bekend dat Ryzen gebaat is bij sneller geclockt geheugen, dat is al zo sinds de eerste generatie Ryzen-chips en met de Ryzen 3000 en 5000 series niet anders. Daarnaast is de Ryzen 3700X, die hier gebruikt wordt (in tegenstelling tot de 5950X die wordt aangehaald in verschillende afbeeldingen), volgens de specs van AMD en redelijk bevestigd door Tom's Hardware, geoptimaliseerd tot en met DDR4-3200, en draait in een aantal gevallen zelfs nog net iets beter met 3600MHz of 3866MHz.
Voor X570 is zelfs bevonden dat i.c.m. Ryzen 3000 3733MHz de 'sweet spot' qua snelheid zou zijn; juist door en voor het Infinity Fabric dat AMD gebruikt.

Dat deze testen dan gedraaid worden met 2600MHz RAM, is dus, zo bedoeld of niet, overduidelijk een beperking aan de kant van AMD. Zeker gezien dat in de praktijk, tussen 2133MHz en 4000MHz RAM, 20-22% kan schelen.
Ik ben in die zin dus ook best wel benieuwd wat de cijfers doen met sneller geheugen. :)
Geloof dat 3733MHz voor de nieuwe Intel CPUs en chipset ook de hoogste kloksnelheid is waarmee je het geheugen op 1T modus kan draaien (met de bus op een veelvoud van 133MHz). Dus 3733MHz op beide systemen zou ook interessant zijn.
Met 3733MHz zou zeker interessant zijn, maar vooral om te zien wat ze er op het randje uit halen. Persoonlijk ben ik vooral geïnteresseerd in 3200MHz (officiële maximaal ondersteunde snelheid van zowel de gebruikte Intel als AMD processor) en 3600MHz. (op beide platformen een relatief lichte overclock, maar die je wel regelmatig in systemen terug zal zien, en daarmee dus juist interessant voor praktijktesten)

Daarnaast zou ik ook een vergelijk willen zien met een nieuwere Ryzen-processor, zoals de 5800X of, zoals in de eerste afbeeldingen ook terug komt, de 5950X. Gewoon om te zien dat dit inderdaad geen (of wellicht toch stiekem wel?) effect heeft; naast simpelweg om het feit dat er wel prominent mee op de eerste pagina geadverteerd wordt. :Y) En het helpt ook met de beeldvorming; een gloednieuwe Intel tegenover een 2 jaar oude Ryzen trekt eerder scheve gezichten dan wanneer ze beiden van dezelfde generatie zijn.
Dat stukje bias zie ik niet direct, immers Ryzen 3000 heeft als officiële maximale geheugen 3200MT/s, net als Intels 11th gen. 3600MT/s is op geen van beide platformen een officieel ondersteunde snelheid, dat veel mensen, waaronder ikzelf, 3600MT/s of zelfs 3800MT/s draaien op AMD systemen doet daar niets aan af. 2666MT/s wordt trouwens op beide platforms ook officieel gesupport.

Ik ben het met je eens dat het handiger zou zijn geweest beide met 3200MT/s geheugen te testen, zoals beide fabrikanten maximaal officieel supporten. Maar ik vind niet dat je met overklokt geheugen / geheugencontroller / IF moet gaan testen, omdat dit voor AMD beter zou zijn, juist dat zou ik heel erg biased vinden. Gebruik gewoon de maximaal, door de fabrikant, ondersteunde snelheden.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 14 mei 2021 15:24]

Vooropgesteld: ik ben alles behalve alwetend, dus als ik fout zit dan hoor ik het graag.
Bij mijn beste weten is de Infinity Fabric clock tot en met 3600MHz de helft van de Memory clock.
Daarboven is het niet meer 2 op 1 en lijdt sneller geheugen, in theorie, zelfs tot mindere prestaties.

De CPU zal hier niet de bottle neck zijn, maar de frequentie van de I/O bus is wel een goede kandidaat.
Door geforceerd de Infinity Fabric te remmen diskwalificeert de tester zich. Tenzij hij natuurlijk geen representatieve test wil neerzetten. Dat mag ook, maar vermeld het dan. Of noem het een advertorial.
Vooropgesteld: ik ben alles behalve alwetend, dus als ik fout zit dan hoor ik het graag.
Bij mijn beste weten is de Infinity Fabric clock tot en met 3600MHz de helft van de Memory clock.
Daarboven is het niet meer 2 op 1 en lijdt sneller geheugen, in theorie, zelfs tot mindere prestaties.
Dat klopt (al is het 3800, niet 3600 volgens mij), echter support AMD officieel slechts 2133 tot 3200MT/s bij Zen 2 en Zen 3 voor het geheugen, alles daarboven wordt gezien als overklokken door AMD, Intels 11th gen supporten deze zelfde range van 2133 tot 3200MT/s. Vandaar ook dat ik aangeef dat de tester het beste had kunnen testen met 3200MT/s geheugen echter alles tussen 2133 en 3200MT/s is in principe supported, op beide platforms. 3600MT/s of 3800MT/s is gunstig voor de performance op AMD systemen (en ook voor Intel) echter is het niet officieel supported en daarom zouden dat soort frequenties naar mijn mening niet gebruikt moeten worden in dit soort reviews.

Echter gezien het feit dat sinds geruime tijd het Tweakers SSD test systeem bestaat uit de in dit artikel genoemde X570 config, 3700X en 2666MT/s geheugen vind ik het in dit geval niet onlogisch om het Intel ook met 2666MT/s te testen, in plaats van het AMD systeem naar 3200MT/s te brengen. Immers blijven op deze manier de resultaten van deze test vergelijkbaar met eerder behaalde resultaten op dit test systeem. Iets dat anders niet het geval zou zijn.

Waarom echter initieel gekozen is voor 2666MT/s ram in de SSD test configuratie is mij niet direct duidelijk, ik zou daar zelf voor 3200MT/s gekozen hebben. Maar ook daar zie ik niet direct een Intel bias, immers, dan zou er wel voor een Intel systeem gekozen zijn in plaats van een AMD systeem lijkt mij in ieder geval.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 14 mei 2021 16:35]

Het is wel onlogisch, omdat de onderzoeksvraag anders is. Normaliter zal het testsysteem gebruikt worden om SSD's te vergelijken. Die testen moeten zo goed mogelijk vergelijkbaar zijn en dus is het logisch het testsysteem zoveel mogelijk constant te houden.

In dit geval is de onderzoeksvraag evenwel of AMD of Intel het meeste uit een SSD weet te persen. Als dat je onderzoeksvraag is, dan is het niet logisch om beide systemen van snelheidsbegrenzers te voorzien, ze moeten gewoon op volle snelheid kunnen racen.
Deels ben ik dat zeker met je eens, vandaar dat ik al aangeef dat ik zelf voor 3200MT/s gekozen zou hebben, echter vind ik 2666MT/s (wat in ieder geval een officieel supported frequentie is, en daarnaast hebben beide platformen een zelfde nadeel tussen de maximaal gesupported snelheid en de hier gekozen snelheid) logischer dan een unsupported 3600 of 3800MT/s, ook al zou dat mogelijk een voordeel voor AMD opleveren. Maar 3200MT/s zou het beste geweest zijn, vandaar ook dat ik het vreemd vind dat de standaard SSD configuratie voorzien is van 2666MT/s geheugen terwijl ik daar de noodzaak niet voor zie.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 14 mei 2021 16:54]

AMD heeft een groter nadeel van 2666MT/s dan Intel in dit geval. Op Zen 2 en zeker op Zen 1/+ heeft geheugen snelheid een grote invloed op de performance. Met Zen 3 lijkt dit een stuk minder te zijn door de verbeterde layout en lagere latencies en grotere cache.

Het is daarom gewoon raar dat ze voor 2666MT/s zijn gegaan; pak van beide platformen gewoon het snelst ondersteunde volgens de officiele specs.
Het zal wellicht niet de eindresultaten beinvloeden maar het geeft wel een gelijk speelveld zoals het hoort. Je kan het argument maken dat je Intel ook op 3200MT/s moet gaan zetten, maar tot voor kort was dat alleen op de x70 borden mogelijk van Intel, waar je doorgaans geen i5 op gaat zetten.
Je kan het argument maken dat je Intel ook op 3200MT/s moet gaan zetten, maar tot voor kort was dat alleen op de x70 borden mogelijk van Intel, waar je doorgaans geen i5 op gaat zetten.
Dat argument zie ik niet direct, immers die cpu's van Intel voor die chipset generaties supporten officieel geen 3200MT/s en zouden daar dus ook niet mee getest moeten worden, je wil immers geen overclocks testen.

Verder snap ik de initiële keuze voor 2666MT/s in het standaard SSD test systeem ook niet direct, maar ik vind een keuze voor bijvoorbeeld 2666MT/s wel logischer dan bijvoorbeeld het geroep (in de comments) om 3600 of 3800MT/s terwijl dat een niet supported configuratie betreft, zowel bij AMD als Intel, ook daar immers, je wil geen overclocks testen.
Jij maakt dat argument inderdaad niet, maar je ziet het wel terugkomen.

Mee eens, je wil inderdaad geen overclocks gaat testen. Mijn post was overigens niet meer dan een aanvulling op de jouwe ;).
Geheugen op 2666MHz? Terwijl de sweet spot bij AMD op 3600MHz ligt.
Sterker: DDR4-3600 is eigenlijk de dé facto geheugenstandaard.

Om een goede indicatie voor AMD te krijgen had dan ook 3600MHz geheugen gebruikt moeten worden.
Daarmee zouden de PCIe-4 slots immers sneller aangestuurd worden, omdat het Infinity Fabric met dat geheugen op 1800Mhz draait. Nu slechts op 1333MHz en dat heeft consequenties voor de aansturing van de PCIe lanes.
Ik bespeur derhalve een stukje Intel bias. Maar dat is eigenlijk geen verrassing
i7-7700K gebruikte ik al op 3600MT/s RAM. Men kan ervoor kiezen om te vergelijken met welke snelheid ram ook. Tegenwoordig is 3200MT/s wel meer gebruikelijk, ook voor i9-11900K en ook voor de 5950X. Waarschijnlijk was er dan een 'eerlijker' resultaat.
(ook op de i7-11700K v 3700X) waar de laatste eigenlijk al achterhaald is door 5800X
Maar dat is eigenlijk geen verrassing
Wat bedoel je daar mee?
Er is vaker kritiek geweest op de onverholen voorkeur voor Intel op deze website.
En veel van die kritiek was, in mijn optiek althans, terecht.

Diezelfde vooringenomenheid zie ik terug in deze review.
Maar: correct me if I'm wrong. Ik ben niet ongevoelig voor argumenten.
Een hele hoop testsystemen zijn gebaseerd op AMD en dan vind je dat Tweakers voorkeur heeft voor Intel?
Beide processors zijn octacores met gelijke klokfrequenties; de maximale turbo's verschillen wel. Het geheugen hebben we gelijkgetrokken.
Serieus, waarom? Ga even een last gen AMD testen met aanzienlijk lager geklokt geheugen, zelfs als je octa had willen blijven dan had je minimaal een 5600x kunnen gebruiken.

Niet alleen trek je dus 'max performance' scheef, de conclusief van 12% is dus eigen niets zeggend, kunnen drivers zijn, kunnen lagere kloks zijn, alleen om Intel even wat 'hulp' te geven?
This is but a single benchmark, and not even the full one at that—UL describes the Quick System benchmark as being a "shorter test with a smaller set of less demanding real-world traces," noting it is appropriate to run on "smaller system drives that are unable to run the Full System Drive benchmark.

In other words, it's a cherry-picked result likely showing off the best case scenario, and not necessarily representative of how PCIe 4.0 SSDs perform in general in relation to two separate platforms from Intel and AMD.
Dus het is ook nog eens 'best case cherry pick'...

[Reactie gewijzigd door SinergyX op 14 mei 2021 13:10]

Klopt helemaal.
Deze resultaten geven mij echt de indruk “Dit artikel is gesponsord door Intel”.

Ik heb de benchmark zelf ook eens uitgevoerd, waarin ik wat andere resultaten boek.

Systeem:
Cpu: AMD 5800x
Moederbord: ASUS ROG Crosshair VIII Formula
Geheugen: 2x G.Skill Ripjaws V F4-3600C16D-32GVKC (64GB totaal)
Videokaart: Asus TUF-RX6900XT-O16G-GAMING

SSD: western digital sn850 (met koelelement)

Mijn resultaatgerichte bij de benchmark:
AS SSD Totaal: 9211
PCMark 10 - Storage - Totaalscore: 3788

Deze resultaten zijn aanzienlijk beter dan wat tweakers laat zien, het systeem is misschien niet vergelijkbaar. Maar daarentegen draait mijn systeem al enkele maanden en staat er veel data waaronder Windows, drivers en software op de disk. (Op een schoon systeem en een aparte ssd voor Windows had de prestaties misschien nog wat wat hoger gemaakt op mijn systeem)

In mijn ogen moet tweakers de test eens opnieuw doen met een modern AMD systeem.
En vooral ook de CPU’s uit hetzelfde budget te gebruiken.
En vooral ook de CPU’s uit hetzelfde budget te gebruiken
Dat lijkt mij inderdaad van belang. Het gaat altijd om prijs/kwaliteit. Niet om het allerbeste eruit te halen.

In ieder geval in dit draadje genoeg ongezouten kritiek voor Willem de Moor. Hopelijk pakt hij het positief op. Enige notie van vooringenomenheid vind ik te ver gaan.
And fanaat? Ik heb thuis genoeg Intel draaien, zelfs nog een splinternieuwe NUC11 aangeschaft.

Ik ben kan er zelf gewoon niet tegen dat er een oude cpu gebruikt wordt tegenover een nieuwer model.

En hoezo moet ik de resultaten slikken? Ik heb daadwerkelijk betere resultaten behaald met mijn systeem, ik bewijs juist het punt waar ik over val. De waardes van de oude AMD cpu zijn aanzienlijk slechter dan de moderne AMD CPU.

Ik vind het nieuwe Intel platform geweldig, de nieuwe XE gpu die op mijn 1185G7 zit bied gigantisch mooie prestaties als ik thuis filmpjes vanaf mijn NAS stream (transcoderen).

Ik val dus niet over Intel vs AMD.
Ik val over AMD vs AMD, voor een goede review gebruik je gewoon moderne hardware.
De cpu handelt de pcie4 bus af, zeker bij de 5xxx zijn er veel verschillen in hoe cores taken onderling verdelen.

Ik ben een hardware fanboy, en zal in elk geval altijd vanuit prestatie oogpunt kijken.

AMD vind ik qua cpu gebied de beste kaarten in huis hebben voor desktops, Intel heeft de beste igpu en netwerkkaarten.

De AMS 5900 xt is een geweldige kaart, maar ik heb spijt dat ik hem gekocht heb, hiervoor had ik de “2070 Super” en de RTX prestaties waren toch echt beter op de oude Nvidia.
Sure de AMD weet in non-rtx betere frame rates neer te zetten maar ik hou meer van mooie beelden dan van een hoge fps.

En misschien ben ik stiekem toch een beetje een fanboy, maar ik ben dan wel de fan van de hardware met de beste kaarten.
Dus de verschillen tussen NVME PCI.E drives en SATA drives zijn niet merkbaar (wat statistisch veel grotere verschillen toont), maar de verschillen tussen NVME drives op verschillende platforms wel? :?
Nee idd , misschien bij een bepaalde soort load dat je iets merkt,maar "gewoon" gebruik van Windows zeker niet. Er zijn div YouTube filmpjes die de laad tijden testen met bv games... Zit eigenlijk nooit ver van elkaar, binnen een seconde 1 of 2... Dus merkbaar... Nee denk het niet.
Even een snelle praktijktest zou inderdaad fijn zijn geweest. Als er geen noemenswaardig verschil is bij het opstarten van het OS, laadtijden van games of bepaalde videobewerkingsactiviteiten dan is dat het vermelden wel waard. Uiteindelijk zijn zulke verschillen mogelijk wel doorslaggevend.

[Reactie gewijzigd door Cid Highwind op 14 mei 2021 12:28]

Daar hebben we toch de traces voor?
Nee, als je aan het laden bent wordt de data ook verwerkt, en dat wordt vaak de bottleneck. Dus in de praktijk merk je eigenlijk geen verschil tussen ssd's.

Bij traces wordt de data alleen gelezen.
Ten slotte draaien we onze eigen traces met behulp van Intels Nas Performance Toolkit, kortweg NasPT, op de test-ssd. Traces zijn opnames van alle bestandssysteembenaderingen, dus lees- en schrijfacties, die tijdens een paar scenario's zijn gegenereerd.
Ok er kan ook geschreven worden, maar er wordt niet gedecomprimeerd of op een andere manier aan gerekend.
Die resultaten zijn voor mij compleet nietszeggend. Een Ferrari heeft ook een hogere topsnelheid en acceleratie dan een Aygo. Maar als ik daarmee enkel 8 seconden win omdat ik bij twee stoplichten sneller weg ben en eerder op 130 zit zegt het weinig over het werkelijk nut.

Vooropgesteld dat ik het goed vind dat Tweakers een eigen real-life bench heeft als tegenhanger van de gevestigde suites waar je dus niet geheel onafhankelijk bent, maar de vertaalslag naar echte performance ontbreekt hier.
Ik snap je punt niet.
Bedoel je soms dat de scenario's waar de traces op gebaseerd zijn voor jou niet relevant zijn?
De resultaten van de traces worden getoond in een abstracte meeteenheid. Neem de gamingresultaten van de traces, als jij me aan de hand van de volgende toelichting m.b.t. de testmethode uit kan leggen hoe een 20% hogere doorvoersnelheid zich vertaalt naar real-world metriken als wachttijd door laadschermen of stotters door i/o, zou dat zeer welkom zijn.
De gametrace met de games Grand Theft Auto V en Rise of the Tomb Raider is een relatief lichte workload met veel idle-tijd tussen de transacties. Om de testduur te verkorten, wordt de idle-tijd tussen transacties beperkt tot maximaal vijftien milliseconden. De gemiddelde doorvoersnelheid in de trace is, na verkorting van de idle-tijd, 54MB/s. In totaal worden er 13,0GB gelezen en 1,3GB geschreven. 31,2 procent van de transacties is sequentieel. Deze test betreft de gemiddelde doorvoersnelheid over de totale duur van de transacties in de trace. Dat wil zeggen dat de tijd waarin de ssd of harde schijf idle is, niet wordt meegeteld.
Dit is zeker een goed punt. Het bericht van Tweakers had beter een nieuwsbericht kunnen zijn met als kanttekening dat je het toch niet merkt bij gaming zoals PCGamer heeft gedaan.
Dus wacht even;
- Ryzen 7 3700x (2019) vs Intel Core i7-11700K (2021) (Waarom geen 5000 series)
- Ram geheugen op 2666Mhz beide platformen? Terwijl beide platformen 3200Mhz aanraden.
Het niet testen van 3600 icm IF 1:1 vat ik nog enigszins.
- Vervolgens een mid tier vs High tier MB
- Dedicated GPU vs Integrated GPU
- Stock cooler vs High end cooler
- Bios Firmware versie onduidelijk, maakt nogal een verschil bij AMD platformen.
- Bios instellingen wordt niet eens overgesproken.
- M2 pad onduidelijk.

En bij Tweakers dachten jullie, Yes, this is fair

Dit is toch wel echt heel erg teleurstellend.

[Reactie gewijzigd door Jonathan-458 op 14 mei 2021 14:10]

Kwam nu alleen even kijken of er vanuit @willemdemoor reactie was gekomen .... best wel een tegenvaller.

Vroeger bij hwi werden bias reviews die het toenmalig erbarmelijke Acer met slappe behuizingen toch hoge beoordelingen gaven nog wel door de crew van reactie voorzien als er veel kritiek kwam.

Normaal is Tweakers crew er ook goed bij om in te gaan op reacties die aanvullingen of vragen hebben, een groot goed.

Dit artikel lijkt met meer dan alleen de gekozen test methodiek een harde breuk te zijn op het tweakers dat velen kennen. :(
De CPU en GPU reviews zijn ten opzichte van vroeger een stuk verbeterd en zitten eindelijk weer op het niveau van Marc Rademaker die dit ooit deed als ik het goed heb. Het is een lange tijd geleden maar Marc luisterde voor zover ik weet wel naar de input hoe hij zijn reviews kon verbeteren en dat zag je ook terug.
Het is zeker goed dat Tweakers eindelijk aan de slag is om de kwaliteit van CPU/GPU reviews te verbeteren, en die verbetering is ook te zien. Alleen zijn ze daar voor mij te laat mee gekomen. Ik heb destijds mijn abonement opgezegd omdat ik de CPU/GPU reviews van dermate lage kwaliteit vond.

Als ik een review lees dat maakt het mij echt niet uit of de reviewer een goed persoon is en het goed bedoelt. Waar het mij om gaat is de kwaliteit van de review; en als die ondermaats is dan mag je de reviewer daar op aanspreken zonder een ban te riskeren. Laten we wel stellen dat kritiek goed onderbouwd moet zijn en zonder persoonlijke aanvallen.
Het is gewoon een feit dat er op het forum in de betreffende AMD, Intel en Nvidia topics mensen rondlopen met veel meer kennis over de materie dan de meeste reviewers hier. Ze zullen hun keuzes dus ook met hele goede argumenten moeten onderbouwen voordat ze serieus worden genomen.
Doordat er lange tijd niks is gedaan met onze input voelen wij ons niet serieus genomen en zullen er mensen zijn die wat negatief reageren. Wat wellicht raar overkomt voor mensen die de context niet hebben.

Ik had inderdaad veel concreter een reviewer kunnen aanwijzen zoals jij aangeeft, helaas is dat niet altijd mogelijk.

Qua kwaliteit zitten ze echt nog niet op het niveau van de door mij genoemde review sites; Dus ze kunnen nog heel wat verbeteren. Het is een betaalde baan om die reviews te maken dus dan verwacht ik ook dat er een dergelijke kwaliteit te zien is. Een kleine youtuber is makkelijker te vergeven dat die fouten maakt.
Om het met een positieve noot te eindigen; ik hoop dat de kwaliteit van de CPU/GPU reviews blijft verbeteren, dan overweeg ik weer een abonement te nemen.

[Reactie gewijzigd door Sp3ci3s8472 op 15 mei 2021 17:58]

Deze testmethode lijkt mij vrij waardeloos tegenover wat er bij eerdere vergelijkingen werd gebruikt. Allebei de testsystemen niet aan elkaar gewaagd zoals het normaal hoort bij vergelijkingen tussen platforms. De ene gebruikt een gloednieuwe Intel i7 op een duur top-end moederbord en de ander gebruikt een (bijna) 2 jaar oude Ryzen 7 op een low-end/mid-range moederbord. Hoort dit niet het nieuwste van het nieuwste te zijn om het vergelijkbaar te houden?

Ook geen waarheidstest, heeft Intel niet met te veel met de cijfers gevloekt? De top i9 tegen de top R9. Allebei op hun beste moederbord, in dit geval Maximus 13 voor Intel, de Crosshair 8 voor AMD, met de nieuwste bios-versie.

Videokaart dan, waarom niet allebei gewoon een nieuwe 4.0 videokaart zoals een 3090 en 6900XT? Als dat niet kon minstens een wat oudere RTX 2070 Super of RX 5700XT, zelfs een GTX 1080 of RX Vega64 zou gaan mits er echt niks nieuwers beschikbaar is. Waarom de iGPU voor Intel en waarom een Kepler kaart van 2013 voor AMD?

Ook het geheugen is onlogisch. Allebei de processors, of het nou een eerlijke vergelijking is of niet kunnen prima ddr4-3200 gebruiken, of zelfs ddr4-3600 (kan ik me nog voorstellen om dat niet te gebruiken). Waarom is dan ddr4-2666 gebruikt?

Koeler, nog een dingetje. Waarom niet simpelweg allebei de Kraken koeler? Is het echt zo moeilijk om zo andere factoren tussen de systemen in te verminderen om de prestaties van de CPU's en SSD scores te isoleren van andere factoren?

Tenslotte, was het niet een idee om een GPU intensieve workload te beoefenen tijdens een deel van de benchmarks om uit te sluiten of de 4 lanes bedoeld voor de SSD niet in de weg zitten van de 16 lanes voor de GPU en andersom?

Dit is echt geen Tweakers-kwaliteit, een hobbyist zou zelfs veel beter kunnen. De vorige artikelen vol met benchmarks en tests waren toch stukken beter gedaan dan deze. Hopelijk wordt er geluisterd naar mijn kritiek en die van andere Tweakers.
Wat een allemachtig amateurwerk zeg. Een last-gen CPU en langzaam geheugen en een slechte koeler op AMD gooien en vervolgens zeggen dat Intel sneller is. Ik zou me echt diep schamen als "tech reviewer" als ik deze troep zou uitbrengen.
Waarom zou AMD meuk zijn? Ik ben echt wel nieuwsgierig waar dit vandaan komt.
Misschien wordt het tijd dat je wat aan je manier van communiceren werkt. Maar hier 'gozer' speciaal voor jou:

https://www.woorden.org/woord/meuk
Ik vind het, als je iemand die je een vraag steld, beantwoord en verder helemaal niet kent, nogal een bijzondere manier van communiceren ja.

Dat heeft niks met preutsheid te maken maar eerder met fatsoen.

Jij deponeert een stelling waarop ik vraag waar je die op baseert. Vervolgens blijk je iets anders te bedoelen dan wat je opschrijft en begint mij gozer te noemen.

Ik weet niet hoe het bij andere mensen is maar in mijn wereld is dat niet normaal.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone 13 LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S21 5G Apple iPad Pro (2021) 11" Wi-Fi, 8GB ram Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True