Door Arnoud Wokke

Redacteur

Het eerste enthousiasme voorbij

Imago smartphones en apps verandert

In negatief daglicht

Jarenlang, tot eind 2016, heb ik elke week op een landelijke radiozender een paar apps besproken waar veel mensen wat aan zouden hebben. Dat is geen toeval; het was een tijd waarin velen op zoek waren naar handige apps en zich geen zorgen maakten over de gevolgen van appgebruik. Nu is het je lastig voor te stellen dat radiozenders een dergelijke rubriek zouden verzinnen. Sterker nog, in de afgelopen maanden ben ik te gast geweest in twee podcasts om te praten over het verminderen van smartphonegebruik en afhankelijkheid van Google.

Het imago van de smartphone heeft grote deuken opgelopen. Er zou geen vernieuwing meer in zitten en daardoor zijn nieuwe toestellen hun aanschafprijs niet meer waard. Over die aanschafprijs gesproken: fabrikanten tikten dit jaar in de Benelux vaker de duizend euro aan. Onder meer de Samsung Galaxy Note 9, Oppo Find X en Huawei Mate 20 Pro hebben die adviesprijs, maar ook Apples iPhone XS en XS Max komen boven die psychologische grens uit.

Premium smartphones hoge prijzen

Dat imago speelt niet alleen in de Benelux; de ontbrekende 'wow'-factor is een wereldwijd fenomeen en speelt nu al een paar jaar. Toestellen met nieuwe functies en uiterlijke kenmerken als de iPhone X en Samsung Galaxy S8 vorig jaar konden dat tij niet keren. Daarnaast is het updatebeleid verbeterd, wat voor veel mensen de noodzaak om een nieuw toestel aan te schaffen heeft verminderd. Het gevolg is een markt die verzadigd is, omdat er geen gebruikers meer bij komen en omdat bestaande gebruikers langer met een toestel doen. De smartphonemarkt zal in het komende jaar trucs uit de oude doos halen om gebruikers over te halen: nieuwe vormen voor smartphones, namelijk met vouwbaar scherm, en 5g, een netwerktechnologie die eigenlijk nog niet helemaal klaar is en die volgend jaar beperkt zal werken.

Die oude wijn in nieuwe zakken zal vermoedelijk geen lange rijen voor telecomwinkels veroorzaken. Het is een logische trend; onze relatie met smartphones is niet heel anders dan een relatie met je geliefde; in het begin wil je de hele tijd samen zijn en ben je misschien stapelverliefd, maar later stabiliseert zich dat en is het ook oké om dingen voor jezelf te doen. Veel mensen zijn die eerste fase voorbij en geen netwerktechnologie zal dat veranderen.

Grote bedrijven op de smartphonemarkt hebben ook zelf te maken met een verslechterend imago. Apple ontspringt die dans grotendeels. Wel is het onderhevig aan dezelfde trend als iedereen; het is een kapitalistisch bedrijf en aandeelhouders willen omzetgroei zien. Omzet is aantal verkochte exemplaren maal de aanschafprijs. Als het aantal verkochte exemplaren niet groeit, moet de prijs dus omhoog om groei te veroorzaken. Desondanks lijkt het dat er een grens is bereikt. Uit veel bronnen komen aanwijzingen dat iPhones dit jaar minder goed verkopen dan in vorige jaren. Dat bewijst nog niets, maar het zou erop kunnen duiden dat veel mensen de hoge prijs niet zomaar willen neertellen.

Sundar Pichai voor het Amerikaanse Congres Bron: Wired

Waar Apple vooral een imagoprobleem heeft rondom prijs en gebrek aan vernieuwing, gaan de problemen voor Google en Facebook veel verder. Beide verdienen geld aan advertenties en willen zoveel mogelijk data hebben, om zo gericht mogelijk advertenties te kunnen leveren. Dat is al lang bekend, maar staat nu meer in de spotlights dan voorheen.

Google-topman Sundar Pichai moest uitleg komen geven in het Amerikaanse Congres over de plannen om in China een gecensureerde zoekmachine te beginnen. Belangrijker nog: de Europese Commissie heeft Google gedwongen om maatregelen te nemen om concurrentie op Android mogelijk te maken. Zo zouden fabrikanten nu moeten betalen voor het gebruik van Google-apps en bovendien is het nu toegestaan om naast telefoons met Google-diensten ook exemplaren zonder die diensten als Play Store en Maps uit te brengen. Dat mocht voorheen niet.

Apple en Google hebben beide onderkend dat er veel behoefte was aan manieren om de schermtijd op apparaten met hun besturingssysteem te beperken. Daarom kwamen ze beide dit jaar met manieren daarvoor. Google noemt het Digitaal Welzijn en heeft het in Android 9.0 Pie gezet. Er zit een dashboard in en manieren om gebruik per app of van het apparaat te beperken. Ook is het mogelijk om de hele telefoon vanaf een bepaalde tijd van de dag in monochrome modus te zetten. Apple noemt het Schermtijd. Daarmee kunnen gebruikers timers instellen op apps of categorieën van apps, naast het dashboard. Ook is er de optie voor een Apparaatvrije Tijd om bijvoorbeeld nachtrust te bevorderen. Schermtijd is bovendien handig voor ouders om de schermtijd van kinderen te beheren. Dan zijn de limieten minder makkelijk te omzeilen dan wanneer je de limieten bij jezelf instelt. Veel ouders zullen Apple dankbaar zijn dat die functie erin zit.

Facebook, dat met eigen apps, en die van WhatsApp en Instagram een grote rol speelt op het overgrote deel van de smartphones, had een beroerd jaar. Oprichters van Instagram en WhatsApp gingen weg, Facebook zelf kampte met talloze schandalen, onder andere rond databedrijf Cambridge Analytica. Maar er waren er meer, zoals het laten uitlekken van privéfoto's, het verspreiden van clickbaitartikelen als pr-campagne, het bestaan van privé-api's met meer toegang voor bepaalde bedrijven, het gesjoemel met videoviews, het tóch gebruiken van data van videobelapparaat Portal voor advertenties en zo kunnen we nog even doorgaan.

Logisch dus dat gebruikers ervoor kiezen om weg te gaan, in elk geval bij Facebook. In het afgelopen jaar kwamen er diverse cijfers naar buiten waaruit is af te leiden dat het enthousiasme voor het sociale netwerk afneemt. Veel mensen delen toch al liever iets met een kleine groep bekenden dan met de wijde wereld. Facebook staat bekend als advertentieplatform en Twitter als plek waar bekende mensen veel modder over zich heen krijgen: geen positief imago dus.

In de Benelux is helemaal breken met Facebook lastig. Instagram is voor miljoenen gebruikers belangrijk en WhatsApp is voor een groot deel van de bevolking essentieel. Je zou voor sociale media kunnen proberen over te stappen op Snapchat, maar voor chatten op mobiel is er momenteel geen concurrent met veel aantrekkingskracht. Dat leidt tot berusting, iets waar Google ook mee te maken lijkt te hebben. Het is iets wat nauwelijks onderzocht is en misschien lastig te kwantificeren. Veel mensen lijken mobiele diensten van Google en Facebook wel te gebruiken, maar er is weinig liefde voor te vinden. Het is voor veel mensen, zo lijkt het, 'een moetje' geworden.

Een andere grote trend is dat er stemmen opgaan om grote techbedrijven op te breken. De juridische hoogleraar en bedenker van de term 'netneutraliteit' Tim Wu pleit in zijn dit najaar verschenen boek The Curse of Bigness voor het opsplitsen van bedrijven als Facebook, Amazon en Google, omdat ze door hun grote politieke en maatschappelijke invloed een bedreiging vormen voor de democratie. Hij ziet voor zich dat Android loskomt van zoekmachine Google bijvoorbeeld en dat WhatsApp en Instagram weer op eigen benen moeten staan. Op de lange termijn zou het bestaan van zulke grote techbedrijven innovatie in de weg staan. Echte vernieuwing komt vaak van buiten. De smartphonemarkt is daar zelf een voorbeeld van; Apple en Google waren ooit buitenstaanders in een markt die door Nokia, BlackBerry en Microsoft werd gedomineerd.


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone SE (2022) LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S22 Garmin fēnix 7 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2022 Hosting door True

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee