Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Olaf van Miltenburg

NieuwscoŲrdinator

'Rekenautomaat' Electrologica X8

Computerglorie van de Lage Landen

De weg naar het museum

Ondanks alle innovativiteit was de X8 geen succes. Er werden er nog geen twintig besteld. Van de geplande serie van X2, X3, X4 en X5 kwam toen niets meer terecht en het bedrijf uit Rijswijk kwam in financiŽle problemen. “We konden de concurrentie met de IBM 360-serie niet aan. Ik werkte nog niet zo lang bij Electrologica toen we te horen kregen dat Philips alle aandelen had overgenomen”, vertelt Volkers. “Aanvankelijk ging het werk gewoon door. Philips maakte in Apeldoorn de P1000. Op een gegeven moment werden in Rijswijk randapparaten voor die machine gemaakt. Toen heb ik daar nog voor geprogrammeerd.”

De Electrologica X8 is niet helemaal in de vergetelheid geraakt. Bij de universiteit in het Duitse Kiel stond nog een volledig systeem. De Stichting Electrologica heeft dit naar Nederland gehaald en gerestaureerd, waarna het een tijd bij de Hogeschool Arnhem Nijmegen heeft gestaan. De stichting nam contact op met Rijksmuseum Boerhaave in Leiden om het systeem op te laten nemen in de collectie. Daar is het sinds 15 december vorig jaar te bezichtigen.

Computer (introductiejaar) Trommelgeheugen (woorden/grootte) Ringkerngeheugen
(woorden/grootte)

ARRA II, 1953 1024 / 30bit
Armac, 1956 3584, 34bit 512 (64 vrij te gebruiken), 34bit
EL-X1, 1958 32.768, 27bit
EL-X8, 1965 256.144, 27bit

Tweakers Magazine

Een variant van dit artikel verscheen eerder in het Tweakers Magazine, dat elke twee maanden wordt verstuurd naar alle Hero- en Elite-abonnees. Wil jij dit soort artikelen ook als eerste lezen en daarnaast profiteren van alle voordelen die een abonnement biedt, check dan de Aboshop voor meer info. Je bent al Hero-abonnee vanaf 3,75 euro per maand. Jullie steun wordt enorm gewaardeerd.

Lees meer

Reacties (77)

Wijzig sortering
Voor de geÔnteresseerden in oude elektronica:
In de EWI faculteit (tegenwoordig EEMCS) van de TUDelft is een klein museum specifiek gericht op interessante ouderwetse elektronica. Je kunt er gewoon in lopen (gratis), maar op verzoek kun je ook een rondleiding krijgen.

http://studieverzameling.ewi.tudelft.nl/joomla/
Over die ponsbandjes:
Ik heb thuis nog een ponsbandenplakker liggen; een apparaatje om op nette wijze gebroken ponsbanden aan elkaar te maken. Daar zitten ook stukken ponsband bij zonder gaatjes; via een malletje en een prikker kun je met de hand dus een stukje code tussenvoegen, of herstellen.

Leuke toevoeging is dat de ponsband op zich gewoon (roze) papier is, en er dus ook gewoon met pen aantekeningen bij gezet kunnen worden. Niet leesbaar voor de computer, wel voor de operator.
Als je hier meer over wilt weten, lees dan het boek "Alles moest nog worden uitgevonden" van Cordula Rooijendijk", dat specifiek over de ontwikkeling van de Computer en IT in Nederland gaat. Ik heb het met erg veel plezier gelezen
Ik heb een zeer oude handleiding voor de ZEBRA: Zeer Eenvoudig Binair Raken Apparaat. Inderdaad verzon men in die tijd prachtige namen voor de apparaten.
In de jaren 70 kon je Algol 68 (de derde programmeertaal die ik leerde) internationaliseren, dus in plaats van IF - THEN - ELSE - FI had je ALS - DAN - ANDERS - SLA. :)

