Door Henk-Jan de Boer

Symposium 'Alternatieve modellen voor auteursrecht'

Alternatief model: heffingensysteem

Het tweede alternatief dat aan de orde kwam, was een systeem op basis van heffingen. Deze constructie zou op verschillende manieren vormgegeven kunnen worden. Hugenholtz haalde het voorstel aan van de Amerikaanse professor Neil Netanel. In dat concept, dat peer-to-peerheffing wordt genoemd, komt er een wettelijke gebruikslicentie in combinatie met heffingen op digitale dragers, pc's, p2p-software en diensten van internetproviders. Dit idee is ontstaan uit de gedachte dat de groei van p2p-gebruik toch niet meer te keren is, dus dat de rechthebbenden dan beter kunnen zorgen dat ze nog een beetje compensatie krijgen. In zo'n heffingensysteem zou elk niet-commercieel gebruik van beschermde werken toegestaan zijn. Elke vorm van DRM zou dan verboden moeten worden, aangezien een dergelijke beperking niet strookt met de gedachte dat je door het betalen van al die heffingen een wettelijke licentie verkrijgt, dat wil zeggen, het recht om de werken vrij te gebruiken zolang dat maar niet voor commerciële doeleinden is.

De voordelen van een dergelijke constructie zitten hem voor een groot deel in de eenvoud. De kosten per heffing zijn laag, omdat er voor elke soort heffing een vast tarief wordt gerekend. Het is dus duidelijk en overzichtelijk wat er over welke zaken wordt geheven. Bovendien zijn de kosten van handhaving van auteursrechten in dit systeem erg laag, omdat er weinig handhaving meer hoeft plaats te vinden wanneer iedereen vrij gebruik mag maken van beschermde werken zolang men maar die heffingen betaalt. In het systeem van de p2p-heffing zoals Netanel die voor zich ziet, worden de vergoedingen uit de 'heffingenpot' direct afgedragen aan de auteurs in plaats van aan de muziekindustrie. Verder kan de 'zwarte markt' die in de afgelopen jaren ontstaan is op deze manier gelegaliseerd worden. Een ander groot voordeel van een heffingensysteem is het feit dat er geen privacyrisico aanwezig is zoals bij de DRM-constructie. Ten slotte ziet Hugenholtz het als een voordeel dat er een vorm van solidariteit wordt gecreëerd doordat iedereen die heffingen moet betalen.

De voor- en nadelen van een heffingensysteem op een rijtje

Veel van deze voordelen hebben echter ook een keerzijde. Hoewel de kosten per heffing laag zijn kost het wel veel moeite om per heffing de tarieven vast te stellen. Door de vaste vergoeding betaalt de gebruiker eigenlijk niet direct voor wat hij consumeert. Het kan dus zo zijn dat er in verhouding te veel of te weinig betaald wordt, iets dat bij toepassing van DRM minder snel zal spelen. Aan de solidariteit kleeft het nadeel dat ook mensen die nooit beschermde werken downloaden toch moeten betalen, iets dat al snel als onredelijk zou kunnen worden ervaren. Tegenover de lage handhavingskosten staan hoge administratiekosten, omdat steeds moet worden bijgehouden hoeveel er binnenkomt en vervolgens bekeken moet worden naar wie dat geld toe moet. Bovendien is het waarschijnlijk ondoorzichtig of de compensatiegelden wel bij de juiste rechthebbende terechtkomen. Verder wordt de 'witte markt' mogelijk ondermijnd door het legaliseren van de 'zwarte markt'.

Een algemeen praktisch bezwaar tegen een op heffingen gebaseerd systeem is het feit dat de wet niet toestaat dat er over pc's wordt geheven. Een heffing kan namelijk plaatsvinden op producten waarvan vaststaat dat deze bedoeld zijn voor het maken van inbreuk op auteursrechten. Het primaire doel van een computer is echter niet het schenden van dit recht. Er bestaat dus geen noodzakelijke relatie tussen het gebruik van een computer en het downloaden van beschermd werk, zodat een dergelijke heffing onmogelijk is. Verder zouden heffingen in bepaalde gevallen onterecht moeten worden afgedragen, aangezien bijvoorbeeld open-sourcesoftware of verjaarde werken al vrij verkrijgbaar zijn. Ten slotte zou er dubbel betaald worden wanneer iemand downloadt via een dienst als iTunes, maar toch op alle mogelijke manieren heffingen moet afdragen. Het is afhankelijk van het belang dat aan de verschillende voor- en nadelen wordt toegekend, of men kiest voor dit systeem. Hugenholtz meent dat DRM dan toch een aantrekkelijker optie is; Kamiel Koelman van de Vrije Universiteit betoonde zich voorstander van een heffingensysteem, maar erkende dat er geen overduidelijke winnaar is.


Google Pixel 7 Sony WH-1000XM5 Apple iPhone 14 Samsung Galaxy Watch5, 44mm Sonic Frontiers Samsung Galaxy Z Fold4 Insta360 X3 Nintendo Switch Lite

Tweakers is samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer onderdeel van DPG Media B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2022 Hosting door True

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee