Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Jelle Stuip

Redacteur laptops en componenten

Asus ProArt StudioBook One Preview

Verticale koeling door ingenieuze schermklep

09-09-2019 • 06:00

53 Linkedin Google+

Asus ProArt StudioBook One

Asus kennen we bij laptops als de fabrikant van keurige laptopjes zoals de Vivobook, RoG-gamelaptops en natuurlijk de dunne Zenbooks. Op de IFA heeft Asus echter de stoute schoenen aangetrokken, met als resultaat een iets minder keurige laptop: de ProArt StudioBook One. Die laptop is voorzien van zo'n beetje de snelste en duurste onderdelen die je op dit moment in een laptop kunt monteren. De processor is een i9-cpu met een maximale kloksnelheid, op één core, van 5,0GHz en de videokaart is de op de IFA geïntroduceerde Nvidia Quadro RTX 6000. Het interessantste aan de StudioBook One? Al die hardware is achter het beeldscherm gemonteerd en koellucht wordt aangezogen door een klep achter het scherm open te zetten. Reden genoeg om eens van dichtbij te kijken hoe dat werkt.

Cpu Core i9-9980HK
Gpu Nvidia Quadro RTX 6000
Werkgeheugen 32GB ddr4-2666
Opslag 1TB-ssd
Scherm 15,6", 3840x2160 pixels, 120Hz
Accu 90Wh
Wifi 802.11ac
Aansluitingen 4x usb-c met Thunderbolt 3
Gewicht 2,9 kilogram

De StudioBook One heeft, zoals we al meldden, snelle hardware. De i9-9980HK-processor is de snelste mobiele processor die Intel in een laptop kan leveren en is voorzien van acht cores. Gek genoeg heeft Asus voor de StudioBook One niet voor een Xeon-processor gekozen, terwijl er wel een Xeon-variant van de 9980HK beschikbaar is, in de vorm van de Xeon E-2286M. In andere Studiobooks, zoals de StudioBook Pro X, kan Asus wel een Xeon-processor monteren. De Xeon-processor voegt onder andere vPro toe, dat in grote bedrijven vaak gebruikt wordt.

De Quadro RTX 6000-gpu is echter de indrukwekkendste chip die Asus in de Studiobook gestopt heeft. Voor wie niet zo thuis is in Nvidia's Quadro-gpu's: de RTX 6000 is een gpu met 4608 Cuda-cores, 72RT-cores, 576 Tensor-cores en 24GB aan gddr6-geheugen en is daarmee vergelijkbaar met de gpu die Nvidia in de Titan RTX gebruikt. De RTX 6000 is een stuk krachtiger dan de snelste mobiele GeForce-gpu tot nu toe, de RTX 2080, die 'slechts' 2944 cores en 8GB gddr6 heeft. Koop je de RTX 6000 als losse insteekkaart, dan ben je rond de 4000 euro kwijt, en hij kost 6615 euro als je de kaart bij Nvidia zelf bestelt. Dat is meteen al een indicatie dat de StudioBook One geen goedkope laptop zal worden.

'Goedkoop' is ook niet Asus' idee achter de nieuwe ProArt-laptopserie. Asus gebruikte de ProArt-naam al enige tijd voor high-end beeldschermen en op de IFA worden die ook van toepassing op laptops. Die laptops zijn op professioneel gebruik gericht en daarbij horen dus ook de professionele videokaarten, die bedoeld zijn voor gebruik met ontwerp- en simulatiesoftware, in plaats van games zoals de Geforce-kaarten.

Asus ProArt StudioBook One

Behuizing

De hardware had Asus, zoals bij laptops gebruikelijk, onder het toetsenbord kunnen monteren. Daar heeft de fabrikant niet voor gekozen en in plaats daarvan zit de hardware achter het scherm, net als bij een tablet. In tegenstelling tot de zuinige hardware in een tablet is de hardware in de StudioBook One echter een stuk sneller, maar daardoor wordt ook meer warmte geproduceerd. Volgens de specificaties van Nvidia kan de RTX 6000 maximaal 250 watt aan warmte genereren en de processor telt daar, volgens de specificatie van Intel nog eens 45 watt bij op. Nu is het verbruik helemaal afhankelijk van de kloksnelheden en limieten die Asus geconfigureerd heeft, maar dat er onder volledige belasting een paar honderd watt aan warmte gegenereerd wordt, is een veilig aanname.