De geschiedenis van de informatica is inderdaad zeer interessant!
Weet je dat zeker van Philips? Want volgens mij kwam dat spul uit Wenen of zo. De PC's kwamen later uit Montreal. Wat in Nederland werd gemaakt waren de mainframes en mini computers. Mainframes waren de P1000 en P1400 begin jaren 70. Er was ook een blauwdruk voor een P2000 maar dat was niet de P2000 die je kent maar had de opvolger van de P1400 moeten worden. Die P2000 is er nooit gekomen omdat Philips toen ging samenwerken met 2 andere fabrikanten om gezamenlijk een mainframe te make die veel beter was dan die van IBM. Helaas is dat een drama geworden. In Eiserfeld (bij Siegen) werd daarna een fabrikant overgenomen, dat werden de P300¸400 en P450 kantoor computers. In Nederland (Apeldoorn) werd de opvolger mini computer P4000 ontwikkeld en gemaakt. Uit Frankrijk kwam de P800 serie die voor zover ik weet bijvoorbeeld dienst gedaan heeft bij sorteermachines van de PTT en industriŽle toepassingen. 2e helft 80 kwam de P9000 mini, ook uit Nederland en de laatste met echt eigen hardware. Daarna ging men inkopen (P9100 wat een Motorola VME machine was) of computer maken op basis van PC software. Toen Digital Equipment Corporation de Philips Computer tak overnam was het uit met Philips eigen computers. Je ziet, in dit verhaal komen de P2000 huiscomputer en PC niet voor, dat werd gezien als consumenten elektronica en vandaar dat de ontwikkeling daarvan plaats vond in Wenen en Montreal. Ze waren net zo Nederlands als de huidige Philips TV's.
Edit: Op WikiPedia zie ik dat Siemac uit Eiserfeld al eerder was opgenomen en dat er toch nog iets van die originele P2000 is geworden. Hier onder lees ik ook van mensen die er aan gewerkt hebben. Ik was vanaf 1986 in dienst bij Philips Computers dus die historie heb ik ook maar uit de overlevering...

[Reactie gewijzigd door pe1dnn op 16 mei 2018 23:07]

Philips experimenteerde ook. Dat waren PETER (Philips Experimentele Tweetallige Electronische Rekenmachine) en PASCAL (Philips Akelig Snelle CALculator). Vooral die laatste vind ik briljant gevonden!
Een interessante korte documentaire over Edsger Dijkstra van de Nederlandse TV is te zien op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=RCCigccBzIU
Jep, ze hebben een mooie collectie daar in Zwolle.

Ik zou zelf nog wel eens een eenvoudige computer met buizen willen hebben. Maar dat is natuurlijk een utopie. Vooral de Decatron en Thyratron gebaseerde machines zijn prachtig. Je kunt daar letterlijk zien welke bit een 1 of een 0 is.

Als alternatief heb ik deze Anita MK8 rekenmachine uit 1961 welke met ca 200 Thyratrons, een enkele Dekatron en een enkele transistor werkt. Je kunt hier ook elke ťťn en nul letterlijk zien door het oranje licht van de 200 thyratrons.
https://www.youtube.com/watch?v=6-qvtiqWens
Een ouder digitaal apparaat zal ik niet gaan vinden denk ik...

[Reactie gewijzigd door Proxxima op 16 mei 2018 14:26]

Bedankt voor het compliment :) Transistoren waren nog duur en vergeet niet dat een Thyratron tevens werkt als geheugen. Dat kan een enkele transistor niet. Een Thyratron kun je het beste vergelijken met een Thyristor van tegenwoordig. …ťnmaal ontstoken dan blijft deze geleiden totdat je de spanning er heel even vanaf haalt. In de opvolgende machine (MK12) zie je dat veel Thyratrons zijn vervangen door transistor flip-flop schakelingen.

Als je mijn filmpje over de Anita MK12 bekijkt dan zul je de achtergrond wel begrijpen.
https://youtu.be/dKAyLnBjS3Q

Die machine is een hybride waar echt alle techniek bij elkaar komt. Zowel DTL (diode transistor logica), de Dekatron als tienteller, Thyratrons en nog thermische buizen. Het was nog een taai ding om te repareren, maar ook die is gelukt :*)

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T (6GB ram) FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2018 Hosting door True