Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Julian Huijbregts

Nieuwsredacteur

Lifi komt eraan

Draadloze verbindingen zien het licht

16-09-2019 • 06:00

194 Linkedin Google+

Achtergrond - Lifi

Internet en licht zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ontelbare kilometers aan glasvezelkabels zijn de ruggengraat van het netwerk waarmee we razendsnel data de wereld rondpompen. Steeds meer verbindingen zijn echter draadloos en gebruiken radiosignalen, met een overbezet radiospectrum tot gevolg. Lifi, een draadloze netwerktechniek die werkt in het lichtspectrum, brengt verlichting.

Lifi staat voor light fidelity en is, zoals de naam al doet vermoeden, een alternatief voor wifi. In plaats van met radiosignalen werkt lifi met licht. Dat kan licht zijn in het zichtbare spectrum, infrarood of ultraviolet. De techniek is bekendgemaakt door Harald Haas, een Duitse hoogleraar die aan de universiteit van Edinburgh is verbonden. In 2011 demonstreerde hij zijn vinding in een TED Talk en sindsdien zijn wetenschappers en bedrijven bezig met de verdere ontwikkeling en het maken van producten. We zijn inmiddels acht jaar verder, maar lifi heeft op de markt voor consumenten nog geen grote doorbraak gemaakt. Er zijn echter veel ontwikkelingen gaande die daar in een paar jaar verandering in kunnen brengen. In dit achtergrondartikel praten we je bij over de techniek en de stand van zaken.

Hoe werkt het?

Het versturen van data via licht werkt met snel oscillerende leds. De knipperingen gaan zo snel dat ze voor het menselijk oog niet waarneembaar zijn. Er zijn geen speciale lampen nodig, in theorie kan iedere ledlamp, dus ook die in je huiskamer, als zender dienen. Wel is aanvullende apparatuur nodig om het licht op de juiste frequenties te laten knipperen. Omgevings- en zonlicht zijn geen probleem; een lifiontvanger kan de knipperingen scheiden van het constante licht en ongestoord communiceren. Het knipperen van de leds heeft volgens de uitvinders ook geen negatieve invloed op de levensduur. Bovendien hoeft het licht niet zichtbaar te zijn. Communicatie is mogelijk met lichtpulsen op een extreem lage helderheid of in het gedeelte van het lichtspectrum dat niet zichtbaar is voor het menselijk oog.

Lifi werkt met transceivers, die zowel licht kunnen waarnemen als licht kunnen uitzenden, om zo wederzijdse communicatie mogelijk te maken. Huidige oplossingen gebruiken daarvoor usb-dongles die aan een laptop of computer kunnen worden gekoppeld en van een infraroodzender zijn voorzien om data terug te sturen naar de lamp die als toegangspunt dient. De toegangspunten zelf moeten uiteraard aangesloten zijn op een netwerk met een bestaande internetverbinding.

Voor- en nadelen

Bij lifi moeten zender en ontvanger altijd elkaars lichtpulsen kunnen waarnemen. Dat betekent niet dat apparatuur in elkaars directe zicht moet staan, want ook via weerkaatsing is licht op te vangen, al neemt Het spectrum waarin lifi kan werken, is duizenden malen groter dan het radiospectrumde signaalsterkte dan wel af. Dit maakt ook direct duidelijk dat lifi geen volwaardige vervanger voor wifi is, omdat het bijvoorbeeld niet mogelijk is om data door muren te sturen. Lifi wordt gezien als een aanvulling op huidige technieken. Een voordeel van lifi is dat er geen interferentie met andere radiosignalen plaatsvindt. In grote steden waar het radiospectrum overbezet is met wifinetwerken, moet dat een voordeel zijn. Maar ook in bijvoorbeeld vliegtuigen of ziekenhuizen, waar interferentie grote gevolgen kan hebben, biedt lifi uitkomst. Bovendien is het spectrum voor zichtbaar licht waarin lifi kan werken, duizenden malen groter dan het radiospectrum en ook is het ongereguleerd; er is dus geen toestemming nodig om apparatuur uit te brengen die met licht communiceert. Lifi is in sommige opzichten ook te bestempelen als veiliger, omdat het gemakkelijker is om het signaal af te schermen.

Theorie versus praktijk

Er wordt al jarenlang onderzoek gedaan naar lifi en in testopstellingen halen wetenschappers indrukwekkende snelheden met de techniek. Zo publiceerden onderzoekers van de Oxford University in 2015 al een rapport waarin ze een 224Gbit/s-verbinding met licht over een afstand van drie meter beschrijven. Lifiproducten die je nu kunt kopen, halen die snelheden bij lange na niet. Het Nederlandse Signify, het voormalige Philips Lighting, is een van de bedrijven die sinds dit jaar lifiproducten aan de man brengen. Onder de noemer Trulifi maakt Signify lifisystemen die bedoeld zijn voor de zakelijke markt, om bijvoorbeeld in kantoren een draadloos netwerk op te zetten dat de kantoorverlichting gebruikt. Het Trulifi 6002-systeem kan worden geïntegreerd in bestaande armaturen van Signify en werkt met onzichtbaar infraroodlicht. Het systeem biedt op een hoogte van 2m binnen een diameter van 2,2m snelheden tot 150Mbit/s up en down. Er zijn usb-dongles nodig om computers en laptops op het lifinetwerk aan te sluiten.

Trulifi 6002-systeem van Signify met usb-dongle en transceiver

Signify maakt ook een snellere variant die up- en downloadsnelheden tot 250Mbit/s biedt. Dat Trulifi 6013-systeem maakt echter gebruik van zichtbare lichtbundels van blauw, rood of groen licht en is een vaste point-to-pointverbinding, waarbij zender en ontvanger dus altijd op dezelfde plek moeten staan. Met deze variant mikt het bedrijf vooral op industriële omgevingen, wat begrijpelijk is vanwege de beperkingen en de gekleurde, zichtbare lichtbundels.

Ook het Franse Oledcomm brengt al lifiproducten op de markt. Vanaf september gaat het bedrijf zijn LiFiMAX-systeem verkopen. Dat bestaat uit een toegangspunt met het uiterlijk van een brandmelder, waarmee tot zestien gebruikers tegelijk verbinding kunnen maken via een usb-dongle. Het systeem van Oledcomm werkt buiten het zichtbare spectrum en biedt down- en uploadsnelheden tot 100 en 40Mbit/s. Volgens het bedrijf kan één toegangspunt een ruimte van 28 vierkante meter van signaal voorzien, maar de signaalsterkte neemt af naarmate de afstand toeneemt. Het opgegeven bereik geldt bij een minimumsnelheid van 5Mbit/s. Een combinatie van een toegangspunt en één dongle gaat zo'n achthonderd euro kosten.

Het LiFiMAX-systeem van Oledcom ziet eruit als een brandmelder en werkt met onzichtbaar licht

Dat dergelijke systemen vooralsnog op de zakelijke markt zijn gericht, is niet verwonderlijk. Voor thuisgebruik lijken de huidige oplossingen weinig voordeel te bieden. De snelheid is relatief laag en het bereik is klein. Een heel huis volhangen met lifiapparatuur is een kostbare aangelegenheid. Volgens Signify is het systeem interessant omdat de verbinding zeer stabiel is en omdat er geen interferentie met andere draadloze netwerken is. Ook stelt Signify dat de techniek zeer geschikt is voor plekken waar gevoelige informatie wordt uitgewisseld, omdat het signaal alleen op te vangen is als het ook zichtbaar is en omdat een dongle is vereist om het versleutelde signaal op te vangen.

PureLiFi mikt op integratie en gigabit-lifi

Harald Haas

Professor Harald Haas (1968) demonstreerde de lifitechniek in 2011 in een TED Talk. Haas is medeoprichter van pureLiFi en werkt bij het bedrijf als chief scientific officer.

Huidige lifiproducten zijn duur, relatief langzaam en omslachtig in gebruik doordat er dongles voor nodig zijn. Een bedrijf dat daarin verandering wil brengen, is het in Schotland gevestigde pureLiFi. Het is ontstaan als spin-off van de Universiteit van Edinburgh, waar Harald Haas zijn onderzoek naar lifi deed. Haas is medeoprichter van pureLiFi en in het bedrijf actief als chief scientific officer. In de afgelopen jaren heeft pureLiFi een aantal lifiproducten gemaakt, zoals lampen en dongles om laptops met lifi te verbinden. Dat waren vooral producten om de techniek mee te testen en het bedrijf slaat nu een nieuwe weg in.

PureLiFi richt zich op de ontwikkeling van componenten die fabrikanten in staat moeten stellen om hun apparaten van lifi te voorzien. Begin dit jaar presenteerde het bedrijf op het Mobile World Congress zijn gigabit optical front-end. Dat is een kleine optische module die licht kan opvangen en ook kan versturen om lificommunicatie mogelijk te maken. Het gaat in feite om een antenne die op een bestaande baseband moet worden aangesloten, bijvoorbeeld een 5g-modem in een smartphone. De optische module van pureLiFi kan overweg met gigabitsnelheden en dat werd door de fabrikant op de beursvloer gedemonstreerd. Daarbij was de component in een laptop ingebouwd. Dat leverde een downlinksnelheid van 1Gbit/s en een uplink van zo'n 450Mbit/s op.

De snelheden die pureLiFi met zijn hardware haalt, liggen veel hoger dan die van andere lifiproducten die tot nu toe op de markt zijn gebracht. In principe is de snelheid afhankelijk van de baseband, ofwel de modem, waarop de lifiantenne is aangesloten. Momenteel is ook nog extra hardware nodig om de lifisignalen te vertalen, maar pureLiFi verwacht dat dit op den duur niet meer het geval is en dat de benodigde techniek voor lificommunicatie in basebands zal worden geïntegreerd, zoals dat nu het geval is met wifi. De huidige snelheden die pureLiFi haalt, zijn gelinkt aan de snelheden van de draadloze netwerktechnieken die nu beschikbaar zijn. Mostafa Afgani, de cto van het bedrijf, zegt tegen Tweakers dat toekomstige componenten hogere snelheden zullen ondersteunen als ook basebands hogere snelheden gaan bieden.

PureLiFi heeft een kleine lifimodule gemaakt en werkt samen met smartphonefabrikanten aan de integratie ervan

PureLiFi heeft zijn optische transceiver nu zo klein gemaakt dat die ook in smartphones past. Het bedrijf zegt met smartphonefabrikanten samen te werken aan de integratie ervan. Met welke smartphonefabrikanten pureLiFi samenwerkt, wil het niet zeggen vanwege geheimhoudingscontracten. Het zal waarschijnlijk ook nog een paar jaar duren voordat de techniek daadwerkelijk in smartphones terechtkomt. Lifi in smartphones is ook niet bedoeld als vervanger voor wifi of andere draadloze technieken, maar als aanvulling.

Standaardisering: 802.11bb

Een belangrijke stap voor de komst van lifiondersteuning in producten is standaardisering en er wordt inmiddels gewerkt aan een overkoepelende standaard. Vorig jaar heeft het Institute of Electrical and Electronics Engineers daarvoor de IEEE 802.11 Light Communications Task Group geformeerd. Die werkgroep moet een wereldwijde standaard voor draadloze communicatie via licht in het leven roepen. Daarmee wordt lifi een officiële aanvulling op wifi. Nikola Serafimovski, een topman van pureLiFi, is voorzitter van de werkgroep.

Lifi wordt onderdeel van de 802.11bb-standaard en volgens de tijdlijn van het IEEE zal de eerste conceptversie daarvan in september verschijnen. Het duurt dan volgens de planning nog een kleine twee jaar voordat de standaard definitief is afgerond in juli 2021. Dat betekent niet dat lifiproducten pas daarna op de markt zullen komen, ook in de tussentijd kunnen fabrikanten al aan de slag aan de hand van de conceptversie van de standaard. Dat gebeurt bijvoorbeeld ook met routers. Al voordat de huidige 802.11ax-standaard definitief is afgerond, zijn er ax-routers te koop.

Toepassingen

Lifi is vooral interessant voor communicatie op hoge snelheid op korte afstanden. Een voor de hand liggende toepassing is het maken van een thuis- of bedrijfsnetwerk waarbij computers en laptops via de verlichting in kamers of kantoren aangesloten zijn op het netwerk en internet. Daarvoor zijn nu nog dongles nodig, maar bedrijven als pureLiFi zien een toekomst voor zich waarbij lifitransceivers een standaardonderdeel worden, net zoals een wifichip en -antenne dat nu in veel apparaten zijn. Allerlei elektronische apparatuur in huis zou dan met lifi verbonden kunnen worden, van computers, smartphones en tablets tot tv's en koelkasten.

Vanwege de hoge overdrachtsnelheden die mogelijk zijn, is lifi ook interessant voor het draadloos verbinden van virtualreality- en augmentedrealitybrillen met computers. Het is momenteel al mogelijk om sommige vr-headsets draadloos te verbinden; huidige oplossingen gebruiken daarvoor het 802.11ad-protocol, ook bekend als WiGig, dat op een frequentie van 60GHz werkt. Die wifivariant is geschikt voor dataoverdracht over korte afstanden, iets waarin lifi ook sterk is. Er zijn momenteel nog geen vr-brillen die met lifi werken, maar het zou goed kunnen dat fabrikanten hier achter de schermen al aan werken. PureLiFi noemt dit specifiek als een markt waarop lifi uitkomst moet bieden. Dat bedrijf ziet lifi ook als een manier voor onderlinge communicatie tussen auto's. Auto’s hebben in veel gevallen al ledlampen en daarmee is de infrastructuur dus al grotendeels aanwezig.

Vanuit de luchtvaartindustrie is er al jaren concrete interesse in lifi en dat is niet verwonderlijk. Interferentie is een heikel punt bij draadloze verbindingen in vliegtuigen en lifi biedt in dat opzicht geen enkel risico. Volgens vliegtuigbouwers levert het gebruik van lifi ook gewichtsbesparing op, doordat er minder bekabeling nodig is. Er zijn momenteel nog geen vliegtuigen in de lucht die daadwerkelijk gebruikmaken van lifi, maar verschillende maatschappijen en bedrijven experimenteren ermee en hebben demonstraties getoond.

PureLiFi werkt bijvoorbeeld samen met Astronics, een leverancier van vliegtuiginterieurs. Dat bedrijf toonde in april op een beurs een lifiverbinding op basis van infrarood licht met een snelheid van 60Mbit/s, wat voldoende is om 4k-video's te streamen. In vliegtuigen kan lifi bijvoorbeeld in het leeslampje boven stoelen worden verwerkt. Door gebruik te maken van infrarood werkt de verbinding ook zonder zichtbaar licht te geven. Volgens Astronics is de techniek volwassen en is het slechts een kwestie van tijd voordat lifi naar vliegtuigen komt.

Airbus wil lifi op verschillende manieren inzetten in vliegtuigen

Airbus zei twee jaar geleden al de techniek te omarmen en met uitvinder Haas in gesprek te zijn over integratie in vliegtuigen. Airbus wil lifi ook inzetten in de cockpit van vliegtuigen, om daar veilige draadloze dataoverdracht mogelijk te maken in een afgesloten ruimte. Air France-KLM demonstreerde in juni een vliegtuigcabine met daarin het LiFiMAX-systeem van het Franse Oledcomm. Volgens de maker van het systeem wordt het vanaf eind dit jaar daadwerkelijk in gebruik genomen in vliegtuigen. Het lifinetwerk zal dan in verbinding staan met de entertainmentsystemen in passagiersstoelen.

De Europese Commissie geeft binnen zijn Horizon 2020-financieringsprogramma ook geld uit aan onderzoek naar het gebruik van lifi in vliegtuigcockpits. Dat gebeurt met het project Aircraft Light Communication, waarvan pureLiFi deelnemer is. Het Schotse bedrijf heeft daarvoor ruim 266.000 euro aan Europese subsidie gekregen. Het doel van het project is aantonen dat lifiverbindingen succesvol traditionele draadloze technieken in een cockpit kunnen vervangen. Nu worden daar wifi en bluetooth
gebruikt, en de projectgroep wil aantonen dat lifi deze technieken kan vervangen en ook veiliger is. Het onderzoek is in 2017 begonnen en moet in juni 2021 afgerond zijn.

Er zijn meer situaties waarin radiosignalen niet werken of ongewenst zijn. Lifi kan bijvoorbeeld onder water worden gebruikt, in tegenstelling tot wifi. Radiogolven worden door water geabsorbeerd, terwijl elektromagnetische straling in het lichtspectrum diep in het water kan doordringen. Ook in ziekenhuizen en op industriële locaties waar het gebruik van radiosignalen niet is toegestaan, biedt lifi uitkomst.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft de opkomst van lifi evenmin langs zich heen laten gaan. Het Kennedy Space Center ging in 2015 een vijfjarige samenwerking aan met het Amerikaanse bedrijf Light Visually Transceiving System. Destijds zei de ruimtevaartorganisatie dat lifi misschien kan
worden gebruikt in ruimtevaartuigen die bemande missies naar Mars gaan uitvoeren.

Lifi kan ook rekenen op interesse van instanties die het gebruik van radiofrequenties reguleren. Nu het radiospectrum steeds voller raakt, kijken dergelijke instanties naar alternatieven. Zo liet het Nederlandse Agentschap Telecom vorig jaar een onderzoek uitvoeren naar lifi en daarin kwam het tot de conclusie dat de techniek een 'goede en snelle aanvulling op wifi' op kan zijn. Het agentschap adviseerde om te beginnen met testprojecten, en bij de bouw van huizen en kantoren al rekening te houden met de integratie van lifi.

De Internationale Telecommunicatie-unie heeft begin dit jaar officieel de ITU G.9991-standaard voor communicatie via licht in het leven geroepen. Via de IEEE-werkgroep wordt aan een officiële lifistandaard gewerkt, maar om de techniek te promoten hebben bedrijven en telecomproviders onlangs ook gezamenlijk de Light Communications Alliance opgericht. Die alliantie wil duidelijk maken wat de toepassingen en mogelijkheden van lifi zijn. Tussen de oprichters staan bedrijven als Nokia, Liberty Global, Orange en pureLiFi. Het samenwerkingsverband wil in de komende tijd whitepapers over lifi gaan publiceren en wereldwijd evenementen gaan organiseren. Ook is het de bedoeling dat meer fabrikanten en bedrijven die bezig zijn met lifi, zich bij de alliantie aansluiten.

Tot slot

De snelheid van lifi is vrijwel onbeperkt, en het spectrum van zichtbaar en onzichtbaar licht is gigantischLifi zal draadloze netwerktechnieken als wifi en 5g nooit volledig vervangen, omdat het minder geschikt is voor het afleggen van lange afstanden en niet door muren kan. De techniek is echter veelbelovend als aanvulling op het overvolle radiospectrum. De snelheid van lifi is vrijwel onbeperkt, en het spectrum van zichtbaar en onzichtbaar licht is gigantisch. In de komende jaren gaan we steeds meer over lifi horen en zal het steeds vaker worden ingezet. In ieder geval op plekken waar radiosignalen voor problemen kunnen zorgen, zoals in vliegtuigen, lijkt inzet van de techniek een no-brainer.

Als het aan bedrijven als pureLiFi ligt, gaan consumenten over een paar jaar ook in allerlei andere situaties data via licht versturen. Om dat mogelijk te maken moeten fabrikanten ertoe worden overgehaald om lifitranceivers in te bouwen in apparaten als smartphones, laptops en tv’s. De komst van kleine modules en de integratie van lifi in de 802.11bb-standaard zijn daarvoor belangrijke voorwaarden en daaraan is over een paar jaar voldaan. Het lijkt daarmee slechts een kwestie van tijd totdat lifi breder wordt opgepakt op de consumentenmarkt.

Reacties (194)

Wijzig sortering
Ik hoop dat dit inderdaad niet op te merken is voor mensen.
Ik had vroeger nog wel eens een brakke monitor met pwm waardoor het beeld dus een beetje flikkert en je na een tijdje hoofdpijn krijgt(niet iedereen).

Maar nee hoor meneer dat is onmogelijk, dat kan je nooit zien.
Het laatste wat je wilt is dat je dit dus ook overal op kantoor hebt net als met sommige tl buizen. |:(
Ik vroeg met het zelfde af, maar vond al gauw dit FAQ:
As a comparison, the lowest frequency at which the lights are modulated is 1MHz and this is 10,000 times higher than the refresh rate of our computer screens.
source

Dit ga je echt niet zien

[Reactie gewijzigd door McBrown op 16 september 2019 07:20]

En voor insecten en andere dieren? Vooral voor insecten zijn infrarood en ultraviolet uitermate belangrijk. Het moet niet zo zijn dat wij mensen bij volop gebruik van dit systeem een soort van discotheek openen voor hun
Alle kunstmatige lichtbronnen kunnen dieren beïnvloeden.
Maar schakelsnelheid van 1MHz gaan boven de snelheid waarop biomechanische processen kunnen reageren.

Insecten en zo hebben echt veel meer last van de 100Hz waarop CFL en LED lampen knipperen.

[Reactie gewijzigd door MeMoRy op 16 september 2019 14:54]

Insecten en zo hebben echt veel meer last van de 50Hz waarop CFL en LED lampen knipperen.
Lampen knipperen op 100Hz

[Reactie gewijzigd door Jaco69 op 16 september 2019 14:28]

Waar haal je knippervrije lampen?
alle lampen die op DC stroom werken?
DC is geen garantie voor knippervrij. Vaak zijn kwaliteitslampen van A merken wel knippervrij. Zelf heb ik vaak nog last van knipperen tot 100-200 Hz dus ik zoek mijn lampen er wel op uit. (Ik heb ook wel led lampen gezien die zelfs nog op 50 Hz knipperen, dat is echt een hel)

Gelukkig zijn steeds meer led lampen de laatste jaren best wel goed als in knippervrij en een redelijke ra waarde van 80 of hoger. (breed spectrum licht).

[Reactie gewijzigd door warcow op 16 september 2019 23:48]

Gecorrigeerd (al heb ik al smps gevonden die met een enkele diode werken, omdat 4 voor een bruggelijkrichter blijkbaar te duur waren |:( )
Dat ligt maar helemaal aan het type lampen. Ik ben wel eens goedkope chinese lampen tegengekomen die op 50Hz knipperden, gebruikte maar een enkele diode ipv een volledige gelijkrichter om kosten te besparen... |:(
Je zou data via licht voor dieren en insecten moeten toejuichen. Het versturen van alle gegevens via frequenties die wij niet kunnen horen of detecteren wilt niet zeggen dat insecten en dieren ze niet kunnen waarnemen.

Infrageluid gebruiken sommige dieren voor lange afstand communicatie maar die frequenties gebruiken we niet, die produceren we enkel ongewild zoals bijvoorbeeld door een motor. Ultrageluid gebruiken we wel, ultrasoon reinigen of een echografie naast andere toepassingen maar word nog veel meer door dieren gebruikt. Die frequenties wil je dus niet gaan gebruiken voor communicatie.

Dan heb je de klassieke elektromagnetische stralingen dat massaal door zowel mens als natuur gebruikt word voor communicatie. Zichtbaar licht valt hier onder, het kunnen zien is ook een vorm van communicatie, wat je nu leest word draadloos overgedragen via elektromagnetische straling tussen je scherm en je ogen.

Het zou naïef zijn om te denken dat buiten dat zichtbaar licht er geen organismen zijn die gebruik maken van al die andere frequenties binnen het EMS spectrum. In de lage frequenties heb je bijvoorbeeld de bij die reageert op gsm straling, bijen reageren zelfs op een 50 Hz elektromagnetisch veld van een stroomkabel. Mieren en vast nog andere insecten kunnen ook deze frequenties waarnemen. Haaien kunnen EMS tussen 20 en 20000 Hz waarnemen dus het hoeven niet perse kleine organismen te zijn.
Maar de hoge frequenties, x straling en gamma straling ofwel ioneserende straling, straling die cellen kapot kan maken en dus een bedreiging vormt, het kunnen detecteren van dit soort straling kan in tijden van veel straling het verschil betekenen tussen leven en dood, er zijn dus dieren die deze kunnen waarnemen.

Het punt waar ik naar toe wil, de natuur in haar 4.5 evolutie voor alles wel ergens een toepassing gevonden, wat je ook doet, je zal altijd hinder veroorzaken. Het is een zaak van te kiezen voor de minst schadelijke optie.
Dat vraag ik mij ook af. Het lijkt een onderbelicht (ha-ha) gevolg van de introductie van dit soort technologie.

Hier staat dat kikkers, slangen, bepaalde insecten en vissen van een bepaalde frequentie in het lichtspectrum afhankelijk zijn.

https://sciencing.com/animals-good-night-vision-8100479.html

[Reactie gewijzigd door marapuru op 16 september 2019 08:59]

Geen idee hoeveel insecten en reptielen jij op je bureau hebt rondlopen?
Het idee van LiFi is juist dat je de laatste meter of meters overbrugt met deze techniek. Niet dat je je hete tuin of bos gaat verlichten om LiFi dekking te krijgen.

En gezien het steeds verder toenemende bewustzijn van energieverbruik, ga ik er vanuit dat dit soort systemen zo lang mogelijk uit staan en alleen data versturen als er vraag naar data is.
Dus in die zin is het nog efficiënter dan een access point of zendmast die constant beacons uitzenden voor het geval iemand wil verbinden.
Ik heb ook geen idee hoeveel insecten er op mijn bureau rondlopen. Maar ik probeer mij wel zo goed mogelijk bewust te zijn van het verstoren van leefomgevingen van insecten. Ik doe mijn best daar zo min mogelijk aan bij te dragen. Vandaar mijn opmerking hierboven.

Je hebt een punt kwa energiezuinigheid en dat het gebruikt zal worden voor de laatste meters.

Het enige punt dat ik wil maken is dat het dierenrijk hierin nogal onderbelicht is :)

[Reactie gewijzigd door marapuru op 16 september 2019 10:10]

Weet je dan ook wat de impact van wifi signalen (2.4 GHz en 5 GHz) is op dieren?
Nope, als je daar meer over weet dan hoor ik dat graag :)
De hoeveelheid energie in licht is en zal dus bij LiFi honderden keren hoger zijn dan bij Wi-Fi en gsm - grappig dart daarbij iedereen zich druk maakt om hoofdpijn en kanker terwijl als het gaat om licht, wat veel gevaarlijker is en bewezen kanker veroorzaakt, je er niemand over hoort... het zal wel zijn omdat Wi-Fi onzichtbaar is...
Van die ongein van jou komen mythes en onzinnige angsten vandaan. Dit licht knippert gewoon heel snel, maar blijft op lekker laag vermogen (dus een heeeel beperkte hoeveelheid energie), dat is iets heel anders dan het vermogen verhogen, anders zou je bij de systemen aangehaald in dit artikel de boel volledig zien afbranden. Om het simpel te zeggen; we hebben het over heul snel knipperen van licht met kleine ledjes, niet het feller maken van licht.

Bij radiogolven moet het vermogen omhoog om het bereik te verbeteren, dat is schadelijk, want het dringt overal in door. Dat doen die simpele ledjes hier niet, anders zou je ook schade ondervinden van andere kunstmatige lichtbronnen (lampen dus). Omdat licht toch snel tegengehouden gaat worden door muren, is het sowieso al niet geschikt voor lange afstanden en gaat het vermogen bij lifi nooit hoog worden. Tenzij we het over lasers hebben, maar dat is iets heel anders dan wat lifi doet.
Sorry, het was meer sarcasme over de domme angst voor 'enge' straling die je niet kunt zien, terwijl de veel sterkere, zichtbare straling (licht) juist wel gevaarlijk is.

Tja, licht geeft je bewezen kanker, dus LiFi ook, al is het veel zwakker - daarom moet je zonnebrand gebruiken en niet te veel in de zon liggen. Het feit dat iedereen nog steeds graag zonnebaad en dan toch nog zich zorgen maakt over WiFi en GSM (wat over een jaar tijd nog geen 1/1.000.000.000 van de energie en schade kan doen van een uurtje zonnebanken) is het probleem hier.

Ik wil niet beweren dat LiFi super gevaarlijk is, dat is het niet, maar ik wil juist duidelijk maken hoe dom het is te denken dat WiFi en GSM straling gevaarlijk zijn. Die gaan door dingen en mensen heen - dat is precies waarom het niet gevaarlijk is, het wordt vrijwel niet geabsorbeerd.
Ik weet wel dat de insecten op mijn bureau volgens mijn definitie te veel zijn.
Maar ik ben bang dat zo'n ding niet echt als insectenbestijding gaat helpen.
Maar ik probeer mij wel zo goed mogelijk bewust te zijn van het verstoren van leefomgevingen van insecten.
Maar dan ook geen verlichting en verwarming he? Want die zijn natuurlijk vele malen meer (bewezen) verstorend dan knipperende lampje waarvan we op dit moment ABSOLUUT geen reden hebben om aan te nemen dat insecten daardoor beinvloed worden.

Leuk feit overigens... hele kleine insecten hebben absoluut last van wifi. Als ze dicht bij de bron zitten warmen ze op en gaan meestal verder weg. Je moet je extender niet als antimug gebruiken maar je zal niet snel een mug op een wifi station sien zitten.
Daarom heb ik het over 'zo goed mogelijk'.
Als je je hele huis vol hangt met deze Lifi accesspoints dan is er allicht een bepaalde straling die buitenshuis zichtbaar is. Voor een gemiddeld rijtjeshuis zou het dus best kunnen dat de hele voortuin en achtertuin onzichtbaar verlicht worden. Is het niet rechtstreeks dan wel via weerkaatsing. Die verlichting is dan misschien niet voldoende om je computer op aan te sluiten maar dat betekend niet dat het door dieren niet wordt opgemerkt.

Daarnaast hoeft je tuin niet te worden verlicht om er last van te hebben. Alleen het zien van het licht is mogelijk al storend. Dat kan misschien wel van honderden meters afstand.
Even afgaand op de meest voorspelbare eigenschappen van de mens: Het moet zo goedkoop mogelijk en zo snel mogelijk.
Vanuit het financiële aspect bekeken is het het meest logische dat LiFi in het voor ons zichtbare deel van het spectrum gebruikt gaat worden. IR zou nog wel betaalbaar kunnen zijn, UV niet. En je wilt het plaatsen op de plek waar je nu ook een lamp zou ophangen.

Ook de data-overdracht zal dusdanig moeten zijn dat het qua snelheid kan wedijveren met op z'n minst WiFi.
Oftewel de modulatie-frequentie moet in de orde van tientallen Mega Hertz zitten en dan is het voor een organische sensor zoals in insecten aanwezig zijn al onmogelijk om dat te registreren.
De (organische) optische sensoren registreren gewoonweg niet zo snel.
Je zou hooguit de verschil-frequentie kunnen opmerken als beide frequenties van verschillende bronnen dicht bij elkaar liggen (heel dicht bij elkaar)
Oftewel je hebt dan niet meer te maken met de effecten van het "knipperen", maar meer met wat we nu ook hebben; Lichtvervuiling.

Nemen we daarbij dat het (voor ons) zichtbaar licht zal zijn, dan zal men sneller geneigd zijn om de lamp uit te zetten wanneer niet nodig.
En nogmaals, het knipperen is alleen nodig wanneer er data-overdracht plaatsvind.
Zelfs al zou je een heel voetbalveld ermee beschijnen, dan nog is het niet zo dat je continue staat te "zenden".
Vanuit het financiële aspect bekeken is het het meest logische dat LiFi in het voor ons zichtbare deel van het spectrum gebruikt gaat worden. IR zou nog wel betaalbaar kunnen zijn, UV niet.
Waarom zou UV onbetaalbaar zijn? Onze huidige 'witte' leds zijn blauw/UV leds, die door middel van een kloddertje fosfor omgetoverd worden naar wit. Kloddertje weglaten of vervangen door een UV doorlaat filter lijkt me niet heel kostbaar.
Is alleen dan niet in te zetten als gewone lichtbron.
Dan zit je dus weer met allerlei filters, wellicht een extra LED, etc.
Als je met UV dan een niet al te richtingsgevoelig wilt zijn, ook werkend met zonlicht etc. dan is het al snel een stuk duurder.
Als die beesten er door wegblijven, heb je mij en velen anderen gewoon net overhaalt mijn huis vol te hangen.
Overigens kan het ook zo zijn dat je elke 3 uur de kakkerlakken van de LIFI point weg moet halen ;-).
Hahahaha dat zou grappig zijn...
Het idee van LiFi is juist dat je de laatste meter of meters overbrugt met deze techniek. Niet dat je je hete tuin of bos gaat verlichten om LiFi dekking te krijgen.
Reken maar dat dat her en der wel gaat gebeuren, natuurlijk.
Dat betwijfel ik sterk, deze techniek is zeer beperkt bruikbaar en op grote afstanden zonder makkelijke weerkaatsingsmogelijkheden gaat dit knudde werken. Hooguit een sterk gerichte lichtbron/ontvanger (laser) als lange afstandscommunicatie. Dat zal vast ook al vaker gebruikt worden voor communicatie op lange afstand met direct zicht.

Jaren geleden zat ik ook al te denken aan het moduleren van een signaal over het pwm'en van led lichtbronnen. Dit om informatie van de led armaturen die we ontwikkelden draadloos uit te kunnen lezen. Kan best handig zijn als je 100 armaturen op een 10 meter hoog plafond hebt hangen en je wil weten of de koeling nog goed werkt en wat de branduren zijn. Helaas hebben we er nooit wat mee gedaan en volgens mij was het idee van data over licht op zo'n manier toen ook al gepatenteerd.
Ik denk dat als het gebruikt wordt tussen auto's het niet lang duurt voor lantaarnpalen ook mee gaan doen om een verbinding met de rest van de wereld te leggen.
Gezien de frequentie tussen de 380nm en 780nm zit. Wat dus het volledig menselijk spectrum in beslag neemt. 430-770nm

Veel dieren, ook vogels en een paar zoogdieren dacht ik, zien nog een stukje onder de range van ons mensen. Die zullen hier zeker hinder aan gaan ondervinden. Maar hoeveel en in welke opzichten :/

Mensen kunnen hier ook wel eens hinder aan gaan ondervinden.
Dan werkt het misschien ook wel goed als systeem om vliegen en muggen buiten te houden :)
Die komen er juist op af.
Die worden er juist agressief van 🙃
Lijkt me heerlijk dat je LiFi thuis ook direct de muggen buiten houdt :P Maar inderdaad wel de moeite waard uit te zoeken dat dit soort dingen niet op grote schaal uitgerold worden, waardoor hele grote gebieden onleefbaar worden voor diersoorten.
Dat zou dan wel inhouden dat je continue data moet versturen via al je LIFI punten om het effectief te laten zijn. Een avondje op de bank hangen LP's luisteren of boeken lezen betekent dat je weer lastiggevallen wordt door muggen.
Gewoon een batch continue al je devices laten pingen ;)
De mens is afhankelijk van de aardstraling, die een frequentie heeft van 36 hz tegenwoordig, hij is verdubbeld, als die frequentie veranderd wat dus gebeurd is (want het was 16 hz) gaan mensen die er erg gevoelig voor zijn, rare dingen doen of raken in de war, worden ziek etc..
Even een aanvulling dus.
Aardstralen?
"Aardstralen zijn een hypothetische straling, afkomstig uit de aarde, die als een soort mystiek krachtveld de aarde bedekt en invloed uitoefent op alles wat er leeft. Er zou volgens het volksgeloof sprake zijn van verschillende soorten aardstralen met elk een verschillende verklaring. Het bestaan van aardstralen wordt in de wetenschap niet aanvaard en derhalve wordt het onderzoeken ervan gezien als pseudowetenschap."

Aluhoedje wat te krap geworden? :+

[Reactie gewijzigd door rene_fb op 16 september 2019 20:52]

Biostabiel om je nek en er is niets aan de hand :+
wel de Biostabiel 2000 he?
Zoals aangegeven gaat lifi nauwelijks door iets heen dus zal het ook voornamelijk binnengebruikt worden waar de dieren er geen last van hebben. Ik weet niet of je het door de ramen heen gaat want dan zou het wel invloed kunnen hebben.
Infrarood gaat niet door ramen heen. Normale lampen zullen eerder een probleem zijn dan deze.

On-topic: ik zie eigenlijk geen enkel voordeel van lifi. Het bereik is slecht en het werkt niet als er een boek op de laptop ligt. Met de enorme voorsprong van wifi, ook op gebied van prijs, lijkt het me compleet kansloos.
Als je in steden zoals New York bent is 2,4 GHz overladen, zelfs 5GHz. Die technieken kunnen redelijk veel data verplaatsen maar in grote ruimtes is het krap met veel interferentie. Lifi heeft hier veel minder last van door de enorme potentie aan snelheid en de geringe afstand het kan afleggen (dus weinig interferentie).
Het is geen vervanger voor wifi, het is een alternatief op plaatsen waar wifi slecht presteert.
100 MHz dat is zeker niet zichtbaar. Ook niet onbewust. Ook niet voor insecten.
De periode van een 100MHz golf duurt 0.01µs. De typische duur van een puls van de zenuw (de actiepotentiaal) duurt orde grootte 1 ms, 100.000 keer zo lang. Dat middelt dus helemaal uit.
En voor andere dieren verschilt dat niet gek veel.
Zelfde vraag heb ik met al die radiogolven (Wifi/4G/5G etc) die er nu al in de lucht zitten. Misschien niet schadelijk voor mensen, maar hoe zit het met al die nuttige insecten en andere dieren?
Daar heeft de mens vensters voor uitgevonden
Bijkomend voordeel de vliegen binnen vallen letterlijk uit de lucht ;-).
Ik ken niets levend in de natuur qua process dat niet chemisch werkt echter ik heb geen graad in de biologie die deze kennis afdekt. Ik zou zeggen dat als wij de data maar op een hoog genoege frequenctie versturen met heel lage amplitude we geen chemisch process zullen verstoren.

Maar misschien kan een bioloog/chemisch bioloog ons verder helpen.
Als muggen hier wild van worden hangt mijn huis morgen vol met lifi access points
Als ik zo van de muggen kan afkomen in de slaapkamer vindt ik dat wel een pluspunt :)
Ah dat is top. Zit inderdaad genoeg verschil in.
Maar de refresh rate van je monitor is toch iets anders dan de PWM.

Volgens notebookcheck.net kunnen mensen er last van hebben tot ~400Hz of zelfs tot ~2500Hz ook al ga je dat nooit waarnemen.

Dan klopt de
1MHz and this is 10,000 times higher
niet meer.
1MHz is dan alsnog 400x hoger dus je zal er inderdaad geen last van hebben.
Zelf zie ik PWM bij monitoren en ledlampen soms nog bij hogere frequenties den 250 Hz.

Erg storend dat tegenwoordig erg veel fabrikanten nog nieteens de 250 Hz halen, laat staan meer. Auto's, met el cheapo ledlampen verlichte huizen, alles wordt weer een knipperbende om me heen. En het ligt altijd zogenaamd aan mij, want 'de rest' ziet het niet :|

Maar goed, 1 Mhz is iss wel hoog :)
Ik kan je geruststellen, ik zie het ook en ik herken je verhaal. Film met de telefoon op slo-mo, dan geloven ze het wèl.
Helaas lost dat het niet op, want voor de fabrikanten blijft het "boven 200 Hz is het compleet onzichtbaar". Gelukkig gelooft niemand meer in het 24-Hz-fabeltje, anders was het nog erger.
Ik kon recht voor een 85hz crt monitor zitten en ik zag het niet echt flikkeren. Keek ik ernaar vanuit mijn ooghoeken dan zag ik het heel erg flikkeren. Hebben meer mensen dit? Onbewust zie je veel meer en daar werd ik ook heel moe én onrustig van.(van die crt monitor)

[Reactie gewijzigd door AndromedaM31 op 16 september 2019 20:43]

Ja, dat is normaal. In het midden zie je meer kleur, in de periferie meer zwart-wit, en de zwart-witte ontvangers zijn sneller.
In de film- en televisiewereld was dat altijd een probleem, maar nu er LEDverlichting op de markt is met een PWM van 200Hz is dat probleem er niet meer.

CRT monitoren zag ik vroeger ook wel, LEDverlichting zie ik niet (uiteraard wel als je het filmt), de 200Hz lampen die ik zelf heb zie je niet, ook niet als je filmt. Dat ga je met het blote oog ook echt nooit zien.
Als je het met het blote oog of met filmen ziet, is het zeker geen 200Hz.
Met jouw ogen niet. Met mijn ogen wel. Het spijt me, maar het ligt aan jou.

Ik het een LED-controller van mijn oude werkgever getest. Bij 2 kHz was het voor mij perfect, 1 kHz bijna perfect. 200 Hz is voor mij het absolute minimum; mijn telefoon heeft 240 Hz PWM en dat is 's nachts bij het dimmen nog net okay.
Je praat wel structureel over schermen en in je laatste voorbeeld ook nog eens in het donker. Is het niet de refreshrate van die schermen die je ziet ipv de pulsbreedtemodulatie van de LEDs?
Nope, ik meen dat mijn Galaxy S10e een refresh rate van 60 Hz heeft, met 240 Hz PWM.

Mijn monitor is 120 Hz refresh rate met flicker free dimming (stroomvermondering for een bepaald niveau and Dan PWM, een site had die geloof ik op iets van 15 kHz uitgemeten).

[Reactie gewijzigd door _Pussycat_ op 18 september 2019 01:06]

Het gaat niet om de refresh rate van je scherm maar de pwm van je backlight. Dat is compleet iets anders dan de refreshrate van 60 hz.
De laagste golflengte van Lifi is 380nm, dat zit in het UV-A spectrum. Mensen kunnen dat niet zien, maar heeft wel degelijk effect.

Blootstelling aan UV-A zorgt bijvoorbeeld voor het vrijkomen van stikstofmonoxide in de huid, wat een belangrijke signaalfunctie heeft met allerlei terugkoppelingen, bijvoorbeeld op het hart- en vaatstelsel.

Ik weet niet om wat voor intensiteiten het gaat bij Lifi, maar met dergelijke golflengtes lijkt het me wel verstandig om eerst goed onderzoek naar de effecten te doen.

[Reactie gewijzigd door Rutje! op 17 september 2019 12:02]

Interessant!

Je link is wat stuk trouwens, er staat een verdwaalde " aan het einde.
Ik weet niet of je die ene rijdende rechter aflevering kent van de oude vrouw die al zijn buren weg pestte omdat zij elke avond volgens haar, allerlei apparaten aan zetten om haar te pesten.

Ook de nieuwe buren kregen dezelfde klachten van haar om minder lawaai te maken totdat de rechter was ingeschakeld. wat bleek deze vrouw van 80 kon heel goed lage tonen horen... lage tonen die kilometers verderop van de snelweg kwamen door voorbijrijdende vrachtwagens.

Nu zeg ik niet dat er direct mensen zullen zijn die gaan klagen over LiFi, wij hebben tenminste all mensen die klagen over signalen die de mobiel en zendmasten uitzenden. Maar uiteindelijk zul je toch wel een of twee hebben en als ze een beetje kunnen organiseren, dan een hele club.
Dat zal wel meevallen. PWM is bedoeld om de helderheid van een LED omlaag te brengen. Lifi is gemaakt voor dataoverdracht en het uitgangspunt is dat je het niet kunt zien. Ik begrijp je zorgen maar ik verwacht dat het zo subtiel werkt dat het menselijk oog het niet kan waarnemen.

[Reactie gewijzigd door rpfs79 op 16 september 2019 08:16]

Niet kunnen zien is niet gelijk aan niet kunnen voelen. PWM is daar helaas een voorbeeld van en dit komt ook voor bij de nieuwste IPhones.
https://www.reddit.com/r/...eadaches_from_the_iphone/

Er schijnt wel een oplossing te zijn voor de mensen hier die er ook last van hebben:
https://blog.elcomsoft.co...ing-in-just-three-clicks/

Ik ben dus benieuwd wat voor een onderzoek men heeft gedaan of doet naar de reactie van mensen (op lange termijn) op dat "licht". Want het lijkt me dat dit eerst goed wordt getest voordat het wordt uitgerold. Wel erg mooi om te zien dat er alternatieven komen voor de elektromagnetische varianten.

[Reactie gewijzigd door blue kachina op 16 september 2019 08:06]

Tsja, niet alleen de nieuwste iphones.

De eerste keer dat ik met de akelige effecten van PWM te maken kreeg (nadat ik een aantal jaar happy was geweest om dat de 50 hz. beeldbuis uitstierf) was bij de Samsung Galaxy S3. Wat een hoofdpijnapparaat bij lagere schermhelderheid!

Helaas wordt het tegenwoordig maar al te vaak toegepast op veel te lage frequenties (bij 250 Hz heb ik er ook nog last van, al is het dan 'te doen' ). De schermen van Samsung smartphones, Samsung en LG TV's, el cheapo ledlampen (maar helaas ook Philips Hue).

Grrr... :|

Het lijkt me wat dat betreft zeer verstandig als hier voor LIFI goed onderzoek naar gedaan wordt, ookal heb je het hier over modulatiefrequenties in de Mhz.
..... Wel erg mooi om te zien dat er alternatieven komen voor de elektromagnetische varianten.
Sinds wanneer is licht geen onderdeel van het Elektromagnetisch spectrum?

https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetisch_spectrum
;) scherp, maar je snapt vast wel wat ik bedoelde.
Je hebt tegenwoordig ook DC dimming en dat zou niet mogen flikkeren. Geen idee hoe die techniek werkt.
TWM of PWM? PWM (Pulse Width Modulation) kan gebruikt worden om een LED te "dimmen", servo's aan te sturen en meer. Lifi is eigenlijk wel vergelijkbaar, maar met een hogere frequentie (MHz, dus miljoenen Hz). Normale TL buizen zitten bijvoorbeeld op 50 Hz, en volgens mij zijn er ook steeds meer hoogfrequente TL buizen, die in KHz ranges zitten.
Je ziet dit ook met goedkope led lampen. Vooral.als ze gedimd worden. Achterlichten van volvos hebben hier ontzettend last van. Wordt gek van het geknipper van die lichten. En inderdaad. Er zijn altijd mensen die beweren dat het onmogelijk is dat je dat kunt zien. Maar niet iedereen is hetzelfde. Ik zie heel snel leds knipperen. Dus het is maar de vraag hoe onzichtbaar dit werkelijk is. Ik merk iig wel dat mijn Wi-Fi zowel 2.4 als 5 ghz beide totaal niet meer stabiel zijn welk kanaal ik ook kies. Zelfs op een meter afstand van diverse accespoints en routers die ik heb getest heb ik constant packetlosses en ping spikes. Ik snap er helemaal niks meer van... andere momenten is de verbinding gewoon stabiel. Er zitten zoveel signalen in de lucht dat een bedraad netwerk thuis de enige oplossing lijkt te zijn om echt stabiel internet te creëren.
Er is qua perceptie en zichtbaarheid een verschil tussen een statische bron (bijvoorbeeld een TV) en een bewegende bron (zoals een auto die je inhaalt op de snelweg) waarbij je ook nog eens regelmatig je ogen beweegt. In het eerste geval heb je het over flicker, in het tweede geval over het phantom array effect of ghosting. De frequenties die je nog kunt waarnemen hangen hier sterk van af. Verder lezen?
Als je dus met iemand over een andere situatie praat (stilstaand vs. bewegend bijvoorbeeld) is dat wel een belangrijk verschil.
Wat je zegt: goedkope lampen.
Ik heb bij NXP gewerkt aan dimbare ledlampen rond 2008. Daar focusten we dus over goede weergave over het dimbereik. Nadeel: de lampen (eerste in die tijd) waren €30 per stuk.
.... NXP heeft die afdeling intussen opgeheven. Tegenwoordig zijn de meeste LED lampen ondermaats mijn inziens... Maar ja: consumenten willen liever goedkoop dan kwaliteit.
Ik kreeg vroeger ook altijd hoofdpijn als ik boven (soort kinderkamer) TV ging kijken, later vervangen door een nieuwe TV van 100hz en daarna nooit meer hoofdpijn gehad.
Als ze de techniek goed maken kunnen ze dus op maximaal met licht snelheid communiceren.
Maar buiten lifi hadden we dus al wifi en bluetooth.Ik ben benieuwd of deze nieuwe techniek echt een doorbraak maakt.
Ledverlichting vind ik persoonlijk irritanter dan TL verlichting.

Het verhaal van PWM komt bekend voor en vooral in combi met LED en in mindere mate bij CCFL ik heb het vrij snel vermoeide / branderige ogen, hoe meer gedimd hoe sneller het gebeurd.

Op kantoor los ik het op door de brightness op 100% te zetten en in Windows kleurcalibratie de pixels te dimmen, helaas verlies je een beetje kleur maar door de gedimde pixels is het scherm alsnog donkerder zonder last van PWM te hebben.

Een beetje high-end scherm heeft ook een veel te overdreven hoog cd/m, waardoor je best veel mag dimmen, een high-end scherm en lage cd/m is niet te vinden.

Ook 60hz tegenover 144hz is gewoon te zien en veel rustiger aan de ogen, ook in Windows is het verschil te zien, ik pluk zo de hogere hertz schermen tussenuit als je ze op een rij zet waarbij ik niet weet welke 60hz is en welke hoger zijn.
Datacommunicatie met licht stond in 1985 ook al in de Electuur. Er was geloof ik een schakeling waar je spraak over een paar km te versturen.
De techniek is volgens mij ook nooit helemaal weg geweest, maar vooral gebruikt voor point to point communicate over grotere afstanden.
Met zo'n geschiedenis lijkt het me juist een techniek voor het vrije veld of grote open ruimtes: je haalt met een zichtlijn wel de overkant van het stadion.
Nieuw is het in de basis uiteraard niet. We hadden in de jaren ‘90 ook al IrDA, met veel lagere bitrates. Het zit ‘m hier gewoon in de nieuwe standaard en wellicht andere modolatietechnieken om de physical layer sneller en robuuster te maken.
Dit is natuurlijk heel cool spul en zo, het verbaast me alleen dat ze zich zo concentreren op de zeer korte afstand waar bluetooth en wifi op dit moment heer en meester zijn.
Verbaast het je? Hoeveel mensen gebruiken nog die oude technologie? Zelfs mijn smarttvbox gebruikt bluetooth voor de afstandsbediening.
Je gaat toch iets ontwikkelen voor een markt die commercieel interessant is?
een paar KM ? 8)7
Daar wil ik wel over lezen
nog nooit over fiberverbindingen gelezen?
Het is twintig jaar terug, en ik heb het ook onthouden omdat de claim 2km was. Maar als je ziet met wat voor een middelen je 200 meter kunt overbruggen: https://nl.wikipedia.org/wiki/Fotofoon
Had ik nog nooit over gehoord.
(tip: de Engelse wiki bevat meestal véél meer info)
https://en.wikipedia.org/wiki/Photophone
Infrarood werd door de nazis al gebruikt voor hun slimme raketten
Uitspraak 'Laai-faai' want 'Liefie' gebruik ik al voor m'n vriendin.
Met je liefie heb je een stabiele, en met je LiFi een knipperlichtrelatie :)
Dan is “ik maak het uit” toch wel heel verwarrend..
En voor je vrouw? :+
Oh, die leest dit toch niet. :)
Dan is het nu wachten op DiFi, want dan ben je alles kwijt!
Hey LiFi m'n pc ziet u graag
Ik heb sowieso nooit gesnapt dat we in Nederland Wie-Fie zijn gaan zeggen, terwijl de rest van de wereld Wai-fai zegt. Ik zeg altijd consequent Wai-Fai en wordt dan raar aangekeken. Hopelijk gaan we dus straks inderdaad niet Lie-Fie zeggen... :)

Bijzonder is wel:
Hi-Fi: High Fidelity
Wi-Fi: wordt van ontkend dat dat Wireless Fidelity betekent
Li-Fi: is dan weer wel Light Fidelity
Doet me denken aan de begintijd van de TV, waarin ik met een maat van me met een infrarood afstandbediening in de wijk rondliep en van buiten iemands huis stiekem hun TV uitzette of van kanaal wisselde. }>
Dat lijkt me bij deze techniek ook een punt van zorg(?)
Net hetzelfde als bij wifi ga je bij lifi ook altijd zorgen dat je een geëncrypteerde verbinding hebt.
Helaas is dat bij WiFi ook niet altijd het geval.
met dezelfde logica zou ik op uw router kunnen surfen :X
Hoewel dit natuurlijk een veel geavanceerder systeem is, doet het mij toch een beetje denken aan de oude infrarood muizen en toetsenborden. (Maar ook oude Nokia's om snake te multiplayeren) Als je even de LoS onderbrak kon je schelden :)

Aangezien het onwaarschijnlijk de wifi en 5g zal vervangen, verwacht ik dat integratie in consumentenproducten wel heel lang zal duren: het kost meer zonder dat het de consument wat oplevert. Niet bepaald iets waar fabrikanten en consumenten blij van worden. Ik vraag me wel af in hoeverre het geschikt is in grote massa's zoals collegezalen waar het wifi of 4g netwerk geregeld overbelast is.
Het zal 5g zeker niet volledig vervangen, maar ik zie wel mogelijkheden voor de communicatie tussen zendmasten onderling. Hoog boven de grond is de kans dat de zender en ontvanger elkaar zien immers het grootst, tenzij er een hoog gebouw tussen staat natuurlijk, maar er staan inmiddels genoeg masten om hier omheen te kunnen.
Maar als je die LoS al hebt, waarom niet een directionele radioverbindingen?
Hoge gebouwen, bomen, regen, sneeuw, mist... ik zie niet in hoe dit buiten goed zou kunnen werken.

Bij mij thuis vraag ik mij af hoe ik het systeem van data verbinding kan voorzien. Ik kan geen kabels trekken in huis omdat de leidingen niet mee willen werken en over het stroomnetwerk heb ik zoveel storing dat er niets van het signaal over blijft.

Enige wat ik kan bedenken is dat dit systeem vanuit het trappenhuis de wireless verbinding in mijn huis kan regelen, beter dan de opstelling WiFi mesh netwerken. Het systeem kan dan de data vanuit de router steeds naar elke verdieping brengen en dan via WiFi verder op die verdieping.

[Reactie gewijzigd door SunnieNL op 16 september 2019 07:35]

Zendmasten onderling, zeker de grote/hoge die jij beschrijft zijn quasi altijd bekabeld verbonden, simpelweg omdat de BW en reliability eisen veel te hoog zijn voor enige wireless verbinding. LiFi zal daar niets aan veranderen, je wilt niet dat een area geen internet heeft, al is het maar 5s, omdat een kind met een vlieger speelt tussen twee masten in. Bovendien bevinden dit soort masten zich enkele 100en meters tot enkele kilometers uit elkaar (afhankelijk van densiteit), veel meer dus dan de 3m in dit artikel beschreven.

Zogeheten microcells/picocells/nanocells hebben dan wel weer met regelmaat een wireless backhaul, maar die zitten dan weer vaak op plekken waar je niet van die LoS (al dan niet met reflectie) kan uitgaan.
Zendmasten onderling, zeker de grote/hoge die jij beschrijft zijn quasi altijd bekabeld verbonden
Die masten staan over het algemeen op plekken waar geen daken beschikbaar zijn en dat zijn ook de plekken waar vaak geen internet kabel beschikbaar is en een microgolf trommel gebruikt moet worden. De reliability van een straalverbinding doet op zich niet onder t.o.v. die van een kabel.
Vroeger ook wel vaker een Sony Ericsson telefoon naast de laptop liggen gehad met de oogjes naar elkaar toe om even wat data over te zetten of een verbinding over gsm data of later gprs te maken. Was ook bizar traag, maar dat was ook waar ik hier aan moest denken.
Verdwijnt er met de introductie van WiFi 6 -en daarmee Spacial Frequency Reuse- niet het enige voordeel van Lifi als sneeuw voor de zon?
Security? Je moet in line of sight zitten (letterlijk), anders werkt het niet. Waar je met wifi wel beaming hebt, maar het signaal nog steeds radiaal te benaderen is.

Tevens kunnen er situaties zijn waar tussenliggende machines of apparatuur zowel ethernet als wireless door verstoord kunnen worden. Denk aan zware electro motoren of hoog spanningsleidingen. Genoeg scenario’s waar dit van toepassing kan zijn.

Sinds het begin (zie nu pas dat het het zelfde filmpje is 8)7 ) heeft deze techniek me al geboeid, ik ben erg benieuwd naar andere toepassingen

(Edit: sorry, begreep je punt niet goed. Dit heeft er niks mee te maken, anders dan dat er nog genoeg andere voordelen zijn)

[Reactie gewijzigd door McBrown op 16 september 2019 07:32]

Je hebt met lifi geen LoS nodig zoals in het artikel staat. Indirect via reflectie is een mogelijkheid al is het signaal dan zwakker. Daarnaast spreken we vandaag nog altijd in afstanden van enkele meters. Ook niet echt een groot voordeel dus.
True, maar het is al moeilijker van buiten een bepaalde ruimte op te pikken. Je houdt altijd de mogelijkheid om fysieke barrières te plaatsen om zelfs dat te voorkomen (gordijnen e.d.)
Ben benieuwd hoe huisdieren reageren op het voor het menselijk oog onzichtbare licht dat lifi uitstraalt. Kunnen ze wel eens heel erg onrustig van worden en is wellicht alleen al daarom niet echt een optie voor gebruik in een woonomgeving.
Welke golflengte denkt u dat 'huisdieren' (welke?) kunnen zien en wij niet?
Onderzoek reeds gelezen (de bron) Men heeft getest met lenzen van dode dieren en daarom spreekt men er van 'may see ..."
Ik lees echter niets over 'onrustig worden' ?
Ook stelt Signify dat de techniek zeer geschikt is voor plekken waar gevoelige informatie wordt uitgewisseld, omdat het signaal alleen op te vangen is als het ook zichtbaar is en omdat een dongle is vereist om het versleutelde signaal op te vangen.
Ai. Het is dus wachten op iemand die met een telescoop/verrekijker/camera toch het signaal op kan vangen. We zijn juist bezig in de industrie om over te stappen op zero trust networks en dan worden er dit soort aanbevelingen gedaan. Als je gevoelige data uitwisselt moet je het versleutelen. Elk ander middel is vragen om problemen.
Tuurlijk blijft versleuteling relevant, dit is enkel de link-laag in een netwerk.
It should be understood that the existing security protocols for encryption and authentication can be leveraged in LiFi systems to provide even more secure wireless systems.
source

[Reactie gewijzigd door McBrown op 16 september 2019 07:01]

WiFi signalen kun je nu toch ook al heel makkelijk onderscheppen? Kwestie van een goede encryptie.
Het punt van Signify is dat het niet door muren heen kan. En in die zin minder eenvoudig te onderscheppen is als wifi. Dus als er onverhoopt toch een lek in de gebruikte encryptie blijkt te zitten, dan is het nog steeds moeilijker te onderscheppen.

Als je dit in een ruimte met ramen toepast, dan moet je er inderdaad wel voor zorgen dat die specifieke golflengte niet door die ramen wordt doorgelaten. Anders heb je mogelijk hetzelfde probleem als met wifi.
Als je gevoelige data uitwisselt moet je het versleutelen. Elk ander middel is vragen om problemen.
'Security through obscurity', wat die suggestie van Signify effectief is, is een handig hulpmiddel om de mogelijke aanvalshoeken in te perken. Dus in die zin is het wel nuttig; maar het is inderdaad niet op zichzelf een volledige bescherming.
Ligt aan de muur. Ik heb een paar muren met gaten naar de andere kant, haha.
Maar het punt is duidelijk.

Licht wordt al jaren gebruikt voor "beveiligde" datacommunicatie, bijvoorbeeld bij conferentiesystemen. Zelfde theorie: deur dicht en niemand kan meeluisteren.
Er staat letterlijk in je quote:
om het versleutelde signaal op te vangen
Wat is het probleem? Wat voor ‘aanbevelingen’?
Je hebt gelijk. Het was vroeg. :z

Ik reageerde vooral op de suggestie die werd gewekt, ook icm het voorbeeld van de cockpit, dat de beperkte reikwijdte van het signaal voldoende was voor beveiliging. Mijn punt was dus dat encryptie voldoende zou moeten zijn en dus het beperkte bereik geen rol speelt.
Wie zegt dat dit niet versleuteld gebeurd? Het gaat hier alleen om laag 2, de data link laag. Het voordeel van deze techniek is dat je heel gemakkelijk kunt voorkomen dat kwaadwillenden toegang krijgen. Het werkt bijvoorbeeld niet door een muur heen.
Deleted

[Reactie gewijzigd door Eustace op 16 september 2019 09:16]

Naast de vroege uren, is het ook redelijk gemakkelijk om een verrecamerascoop te blokkeren. Dat doe ik dagelijks met een lapje stof voor het raam :)
Zeer intressant onderwerp, iemand bekend of dit al op de huidige telefoons is uitgerust?
Nee, en dat zal nog wel even duren. Het staat echt nog in de kinderschoenen.
"In plaats van met radiosignalen werkt LiFi met licht."
Dus eigenlijk zou het huidige WiFi RaFi moeten heten en vallen zowel RaFi als LiFi onder de term WiFi.

En gelijk de nieuwe standaard waarbij je alleen met je zelf kan communiceren: SelFi
LiFi is niets anders dan een marketing term, die in wil haken op de term WiFi. Het betekent niets.
.. en eigenlijk was WiFi zelf ook vooral een term die "lekker bekte" omdat die klonk als "HiFi"...

[Reactie gewijzigd door MeMoRy op 16 september 2019 13:59]

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Electronic Arts

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True