Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Pieter Molenaar

CES: Hands-on met 3d zonder bril van Toshiba

Toekomst en conclusie

Lcd-lens

De huidige modellen en getoonde prototypes hebben volgens Gonska nog een belangrijk nadeel: voor de weergave van 2d-content wordt de lagere 3d-resolutie gebruikt, terwijl er wel een duur 4K2K-paneel in is verwerkt. Dat is ook een van de redenen dat Toshiba wil komen met grotere modellen: voor een grotere tv kan meer gevraagd worden dan voor de twee kleine schermen. Toshiba heeft eind december al verklaard in het volgende boekjaar, dat in april dit jaar begint, een 40"-exemplaar uit te brengen.

Het probleem van een lage resolutie bij 2d-weergave is volgens Gonska op te lossen door in plaats van een laag met optische microlenzen een extra lcd-laag te gebruiken. Een cluster van pixels daarin kan dan dienst doen als virtuele microlens. Deze lcd-lens heeft dan als voordeel dat 3d-weergave zonder bril mogelijk is, maar dat voor de weergave van 2d-content de volledige resolutie van het paneel ter beschikking is.

Conclusie

Wat betreft de autostereoscopische 3d-tv's van Toshiba zijn we nog niet verkocht. De kijkhoeken zijn nog beperkt en het 3d-beeld oogt niet zo rustig en scherp als 3d-tv's met actieve of passieve 3d-brillen. Toshiba heeft dus nog het nodige huiswerk te doen.

Even afgezien van de technische moeilijkheden is Toshiba er in ieder geval van overtuigd dat de toekomst ligt bij 3d zonder bril. Toshiba zou daarmee wel publiekslieveling kunnen worden aangezien een groot deel van de consumenten alleen een 3d-tv in huis willen halen als ze geen 3d-bril meer op hoeven zetten. Maar dan moet de beeldkwaliteit van de displays die van de andere technologieën minstens evenaren en dat doet het nog niet.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Reacties (55)

Wijzig sortering
3D televisie zonder bril is de toekomst. Er komt vast wel weer een geniale oplossing zodat je met een bioscoop zaal naar een scherm kunt kijken en iedereen kan genieten van 3D animaties.

Ik zie het als de levenscyclus van een LCD scherm. Deze hadden eerst een kijkhoek van een graden ofzo :P maar tegenwoordig is het 179graden. Het zal een tijdje duren maar ze komen er wel. Wil je nu persee 3D zien dan moet je gewoon genoegen nemen met een brilletje.
Lenticulair is dan wel een doodlopende weg - het zal altijd afhangen van je Point Of View (en dat zal niet verbeteren, domweg door het toegepaste principe); als je er net naast zit, dan verdwijnt Jack Sparrows sabel juist naar de achtergrond in plaats van uit je scherm.
Ofwel krijg je gi ga schele hoofdpijn omdat je linker- en je rechterpudding niet meer snappen wat ze zien.

En als je je (onbewust) ongemakkelijk voelt ga je eens anders op de zetel liggen. EN dan loopt het helemáál spaak.

Dit is dus louter investering in de hebbe-hebbe-generatie; volgende CES staan ze met compleet andere zaken klaar.

Philips is gelukkig wijzer.
Zou kunnen dat brilloos niet om kijkhoek afhankelijkheid heen komt het probleem is dat je op elke plek in de kijk ruimte een linker en rechter oog van de kijkende kan hebben.

De oplossing voor 'n 9 kijkers is een oog tracking pixel matriz van 18 2D pixels.
Dat zou erg duur zijn en die micro pixel turrets is nogal een ontwikkelingings opgave van jewelste.

Wat brilldragend 3D dus als grote voordeel heefd kijkhoek onafhankelijke 3D. En relatief makkelijk te implementeren.

Lichte brill passief met halve resolutie.
Shutterglass full reso

Elke methode heefd dus zijn voor en nadelen voor de consument.

En de ene methode is makkelijker te implementeren dan de ander en de kosten en R&D zijn op veel klein schaliger.

Brilloos 3D kijkhoek en afstand afhankelijkheid is meer iets voor waar je weet dat de kijker binnen een bepaalde afstand en kijk hoek zal zal zijn.
Mobile consoles en PC's.
Los van de methode van weergave, er is een nog veel groter probleem:

Omdat er 2 camerabeelden beschikbaar moeten zijn voor IEDERE mogelijke (effectieve)kijkhoek moeten evenveel camera's als (fysieke)kijkhoeken tegelijk opgenomen worden. Opeens kun je niet meer zo makkelijk video bewerken voor mooie CG effecten.

Waarschijnlijk zullen we (als ze op deze techniek proberen voort te borduren) nog een lange tijd alleen animatiefilms in volle glorie kunnen laten profiteren van deze weergave.

Dan denk je natuurlijk meteen aan games? Bedenk dan dat je framerate ook gedeeld word door het aantal kijkhoeken. Speelde je Modern Warfare met een lekkere 60fps? Dat is dan nu 6,6fps(met "slechts" 9 camera's/8 kijkhoeken). Terug naar CoD1...

Nu doe je dit misschien niet voor een shooter, maar verwacht dit dus ook niet snel te zien voor andere type spellen.

En dan is er nog de opslag, 9 videosporen ipv. 2. Da's een boel meer ruimte en gaat ten koste van je beeldkwaliteit (mits je een bluray disc gebruikt bijvoorbeeld) om nog maar niet te spreken over processorkracht die nodig is om 9 sporen tegelijk te decoderen.

[Reactie gewijzigd door simen op 10 januari 2011 14:39]

helemaal mee eens, ik denk dat dat een 4k2k scherm met polarisatie laag en passive bril de komende jaren het beste beeld kan geven
Philips zou inderdaad wel eens de lachende 3de kunnen worden. Philips heeft jaren ontwikkeling in een 3D TV als deze gestopt, dus zal ook wel een rijtje patenten hiervoor hebben. Laat andere maar proberen een 3D markt te creeren. Philips verdient dan toch geld...
volledig mee eens. 3D zal de woonkamers pas echt bereiken als men zonder brilletje kan kijken waarbij deze 'prematuur'-problemen ondertussen verholpen zullen zijn.

Kortom: nog een tijdje geduld, en voorlopig de kat (niet 3D) uit de boom 'kijken' :P
En als de prijzen niet al te hoog zijn natuurlijk ;).

Maarja, er staat dat de prototypes nog wat werk nodig hebben, normaal toch, anders was het geen prototype ?

3D zonder bril is idd de toekomst, ik wil zelf niet met een bril thuis voor mijn TV zitten.
+1Anoniem: 50247
8 januari 2011 12:26
Ik ga voor helemaal geen 3D

Het is allemaal maar zeer amateuristisch..
Heb vershillende films gezien in 3D en ze hebben allemaal hetzelfde probleem.
Flikkeringen in de verte, omdat het beeld niet hetzelfde is.
Altijd maar matige en soms overdreven diepte erin geplaatst.

Maak me maar wakker als ze echt zonder bril van elk oogpunt 3d hebben en dat t ook echt werkt.

3D is zwaar overhyped en heeft voor mij geen toegevoegde waarde.
Ik heb een Samsung 3DTV maar, ik vind het effect niet de moeite waard om een bril voor te dragen. Ik heb zitten spelen op de PS3 met en zonder 3D en ja je ziet wel iets meer diepte maar niets wat een bril van 100 euro goed kan praten. Ik kijk eigenlijk nauwlijks meer, of zeg maar nooit meer iets in 3D.

Je en nu gaan mensen zeggen je had een Panasonic moeten komen dan zie je het wel, maar ook winkeldemonstraties van andere merken hebben me nog nooit kunnen overtuigen.
dat winkel demonstraties jeniet konden overtuigen snap ik maar wat ik wel gemerkt hebt is als de zelfde televisie in een wat donkerdere ruimte staat is het effect al veel mooier

en uit wat research bleek dat te veel licht 3D aanzienlijk verstoord
en dat is dus het geval in een winkel,en ook de reden dat toshiba in een bijna duistere ruimte demonstreerd op de CES

[Reactie gewijzigd door rakeshk op 8 januari 2011 22:59]

Ik weet niet of dit voor jou van toepassing is, maar er zijn helaas een heleboel mensen die sowieso geen baat hebben bij stereoscopische 3D effecten. Vooral met afwijkende ogen kan het effect al snel verloren gaan. Zo dragen een boel mensen geen bril omdat ze alles toch wel scherp zien, maar ondertussen is het maar 1 oog dat al het werk doet en om diepte goed te zien heb je er toch echt 2 nodig.
Kortom, brilloze 3D ligt nog in de kinderschoenen en heeft nog vele problemen te overwinnen. Dan lijkt me zon passieve bril veel beter op dit moment.
Mij lijkt passief ook de beste trade of.
Maakt vooral 3D betaalbaar.
Iedereen hier zeurt maar over 3d, Maar dat is alleen gebaseerd op die brilletjes de wazigheid en dat je er miselijk van word.

Met dit ding zonder brillen hebben ze de eerste stap gemaakt helaas zoals wel op de foto's te zien is het beeld nogsteeds erg wazig.
Kijkhoek die erg laag is is ook nog jammer.

Maar over 5 jaar zal hier wel een wereld van verschil in zitten.
Dus gewoon afwachten :)
Ook met 3D zonder bril word je voor de gek gehouden, dus die misselijkheid en hoofdpijn zal waarschijnlijk nooit verdwijnen wanneer je daar gevoelig voor bent.
Die wazigheid op de foto's komt omdat ze met een camera "met 1 oog (lens)" gefotografeerd zijn en je dus het beeld voor de linker en de rechteroog tegelijk ziet.
3D - voor zover het werkelijk in een behoefte voorziet, anders dan die van de marketeers - met een bril is ouderwetse en achterhaalde techniek uit de jaren 50.
Zonder die brilletjes is al een stap in de goede richting, maar wélke richting? Is 3D nou echt iets waar we op zitten te wachten? Het is voor bepaalde films wel leuk, maar nog steeds niets meer dan een gimmick. Het voegt niet altijd iets toe. Bij actie/sf/fantasy voegt het misschien iets toe, maar ik zit er niet bepaald op te wachten om Ivo Niehe in 3D te zien...

Ik vond het 1x leuk in de bios, maar om nou te zeggen dat ik erop zit te wachten...nee. Vooral niet als het ten koste gaat van de beeldkwaliteit, want dat is onherroepelijk het geval. Ze moeten zoveel gaan kloten met filters en digitale ellende dat het beeld er wel onder moet lijden. En dáár zit ik helemaal niet op te wachten.

Je kunt je afvragen of het wel goed mogelijk is om 3D zonder zo'n gek brilletje te realiseren. Je hebt nog steeds 2 verschillende beelden nodig om 3D te kunnen zien (zo werken onze ogen nu eenmaal). Zo'n bril is eigenlijk een smerige truuk om het voor elkaar te krijgen. Maar het werkt ook niet bij iedereen, en sommigen krijgen er koppijn van. Dus echt een smerige truuk.... Zonder zo'n bril moet je nóg meer gaan truuken en dat werkt voorlopig met 1 persoon op een specifieke plek, of meerdere mensen, maar nog steeds op een specifieke plek. Eigenlijk net als surround geluid. Dat is altijd alleen maar het beste op de sweetspot. Op andere plekken in de kamer klinkt het anders. Hetzelfde dillema. Er zijn geen surround systemen die voor iedereen in de ruimte hetzelfde werken en hetzelfde effect geven.
"...ik zit er niet bepaald op te wachten om Ivo Niehe in 3D te zien..."

Ik dacht precies hetzelfde toen HD z'n opmars deed.. En dus net als HD is 3D voor mij een techniek die niet altijd functioneel of noodzakelijk is, maar soms wel wat toevoegt.
Wat het artiekel wel suggereert maar niet beschrijft is dat deze technologie een beperking heeft m.b.t. de afstand van de kijker tot de tv.
Je moet dus inderdaad op een bepaalde plek staan (onder een bepaalde hoek EN een bepaalde afstand van het panel) om 3D effect te zien.
het zou mij dan weer niet al te veel verwonderen dat je bij de installatie van zo'n scherm bij de instellingen aan moet geven hoever en onder welke hoek de kijkers zitten, zodat de tv zijn lenzen zelf zo "corrigeert" dat je op die plaatsen de ideale kijkomstandigheden hebt.

anders is het flink nutteloos, moet je eerst kijken welke tv bij jou formaat woonkamer en interieurindeling past voordat je een tv koopt, en wanneer je je huis opnieuw inricht moet je weer een nieuwe tv kopen :P
Lenticulair voor deze kijkafstanden en schermdiameters is schier onmogelijk tenzij met micro lens technieken, maar dan verleg je het probleem naar de opname kant.

Actieve shutterbrillen zijn pure luiigheid van de fabrikanten die vrijwel niets aan hun tv hoefden te veranderen (behalve een sync signaaltje en 120 hz weergave=) om 30-50% voor dezelfde televisies te kunnen krijgen. Om er dan 3D van te maken moet je nog eens voor zeg 4 mensen voor een klain kapitaal aan zware, lompe brillen kopen. Vuile truc dus.

Polarisatie in bouwen is wel duurder voor de fabrikanten, maar daar wil men nog niet erg aan om twee redenen: het kost de televisie maker echt geld omdat er nu echt grondig aan de panels gewerkt moet worden én je voor de polarisate brilltetjes geen geld kan vragen omdat een chinees die voor een prikke op de markt brengen.

De andere bezwaren, bijv. de resolutie verlaging als één optie lijkt mij het minste bezwaar. Voor de gemiddelde consument (dus niet de huiskamer bioscopers) is HD meestal overkill qua afstand, schermgrootte, belang voor het menselijk oog dat zelf het gebrek aan resolutie al oplost voor normale content en natuurlijk de content zelf die maar zelf echt HD is omdat de keten van camera tot consument in 90% van de gevallen niet tot HD leidt.

De HD ready res is als gezegd voor 90% van de consumenten voldoende, zeker daar dat ook ongeveer is dat ze effectief binnen krijgen. Als je daar stereo aan toevoegt geeft je het oog, feitelijk het brein, zoveel extra informatie dat dit gemakkelijk compenseert voor de theoretisch halvering van de resolutie.

In alle praktische tests die wij jaren geleden al gedaan hebben bleek dit inderdaad zo te zijn.. De proefpersonen konden achteraf meer detail reproduceren van de waargenomen content. Dus haal je effectief HD ready in stereo wat te doen is heb je winst in wat mensen als groter kijkplezier ervaren.

Dan is er nog een oplossing denkbaar, maar daar ga ik eerst een fabrikant bij zoeken om CES 2012 op te leuken. Meestal niet zo verstandig je uitvindingen eerst op een forum te zetten :)
Gezien heel die 3d heisa nog in zijn kinderschoenen staat lijkt me het nu het verstandigste om de zaak van op afstand te volgen en een aankoop uit te stellen. Binnen enkele jaren spreekt niemand nog over 3D brillen ...
Nou nee ipv brill zal je kijk positie beperkd blijven. En ik denk dat die doorbraak zeer moeizaam zal zijn.
Als je weet hoe mensen 3D in reallife doen dan weet je ook waarom je kijkhoek gelimiteerd bent.
Ik kan je garanderen dat dat niet gaat gebeuren. De kosten en technologie die nog nodig is om de ervaring even prettig te maken als een 3D tv met bril zijn nog mijlenver weg.

Om het heel kort samen te vatten; om probleemloos 3d vanuit iedere hoek mogelijk te maken moet iedere film/TV studio honderdtallen extra camera's aanschaffen, moeten er nieuwe opslagmethoden komen die honderden malen meer data kunnen dragen dan een Blu-Ray disc, moeten deze microlenzen tientallen malen preciezer gemaakt kunnen worden en moeten videokaarten honderden malen sneller worden. En dan zijn er zijn nog meer problemen zoals beeldcompositie.

Ik zie dat niet "binnen enkele jaren" gebeuren, als het uberhaupt gebeurd.

3D zonder bril is een doodlopende weg voor films en games. Het kan wel met een zeer beperkt aantal kijkhoeken, maar ik draag liever een bril dan dat ik mijn hoofd in een klem moet vastzetten omdat ik anders scheel begin te zien wanneer ik opzij leun.
3D met een passieve bril vond ik altijd al goed te doen. Het grote nadeel daaraan is de veel te hoge kosten voor de aanschaf van de installatie omdat je eigenlijk niet om een constructie met 2 beamers heen komt.
De passieve filters zou je in principe gewoon in je normale bril of lenzen kunnen laten maken.

Actieve shutterglasses heb ik nooit echt fijn gevonden, de brillen zijn te zwaar of er zit een snoertje aan. 120Hz LCD schermen zijn dun gezaaid, al zijn ze minder duur dan 2 beamers met polarisatie filters. Helaas blijven de brillen gewoon te duur voor thuis gebruik. Waar passieve wegwerp brilletjes een paar euro per stuk kosten, ben je hier gauw enkele tientjes kwijt.

Dit brilloze systeem lijkt mij dan nog de meeste toekomst hebben, het scherm zal denk ik niet heel veel duurder zijn dan een gewoon 120Hz scherm, maar wel goedkoper dan 2 beamers.
Al zie ik zelf meer markt er voor als PC scherm dan als TV. Kleinere scherm oppervlakken maken de technologie betaalbaarder en de benodigde 3D informatie kan direct op de GPU berekend worden.
Bovendien is de plaats waar je zit ten opzichte van je PC scherm meestal redelijk constant, dus het nadeel van de mindere kijkhoek weegt daar veel minder zwaar dan bij een TV.

Ik heb vroeger op een GeForce-256 Subculture gespeeld met van die actieve shutter glasses, dat vond ik echt een geweldige ervaring. Het verbaast mij tot op de dag van vandaag dan ook nog dat er eigenlijk maar zo weinig tijd en energie in de ontwikkeling van dergelijke technologieën is gestopt.
In spellen als Fallout 3 en New Vegas zou het toch flink toevoegen als je zonder of zo min mogelijk met VATS speelt.
wat een gezeik allemaal.

Ik en meerdere mensen zijn helemaal kapot van 3D, maar dan niet met zo'n flut lcd brilletje zoals bij de Samsung tv e.d.

bij gebrek aan de juiste tv en het geld ervoor ga ik zowel naar een bioscoop waar ze projecteren met gepolariseerd licht en een andere bioscoop waar ze dat xpansis systeem hebben (wat een shutter techniek is, zoals die samsung brilletjes, maar dan toch wel iets beter).

De shutter techniek is per definitie inferieur aan de gepolariseerde wijze. Met gepolariseerd licht nooit geen hoofdpijn en geen last van ghosting. Al die shutterbrillen hebben het irritante effect dat bij heldere punten in het beeld deze toch zichtbaar zijn.

Dus mij zie je zo'n shutter techniek NOOIT kopen.

Waarom 3D zonder bril nooit zal doorbreken is dat het ene oog niet mag zien wat het andere oog ziet. En dan heb je direct het probleem van kijkhoek en afstand tot het scherm.

Een tv kopen waarbij je persee de bank precies 3 meter van het scherm moet zetten en zodra je nooitjes van de tafel pakt je dubbel beeld krijgt of je gaat van bil verzitten en je krijgt een wazig effect te zien...

Daarom gaat 3D zonder bril NOOIT en te nimmer werken in een huiselijke omgeving. Voor een mobiele telefoon (die je in je eentje gebruikt van meestal dezelfde afstand) of een handheld gamecomputer (zoals nintendo), daar zie ik het nog wel bij lukken. Maar een tv in de woonkamer kan gewoon niet, snap dat dan!

Dan blijft maar 1 goedwerkend systeem over en dat is met gepolariseerd licht. Hoewel in de bioscoop al perfect werkend, staan de tv's hiermee ook nog in de kinderschoenen. LG zet al een flinke stap.

Nu nog een 1920x2160 resolutie scherm met gepolariseerd licht (waardoor de resolutie weer op 1080 verticaal uitkomt) en dan ga ik kijken of m'n bankrekening dit trekt.
Gepolariseerd is er in drie varianten:
  • halvering van de verticale resolutie (o.a. Zalman)
  • halvering van de frequentie (o.a. iZ3D)
  • verdubbeling van het aantal projectoren (bioscoop)
Zie hier voor wat meer info.

[Reactie gewijzigd door Milmoor op 8 januari 2011 20:50]

In feite is die verdubbeling van het aantal projectoren er om de halvering van de verticale/horizontale resolutie te compenseren, toch?
nee, je hoeft niks te compenseren.

omdat elke oog toch maar het licht van 1 projector ziet, kunnen ze gewoon hun beelden tegelijk op het zelfde doek projecteren. geen trucage nodig.
beide ogen kunnen dus gewoon normale bioscoop resolutie beeld zien op de normale frequentie.
Voor mij is het geen bril , ofwel geen 3D , in dat oogpunt kan ik alleen maar respect opbrengen voor Toshiba dat ze dergelijk standpunt innemen.

Ik heb mijn ogen laten laseren om van die bril vanaf te zijn , ik ga echt geen (3D) bril meer opzetten. En voor mensen met een bril is zo'n 3D bril al helemaal om te huilen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone 13 LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S21 5G Apple iPad Pro (2021) 11" Wi-Fi, 8GB ram Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True