Door Jonathan Brugge

Nieuwsposter/Frontpage-admin

Introductie Intel Centrino - een mobiel platform

Introductie

Intel Centrino aankondigingVandaag verloopt het embargo op de informatie over Intels nieuwe mobiele processor, voorheen bekend onder de codenaam Banias. Niet alleen de Banias wordt gepresenteerd, ook informatie over het platform dat de processor zal gebruiken wordt nu openbaar. Het is de eerste keer dat de processorfabrikant een CPU introduceert die vanaf het begin van het ontwerp gericht is geweest op de mobiele markt en het daarbij behorende lage energieverbruik. Tot nog toe vonden speciale versies van bijvoorbeeld de Pentium-serie na enige aanpassingen zoals SpeedStep hun weg naar laptops.

Intel maakt bij de introductie uitgebreid duidelijk dat het de Banias niet als een stand-alone oplossing wil presenteren, maar als een onderdeel van een groter platform dat Centrino is gedoopt. Fabrikanten mogen het Centrino-label pas gebruiken als ze alle onderdelen van het platform in hun product hebben zitten. Volgens de marktstrategen van Intel zijn consumenten in veel gevallen niet op zoek naar meer snelheid, maar naar een grotere mobiliteit: voor gemiddeld kantoorwerk zijn bijna alle moderne processors geschikt. Die mobiliteit moet worden bereikt door het verhogen van de tijd die de batterij meegaat en door het verminderen van het gewicht van laptops. Het gaat daarbij om drie verschillende producten, die hierna nog afzonderlijk besproken zullen worden:

  • De Banias-processor
  • De i855PM of de i855GM als chipset
  • Intels Pro/Wireless LAN

Intel citeert cijfers van onderzoeksbureau IDC dat beweert dat in 2004 maar liefst negentig procent van de mobiele pc's uitgerust zal zijn met Wireless LAN. De afgelopen jaren is het aantal verkochte laptops gemiddeld met ongeveer vijftien procent per jaar toegenomen, dus de belangstelling van Intel voor deze markt is te verklaren. Door alle belangrijke onderdelen in eigen hand te houden, kan de hardwaregigant ervoor zorgen dat elk onderdeel goed met de andere samenwerkt. Natuurlijk wordt er ook gehoopt dat fabrikanten graag Centrino willen gaan gebruiken en daarmee verplicht worden om zowel de CPU als de chipset als de netwerkcontroller bij één enkel bedrijf aan te schaffen. Het is dan ook de bedoeling dat Centrino een Intel-only zaak wordt, waar andere fabrikanten geen onderdelen voor leveren.

De concentratie op energiezuinigheid is ook in de benchmark-aanbevelingen terug te zien. Intel beveelt MobileMark 2002 en WebMark 2001 aan als testsuites. Deze programma's testen niet alleen de snelheid van een systeem, maar ook de tijd die de accu meegaat en nemen beide factoren mee bij het samenstellen van een eindscore. Intels doel is om het op termijn mogelijk te maken een systeem gedurende een hele werkdag, acht uur lang, te kunnen gebruiken zonder dat een stroombron hoeft te worden opgezocht. Duidelijk is dat dat ook met Centrino niet gehaald zal worden, maar de nieuwe systemen moeten afhankelijk van de kwaliteit van de accu en van het stroomverbruik van de andere onderdelen wel een eind kunnen komen.

Banias

In het hart van Centrino bevindt zich de processor: Banias. Volgens Intel is deze processor van de grond af ontworpen als mobiele processor, maar veel sites lijken het erover eens dat er nog altijd delen van de Pentium III en de Pentium 4 in verwerkt zijn. Dat hoeft natuurlijk geen probleem te zijn en het lijdt geen twijfel dat de nieuwe processor op belangrijke punten verschilt van zijn familiegenoten. Bijna al deze verschillen zijn bedoeld om het energieverbruik terug te dringen, wat heeft geresulteerd in een verbruik van minder dan één watt bij normaal gebruik.

Voor het grote publiek zal de Banias de naam Pentium M krijgen. Daarmee zet Intel de Pentium-lijn dus ook door op notebookgebied, waar nu al de PIII-M en de P4-M verkrijgbaar zijn. De processor wordt geïntroduceerd op kloksnelheden van 1,3GHz, 1,4GHz, 1,5GHz en 1,6GHz. Voor speciale toepassingen zullen net als bij de andere processorlijnen aparte versies verkrijgbaar zijn. De low-voltagevariant betreedt de markt op 1,1GHz, zijn ultra-low-voltage tegenhanger moet het doen met 900MHz. Al deze snelheden zijn de maximale: de Pentium M beschikt over een nieuwe versie van SpeedStep om het aantal kloktikken per seconde te veranderen.

De relatief lage kloksnelheid plaatst Intel voor een duidelijk probleem. Jarenlang heeft de marketingafdeling van het bedrijf aan het publiek duidelijk proberen te maken dat gigahertzen welhaast zaligmakend zijn, maar nu moet de klant ervan worden overtuigd dat ook een processor die het met een lagere kloksnelheid moet doen een prima CPU kan zijn. Navraag leert dat Intel meent dat het product op een heel andere markt is gericht dan de processors met hogere kloksnelheden en dat er daarom weinig problemen worden verwacht. Daarnaast lijken consumenten meer geïnteresseerd in batterijduur dan in snelheid en dat is dan ook het punt waarop de reclame van Intel zich zal richten. Toch is het duidelijk dat Intel hier nog moeite zal moeten doen om de consument te overtuigen van de snelheid van de Pentium M. Er zijn geen aanwijzingen dat er net als bij concurrent AMD gebruik zal worden gemaakt van een rating voor de processors.

Het interessantst aan de Banias zijn natuurlijk de technische specificaties en de snelheid die gehaald wordt. De processor wordt op basis van een 130-nanometerprocédé gebakken en beschikt over 77 miljoen transistoren. Deze onderdelen zijn gehuisvest op een core van ongeveer 100 vierkante millimeter, waarbij de 1MB grote L2-cache een prominente plaats inneemt. Ook de L1-cache is met 32kB voor code en 32kB voor data groter dan bij de Pentium III en de Pentium 4. Het voordeel van een grote cache en een vrij klein rekendeel is dat het stroomverbruik relatief laag blijft: L2-cache verbruikt minder energie dan andere delen van de processor. Het is dus met het oog op de warmteproductie handig om het rekendeel klein te houden en de snelheid die daarmee verloren gaat terug te winnen door meer cache toe te voegen. Ook is op de die ondersteuning voor SSE2 te vinden, waarmee ook de Pentium 4 is uitgerust.

De core van de Pentium M, met duidelijk zichtbaar de grote hoeveelheid L2-cache.

De Pentium M maakt gebruik van een 400MHz bus die gewijzigd is om zuinig met energie om te springen. Het komt er op neer dat alle verbindingen via de bus in principe uit staan en dus geen energie verbruiken, tot op het moment dat de processor data gaat zenden of ontvangen. Op dat moment wordt een extra deel van de bus ingeschakeld. De L2-cache werkt op een gelijksoortige manier: in de 8-way associative cache is elk pad verdeeld in vier delen, waardoor de 1MB cache in 32 delen wordt verdeeld. Elk van deze delen kan in- of uitgeschakeld worden al naar gelang de hoeveelheid data die bewaard moet worden. Ook beweert Intel in de sheets dat lekstromen verminderd zijn in de L2-cache van de Pentium M.

De meest efficiënte manier om minder energie te verbruiken is nog altijd om op een lagere kloksnelheid te gaan werken. De Banias ondersteunt dan ook het dynamisch verlagen van de kloksnelheid. De huidige mobile-versie van de Pentium 4 maakt daarbij gebruik van SpeedStep, dat het mogelijk maakt om de kloksnelheid te halveren op momenten dat dat nodig is. Een switch tussen die twee modi kost ongeveer 250 microseconden, tijd waarin de processor geen gegevens verwerkt. PowerNow! van concurrent AMD ondersteunt al enige tijd het wisselen tussen meerdere frequenties, in stappen van honderd megahertz.

De Pentium M breidt SpeedStep uit, zodat het mogelijk wordt om met meerdere niveau's te werken. De ondersteuning daarvoor is deels in de hardware, deels in de software verwerkt. De minimale en maximale kloksnelheid zijn on-die vastgelegd, de software kan tussenliggende snelheden kiezen om een balans te vinden tussen snelheid en energieverbruik. Overigens bedraagt de minimale snelheid bij alle modellen 600MHz, wat vermoedelijk betekent dat het LV-model en het ULV-model niet tot hun halve kloksnelheid zullen terugschakelen. Een voor SpeedStep belangrijke verandering is de introductie van IMVP IV. De afkorting staat voor 'Intel Mobile Voltage Positioning', een apparaat dat ook nu al in mobiele processors is te vinden. De IMVP kan van de processor bericht krijgen over de huidige workload, waarna de snelheid en de daarbij benodigde spanning over de core gewijzigd worden.

Naast energiebesparende wijzigingen zijn er ook veranderingen die de snelheid moeten vergroten. De meest genoemde is 'micro-ops fusion'. Dit is een methode om verschillende assembler-operaties efficiënter uit te voeren. Intel beweert dat het aantal micro-ops met meer dan tien procent afneemt, al mag worden aangenomen dat dat alleen in gunstige situaties gehaald zal worden. Er is nog niets bekend over het gebruik van deze techniek in desktopprocessors, maar op het eerste gezicht lijkt zoiets zeker tot de mogelijkheden te behoren.

Naast micro-ops fusion zal de Pentium M beschikken over een branch prediction unit die twintig procent minder foute keuzes maakt. Het is echter niet duidelijk met welke processor er vergeleken wordt, dus over de kwaliteit van de branch prediction kan nog weinig gezegd worden. Een laatste IPC-verhogende maatregel is de toevoeging van een dedicated stack manager: een apart onderdeel op de processor dat ervoor zorgt dat de rekeneenheden zich niet hoeven te vermoeien met het verplaatsen van de stack pointer.

Chipset en WiFi

*De i855 chipset

Samen met de Pentium M doet ook de i855 zijn intrede, Intels northbridge voor het mobiele platform. De bijpassende southbridge draagt de naam ICH4-M, waarbij de 'M' aangeeft dat het hier om de mobele versie gaat van de bekende ICH4. De southbridge biedt ondersteuning voor twee IDE kanalen en maakt gebruik van ATA-66 of ATA-100. Ondersteuning van ATA-133 is niet aanwezig en nog minder noodzakelijk dan het in desktopcomputers is, aangezien de snelheid en omvang van laptopschijven voorlopig niet bij de grenzen van ATA/100 zullen komen.

Andere features van de ICH4-M zijn de ondersteuning voor zes USB 2.0-poorten en geïntegreerd geluid. Normale aansluitingen zoals een PCI-bus zijn ook aanwezig, waaraan ook de hieronder nog te behandelen draadloze netwerkverbinding gekoppeld wordt. Voor de liefhebbers is ook een modem aanwezig.

De noordelijke wederhelft van de ICH4-M draagt de naam i855 en is in twee smaken verkrijgbaar: gekozen kan worden voor een uitvoering met of een versie zonder geïntegreerde grafische core. De eerste draagt de naam i855GM en was voorheen bekend onder de codenaam 'Odem', de tweede is de tot nog toe als 'Montara-GM' bekende i855PM. Deze laatste beschikt over een AGP4x-verbinding om grafisch werk te laten verrichten. De geïntegreerde videocore van de i855GM is overigens duidelijk niet bedoeld voor meer dan kantoorwerk: hoewel Intel aangeeft dat de core '1,8 keer sneller is in 3D' (vermoedelijk in vergelijking met de i830), tonen tests van Tom's Hardware Guide aan dat de grafische oplossing zich nog altijd niet kan meten met een externe kaart. Evenals de i830 biedt de i855GM de mogelijkheid om twee VGA-aansluitingen te gebruiken.

De i855GM, voorheen bekend als de 'Montara-GM'.

*WiFi

Het derde onderdeel van Centrino is een Intel Pro/Wireless netwerkcontroller. Dit stuk hardware is geschikt voor 802.11b en ondersteunt daarmee een draadloze netwerkverbinding van maximaal 11Mb/s. Eind deze zomer zouden er modellen beschikbaar moeten komen die naast met 802.11b ook met 802.11a kunnen werken, wat een maximale snelheid van 54Mb/s betekent. Het ontbreken van ondersteuning voor 802.11a is opvallend, gezien de nadruk die Intel legt op de mobiliteit van Centrino. Binnen die strategie lijkt het logisch om al direct ondersteuning voor de snelle variant voor draadloos ethernet, maar hiervoor heeft Intel om onduidelijke redenen niet gekozen.

Conclusie

Het is lastig te voorspellen of Centrino een succes zal worden. De laatste tijd lijkt het er steeds meer op dat er twee groepen laptopgebruikers ontstaan. Aan de ene kant zijn er de mensen die vooral graag hun pc even van zolder willen halen om op de keukentafel te internetten. Deze groep zal in de meeste gevallen beschikken over een energiebron en dus geen meerprijs willen betalen voor een systeem dat extra zuinig met energie omspringt. Aan de andere kant zijn er de mensen die hun laptop de hele dag door gebruiken op steeds wisselende plaatsen. Zij kunnen wel voordeel hebben van een langere levensduur van de accu.

