Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie
sluiten

Laatste kans om te stemmen voor de Tweakers Awards 2019/2020!

Dit jaar organiseert Tweakers alweer voor de dertiende keer de Tweakers Awards, de publieksprijs voor de beste technologie- en elektronicaproducten. Laat je stem gelden en maak kans op een Google Stadia Premiere Edition, Nintendo Switch inclusief Mario Kart of een setje Sony WF-1000XM3 in-ear oordoppen.

Stemmen

Door Wout Funnekotter

Hoofdredacteur

Intel NUC 9 Extreme Preview

Grootse prestaties in kleine behuizing

13-01-2020 • 06:00

80 Linkedin Google+

Artikel

Wie een zeer compacte pc wil, nog compacter dan wat je met een mini-itx-bord voor elkaar kunt krijgen, kan sinds 2012 al terecht bij Intels NUC-systeempjes. Deze zijn opgebouwd rond een klein moederbord van 10x10cm met daarop relatief zuinige Intel-cpu's. Voor de eerste paar generaties gebruikte Intel zijn meest zuinige cpu's, maar later kwamen er ook modellen met 28W- en 45W-cpu's en vorig jaar zelfs met de 65W- en 100W-chips met Vega-graphics. Wat je bij een NUC tot nu toe niet kon krijgen, was een cpu met meer dan vier cores, of een losse videokaart: serieuze rekenkracht dus. Daar brengt Intel nu verandering in met de NUC 9 Extreme-generatie, die op CES officieel werd aangekondigd en behoorlijk afwijkt van het aloude NUC-concept.

Deze nieuwe NUC's bestaan uit iets dat Intel een Compute Element noemt. Dat is eigenlijk een complete computer in de vorm van een pci-e-insteekkaart. De Compute Element wordt in een klein baseboard geprikt waar vervolgens weer andere dingen op kunnen worden aangesloten, zoals een losse videokaart of extra opslag. Op het mainboard zitten een mobiele Intel-cpu en twee m2-slots, en er is plaats voor twee ddr4-so-dimm's. Voor draadloze verbindingen zijn bluetooth 5- en wifi 6-ondersteuning ingebouwd. Achterop vind je twee keer gigabit-ethernet, vier keer usb-a, hdmi 2.0a, twee keer Thunderbolt 3 en een audio-uitgang. Intel gaat de Element leveren met drie verschillende cpu's: een i5-9300H, i7-9750H en i9-9980HK. Gebruikers kunnen kiezen voor een losse Element, of voor de hele kit met chassis.

Intels Ghost Canyon-chassis
NUC9i5QNX NUC9i7QNX NUC9i9QNX
CPU Intel Core i5-9300H Intel Core i7-9750H Intel Core i9-9980HK
Cores/Threads 4/8 6/12 8/16
Base clock 2,4GHz 2,6GHz 2,4GHz
Max turbo 4,1GHz 4,5GHz 5GHz
GPU Intel UHD Graphics 630 Intel UHD Graphics 630 Intel UHD Graphics 630
GPU Base clock 350MHz 350MHz 350MHz
GPU Max clock 1,05GHz 1,15GHz 1,25GHz
Verwachte prijs (kit) $1050 $1250 $1700

Intel is niet de enige fabrikant die rond de Compute Element systemen zal bouwen. Het bedrijf stelt de kaart beschikbaar aan derde partijen die er vervolgens zelf een behuizing voor kunnen ontwerpen. Op CES toonden onder andere CoolerMaster en Razer al hun eigen variaties op een NUC 9 Extreme-behuizing. Bij Intel zelf konden we de extreme NUC, die ook bekendstaat onder de codenaam Ghost Canyon, van dichtbij bekijken. Daarbij was een van de technici van Intel zo aardig om het systeem uit elkaar te trekken en onze vragen te beantwoorden.

Dat uit elkaar halen is iets dat de meeste kopers sowieso zullen moeten doen, want net als het gros van de huidige NUC's zal ook deze nieuwe versie zonder geheugen of opslagmedium worden geleverd. Gelukkig gaat dat demonteren redelijk eenvoudig. Om te beginnen moeten de zijpanelen en bovenkant van de kast worden verwijderd zodat je toegang krijgt tot het binnenwerk en dus de Compute Element. Nadat je een aantal kabeltjes hebt losgehaald van hun headers is de Element eenvoudig los te halen, net zoals je dat met een videokaart zou doen. Hij wordt afgedekt met een kunststof plaatje dat zich na het loshalen van twee schroefjes makkelijk laat verwijderen, zodat je toegang hebt tot het binnenwerk van de Element. Daar is ruimte voor twee m2-ssd's en twee ddr4 so-dimm's. Bij het inbouwen zou je op dat moment de hardware vastklikken en de boel weer in elkaar zetten.

Wacht je daar even mee en kijk je verder onder de motorkap, dan zie je het koelsysteem. De cpu wordt gekoeld door een vapor-chamber die doorloopt richting de chipset, die samen met de vrm's wordt afgedekt door een groot koellichaam. Volgens Intel is deze configuratie in staat om 65 watt aan warmte af te voeren, waarmee het bedrijf ervan overtuigd is dat ook de krachtigste NUC 9 met i9-cpu de ruimte heeft om maximaal te presteren.

Kopers van een NUC 9 Extreme zullen niet alleen zelf geheugen en opslag toevoegen, maar hoogstwaarschijnlijk ook een losse videokaart. Dat is immers waarom je deze NUC zou willen hebben. Het chassis van Intel biedt ruimte aan videokaarten van maximaal 202mm, die door een klein tussenschot deels gescheiden worden van de Compute Element. Dat is om ervoor te zorgen dat de fan van de Element niet de hete lucht van de videokaart aanzuigt. De voeding van Intels kastje is een 500W-exemplaar, maar het staat fabrikanten natuurlijk vrij om voor hun eigen behuizingen een krachtigere voeding te gebruiken.

Op het baseboard is verder nog een pci-e-x4-slot te vinden, bedoeld voor bijvoorbeeld een capture-kaart. Ook is er nog een extra slot voor een nvme-ssd. Intel biedt het ontwerp voor het baseboard in principe als referentieontwerp aan bij partners, maar geeft deze partners ook ruimte om een eigen baseboard te ontwerpen. We kunnen ons voorstellen dat een variant met sata-headers of meer x16-slots handig zou kunnen zijn, of een kleiner exemplaar waarbij het x4-slot achterwege wordt gelaten. Op de vraag of Intel ook ruimte laat voor andere typen koeling, bijvoorbeeld waterkoeling, was de reactie minder enthousiast. De Compute Element is echt bedoeld om kant-en-klaar te worden gebruikt, al zou Intel het ook niet verbieden.

De Razer Tomahawk-variant van de NUC 9 Extreme

Tot slot

De NUC 9 Compute Elements en kits gaan nog deze maand in de verkoop, en de kits van partners worden later dit jaar verwacht. Intel verkoopt ze niet direct, maar via retailers en bepaalt dus niet de uiteindelijke prijs. Op basis van de kostprijs verwacht de fabrikant dat de drie modellen respectievelijk 1050, 1250 en 1700 dollar gaan kosten. Voor dat geld krijg je dan het Ghost Canyon-chassis met de Compute Element, maar geen opslag, werkgeheugen of losse videokaart.

Toen we bij het horen van die prijzen de wenkbrauwen enigszins optrokken, reageerde de Intel-medewerker meteen door toe te geven dat het systeem inderdaad aardig aan de prijs is. Voor die forse meerprijs ten opzichte van een zelfbouw-desktop krijg je compactheid terug. Wie het dus belangrijk vindt dat een systeem niet veel ruimte inneemt of om welke reden dan ook zijn of haar systeem vaak moet verplaatsen, is de nieuwe NUC 9 Extreme een uitkomst. Want nooit eerder zagen we zoveel rekenkracht in zo'n klein systeem.

Om daar gebruik van te maken moet je niet alleen bereid zijn de hoofdprijs te betalen, maar ook accepteren dat de upgrade-mogelijkheden beperkt zijn. De videokaart, het geheugen en de ssd's zijn verwisselbaar, maar het moederbord en de cpu komen in één pakket en moeten dus gezamenlijk worden vervangen. Hoe mooi het systeem ook in elkaar zit en hoe indrukwekkend de technische prestatie ook is, met de huidige prijzen zijn deze nieuwe NUC's waarschijnlijk alleen interessant voor een kleine doelgroep.

Reacties (80)

Wijzig sortering
Dat klopt niet geheel, Intel specificeert 2 zaken, een baseclock en een single core turbo, deze beide zaken zijn binnen de PL1 waarde volledig te benutten en dat zijn dus ook de standaard specificaties die je mag verwachten.

Praat je over multicore boosts dan komt PL2 inderdaad in beeld. Echter PL2 is geen vaste waarde. Fabrikanten kunnen en mogen deze waarde, net als de Tau waarde zelf instellen.

De standaard waarde van Intel is dat PL2 = 1,25x PL1, in dit geval 1,25*PL2=56,25W
De standaard Tau waarde (de tijd dat een CPU gebruik mag maken van PL2) is 8 seconden.

Ook dit blijft ruim binnen de waarde die deze koeler volgens de specificaties moet kunnen verwerken en zelfs in de PL2 stand zou er nog headroom moeten zijn bovenop Intels standaard specificaties. Ik had in mijn post dus wel degelijk als rekening gehouden met een hogere PL2 waarde op basis van Intels standaard specificaties.

Zoals ik al aangaf mogen fabrikanten PL2 en Tau zelf bepalen, Intel geeft een standaard specificatie, maar daar mag vanaf geweken worden door ODM's, OEM's en andere hardware partners zoals bijvoorbeeld moederbord fabrikanten.

In jouw voorbeeld van Anandtech zie je dat in de praktijk, en daarom mag je eigenlijk nooit desktop cpu's vergelijken met laptop cpu's op deze wijze. Wat gebeurt er namelijk, fabrikanten van desktop moederborden, denk aan Asus, MSI en Gigabyte negeren Intels aanbevelingen voor de PL2 en Tau waardes volledig. Zo zetten zij Tau normaliter op 0 (wat ongelimiteerd betekent) en PL2 op een waarde zo hoog dat de cpu deze nooit zal halen (bijvoorbeeld 2048W of 4096W). Hierdoor schakelen zij effectief het sturen op verbruik binnen de cpu uit en is de cpu alleen nog maar beperkt door de koelcapaciteit.

Daardoor krijg je dus situaties waarbij deze cpu's in PL2 veel meer verbruiken dan dan je op basis van Intels specificaties zou verwachten zolang je maar afdoende koeling hebt. Feitelijk worden cpu's gebruikt op deze mobo's echter wel permanent "overklokt", vaak zelfs zonder dat de gebruiker dit eigenlijk weet.

Standaard is dit echter bij Intel cpu's niet zo en zijn deze ook beperkt qua stroomverbruik. Echter fabrikanten kunnen er dus voor kiezen om deze beperking effectief te omzeilen.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 11 Microsoft Xbox Series X LG OLED C9 Google Pixel 4 CES 2020 Samsung Galaxy S20 Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2020 Hosting door True