Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Wouter Tinus

Serverduel: Xeon Woodcrest vs. Opteron Socket F

Post mortem: Netburst

Intels Netburst-architectuur is bijna zijn hele levensloop onderwerp van controverse geweest. De eerste iteratie - de Pentium 4 'Willamette' - werd op 20 november 2000 geïntroduceerd op snelheden tot en met 1,5GHz. Dit beloofde een grote sprong te worden boven de 1,0GHz van de Pentium III 'Coppermine' en de 1,2GHz van de Athlon 'Thunderbird', maar al snel kwam de wereld er achter dat de kloksnelheid niet meer het hele verhaal vertelde: de prestaties van de nieuwe chip stelden teleur en bovendien was het zowel voor Intel als voor de klant een dure grap. De Willamette-core was meer dan twee keer zo groot als zijn voorganger en kon alleen maar gebruikt worden in combinatie met het schaarse en dure Rambus RDRAM-geheugen. Een vroegtijdige wissel in sockets van 423 naar 478 pinnen hielp ook niet om de populariteit te vergroten.

Iets meer dan een jaar later - op 7 januari 2002 om precies te zijn - verscheen de tweede generatie Netburst met de codenaam 'Northwood'. In deze periode werden de kreukels van Willamette weggestreken, onder andere door de introductie van chipsets met ondersteuning voor DDR-geheugen, HyperThreading, een groter L2-cache en bredere acceptatie van de SSE2-instructies. Intels strategie om voor hoge kloksnelheid te gaan begon zelfs goed te werken: toen de voorsprong in frequentie tegen het einde van het jaar toenam tot meer dan 800MHz werd AMD diep de rode cijfers in gedreven. Eén probleem was er echter nog wel: het stroomverbruik was rap aan het stijgen. Northwood begon op 2,0GHz met een TDP van 54,3 watt, maar tegen de tijd dat de 3,06GHz bereikt werd was dit al opgevoerd tot 81,8 watt. Naar huidige maatstaven lijkt dit niet veel, maar destijds was het een record.

Intel processors van Willamette tot en met 65nm dual-core

Gelukkig was er een oplossing voorhanden, althans, dat geloofde men destijds. De overstap van 130nm- naar 90nm-productie zou het stroomverbruik weer terug moeten brengen, genoeg om een verdere groeispurt richting 5,0GHz mogelijk te maken. De derde generatie Pentium 4 - codenaam 'Prescott' - was de core die dit had moeten doen, en was daarop al voorbereid door een lange pipeline van 31 stappen. Op dat moment ontplofte de Netburst-motor echter: door een onverwachte hoeveelheid lekkage vanuit de kleinere transistors bleef de beoogde stroombesparing uit. Hoewel dit voor alle chips (dus ook die van concurrenten) tot op zekere hoogte een rol speelde, was de Pentium 4 in het bijzonder kwetsbaar voor dit effect. Hogere kloksnelheid vereist namelijk meer activiteit van de transistors en hogere spanning, wat meer lekkage veroorzaakt. Het effect versterkt zichzelf bovendien op een kwadratische manier: als de chip warmer wordt lekt er nog meer stroom weg.

De gevolgen voor Intel waren groot. Toen de Prescott op 2 februari 2004 werd uitgebracht wist de nieuwe core geen verbetering in prestaties of zuinigheid te brengen. Het verzet van klanten tegen nog warmere processors was de doodsklap: ondanks redelijk succes om het ontwerp gedurende zijn levensloop zuiniger te maken konden de doelstellingen simpelweg niet gehaald worden. Dit gebeurde voor Intel zo ongeveer op het meest ongunstige moment dat maar denkbaar was: AMD had een paar maanden eerder de Athlon 64 geïntroduceerd en daarmee een sterk antwoord op Northwood neergezet, zowel op het gebied van prestaties als dat van zuinigheid. Zonder hogere kloksnelheid om naartoe te vluchten was de Pentium 4 een makkelijke prooi geworden, en dus moest Intel toekijken hoe zijn voorsprong als sneeuw voor de zon wegsmolt.

Barret smeekt om vergiffenis
Intels toemalige CEO op zijn knieën om excuses aan te bieden voor het niet halen van de 4GHz

Achteraf praten is natuurlijk altijd makkelijk, maar het duurde daarna toch nog even voor het bedrijf accepteerde dat het Netburst-idee een doodlopend pad was. Op 8 mei 2004 ging de kogel door de kerk: men kondigde aan dat twee toekomstige generaties van de Pentium 4 (codenamen Tejas en Nehalem) waren geannuleerd, en dat men 'iets anders' ging doen met 'dualcore'. Geruchten waren talrijk, maar de optie om verder te bouwen op het ontwerp van de Pentium M was direct een van de meest populaire theorieën. De mobiele processor werd al een paar jaar onafhankelijk van Netburst ontwikkeld door een team in Haifa, Israël. Ondanks het feit dat hij niet specifiek voor desktops - laat staan servers - gebouwd was, wist hij toch indrukwekkende prestaties neer te zetten. In tegenstelling tot de Amerikaanse teams die met Pentium 4 bezig waren, hadden de Israëliërs bovendien de valkuilen van het alsmaar stijgende verbruik weten te ontwijken.

Al voor het ontsporen van de Pentium 4-ontwikkeling stond er een zuinige 64-bit, dualcore Pentium M op de planning met de codenaam Merom. De ontwikkeling van deze chip is volgens onbevestigde verhalen al in 2002 begonnen. Toch duurde het tot 9 april 2005 voor officieel bevestigd werd dat de Merom twee broertjes had gekregen: Conroe voor desktops en Woodcrest voor servers. Samen werden ze ook wel de NGMA genoemd: Next Generation Micro-Architecture. Weer bijna een jaar later - 9 maart jongstleden - werd de definitieve naam voor de nieuwe architectuur wereldkundig gemaakt: Core. Op de volgende pagina's zullen we bekijken welke verbeteringen deze te bieden heeft.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone 13 LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S21 5G Apple iPad Pro (2021) 11" Wi-Fi, 8GB ram Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True