Intel mikt duidelijk op de tweede groep en vooralsnog lijkt het erop dat het bedrijf een goed product zal neerzetten. Tests van een op Centrino gebaseerde laptop die Tom's Hardware Guide in handen kreeg laten zien dat de Pentium M op 1,6GHz in veel gevallen nauwelijks onder doet voor de Pentium 4-M op 2,2GHz. Dat is geen slechte prestatie voor een processor die volgens Intel een gemiddeld verbruik zou moeten hebben van minder dan 1 Watt.

Het belangrijkste probleemgeval bij het zuiniger maken van laptops valt echter buiten Intels bereik: het beeldscherm. Een backlight van een 14,1" laptopscherm verstookt ruim vier Watt, meer dan processor, chipset en netwerkcontroller bij elkaar. Simpelweg door het omlaag halen van de helderheid van het beeldscherm gaat de accu vaak al zo'n twintig minuten langer mee. Momenteel zijn deze beeldschermen dan ook het grote probleem bij het vergroten van de mobiliteit.

Intel lijkt in ieder geval voor te liggen op de concurrentie. Ondanks de bewering van Transmeta dat het 'jaren voorloopt' op Intel, zijn de zuinige chips van zowel Transmeta als VIA nog niet op erg hoge kloksnelheden verkrijgbaar en laat ook de IPC vaak te wensen over. Daarnaast tonen de tests van Tom's Hardware Guide aan dat de FPU van de Pentium M beter is dan die van de Pentium 4. Dat maakt de nieuwe processor geschikt voor toepassing in clustercomputers, bijvoorbeeld als onderdeel van een renderfarm. Intel heeft al aangegeven dat de Pentium M ook in dergelijke clusters gebruikt zal worden. De bruikbaarheid zal er in de tweede helft van dit jaar, als Intel overstapt op een 90-nanometerprocédé, nog op vooruit gaan.

Dat is voorlopig nog toekomstmuziek, maar vandaag komt de eerste versie van de Pentium M al wel beschikbaar. Verschillende fabrikanten zullen als het goed is producten aan het publiek laten zien en ook tijdens de aankomende CeBIT zal er naar verwachting genoeg informatie vrijkomen. Totdat er meer onafhankelijke benchmarks beschikbaar komen is het nog deels in het duister tasten, maar voorlopig lijkt het erop dat Intel een goed product neerzet dat gericht is op twee markten die een duidelijke groei vertonen: clustercomputing en laptops. Als Intel de consument kan ervan kan overtuigen dat de kloksnelheid niet zaligmakend is, dan ziet de toekomst voor de Pentium M er niet slecht uit.

Reacties (13)

Wijzig sortering
De huidige mobile-versie van de Pentium 4 maakt daarbij gebruik van SpeedStep, dat het mogelijk maakt om de kloksnelheid te halveren op momenten dat dat nodig is
Speedstep zoals hier beschreven wordt allang niet meer gebruikt door Intel in de mobile P4, maar werd gebruikt in de mobile P3.

De mobile P4 heeft veel meer feature's die het energieverbuik verminderen, zoals Enhanced Speedstep (werkt ongeveer zoals PowerNow van AMD, dus er worden nu meerdere standen ondersteund i.p.v. halvering zoals de reviewer meld).

Enhanced Speedstep kan daarnaast het voltage verlagen als de laptop van de netspanning af wordt gehaald en dat zorgt er dus ook voor dat er minder energie wordt verbruikt.

Maar daarnaast heeft Intel bij de P4-M ook nog Deep Sleep en Deep Sleeper modussen die ervoor zorgen dat bij weinig activiteiten de CPU een erg laag voltage krijgt van een Volt. De prestatie wordt dan natuurlijk wel minder, maar het verbuik ook.

De P4-M heeft dus wel iets meer in huis dan dat de reviewer meldt en het ligt voor de hand dat al deze feature's ook aanwezig zijn in de Pentium M.
Hmm in dat plaatje van die Banias, is dat socket 478?
Ik denk niet dat je de Pentium -M in een Pentium 4 mobo kan laten draaien, vanwege de verandering in de bus.
De minimale en maximale kloksnelheid zijn on-die vastgelegd, [...]
Dus al helemaal geen overclock, dmv van een mobiele proc in een normale workstation te stoppen, net als je bij de AMD K-6 3+ kon doen ;(.
De low-voltagevariant betreedt de markt op 1,1GHz, zijn ultra-low-voltage tegenhanger moet het doen met 900MHz.
...maar nu moet de klant ervan worden overtuigd dat ook een processor die het met een lagere kloksnelheid moet doen een prima CPU kan zijn.
...zijn de zuinige chips van zowel Transmeta als VIA nog niet op erg hoge kloksnelheden verkrijgbaar en laat ook de IPC vaak te wensen over.
Zit Intel eerst te pochen op de hoge Gigahertzen, en nu doen ze vrolijk mee met Transmeta en Via.
Het is nu gewoon een keuze die je maakt. Óf snelheid, óf zuinigheid. Ach, dan hebben Via en Transmeta nu tenminste eerlijke concurrentie (betreft snelheden dan)
Ziet er wel veelbelovend uit trouwens dat Centrino platform.

Al wil ik bijvoorbeeld wel een laptop met een Transmeta proc (als ik hem niet neem om op te gamen) staat gewoon stoer, ik heb bij Transmeta nu een beetje dat underdog gevoel. Al wil ik voor mijn desktop game pc wél een P4 3GHz
Anoniem: 24188
@zyberteq18 maart 2003 13:45
Het is nu gewoon een keuze die je maakt. Óf snelheid, óf zuinigheid.
Met de Mobile Centrino kies je voor zowel snelheid (Mobile Centrino 1,6 Ghz is sneller dan een Mobile Pentium 4 2,4 Ghz) als zuinigheid (Langere batterijtijd, gemiddeld 5 uur).

Nog een aantal voordelen:
Processor met standaard module voor draadloze (WiFi) netwerken
Kleinere afmeting, waardoor dunnere ontwerpen ontstaan

Er is verder nog geen programma op de markt (bij mijn weten) die enorme snelheden vereist, waarom zou je dan een notebook met 2,4 Ghz nemen.
Doordat het model zeer energiezuinig is hoef je ook geen zware adapter mee te zeulen naar iedere werkplek.
Ziet er goed uit hoor!!!
Intel heeft weer een extra concurrentie-puntje gevonden.
De prijzen zijn nog steeds vergelijkbaar met eerdere laptops maar met het geweldige voordeel dat ze zuiniger zijn.
Zeer interessant ook om in de trein te gebruiken (zonder dat je halverwege met een low-bat signaal te maken krijgt :) )
De prijzen zijn nog steeds vergelijkbaar
Jammer, niet dus: http://www.tweakers.net/nieuws/25978
Eind deze zomer zouden er modellen beschikbaar moeten komen die naast met 802.11b ook met 802.11a kunnen werken, wat een maximale snelheid van 54Mb/s betekent. Het ontbreken van ondersteuning voor 802.11a is opvallend, gezien de nadruk die Intel legt op de mobiliteit van Centrino. Binnen die strategie lijkt het logisch om al direct ondersteuning voor de snelle variant voor draadloos ethernet, maar hiervoor heeft Intel om onduidelijke redenen niet gekozen.
Ik begrijp niet dat er wel ondersteuning komt voor 802.11a maar juist niet voor 802.11g. Voor zover ik heb begrepen heeft 802.11g juist meer voordelen zoals directe compatibiliteit (immers zelfde GHz band) als 802.11b en groter bereik dan 802.11a (voordeel van de 5GHz band zou zijn dat deze minder storingsgevoelig is)

Komt Intel in de toekomst (wanneer de standaard 802.11g vaststaat) wel met ondersteuning daarvoor?

Bovendien zou het ontbreken van 802.11a ingegeven kunnen zijn doordat de GHz band van 802.11a niet zomaar vrij bruikbaar is in Europa. We hebben daar 802.11h nodig voor zover ik begrijp.
Ik heb in ieder geval goede hoop voor de toekomst, want, zeker met een draadloss netwerk, tegenwoordig doe ik vaak maar 2 á 3 uur met een batterij, en daar wordt ik redelijk moe van. Het zou dus idd wel prettig zijn als je gewoon de gehele dag met één batterij kan doen

Ondanks de vermindering van het aantal Ghz (hoewel ik me afvraag hoeveel dat scheelt voor huis tuin en keuken office gebruik), denk ik dat het voor veel mensen een zeer aantrekkelijk alternatief is. Als je echt zware prestatie wilt leveren, moet je denk ik toch echt bij een desktop blijven...
Dit concept is ook zeer interessant voor Universiteit.. aangezien deze ook steeds meer gebruik maken van WAN en, aangezien de prijs niet omhoog schiet, de studenten dus overal hun laptopje kunnen planten zonder elke dag 3 keer een stopcontact te moeten zoeken.

Kies score Let op: Beoordeel reacties objectief. De kwaliteit van de argumentatie is leidend voor de beoordeling van een reactie, niet of een mening overeenkomt met die van jou.

Een uitgebreider overzicht van de werking van het moderatiesysteem vind je in de Moderatie FAQ

Rapporteer misbruik van moderaties in Frontpagemoderatie.



Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone SE (2022) LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S22 Garmin fēnix 7 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2022 Hosting door True

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee