Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Jeroen Horlings

Redacteur fotografie en automotive

'Kennis delen is mijn vak'

Tweaker Sebastius over solderen en repareren

05-04-2021 • 06:00

79 Linkedin

Tweaker Sebastius over zijn soldeerworkshops en reparatieprojecten

Voor de regelmatige Tweakers-bezoeker is Sebastius, oftewel Bas Oort, geen onbekende. Hij schitterde eerder in de videoserie Gathering of the Tweakers, verzorgde de artikelenserie Hardware 112 en schrijft regelmatig Tweakblogs over zijn soldeer- en reparatieprojecten. Wij zochten hem op bij hackerspace RevSpace en vroegen hem hoe zijn reparatielust begonnen is, waar hij verder zoal mee bezig is en waarom hij het zo leuk vindt om anderen te helpen.

Je bent zeer vertrouwd met chips en printplaten. Je hebt vast een technische studie gedaan?

'Als kind wilde ik uitvinder worden' "Nee, eigenlijk niet. Nou ja, ik heb kortstondig op de Technische Universiteit Delft gezeten voor een studie werktuigbouwkunde, maar daar ben ik mee gestopt. Ik ben toen gaan werken en heb in de avonduren de pabo gedaan, de lerarenopleiding voor het basisonderwijs. Het was niet zo dat ik van te voren had bedacht om het onderwijs in te gaan; als kind wilde ik altijd uitvinder worden. Op de TU wist ik echter al snel dat ik geen windturbines wilde ontwerpen en leek het onderwijs me interessanter."

Intussen ben je doorgestroomd en geef je nu les op het mbo. Vanwaar die stap?

"Ik heb vier jaar met veel lol in het basisonderwijs gewerkt, maar ik miste een beetje de diepgang. Je moet verschillende bordjes omhooghouden en bent op verschillende vakgebieden expert, maar ik merkte dat mijn didactisch niveau omlaagging doordat ik de wereld steeds meer met de blik van een tienjarige ging bekijken. Op een gegeven moment wilde ik iets anders. Ik geef nu les op een mbo-niveau 2-school en dat is een bijzondere doelgroep. Het betreft uitgevallen leerlingen, kinderen met leerachterstanden, anderstaligen en andere pedagogische complexiteit. Het ene moment heb je te maken met iemand die gek wordt van zijn eigen autisme, het andere met een meisje dat onprettig aangeraakt is. Er zitten negentig nationaliteiten op de school. Je helpt ze weer een completer mens te worden en hun leven op de rit te krijgen. Ze ontdekken wie ze zijn, wat ze geloven en wat ze willen. Tegelijk leer je ze vaardigheden die hen verder helpen."

Wat voor soort werkniveau halen ze als ze uitstromen?

"Bij mbo-niveau 1 en 2 gaat het om assisterende functies. Ze werken dan meestal niet volledig zelfstandig. De arbeidsmarkt is lastig voor dergelijke functies, vandaar dat doorgroeien naar een hoger niveau gestimuleerd wordt. Niveau 3 betreft de doeners en uitvoerders, en bij niveau 4 gaat het ook om leidinggevende functies, zoals marketeer of accountmanager."

Weet je hoelang je al op Tweakers actief bent?

"Ik ben nog een Big crash 3-slachtoffer, dus van voor de tijd van mijn huidige account. Ik heb Tweakers ontdekt nadat ik Fok ontdekt had. Zoals velen begon ik als schreeuwerige noob die er allemaal niets van snapte en vervolgens werd afgestraft. De community was spijkerhard, maar wel goed voor de opvoeding. Je leert daardoor eerst na te denken voordat je spontaan iets post en om je beweringen te staven en niet zomaar wat te roepen. Ik was vooral actief in de casemodding- en elektronicahoek, waaruit ik veel inspiratie putte."

Op Tweakers ben je vooral bekend van reparaties van oude hardware en soldeerworkshops. Hoe is jouw interesse in techniek ooit begonnen?

"Iets wat absoluut geholpen heeft, is dat mijn vader ook interesse had in techniek. Vanaf dat ik een jaar of zes was, was er altijd wel een computer in huis. Dat begon met een ZX Spectrum. Verder was ik actief met technisch lego en schroefde ik met een vriendje vaak apparaten uit elkaar. We waren dan altijd verwonderd dat het apparaat het nog deed als we alles weer in elkaar hadden gezet, maar toch een handvol schroefjes overhielden."

"Als mijn vader dan een nieuwe computer kocht, werd de oude doorgeschoven, totdat mijn broertjes en ik op de HCC-dagen uiteindelijk zelf onze computers gingen kopen. Op een gegeven moment hebben we een netwerk in huis aangelegd, zodat we spelletjes tegen elkaar konden spelen. Op de HCC-dagen stuitte ik eens op de roboticagebruikersgroep en toen ging er een nieuwe wereld voor me open. Met een microcontrollerbordje kon je bijna alles maken. Op een gegeven moment ben ik hardware gaan ontwikkelen, zoals een luidspreker-demonstratiesysteem voor carhifi. Dat was best geavanceerd; je kon een radio kiezen, een versterker en uiteindelijk een luidspreker, allemaal met eigen printplaten en eigen software in toen nog Visual Basic 6!"

En wanneer begon je met solderen?

"Dat begon toen ik een jaar of tien was, met zo'n experimenteerdoos. Ik ben toen van alles aan elkaar gaan solderen, schakelingen in elkaar gaan klikken en jaren later ook gaan tekenen. Mijn 'kunde' zit in het slim combineren van stukjes die anderen ontworpen hebben."

Wat voor soldeergereedschap gebruik je?

"Ik gebruik een JBC BT-2BWA met de C245-906- en de C245-907-punten. Verder heb ik een Aoyue 852 hot-airstation en gebruik ik Stannol HS10-loodhoudend en Kristal 611 SAC-loodvrij soldeertin."

Was het repareren van elektronica een logische vervolgstap?

"Min of meer. Op een gegeven moment had ik een bijbaantje bij een reparatieafdeling van KPN, waar telefoons binnenkwamen waaraan iets defect was. Ik vond het dan leuk om de oorzaak te achterhalen. Soms was die oorzaak best triviaal. Zo was er een Siemens-telefoon met een hardwarematige bug, waarbij het metalen frame van het scherm contact maakte met het printplaatje en daardoor kortsluiting veroorzaakte. Het gevolg was dat de accu zeer snel leegliep."

"Ik ben blij dat ik in die tijd het zogenaamde repareerdenken als vaardigheid heb geleerd, want dat heeft me met veel andere reparaties geholpen. Je wilt weten waarom iets niet werkt en dat begint vaak met logisch redeneren en daarna meten. Stuk is het toch al, dus je moet het openschroeven om te controleren welk onderdeel wel en welk onderdeel niet functioneert. Het repair manifest zegt: If you can't fix it, you don't own it."

"Het inspireerde me om meer met kapotte hardware te doen. Dat had niet altijd succes. Soms kocht ik voor relatief veel geld een doos ellende, zoals oude arcadecomputers die niet meer werkten, maar zo stuitte ik bijvoorbeeld ook op een originele versie van Atari Asteroids en een Pong-kloonprintplaat. Het is leuk om die weer aan de praat te krijgen. Dat vergt soms wel wat reverse engineering en dat lukt niet altijd."

Vind je het specifiek leuk om oude hardware weer aan de praat te krijgen of maakt het je niet uit of het oud of nieuw is?

"Oude hardware is vooral nostalgie; echt iets nuttigs kun je er niet meer mee. Ik vind het bijzonder leuk om eens rond te lopen in AwesomeSpace in Utrecht om al die oude machines te zien draaien, maar het gaat bij mij niet zover dat ik oude hardware draaiende wil houden. Ik heb er geen behoefte aan om net als vroeger een spel te laden via een cassettebandje en dan twintig minuten te wachten. Het gaat me vooral om de duurzaamheidsgedachte: niet iets weggooien dat nog van nut kan zijn en te repareren is."

Hoe vind je dat er in het algemeen met duurzaamheid op dit vlak wordt omgaan?

"Dat kan een stuk beter. Ik ben een gekke Apple-gebruiker, want ik vind het een klotemerk vanuit de duurzaamheidsgedachte. Veel Apple-producten zijn niet of nauwelijks zelf te repareren. Een laptop hoeft voor mij niet drie millimeter dunner en ik wil met liefde Apple veel geld geven om reparaties mogelijk te maken. Laat me mijn eigen scherm vervangen. Ik vind het zoveel leuker als we weer mede-eigenaar zijn in plaats van alleen maar consument. Er wordt alleen naar de economische levensduur gekeken en niet: hoe maak ik nu iets dat geld oplevert en ook voor de klant een prettige ervaring is? Hetzelfde geldt overigens voor een bedrijf als Amazon, dat retourtjes simpelweg weggooit omdat ze minder goed te verkopen zijn."

"We schrijven hardware te snel af. Vroeger kreeg mijn desktop elk jaar een upgrade, maar tegenwoordig doe ik gemiddeld vijf tot zes jaar met een machine. Dan wil ik wel iets snellers, maar is hij nog steeds niet volledig afgeschreven. Een machine van tien jaar oud is voor veel mensen nog steeds prima te gebruiken. Een oude laptop die nog relatief recent is, geef ik liever cadeau aan iemand dan dat ik hem weggooi. Zo heb ik eens een oude MacBook aan een student gegeven die iets grafisch ging doen."

Je hebt een tijdje de rubriek Hardware 101 verzorgd, waarin je verslag deed van je reparatieavonturen, net als in je Tweakblogs. Schrijf je nog steeds vaak?

"In de periode 2015 tot 2017 zat ik in de piek van mijn reparatieavonturen, waar ik ook regelmatig over schreef. Zo had ik voor de lol een kapotte Mac gekocht en probeerde ik die te repareren. Naar aanleiding daarvan werd me gevraagd om de rubriek Hardware 112 starten en op de frontpage te schrijven over mijn projecten. Dat was erg leuk, maar achteraf gezien kwam het net op een verkeerd moment en had ik mezelf veel te veel werk op de hals gehaald. Daardoor bleef het beperkt tot een aantal afleveringen."

"Momenteel schrijf ik meer over solderen in Tweakblogs en plaats ik daar ook mijn video's. Overigens vind ik dat de Tweakblogs bij Tweakers een beetje een ondergeschoven kindje zijn. Dat is zonde. Het is zo'n leuk medium, maar de gebruikte code is oud, er wordt niets meer aan ontwikkeld en de exposure is beperkt. Het voelt nu archaïsch aan; wie het meest schrijft, komt bovenaan en je moet daardoor eerst door veel bagger heen. Dat maakt het lastig om een verhaal te vertellen. Er is denk ik een veel groter publiek voor en dus veel meer mee te doen. Het is wel goed dat blogs nu af en toe worden meegenomen in de Community Update-reeks, met verwijzingen naar interessante content van de community."

Sebastian (Bas) Oort

Nickname
Sebastius
Herkomst nickname
Een godsdienstwerkstuk op de middelbare school
Hobby's
Knutselen met vooral elektronica, boulderen, koken
Geboortedatum
29 januari 1982 (stuur me gerust veel en grote cadeaus!)
Op Tweakers sinds
2000 ergens (BC3-victim!)
Favoriete onderdelen T.net
Frontpage, tweakblogs, elektronicaforum
Studie
Pabo
Beroep
Docent rekenen en opleidingsontwikkelaar in het mbo
Smartphone
iPhone 8
Computer
Saaie i5-zelfbouw en een MacBook Pro 2015 (beste generatie MacBooks)
Gameconsole
Oculus Quest en Nintendo Switch
Favoriete games
Command & Conquer Remastered, Beatsaber
Camera
Smartphone en een Andonstar 407-microscoop
Tablet
iPad en een Kobo-e-reader
Favoriete microcontroller
ESP32
Smartwatch
Defecte Apple Watch, onreparabel, dus ik heb geen smartwatch meer
Domotica
Trådfri, voorheen eigen bouwsels met ESP8266
YouTube
Sebastian Oort

Tweakblog
knutselblog.tweakblogs.net
Website
Revspace.nl, de hackerspace waar ik vaak kom en ook projectlogs bijhoud

We zitten hier in RevSpace bij Den Haag, waar je bestuurslid bent en vaak aanwezig bent. Kun je vertellen wat voor plek dit is, hoe het is ontstaan en waarom je hier graag komt?

"RevSpace is een hackerspace of makerspace, waar deelnemers op ieder moment dat ze dat willen, terechtkunnen om te werken aan technische projecten, samen of alleen. We hebben afgelopen januari ons tienjarig jubileum gevierd. RevSpace is begonnen na HAR 2009, een groot kampeerevenement voor en door hackers, door een groep kennissen die een hackerspace in de regio wilde opzetten. Een handjevol deelnemers is toen begonnen met een kantoortje ergens achter. We zitten nu op onze derde locatie en we hebben zo'n 130 deelnemers. Van de contributie betalen we de huur en andere kosten en wat overblijft, investeren we bijvoorbeeld in gereedschap. Doordat we collectief inkopen, is het bijvoorbeeld relatief goedkoop om hier een 3d-printer te gebruiken. En het is nog gezellig ook, want je zit hier met gelijkgestemden die allemaal iets met techniek hebben."

Werken jullie ook samen met andere spaces?

"Zeker, maar niet op bestuurlijk niveau. Eens in de vier jaar hebben we een groot zomerkamp in Nederland en tussendoor nog wat kleine en grote evenementen, zoals lezingen en bijvoorbeeld het event Hackerhotel. Een tijdje terug hebben we met Hack42, de hackerspace uit Arnhem, een hoogoven gebouwd. Je ziet veel deelnemers van spaces ook andere spaces bezoeken en ook daar meewerken aan gave projecten.

Wat zijn grotere projecten waar jij je mee bezighoudt?

Voor SHA2017 was ik co-lead van het badge-team en hebben we een badge gemaakt die bestond uit een zelf ontworpen pcb met een ESP32-microcontroller en een e-inkscherm [zie de foto bovenaan]. Dat was een enorm project met ruim vierduizend bordjes waarvan we op de valreep zo'n tweeduizend stuks moesten repareren. Dat was alleen mogelijk met heel veel vrijwilligers, maar uiteindelijk hadden we voor alle bezoekers een onwijs gaaf kado: een badge met e-inkscherm, dus bruikbaar in de felle zon, met een zelfontwikkelde appstore, de hatchery, en je kon het hele ding programmeren in Python. Het was een geweldige ervaring. Dit jaar hebben we de HackerHotel-badge verzorgd, wat een mixed-reality-escaperoom is geworden in de vorm van een Egyptische kat. En intussen zijn we langzaam begonnen met het ontwerp voor het volgende grote hackercamp: MCH2021."

En waar hou jij je hier vooral mee bezig?

"Als bestuur starten we initiatieven om de space te verbeteren, schrijven we nieuwe mensen in en hebben we contact met verhuurders. Verder is het vooral een ondersteunende rol en houden we bijvoorbeeld in de gaten wanneer iets op is. Praktisch alles wat je nodig kunt hebben, is hier beschikbaar en wat er niet is, kunnen we eventueel bestellen. We hebben bijvoorbeeld acht verschillende ovens, van een voor pizza's tot en met ovens voor keramiek, metaal, drogen en solderen. In de afgelopen maanden zijn we vooral bezig geweest om de space coronaproof te maken, dus samen met deelnemers spatschermen ophangen en vloermarkering aanbrengen."

Tegenwoordig stream je via Twitch live soldeerworkshops. Waarom?

"Het zat al langer in m'n hoofd om meer te doen met solderen. Veel mensen vinden microsolderen best eng. Het is klein en priegelig en je fouten hebben direct gevolgen. Het mooie is dat we nu de techniek hebben om te laten zien wat de natuurkunde is achter het solderen, zoals capillaire krachten. Als je dat hebt gezien, dan snap je wat er gebeurt. En als je dan ziet dat ik dat doe met een oude soldeerbout, dan kun jij het ook."

In je video's gebruik je verschillende camera's. Hoe heb je dat aangepakt?

"Mensen zien mij pratend in beeld en soms ook nog een weergave met een iets grotere hoek, zodat mijn soldeermat en het product zelf te zien zijn. Centraal staat echter een microscopische weergave, waardoor je bijzonder goed zicht hebt. Die microscoop heb ik gekocht om zelf via die vergrote weergave beter te kunnen zien wat ik aan het doen ben, wat het solderen een stukje gemakkelijker maakt. Hij hangt aan mijn computer, zodat ik het beeld ook kan laten zien. Ik gebruik het opensourceprogramma OBS om verschillende streams weer te geven. Omdat het live is, kondig ik het tegenwoordig van te voren aan via Twitter en mijn tweakblog."

Waarom is het eigenlijk live?

"Dat komt denk ik een beetje door mijn achtergrond in het onderwijs. Ik ben beter met een publiek dat vragen stelt. Je denkt dan kritisch na over wat je aan het doen bent en je bent meer meta bezig dan dat je op de automatische piloot werkt. Bovendien is het live vragen stellen heel leuk. Ik kan meteen iets demonstreren op basis van een vraag. Ik ben sowieso meer van de workshops dan van lezingen. Gaandeweg komen mensen met opmerkingen: waarom ik nog loodhoudend tin gebruikte bijvoorbeeld. In een volgende sessie heb ik dat meteen meegenomen en gedemonstreerd hoe loodvrij solderen werkt."

Wat elektronica betreft: hoe zie je de markt? Iedereen bestelt massaal adapters en andere hulpmiddelen in China, terwijl je een probleem misschien ook zelf kunt oplossen.

"Wat de vorige economische crisis goed heeft gedaan, is dat er meer makers zijn ontstaan. Meer mensen zijn thuis aan het prutsen geslagen, ook omdat er simpelweg minder te besteden was. Je kunt niet oneindig consumeren. Dat moet ook een beetje bij je passen natuurlijk, maar door zelf iets op te lossen kun je je innerlijke hacker activeren. Je bezit niet alleen een apparaat, maar ook het proces en de werking ervan. Je kunt dingen bereiken die je niet bij AliExpress kunt kopen."

Dit artikel verscheen in september 2020 in Tweakers Magazine.

Tweakers-community

Meer artikelen over projecten van tweakers en interviews met onze trouwe bezoekers vind je via de tag Tweakers Community. Wil je zelf iets bijdragen, of iemand uit de community voordragen om in de schijnwerpers te zetten? Tip de redactie op het Forum.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Reacties (79)

Wijzig sortering
Zo, updateje gezien dit artikel eigenlijk alweer bijna een jaar oud is (ik ben in de zomer 2020 geïnterviewd):

-Mijn tweakblog ben ik mee gestopt. Ik had teveel frustratie met de interface, het matige bereik en vooral het gebrek aan echte ondersteuning vanuit Tweakers waren een drietal redenen om er mee te kappen.

Mijn soldeerstreams zijn eventjes gestopt. Corona en het werken en leven daarin kosten een hoop tijd en energie. Veel dingen die ik tof vind lukken even niet. Wel heb ik op Hackaday Remoticon nog een soldeertraining gegeven.

Het zomerkamp MCH2021 is helaas geannuleerd. We kijken naar opties voor een badge-online-event in het najaar, of een echt camp in '22.

In de strijd tegen corona en vooral om scholen veiliger te maken heb ik meegeholpen aan het OpeRame project (operame.nl) waarbij we CO2-meters tegen kostprijs als kit verkopen voor gebruik in klaslokalen. Erg leuk projectje, vooral tof om een kitje te ontwerpen dat door iedereen relatief eenvoudig gebouwd kan worden.

Ik refereer in het artikel aan hackerspaces. Juist nu is het van belang dat je contact zoekt met een hackerspace bij jou in de buurt, ook al mag je misschien even niet naar binnen. Veel spaces hebben best een klap gekregen van Corona en hebben jouw steun nodig. Kijk op hackerspaces.nl voor een space bij jou in de buurt!

Met RevSpace gaat het gelukkig wel goed. 'We' zijn financieel gezond dankzij onze geweldige deelnemers en we kunnen gelukkig aan enkele deelnemers die het echt nodig hebben de ruimte bieden om even het huis te ontvluchten. We hebben een online 'praathuis' ingericht vanuit ons IRCkanaal #revspace op Freenode. Zo komen we de lockdown wel door :)
Ik zag inderdaad de referentie naar MCH2021 in dit artikel, jammer dat dit alsnog gestopt is (maar begrijpelijk) aangezien dit m'n eerste hackerkamp zou zijn geweest.

Ook moet ik bekennen dat jij destijds de reden bent geweest dat ik bij een hackerspace ben gegaan (in je tweakblog waarin je je macbook graveerde had je het erover en dit prikkelde me), waarna ik eind 2015 bij ACKspace terecht ben gekomen en hier ondertussen secretaris ben. Een andere deelnemer bij ons is via precies dezelfde weg bij ons terechtgekomen, twee maanden voor mij. Als ik niet bij de space was gekomen was ik nog altijd in dat stadium gebleven waarbij ik wel interresse had in veel technologie maar hier geen ruimte en geld voor had om er verder in te duiken, wat ook niet fijn zou zijn geweest voor mijn carriere-opties. Wat dat betreft dus bedankt dat je een katalysator was hiervoor! :D
Vet! Ja 2015/2016 waren goede jaren om hackerspaces te promoten via Tweakblogs. En hackerspaces zijn gewoon leuk en fijne plekken. Tof dat je AckSpace hebt gevonden!
Ook erg leuk is dat je op Twitch je soldeervideo hebt staan, maar er dus geen audio in hebt zitten.
Zit je een beetje te kijken naar een doofstom filmpje.
Dat is toch niet logisch?
Ik zat in een gesprek met vrienden in onze Jitsi, dan ga ik dat niet publiek delen. Ik twitch ook niet voor de views of de likes, het is een makkelijk platform als ik in de bui ben voor een livestream. Iedereen kon meedoen en was uitgenodigd voor de voicechat :)

[Reactie gewijzigd door sebastius op 5 april 2021 14:48]

Zo, updateje gezien dit artikel eigenlijk alweer bijna een jaar oud is
Beetje mosterd na de maaltijd dus...

Wel exemplarisch dat de link naar het tweakblog in dit artikel dan ook fout is (zonder http(s):// dan krijg je dus een 404 jaja. Had hem zelf al gefixed en daar gezien dat je al lang gestopt bent met de tweakblog, jammer maar begrijpelijk.

Hopelijk kunnen we binnenkort weer naar normaal solderen :D

Geef je vaker soldeertrainingen? Zou er wel een keer één willen bijwonen :D
Inmiddels alweer 7 6 jaar later, maar mijn door @sebastius gepimpte unieke 386 vectra uit de Hardware 112 actie doet het nog steeds en prima. reviews: Hardware 112: een opgevoerde HP Vectra 386 Met enige regelmaat start hier windows 3.11 nog voor een uurtje retro gaming!

[Reactie gewijzigd door tpb102718 op 5 april 2021 22:47]

Gaaf! Blast from the past dat project :D
Leuk artikel!, zal het delen met wat mensen van het Repair Café. Herken veel wat je zegt, dat is leuk! Zit nu in de fase waar Bas al tijden in zit. Ben nu bezig met een opvouwbaar portable soldeer station met verlichting en zo'n loop camera (= een oudere Android telefoon) voor kleine SMD-componenten. Helemaal gemaakt van gerecycled materiaal. Het enige dat ik heb gekocht zijn van die magnetische schroefbakjes :) . Bizar wat je kunt maken van gerecycled materiaal, het ziet er heel mooi uit. Ik haal ook veel apperaten uit elkaar, niet alleen om te repareren maar ook voor de constructies, heel leerzaam. Als ik niet meer kan repareren dan bewaar ik de onderdelen of gebruik het om iets anders van te maken. Is echt fantastisch.
Ik heb met veel interesse het interview gelezen, erg tof!
Sebastius ken ik alleen van de artikelen en blogs die hij op Tweakers heeft geschreven (en die ik met veel plezier en interesse heb gelezen).
Mooi om te zien hoe hij zich zowel in zijn werk als hobby matig inzet voor een betere wereld.
Wat mij betreft mogen er meer van dit soort interviews/artikelen komen.
En een update cq prominentere plek voor de blogs is wel een goed idee.
Ruim anderhalf jaar geleden heeft Sebastius mij perfect geholpen met een nieuwe connector op een USB stick te solderen.

Mijn vrouw had al haar foto's van het passen van haar trouwjurk daar op staan, en die waren dus allemaal verloren na een ongelukje met de USB stick. (Zat nog in een laptop, viel iets op, connector krom)

Even contact gezocht, paar dagen later kon ik terecht. na 10-20 minuutjes stond ik weer buiten in het Haagse zonnetje met een grote glimlach. 8-) De foto's waren gered!
Je kunt dingen bereiken die je niet bij AliExpress kunt kopen.
Toch zijn veel van mijn projecten juist een succes door onderdelen en kleine producten uit verschillende Chinese webshops.
Ik zou het nog sterker stellen: De Chinese webwinkels spelen een cruciale rol die bepalen of apparaten wel of niet te repareren zijn:
  • Ze hebben onderdelen die soms nergens anders te vinden zijn. Of het nu gaat om een oude chip die al lang niet meer gemaakt wordt of een vervangend LCD-scherm voor je fotocamera, je vindt het bij de Chinezen.
  • De lage prijzen maken reparaties rendabel die anders economisch onzinnig zouden worden.
  • De lage verzendkosten dragen daar eveneens aan bij.
Specifiek voor elektronica wil ik de Chinezen ook prijzen dat ze de markt voor printplaten overhoop hebben gegooid: De tijd dat je €150 betaalde voor een prototype en er 1000 moest laten maken om het rendabel te laten zijn is geschiedenis. Een printplaatje is tegenwoordig echt zo simpel geworden als even op je laptop ontwerpen en bestellen.

Zeer nuttig bij hobbyknutselprojecten, maar ook bij voor reparaties kan dit nuttig zijn.
Helemaal mee eens. Onze verkoopkanalen zijn eigenlijk nog niet ingesteld op de verkoop van vervangingsonderdelen, of services. Misschien worden hier de marges daarop niet bevredigend genoeg gevonden.

Soms vind ik het trouwens ook niet op Aliexpress. Zelf heb ik wel eens enkele hele specifieke onderdelen gekocht voor de behuizing van een Asus laptop. Asus heeft die service uitbesteed aan een Scandinavisch bedrijf. Kost wat, maar dan heb je ook de specifieke onderdelen voor jouw laptop. In die kosten was echt nog wel wat winst terug te vinden voor dat bedrijf. Ik wil er dus niet aan dat een reparatie-economie geen winstgevende bedrijfsvoering kan opleveren.

Een reparatie economie kan nog iets anders opleveren: standaardisatie. In onze huidige consumptiesamenleving ligt de nadruk van producten op uniekheid en het zich juist onderscheiden van andere producten. Door die drive naar uniekheid zitten we nu opgescheept met een oneindige variatie vergelijkbare producten met allemaal hun eigen unieke tros aan onderdelen. Die uniekheid is daarbij aan het verworden tot een illusie, omdat de onderlinge variaties zo subtiel worden dat een productstudie nodig is om een keuze te maken uit de grote verscheidenheid.

Zouden fabrikanten nu wat meer conventies met elkaar sluiten om alleen al die onderste laag aan vervangingsonderdelen te standaardiseren, dan wordt het eenvoudiger apparaten te onderhouden. Ik hoor iedereen al schreeuwen: "merk zus en zo is uniek, en geeft een eigen beleving". Dan durf ik te stellen dat dit onzin is. Hardwarematig wordt het goed functioneren van bijvoorbeeld een laptop door niet meer dan enkele tientallen parameters gestuurd. De keuze van CPU, (I) GPU en geheugen zijn bepalend. Bedieningshardware en scherm volgen hierop direct. De parameters die dan volgen, zijn eigenlijk diegenen waar de laptopbouwer zelf zijn invloed op kan uitoefenen: stijfheid behuizing, aansluitingen, gewicht, koellichaam en en ruimte voor luchtstroming.

Zou een laptopbouwer, om op dat voorbeeld maar door te gaan, zich conformeren aan gestandaardiseerde onderdelensets dan is in de slimme combinatie en integratie ervan nog voldoende eigenheid toe te voegen. Veel unieke onderdelen in onze huidige hardware zijn het resultaat van gemakzucht of onzinnige specs (dikte behuizing). Deze op producentenspec gemaakte onderdelen hebben daarnaast ook een eindige seriegrootte en zijn onnodig duur.

De verandering die ik hier beschrijf betekend ook een mindsetverandering, bij bouwers, bij toeleveranciers, bij ontwerpers en marketeers. Misschien niet in de laatste plaats betekend het ook een mindset verandering bij ons kopers. Wij moeten repareerbare spullen willen kopen, gewoon omdat het op de lange duur minder geld kost. Als wij dit als koper maar genoeg vragen dan gaan producenten met de onderhoudbaarheid van hun producten adverteren, en is een kantelpunt bereikt.

P.S. Tweakblogs: als iets in potentie lijmelementen voor de tweakers community kunnen zijn dan zijn het wel het forum en de tweakblogs. De scheiding van de Frontpage content (wel niet Plus artikelen) gaat de samenhang in de community onder druk zetten. Reden temeer om het investeren in functionaliteiten als Forum en Tweakblogs te intensiveren, om hieraan tegenwicht te bieden.
Standaardisering is niet in het voordeel van de bedrijven. De meeste bedrijven proberen onderscheidend te zijn zodat ze daaruit hun bestaansrecht en winst kunnen ontlenen. Wanneer je naar gestandaardiseerde producten gaat wordt het een bulk markt. Bij een bulk markt draait het alleen maar om kosten besparing. Je bevind je dan een een race to the bottom. Des te meer wanneer kapitaal krachtige bedrijven bereid zijn miljarden te verliezen om concurrenten uit de markt te prijzen.

Bedrijven verplichten x jaar lang een product reparabel te houden kan mijns inziens wel een oplossing zijn.
Dat een externe drive noodzakelijk is om bedrijven vanuit hun huidige comfortzone in beweging te krijgen dat onderken ik. Die drive is van doorsnee klanten inderdaad niet te verwachten. Die stellen zichzelf pas vragen nadat de hardware kapot is gegaan. Op een of andere wijze die overheid iets over repareerbaarheid te laten zeggen kan dan nodig zijn. Mee eens.

Verder wil ik nog een keer benadrukken dat ik het niet heb over gestandaardiseerde eindproducten, maar over producten die zijn opgebouwd uit gestandaardiseerde bouwstenen. Een klant hoeft niet eens door te hebben dat het eindproduct zo is opgezet. Dat dit een race to the bottom betekend, dat geloof ik niet. Mogelijk alleen voor de producenten van eindproducten, dit omdat de producenten van deeloplossingen meer voor het voetlicht komen en op de regisseursstoel terecht komen.

De benadering heeft nog een ander voordeel: producenten van onderdelen kunnen ook meer autonome innovatie uitvoeren, niet reagerend op fabrikant van eindproduct X, maar initiërend en alleen gehoorzamend aan de afgesproken conventies. Zo kan er een meest optimale deeloplossing voor laptopkoeling worden ontwikkeld die door een laptopproducent wordt geadopteerd.

Iedereen die deze beschrijving leest kan zich niet aan de indruk onttrekken een beschrijving voor de ATX conventie te lezen. Ik noem het maar, al is er altijd het risico dat dit de gedachtengang in gijzeling gaat nemen. Toch is bij die Atx conventie de kwaliteit van de bouwstenen behoorlijk transparant, zelfs bij bouwers van eindoplossingen als Dell, Lenovo, Asus en HP.

Zet dus wat mij betreft die producent van koeloplossingen maar op de bok om binnen "de randvoorwaarden" die koeloplossingen te optimaliseren. Competitie alleen op dit vlak moet dit gewoon tot verbetering van deze oplossingen leiden. Voor een systeembouwer is een koeloplossing iets erbij, in plaats van het hoofditem. Die kan nooit de onverdeelde focus van de koeloplossingproducent evenaren. Voor de systeembouwer blijft er bij mobiele hardware nog genoeg over om te optimaliseren.

En nadelen zijn er ook. Hebben we een partij die momenteel machtig genoeg is om de benodigde conventies te poneren? .... grote stilte.... Verder heeft standaardisatie ook zijn nadelen, ze kan innovatie ook afremmen. Maar laat die gefocuste innovatie nu eerst maar eens beginnen, afgezet tegen criteria die objectief zijn te vergelijken.

En repareerbaarheid door uitwisselbaarheid is dan eigelijk meer een bijvangst of een logisch resultaat dan een doel op zich.
Dat van die logistiek klopt niet helemaal. Het is een bewuste keuze van de fabrikanten en importeurs om het nabestellen van onderdelen duur en lastig te maken, zo koop je sneller nieuwere apparaten. Simpelweg meer marge.

Als we kijken naar de industrie dan ligt dat anders, repareerbaarheid staat hoog in het vaandel en de marges op onderdelen (en diensten om deze te installeren) zijn vaak hoger dan de verkoop van bijv. een dozenvouwmachine. De logistiek is hier volledig op ingericht, het is alleen minder/niet toegankelijk voor de consument en zijn 'rotzooi'.

Rotzooi omdat ook bij het ontwerpen van bijv. wasmachines al rekening gehouden wordt dat het apparaat geen 50 jaar mee kan gaan. Bijv. het gebruik van plastic bussen bij onderdelen die je voor iedere reparatie uit elkaar zou moeten halen.
Je reactie deed mij terugdenken wat een docent aandrijftechniek ons vertelde om het begrip levensduur te illustreren. Hij vertelde ons dat een startmotor van een auto een levensduur heeft die wordt uitgedrukt in uren. Zijn mening over de duurzaamheid van de (toenmalige) auto's hoef ik je niet toe te lichten. Terecht of onterecht, daar wil ik vanaf zijn.

Jij, en sdk1985 trouwens ook, beschrijven correct de huidige situatie in consumentengoederen.

sdk1985 noemt massaproductie als valkuil van het standaardisatieproces. Jij onderstreept dat een fabrikant nieuwkoop aanmoedigd, omdat dit meer winst oplevert. Bij consumenten tenminste. En met dat laatste leg je de vinger op een zere plek.

Wat sdk1985 en ik ook al vaststelden is dat de overheid als scheidsrechter nodig zal zijn om producten duurzamer te maken en ontworpen zijn voor reparatie. De consument zelf kan dit niet, die heeft het benul niet. Jouw b2b klanten hebben die expertise vaker wel in huis.

De systemen, zoals je ook al zegt, zijn er al wel. In de consumenten producten zijn de laptops van de grote drie of vier nu niet meer zo te configureren dan meer dan een decennium terug wel mogelijk was gemaakt. Maar consumenten zoeken dat blijkbaar niet.

De drive om meer te standaardiseren of te harmoniseren om zo de reparatieindustrie op gang te krijgen zal bij consumentenproducten dus van buiten moeten komen.
Klopt, op YouTube zie je ook van die bloggers die op pad gaan bij allemaal kleine shops in China en dan komen ze met echt van alles tegen wat je minder snel op het grote internet tegenkomt.
"De community was spijkerhard, maar wel goed voor de opvoeding"
Toen was het hier keihard maar het heeft mij toen ook geleerd om eerst zelf te zoeken voor je hier vragen komt stellen.
Dat harde is er inmiddels wel af. Wat een hoog FB gehalte tegenwoordig op het forum. Ik heb dezelfde ervaring als jij, ik moest even slikken van de eerste reacties die ik hier kreeg op een vraag. Daardoor los ik nu wel mijn eigen problemen voor het grootste deel op.
Ach ja, vroeger kon je als mod de luie knuppels nog Use The Fucking Search toeschreeuwen >:) Mag niet meer, en bovendien is er geen beginnen meer aan.
Kijk uit dat je niet naar spruitjes gaat ruiken, oldbie ;) Ik herinner me posts op het forum waar men klaagde over de newbies die wij toen waren en dat ze maar moesten leren te zoeken en zelfredzaam te worden. Ik denk dat het niet iets is wat nu een probleem is en toen niet ;)
"De community was spijkerhard, maar wel goed voor de opvoeding"
Toen was het hier keihard maar het heeft mij toen ook geleerd om eerst zelf te zoeken voor je hier vragen komt stellen.
Tja het idiote ervan was dat er regelmatig een situatie optrad waarbij je terecht kwam in een topic waarin iemand exact hetzelfde probleem beschreef maar waar vervolgens de topicstarter werd verweten maar te moeten leren zoeken. De ironie...
Mooi verhaal zeg! En volgens Teams zijn we collega’s. Is de RevSpace open voor workshops? Een soldeerworkshop of gastcollege microcontrollers is een superleuk uitje voor studenten van mijn opleiding :) .

[Reactie gewijzigd door Gethijsem op 5 april 2021 08:47]

Hoi, Revspace is momenteel vanwege de corona maatregelen alleen open voor deelnemers op reservatie of om iets snel op te halen helaas: https://revspace.nl/Corona
Ah Corona, die blijft maar roet in het eten gooien. Misschien is RepairCafé een mooie voor een toekomstige themaweek in een ander schooljaar. We doen op ons terrein veel met innovatie, techniek, en duurzaamheid, hebben het e.e.a. aan RevSpace-achtige apparatuur staan, en er staat nog e.e.a. op het programma m.b.t. Apple :). Ok als ik je even een pm stuur?

[Reactie gewijzigd door Gethijsem op 5 april 2021 10:12]

Zoek vooral contact, mag inderdaad ook via Teams, die staat vanaf morgen weer aan, collega :)
Gaaf. Dan kijk je op t-net en dan zie je de Hacker Hotel 2020 badge!
Haha ja, die ene waar we de prijs in ontvangst nemen 8)7.
Zo jammer dat dit jaar niet doorging. Hopelijk tot snel! Goet Myrtle
Leuk om te lezen!
Moet eigenlijk eens aanhaken bij de soldeerworkshops, dat mijn esp32 projecten het doen is soms meer geluk dan wijsheid. :)
Ze staan allemaal op mijn youtube kanaal :)


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True