Om die warmteontwikkeling het hoofd te bieden, klapt onderaan de achterkant van het beeldscherm de behuizing open om genoeg frisse lucht aan te zuigen. Aan de bovenkant van het beeldscherm, over de hele breedte, zit vervolgens een sleuf waaruit de warme lucht kan ontsnappen. Het scharnier dat Asus daarvoor gebruikt, lijkt op dat van de eigen Zephyrus-laptops, waarbij de behuizing ook opengaat als je het scherm openklapt, maar in het geval van die gamelaptops zit de opening 'gewoon' aan de onderkant.

De 'openklapconstructie' voelt in ieder geval stevig aan, je kunt de klep niet met de hand nog verder opentrekken en op het moment dat je het scherm dichtklapt, sluit de klep netjes en is er geen openstaande kier zichtbaar. De montage van het scherm, aan de andere kant, had wel wat steviger gemogen, want als we op de hoeken daarvan drukten, veerde het mee. Wellicht wordt dat bij de productieversie van de StudioBook One nog verbeterd. We hebben op de beurs niet de mogelijkheid gehad om de StudioBook One hard aan het werk te zetten om te zien of de ventilators hoorbaar zijn en om te voelen hoe veel warme lucht bovenaan het scherm uitgeblazen wordt. Bij die laptop voelde je in ieder geval dat warme lucht schuin omhoog naar buiten geblazen werd, dus het lijkt erop dat het niet direct in het gelaat van de gebruiker geblazen wordt.

Het voordeel van de openklappende StudioBook One is volgens Asus dat je de laptop op schoot kunt gebruiken, zonder dat het daar warm wordt. Daarnaast vermoeden we dat de koeling nog wat efficiënter dan de gebruikelijke horizontale koeling zal werken, doordat er convectie optreedt als de componenten warm worden. Een nadeel van de constructie is op het eerste gezicht dat de laptop makkelijk omvalt doordat er veel gewicht in het scherm zit, maar dat lijkt mee te vallen; de laptop lijkt een goede gewichtsverdeling te hebben en volgens een medewerker van Asus is het toetsenborddeel ook verzwaard om te compenseren voor het extra gewicht in het scherm.

Scherm en toetsenbord

Dat scherm verdient overigens een aparte vermelding, want de laptop moet een 4k-scherm met verversingsfrequentie van 120hz krijgen. Tot nu toe waren de snelste laptopschermen bij die resolutie nog 60Hz. Het model dat Asus toonde op de stand, konden we in Windows niet met meer dan 60Hz aansturen, maar de StudioBook moet uiteindelijk wel een 120Hz-4k-scherm krijgen, wisten Asus-medewerkers ons te vertellen.

Ook het toetsenbord kunnen we niet onbesproken laten, want doordat de hardware achter het scherm zit, hoeft de behuizing rondom het toetsenbord nauwelijks hardware te huisvesten en daarom heeft Asus het behoorlijk dun gemaakt, maar er niet voor gekozen om die ruimte te gebruiken voor een goed toetsenbord. De fabrikant spreekt zelf niet van 'butterfly switches', maar het toetsgevoel en de bijzonder geringe hoeveelheid travel deden ons denken aan de toetsen die Apple op zijn MacBook Pro gebruikt.

Voorlopige conclusie

De StudioBook One is een heel interessante laptop en dat is hij wat ons betreft vooral vanwege de schermconstructie en toch niet echt vanwege de hardware. Natuurlijk, het is op dit moment de enige laptop met Quadro RTX 6000-gpu, maar verder moet de StudioBook One het afleggen tegen de StudioBook Pro X, die Asus ook op de IFA introduceerde. Die laptop kan bijvoorbeeld van 128GB geheugen worden voorzien en daarnaast is er ruimte voor twee ssd's, een harde schijf, meer aansluitingen en snellere wifi. Je moet het dan echter wel met een Quadro RTX 5000-gpu stellen, die, eerlijk is eerlijk, met 3072 Cuda-cores een stuk langzamer zal zijn dan de RTX 6000.

Het mooiste aan de StudioBook One is dat Asus kritisch heeft gekeken naar de constructie van een laptop en een oplossing heeft bedacht voor de warme benen die je krijgt door met een laptop op schoot te werken. Daarnaast vermoeden we dat de koeling op deze verticale manier efficiënter is dan de gebruikelijke horizontale koeling. We zien ook wel wat nadelen aan de StudioBook One, want het scherm leek niet al te stevig in de behuizing te zitten en het toetsenbord had vrijwel geen travel. Wat hardware betreft hadden we liever een draadloze netwerkkaart met Wi-Fi 6 in plaats van Wi-Fi 5 gezien, maar wellicht fikst Asus dat nog voordat de laptop begin 2020 in de winkel komt te liggen. Hoeveel de laptop tegen die tijd gaat kosten, is nog niet bekend, maar gezien de prijs van 6615 euro die Nvidia voor een desktop-Quadro RTX 6000 vraagt, gokken we dat de prijs van de StudioBook One nog wel een paar ruggen hoger zal uitvallen.

Reacties (53)

Wijzig sortering
Ik denk dat deze laptop niet echt bedoelt is voor de markt, maar meer zoals die opklaktelefoons: laten zien wat er allemaal kan, maar nog met genoeg kinderziektes dat het echt alleen is voor mensen die te veel geld hebben. Al die warmte achter het scherm lijkt me de levensduur van het beeldscherm ook te verminderen, maar dat weet ik niet zeker. Voordeel van de meeste hardware in het scherm is natuurlijk wel dat er onder het toetsenbord heel veel ruimte voor een accu en opslag is.
Aan de andere kant komt het de levensuur van de Accu juist wel weer tegoed. En de hitte die er komt bij het opladen van die accu zal minder impact op je performance hebben. Mijn ervaring is dat de schermen in laptops het meestal wel lang genoeg uithouden. Maar het blijft interessant om dit te volgen natuurlijk!
Wat ik mij nu afvraag is: Werkt die koeling ook als je het scherm gesloten houdt? Want ik kan mij voorstellen dat deze laptop ook gebruikt gaat worden met externe schermen.
Lijkt me niet. Daarentegen is het juist lekker dat je externe schermen kan gebruiken door thunderbolt, maar dus ook het laptop scherm tot je beschikking hebt als extra.
ik zou verwachten (of altands het lijkt me handig ) als je deze dan ook handmatig open kan zetten dmv software, maar het liefste gewoon met een soort schuif mechanisme.

dan kan je deze ook gesloten gebruiken
Ik dacht eerst dat het een soort hybride tablet was zoals de Surface of lenovo x1 tablet.

Tevens had ik verwacht dat je een grote batterij in het onderste gedeelte zou krijgen met een wat beter toetsenbord.
Ook ga ik er vanuit dat als het de titel ProArt draagt dat het dan 100% Adobe RGB gecallibreerd is etc.
Lijkt me niet, je ziet een raar soort hinge die blijkbaar in werking treed onder een bepaalde hoek van het scherm. Daar mag je vast niks zelf mee doen.

Dus open gebruiken, en dan thunderbolt 2e scherm.
Lijkt me ook een probleem met koelen als je hem mee neemt. Als je hem eerst flink laat zweten heeft die laptop denk ik langer nodig om normaal af te koelen dan -> Start -> Shutdown en in je tas drukken
Lekker broeien op je rug. Misschien een rugtas met actieve fans bij gaan leveren? ;)
Ik geef bij elke laptops altijd het advies deze eerst af te laten koelen en dan pas in te pakken, beetje hetzelfde als met turbo auto's dus dat is niet iets wat deze laptop specifiek treft maar elke laptop.

Mijn zoontje moet zijn laptop ook altijd even 5 minuten nakoelen voor hij deze uitzet, dit omdat game/workstation laptops idioot warm worden en eigenlijk niet direct uit gezet kunnen worden na intensieve taken.
Beetje het surfacebook idee van Windows alleen dan naar een Next level.

Moet zeggen dat het bij de surface prima werkt.
Batterijduur zou niet eens een groot probleem te hoeven zijn aangezien ze de bodem toch moeten verzwaren omdat het laptopje anders omvalt dus plaats voor heel veel accu had mogelijk kunnen zijn.

Wat ik jammer vind is dat het er op lijkt dat alle hardware in het scherm zit beetje als een tablet achtige constructie, gemiste kans van asus waarom niet de gpu in het scherm in de cpu in de bodem meer koel oppervlakte en je aansluitingen gewoon onder in de base ipv allemaal kabels in je scherm moeten prikken.

Nee voor dit geld vind ik het design technisch toch wel tegenvallen.
Ik heb het altijd logischer gevonden om de techniek achter het scherm te stoppen, voor de koeling is het toch veel prettiger. Maar vroeger kon het natuurlijk niet omdat alles groter was. (Dan zou je denk ik een scherm van 4 a 5 cm dik gehad hebben) wat ik bij deze dan weer jammer vind is dat het keyboard wat dikker had gemogen. Dan dus met een hub voor de USB etc aansluitingen. En een fatsoenlijk keyboard.
"Het voordeel van de openklappende StudioBook One is volgens Asus dat je de laptop op schoot kunt gebruiken, zonder dat het daar warm wordt."

Voilà het USP van deze laptop: "drie kilo die niet te heet wordt op je schoot".
Gezien de ruimte die "over" is, had ik wel een numeriek gedeelte verwacht op het toetsenbord.
Blijkbaar heb je het stuk niet goed gelezen, want er word duidelijk uitgelegd dat deze juist NIET voor te gamen bedoeld is...maar voor andere doeleinden
Wat voor doeleinden ben ik stiekem wel benieuwd naar?
Voorbeelden waar ik in het verleden zulke hardware voor heb gebruikt:

- Werken met hele grote CAD modellen
- Trainen van een neuraal netwerk (lekker veel CUDA cores)
- Draaien van simulaties (CFD, PSO, etc)
- Rendering (3D animaties)
Maar waarom zou je dat op een laptop doen. Voor cad heb ik graag een groot scherm. En een tweede scherm.

Voor trainen van een neural netwerk, simulaties draaien en rendering zul je veel goedkoper uitzijn met een server waar je instructies aan geeft met een thin en light. (als je dat überhaupt al graag op een laptop wil doen.)

Het is IMHO gewoon een 'kijk wat we wel niet kunnen.'
Mijn collega's en ik werken allemaal met grote CAD modellen en een aantal andere zware programmas. Iedereen is ook veel onderweg. Op kantoor heeft iedereen een dockingstation met twee schermen eraan. Op deze manier kan je op kantoor groot tekenwerk doen en je modellen meenemen naar klanten of leveranciers en daar kleine aanpassingen doen. Dus er is wel een usercase voor dit soort laptops.
Ik zou dan toch eerder voor een eGPU gaan dan zo'n gigantische laptop. Een goede processor en matige videokaart en vervolgens in een extern dock een 2080 ofzo.
Het is wel een redelijke oplossing alleen betaal je dan voor de eGPU behuizing alleen al paar honderd euro, en dan moet je ook nog de GPU zelf aanschaffen.
Deze laptop kost 6615 euro dus 2000 euro voor een top laptop, 400 voor de eGPU en misschien 4000 voor de videokaart? Hoewel eGPU's nog steeds veel te duur zijn (hopelijk brengt USB4 hier nog verandering in), is zo'n all in one laptop nog veel duurder qua price-performance. Tevens gaat het ten koste van een hele hoop mobiliteit omdat zo'n dikke laptop bijna evenveel weegt als een desktop (met power brick)
op de achtergrond lijkt Davinci Resolve te draaien.
https://www.blackmagicdesign.com/products/davinciresolve/

Deze software is gratis te gebruiken. Daarnaast koop je voor minder dan 300 euro (eenmalig) de (uitgebreidere versie van de) software. O, en dat is ook over versies heen; dus als je dit pakket bij versie 13 gekocht hebt, krijg je nu, bij versie 16, nog steeds je updates.

Blackmagic verdient hun geld vooral met de hardware die ze bij hun product verkopen.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Moederborden

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True