Door Dorine Schenk

Freelanceredacteur

Oplossingen voor radioactief kernafval

Recyclen en zorgvuldig onder de grond stoppen

Van verbruikte splijtstofstaven tot vieze sponsjes

Radioactief afval bestaat, in tegenstelling tot wat films en series je proberen wijs te maken, niet uit vaten gevuld met een stroperige, lichtgevende vloeistof die ergens in een vergeten hoekje van een vochtige loods of kelder staan. Het zijn veelal vaste, in beton gegoten vaten waar veilig en verantwoord mee wordt omgegaan.

Hoe zit het in Nederland? Het hoogradioactieve afval bij Covra bestaat uit verbruikte splijtstof uit de elektriciteit producerende kerncentrale in Borssele en splijtstof en targetmateriaal van twee onderzoeksreactoren in Petten en Delft. De reactor in Petten zorgt voor de productie van medische isotopen voor diagnoses en behandelingen. Verder ligt er hoogradioactief afval van de in 1997 gesloten kerncentrale in Dodewaard. “In de afgelopen 40 jaar hebben we in totaal 110 kubieke meter van dit hoogradioactieve afval verzameld”, zegt Verhoef.

Splijtstof

Dat Nederland zo weinig radioactief afval heeft, komt doordat er maar één kerncentrale, met een netto elektrisch vermogen van 485MW, staat en twee kleinere onderzoeksreactoren. Bovendien wordt het materiaal van de gebruikte splijtstofstaven uit de kerncentrale in Borssele zoveel mogelijk gerecycled. Hiervoor gaan de staven eerst naar de opwerkingsfabriek van Orano in La Hague, Frankrijk, waar het uranium en plutonium dat gebruikt kan worden voor nieuwe reactorbrandstof eruit gehaald wordt via chemische processen. Dit levert mox-brandstof op dat enkele tientallen Europese kernreactoren, waaronder Borssele, kunnen gebruiken in plaats van het gebruikelijke laagverrijkte uranium. Toekomstige kernreactoren, zoals gesmoltenzoutreactoren, kunnen mogelijk nog beter omgaan met dergelijke reststofbrandstoffen, waardoor je minder langlevend, hoogradioactief afval overhoudt. Maar ook dan blijft er altijd wat radioactief afval over.

Door de opwerking in La Hague blijft er van het huidige splijtstofafval nog maar vijf procent over. De rest wordt gerecycled. Die vijf procent bestaat uit isotopen waarin de brandstof tijdens de kernsplijtingsreacties in de reactor uiteen is gevallen, zoals molybdeen-99 en cesium-137. In tegenstelling tot het plutonium en uranium kunnen deze isotopen niet meer gebruikt worden als splijtstof. Dit restmateriaal wordt in glas opgelost en in een roestvrijstalen canister gegoten. Het glas biedt een stevige en stabiele omgeving. Het metaalschroot van de splijtstofstaven wordt samengeperst en ook in een rvs-canister verpakt. De restproducten komen zo goed verpakt terug naar Nederland, waar Covra het controleert, overpakt en opslaat in dubbelwandige buizen van negen meter lang. Hierdoor kan er lucht langs stromen, zodat het warmteproducerende afval kan afkoelen.

Nadat de staven in La Hague arriveren, worden ze verwijderd middels robots en op afstand bestuurbare manipulators.

Naast 110 kubieke meter hoogradioactief afval, slaat Covra ook 12.000 kubieke meter laag- en middelradioactief afval, ofwel lmra, op. Dat bestaat voornamelijk uit voorwerpen die in contact zijn gekomen met radioactief materiaal, zoals buizen, pompen en filters uit kernreactoren, en radioactief afval uit onder meer ziekenhuizen, industrie, onderzoekscentra en de wegenbouw. Dat zijn bijvoorbeeld handschoenen, injectienaalden, pipetten en andere instrumenten, maar ook sponsjes en doekjes waarmee gemorste radioactieve stoffen zijn opgeruimd.

Tenslotte is er naturally occuring radioactive material, ofwel norm-afval, dat technisch gezien ook onder lmra valt. Dit zijn radioactieve stoffen die van nature voorkomen en die door industriële processen geconcentreerd raken in het afval. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de staalindustrie, bij de productie van pigment of de verrijking van uranium. Bij Covra ligt 23.000 kubieke meter norm-afval.

Nederlandse instellingen waar dit afval ontstaat zijn volgens de Kernenergiewet verplicht dit restmateriaal aan Covra te geven. Die haalt het afval in speciale vaten op en brengt het naar Borssele. Daar worden de vaten platgeperst. De resterende afvalpannenkoeken stopt men in een groter vat dat met beton wordt opgevuld. Op die manier neemt het zo min mogelijk ruimte in en is het stevig en in een vaste vorm opgeslagen; er blijven geen vloeistoffen over die kunnen gaan lekken. Die betonnen vaten worden bewaard in een loods.

Dit artikel kun je gratis lezen zonder adblocker

Alle content op Tweakers is gratis voor iedereen toegankelijk. Het enige dat we van je vragen is dat je de advertenties niet blokkeert, zodat we de inkomsten hebben om in Tweakers te blijven investeren. Je hoeft hierbij niet bang te zijn dat je privacy of veiligheid in het geding komt, want ons advertentiesysteem werkt volledig zonder thirdpartytracking.

Bekijk onze uitleg hoe je voor Tweakers een uitzondering kunt maken in je adblocker.

Ben je abonnee? Log dan in.

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee