Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Europese ruimtetelescopen verzenden eerste signalen

De lancering van een Ariane-raket met de twee Europese ruimtetelescopen Herschel en Planck, donderdag, is succesvol verlopen. De telescopen hebben hun eerste signalen verzonden, en in ieder geval Herschel werkt naar behoren.

Veertig minuten na de lancering stuurden Herschel en Planck de eerste signalen naar de aarde, waarmee ze aantoonden dat ze functioneerden en succesvol losgekoppeld waren van de Ariane 5-draagraket. Herschel wist zich als eerste los te werken van de Ariane, anderhalve minuut later gevolgd door Sylda, de stellage die Planck omkapselt. Herschel heeft vrijdag zijn status doorgegeven en alles functioneert naar behoren. "Het gaat volgens het boekje", aldus de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

De lancering vond donderdag plaats vanaf het Guiana Space Center in Kourou, Frans-Guyana. De twee satellieten die de Ariane 5-raket met zich meetorst, hebben samen twee miljard euro gekost en zijn de meest complexe die de ESA ooit heeft gebouwd. De satellieten staan nog lang niet op hun plek: pas over twee maanden zullen ze het zogeheten L2 Lagrangian point hebben bereikt, ongeveer 1,5 miljoen kilometer van de aarde, waar de supergevoelige telescopen weinig last van storende straling van aarde, zon en maan hebben.

Herschel is met een spiegel met een diameter van 3,5 meter de grootste ruimtetelescoop tot nog toe. Met zijn twee camera's en spectrometer zal het apparaat infrarood licht afkomstig van pasgeboren sterren en planeten bestuderen. De spectrometer is een Nederlandse ontwikkeling, genaamd HIFI. Het onderdeel is in Groningen en Utrecht vervaardigd door SRON Netherlands Institute for Space Research; TNO heeft het optisch ontwerp gedaan, en het bedrijf Mecon was voor het mechanisch ontwerp verantwoordelijk. Het ruimtevaartbedrijf Dutch Space leverde de zonnepanelen en de Technische Universiteit Delft ontwikkelde de nanosensoren.

De andere ruimtetelescoop, Planck, focust zich op kosmische achtergrondstraling, oftewel microgolfstraling. De meetresultaten van het apparaat kunnen meer duidelijkheid verschaffen over wat er precies gebeurde op het moment na de Big Bang, hopen wetenschappers. Ook moet Planck meer licht werpen op de aanwezigheid in het heelal van zogeheten donkere materie.

Door Olaf van Miltenburg

NieuwscoŲrdinator

15-05-2009 • 13:44

77 Linkedin Google+

Reacties (77)

Wijzig sortering
Geweldig! Altijd knap om op die manier 2 satellieten perfect in hun baan te krijgen. Vooral de metingen van de Planck satelliet lijken mij persoonlijk erg boeiend.

Wat ik mij dan wel afvraag, wellicht zijn hier mensen met meer inzicht hierin, in hoe verre zou je theoretisch terug kunnen kijken naar de Big Bang? Want, tijdens de eerste momenten van de knal, zullen lichtstralen/andere typen straling van deeltjes die 180 graden de andere kant opvliegen inmiddels allang ons deel van de ruimte zijn gepasseerd... ervan uitgaande dat de expansie niet sneller gaat dan het licht, wat theoretisch niet zomaar kan. Oftewel, er zal een grens moeten zijn tot op welk punt je nog kan kijken.

Mijn vraag is dus, is het theoretisch bekend hoe groot de diameter is van de explosie op het punt dat we nu zouden kunnen waarnemen?

edit: Tenzij.... de explosie-reactie veel langer heeft plaatsgevonden dan waar ik nu van uitga (vrijwel instantaan). Als het lang genoeg heeft geduurt zou je eventueel nog verder terug kunnen.

[Reactie gewijzigd door vgroenewold op 15 mei 2009 14:08]

Ik denk niet dat je echt naar de oorsprong, het centrum van de Big Bang kunt kijken, ten eerste omdat bijv. het eerste deel van de expansie in een fractie van een seconde gebeurde (ik meen me te herinneren 1e-30s). Die expansie omvat (schatting) al een enorm grote afstand. meer info: klik en klik
Je stelling dat de expansie niet sneller kan dan de lichtsnelheid gaat ook niet op (volgens mijn proffen en wikipedia althans :p)

Dit alles is uiteraard allemaal afhankelijk van de huidig geldige theorieŽn over de Big Bang etc. waar ik persoonlijk wel vrede kan nemen :p

De tweede en belangrijkste reden, is dat je niet weet waar het middelpunt is. Zoals we het nu waarnemen, lijken wij, hier op onze aarde precies in het middelpunt van de expansie te zitten, maar dat is echter een schijneffect, we zien alles van ons weg bewegen, waardoor het lijkt alsof wij in het middelpunt zitten. Neem bijv. een ballon, zet er een paar stippen op, en blaas hem dan op. Elk punt zal zich verder van alle andere punten weg bewegen; elk punt ziet dus dat alles van hem weg beweegt.

Zodoende is het vrij moeilijk te bepalen naar waar je juist moet kijken, om de daadwerkelijke oorsprong van de Big Bang te bekijken.
Theoretisch kun je juist heel goed het middelpunt bepalen, mits je natuurlijk de gegevens tot je beschikking hebt.

Bijvoorbeeld vanuit een centrum beweegt alles naar buiten, of het nu op de zelfde snelheid gaat, of de met hogere snelheid als je meer aan de buitenkant komt doet niet zo ter zaken. Maar feit is dat alles wat aan "jouw kant"van het middelpunt zit met een veel lagere relatieve snelheid beweegt (de richting is immers gelijk) dan de puten die zich aan de andere kant van het middelpunt bevinden. Vergelijk het met tegemoet komend verkeer en verkeer dat zich op jouw weghelft bevindt (spookrijders uitgezonderd ;) ).

In verschillende metingen worden nog steeds waarnemingen gedaan, waarvan men aanneemt dat die met de big bang van doen hebben. Door dat we ons zowel een eindige als een oneindige ruimte niet voor kunnen stellen (dilemma van iets moet ophouden, maar als het ophoudt wat is er dan?), gelden er ook iets andere wetten. Zo gaat men er van uit dat als je iets de ruimte inschiet in een rechte lijn (wat is recht in het heelal?) dat dat voorwerp naar verloop van tijd weer langs komt, maar dan komend vanaf de andere kant. De informatie van de big bang zou ook zo wel eens in ons helaal opgesloten kunnen zitten, waardoor die info continu ter beschikking blijft.
Zodoende is het vrij moeilijk te bepalen naar waar je juist moet kijken, om de daadwerkelijke oorsprong van de Big Bang te bekijken.
Het antwoord is simpel - de oorsprong is overal. De big bang is niet een een of andere explosie die vanaf een centrum materie naar buiten spuwt. Vooralsnog lijkt het erop dat het universum vrij uniform expandeert, vergelijkbaar met het opblazen van een ballon, of het uiteen trekken van een elastiek. Dan bewegen alle punten uit elkaar, maar er is geen centrum van expansie. De "oorsprong" van de big bang is dan ook gelijk aan het elastiek helemaal fijn drukken totdat het een enkel punt inneemt met oneindige dichtheid - een singulariteit. Als je 'm weer uittrekt kun je niet van een specifiek punt op het elastiek zeggen dat dat de oorsprong was. Alle punten op het elastiek waren tijdens de big bang op hetzelfde punt.

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 15 mei 2009 18:26]

Mijn niet-wetenschappelijk verantwoorde bijdrage:

Pas na 380.000 jaar vormden zich deeltjes omdat de temperatuur toen voldoende gedaald was. Hiervoor werden fotonen gehinderd door alle vrije electronen. 'Zien' van licht was pas toen mogelijk. Hiervoor was 't een soort vage gloed door al die botsende fotonen.

En je vraag over diameter, ik kan het je niet echt begrijpelijk uitleggen. De tijd/ruimte ontstond met de big bang. Wat er daarvoor was laat zich niet omschrijven als ruimte met een diameter omdat het nog niet die eigenschappen had.
Diameter suggereert een lengte-breedte-hoogte, een 3d dimensionaal geheel, met een absolute maat. De lichtsnelheid was wellicht toen dus weliswaar de zelfde als nu, =/- 300000 km/s, maar of de kilometers en de secondes ook dezelfde waren kan ik je niet zeggen.
[edit: inhoud]

[Reactie gewijzigd door Hamish op 15 mei 2009 14:48]

in theorie zou je tot nťt na de big bang moeten kunnen kijken. Er voorbij is niet mogelijk omdat het licht dat zich in de andere richting voortbeweegt niet op de telescoop kŠn vallen. Het wordt immers geregistreerd wanneer de fotonen aankomen en in het geval van licht in de tegengestelde richting zal het nooit aankomen. Tenzij het weerkaatst wordt, maar gezien er volgens de theorie niets is om tegen te weerkaatsen zou dit de theorie dus op slag ongeldig verklaren.
Ik vrees dat je een te simpel beeld hebt van de big bang. Het is in ieder geval geen standaard 'explosie' geweest waarbij er een middelpunt is en een diameter van de explosie terwijl deze expandeert de leegte in. Het heelal wordt alle kanten op groter. Althans dat nemen we aan. We zien namelijk dat het helaal in alle kanten (van ons bezien) uniform expandeert. Wat twee mogelijkheden geeft: 1. wij zijn het centrum van de 'ontploffing', wat op zn minst een beetje arrogant lijkt of 2. het heelal dijt in alle richtingen tegelijk uit. In het tweede geval (welke men over het algemeen aanneemt) is er geen sprake van een middelpunt en dus ook niet een soort van circkel van straling die ons voorbij schiet. We ontvangen de achtergrondstraling die men aanneemt af te stammen van de Big Bang dan ook uit Šlle richtingen.
Idd, Wij mensen zitten toch wel een beetje vast aan het 3D-denken. Vergelijk het misschien met een mier op een ballon die alleen 2D kan begrijpen. Als de ballon dan ook nog eens sneller wordt opgeblazen dan de mier kan lopen, dan komt de mier nooit aan de andere kant aan, en staat hij altijd in het midden van zijn eigen belevingswereld en lijkt deze oneindig groot.

[Reactie gewijzigd door AugmentoR op 15 mei 2009 14:33]

of 3. wij denken dat het universum expandeert vanwege de data die wij binnenkrijgen (redshift), maar dit kan ook door andere natuurkundige wetten komen die wij nog niet begrijpen. De grootste natuurkundige onderwerpen van dit moment (uitdijing van het universum, dark energy en dark matter) zijn allen 'bedacht' vanwege de geldigheid van de relativiteits theorie. Echter hoeft deze theorie niet correct te zijn.

General Relativity werkt bijvoorbeeld erg goed binnen ons zonnestelsel, en aardig goed binnen ons sterrenstelsel, maar er wordt ook vanuit gegaan dat deze theorie klopt voor het hele universum. En dat gaat mischien te ver. De effecten van zwaartekracht hoeven bijvoorbeeld niet hetzelfde te zijn in alle regios van ons universum. De cosmische constante hoeft niet constant te zijn. Etc.

Missies zoals deze twee hopen daar meer duidelijkheid over te geven. Er zijn een aantal alternatieve theorien die met de data uit deze theorie ook weer meer duidelijkheid hopen te krijgen. Ik ben in ieder geval benieuwd naar de eerste resulaten.
Nee. De gangbare theorie is geloof ik nog altijd dat het universum is ontstaan in een singulariteit - oftewel, een oneindig klein punt met een oneindige dichtheid. Dit punt is vervolgens snel uit gaan zetten, en door kleine fluctuaties in de dichtheid van de deeltjes in het universum zijn ze onder invloed van hun onderlinge zwaartekracht samen gaan klonteren. De materie bestond toen vooralsnog uit protonen en electronen, die samen waterstof vormden. Steeds meer waterstof-atomen begonnen samen te klonteren en zo ontstonden sterren. Door de gigantische druk van de zwaartekracht in het midden van een hele grote klont (een ster ;)) begonnen de waterstofatomen te fuseren in zwaardere elementen zoals helium en lithium. De energie die vrijkomt bij deze kernfusie houdt de inwaartse druk van de zwaartekracht in balans.

Wat er gebeurt als een ster al z'n waterstof heeft opgebrand hangt een beetje van z'n grootte af. Een kleine ster zal verder gaan met het fuseren van de zwaardere elementen, terwijl een supergrote ster door de plotselingen wegvallende druk van het fusieproces ineens in elkaar gedrukt worden door de zwaartekracht, wat vervolgens resulteert in een gigantische explosie, een supernova. Hier komt zoveel energie vrij dat al het materiaal naar buiten wordt gespuwd, en waarbij zelfs zware elementen weer gaan fuseren door de enorme schokgolf. Supernova's zijn dan ook de hoofdoorzaak van de zware elementen in het heelal, waar vervolgens planeten uit ontstaan, weer wegens samenklontering van stof door zwaartekracht. Onze zon is geloof ik een 3e of 4e generatie ster, waarvan het meerendeel van z'n deeltjes dus al 2 of 3 supernova's hebben meegemaakt.

Het proces van samenklontering is trouwens goed te zien in deze asteroids-clone, waarin alle rotsen ook zwaartekracht uitoefenen op elkaar: http://crashtestgames.com/graviroids/. Vooral level 3 en 4 zijn wdb leuk om te zien :)

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 15 mei 2009 15:31]

Dat klopt, zoiets stond hierboven geloof ik ook ergens vermeld. In het begin (zeg de eerste pakweg 400.000 jaar) was de dichtheid nog dermate hoog dat fotonen geen vrij spel hadden en dus continu door electronen geabsorbeerd werden. Pas na dat moment kregen de fotonen vrij spel, en dat is wat wij zien in de kosmische achtergrondstraling. En zoals gezegd, planeten ontstonden pas na de eerste supernova's, daarvoor waren er alleen nog maar sterren. En voordat die sterren gevormd werden duurde het ook nog even voordat alle waterstof-atomen gingen samenscholen.

Overigens is de mate van uitdijing (Hubble's constant) ongeveer 70 km/s/Mpc. Oftewel, per megaparsec (3.21 miljoen lichtjaar) dijdt het heelal per seconde 70 km uit. Een lengte van 1 megaparsec is 1 seconde later dus 1 megaparsec + 70 km. Dit is teveel om voor een lichtdeeltje in de huidige situatie naar de rand van het observeerbare universum te reizen - zo'n 46 biljoen lichtjaar. Na 1 seconde is er dan al ~0.001 lichtjaar bijgekomen. Per jaar groeit het een factor ~1.00000000073. In een miljard jaar is dat ongeveer een factor 2.075. Aangezien het licht er in een niet uitdijend universum sowieso 46 biljoen jaar over doet, is de afstand tegen die tijd al 2.07546000 keer groter geworden.

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 15 mei 2009 16:27]

Het is makkelijk te zeggen dat deze 2 baanbrekend zullen zijn, maar het is wel echt waar.

Voor de algemene persoon zal dit eerst even wat meer lezen meoten zijn over wat ze gaan doen.
Maar ze pakken in het kort onderzoeken aan die nog niet gedaan zijn vanuit de ruimte.
En globaal gezien met een precisie en breedte die vele malen hoger ligt dan alles wat al gedaan is.

"the bigger the better" is in dit geval erg waar.

lancering: http://www.youtube.com/wa...c&feature=player_embedded

herschel/plank missie: http://www.youtube.com/wa...hRgh1aqQk&feature=related

herschel plank wetenschaps achtergrond : http://www.youtube.com/wa..._lbNQ_A3c&feature=related

Ps: Het duurd 10 weken voor ze zijn uitgetest en ingebruik genomen kunnen worden op hun positie.

[Reactie gewijzigd door gp500 op 15 mei 2009 14:00]

De Planck Surveyor 'kijkt' volgens mij niet naar de Big Bang alsof het een soort Supernova is waar wij toevallig nu de flits van zien. Hij meet de De Cosmic microwave background radiation wiki en deze is niet overal gelijkmatig. De CMB fluctueert een heel klein beetje in verschillende richtingen. Door vanuit de ruimte minder beinvloed door de aarde kleine verschillen in verschillende richtingen te meten kan men meer zeggen over de expansie van het hele universum. Bijvoorbeeld: Versnelt dit nu echt of lijkt dit maar zo. Door de metingen kunnen een aantal theoretische modellen voor waar of onwaar worden aangenomen waardoor men beter begrijpt wat er gebeurde direct na de Big Bang. Dus ook voor modellen van T=0.00000000000000001 en eventueel T= min xxxx vul maar in. Pre Big bang..? jup!

Erg leuk dus :)
Dat kan dus niet. Tijd is ontstaan met de big bang. Je kunt dus niet verder terug, omdat "verder terug" simpelweg geen betekenis heeft. Op T=0 is er maar 1 kant op, en dat is vooruit. Je kunt het enigszins vergelijken met de noordpool (het exacte punt op aarde, niet de ijsschots). Als je daar bent kun je ook niet verder naar het noorden - alle richtingen wijzen naar het zuiden. En als je aan komt lopen met het idee gewoon richting noorden te blijven bewegen, kom je er op een gegeven moment achter dat je toch plotseling weer naar het zuiden aan het lopen bent.

Maar sowieso heb je natuurlijk last van het feit dat jij in je tijdmachine niet eens terug kunt naar de big bang, omdat je voordat je er bent gedisintegreerd wordt door de enorme energiedichtheid waar je doorheen moet reizen om er te komen ;)

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 16 mei 2009 16:09]

Waarom is dat bij de Herschel wel aan de orde, en bij de Hubble niet vraag ik me af.

Ik weet niet waar jij dat 1jaar op baseerd maar op VOB staat 3-4 aangegeven;
"During its 3-4 year lifetime, Herschel will collect unique data for use by the astronomical community."

" The mission is expected to deliver an estimated data volume of up to 50 TB of data, which will remain available to the astronomical community for another 20 years to exploit scientifically."

Hoe stuurt men die 50TB 'eventjes' naar aarde?


Mogelijk met de omvang van de lens te doen? Zou niet verwacht hebben dat er zo intensief gekoeld dient te worden, het exterieur van zo'n apperaat is goed beschermd tegen straling en temperatuurverschillen (?)

Overigens is het toch 'vrij frisjes buiten'

"We usually use the Kelvin temperature scale, where Zero Kelvin is this "absolute zero" temperature -- or -273 degrees C. Water freezes at +273 Kelvin and water boils at +373 Kelvin."
bron


"Herschel, de grootste ruimtetelescoop ooit, gaat kijken naar het ontstaan van sterren en sterrenstelsels. Deze satelliet is in staat om een miljoenste van een miljoenste van een miljoenste van het licht van een gloeilamp van 60 watt op te vangen."
bron

is toch bijna niet te bevatten hoe 'gevoellig' die HW welniet is.

Planck gaat onderzoek doen naar de zogeheten kosmische achtergrondstraling. Dat zijn lichtstralen die kort na het ontstaan van het heelal met de oerknal zijn uitgezonden en nu pas, meer dan 13 miljard jaar later, onze regio van het heelal bereiken.

bron

Bluebook PDF

[Reactie gewijzigd door himlims_ op 15 mei 2009 14:07]

Waarom is dat bij de Herschel wel aan de orde, en bij de Hubble niet vraag ik me af.
Op zich is dat niet zo moeilijk. In tegenstelling tot de Hubble meet de Herschel in het IR gebied. Het licht gebied dat wij als mensen als warmte ervaren (denk aan de IR-lamp).

Als je naar de sterren gaat kijken onder een lantaarnpaal zie je niet veel, je wordt "verblind"door het licht van de lantaarnpaal. Het licht gebied waar deze telescoop naar kijkt is het warmtgebied. Dus zijn omgeving moet zo koud mogelijk zijn, omdat de telescoop anders "verblind" wordt door zijn omgeving en geen waarnemingen kan doen.

Bedenk dat Herschel het ontstaan van sterrenstelsel uit koude stofwolken gaat bestuderen. De IR-straling die van die wolken komt is echt minimaal. Dus zal Herschel zelf ook een minimale temp moeten hebben. In principe komen 2 vloeistoffen in aanmerking: het vloeibare waterstof (erg explosief en kookpunt 20,3 K) en vloeibaar helium (erg duur, maar relatief zeer veilig, kookpunt 4,3 K). Omdat het Helium langzaam verdwijnt heeft de Herschel maar een beperkte levensduur van enkele jaren (iit de Hubble, overigens ook beperkt, maar om geheel andere redenen).

edit typo

edit 2: Door de grote vraag naar bronvermeldingen voor hetgeen ik heb opgeschreven, heb ik er eentje gezocht: van de ESA himself

edit 3: In de hier aangehaalde bron wordt ook zeer mooi uit de doeken gedaan hoe de Herschel op verschillende lagen (de mantels) gekoeld wordt door het Helium. Een leuke annimatiefilm en een absolute must voor de mensen die er in geÔnteresseerd zijn.

[Reactie gewijzigd door Pjerry op 17 mei 2009 13:57]

The spacecraft carries an enormous flask of "superfluid" helium to chill its instruments and detectors close to minus 273C (or "absolute zero", the point beyond which no further cooling is possible).

"We are observing at long wavelengths where all warm objects glow, so we need to cool the telescope and the instruments as much as possible, otherwise the weak signals we are trying to detect from the sky will be totally swamped by radiation emitted by the telescope itself," said Professor Matt Griffin from Herschel's Spire instrument team.
Bron
Het koelste punt in Planck is een gedeelte in het instrument HFI, 0.1K /-273,05C om precies te zijn.
De belangrijkste warmte-transport fenomenen zijn geleiding, convectie en straling.

In de ruimte mag het dan wel koud zijn, er is (bijna) geen convectie en al helemaal geen geleiding, dus warmte kun je niet zomaar eventjes weg laten vloeien naar 'de ruimte'. Enige manier die ze daarboven daadwerkelijk gebruiken is straling, en dan nog enkel naar de schaduwzijde.
Aan de door de zon beschenen kant van een ruimtetuig heb je een enorme inval van straling, zo'n 1300W/m≤. In het eigenlijke ontwerp van een ruimtetuig wordt er daarom zeker rekening gehouden met warmte-ontwikkeling en eventuele koeling.

Zo bekleden ze een satelliet met bijv. goudfolie of zilverfolie dat een hoge emissiecoŽfficiŽnt heeft (reflecteert meer). In het ISS zou dit nogal kostelijk zijn, en voorzien ze daar koeling die de warmte (door invallende zonnestraling), transporteert naar de schaduwzijde, waar de warmte (weer door straling) wordt afgestaan. Die koeling zelf kan uiteraard wel door geleiding en convectie gebeuren aangezien dit gewoon wat buisjes zijn die rondlopen en waar een transportmedium door stroomt.

Als je elektronische componenten dus niet te warm mogen worden, heb je dus ofwel actieve koeling nodig met Helium oid zoals hier blijkbaar het geval is, ofwel door een groot stralingsoppervlak aan de schaduwzijde. Het is in ieder geval niet zo simpel als de meeste denken :p
Het is "koel" buiten omdat er vrijwel geen materie is om warmte aan af te geven dus de zonnestralen kunnen in het vacuŁm van de ruimte hun warmte niet kwijt. Hetzelfde geld voor alle andere dingen in de ruimte.
Mocht je per ongeluk uit de space shuttle vallen zonder pak aan dan zul je ook niet bevriezen zoals je misschien verwacht maar je raakt oververhit omdat je lichaam zijn warmte niet kwijt kan aan de omgeving
Dat schijnt nog wel mee te vallen, je kan 't best 30 seconden volhouden. Lijkt me alsnog geen pretje though :)

Wat betreft oververhitting: er is geen convectie meer (lucht om warmte aan af te staan, simpel gezegd), maar de meest dominante mechanismen voor hitte afvoer werken nog steeds: uitstralen, en zweten. Zweten werkt des te beter omdat alles razendsnel verdampt.

[Reactie gewijzigd door BaatZ op 15 mei 2009 14:34]

Blijkbaar dus niet, zit net ff het linkje van BaatZ hierboven te lezen en daar staat dat bloed niet gaat koken omdat je bloedvaten en aderen onder druk staan.... als ik het goed begrijp iig ;)
In de ruimte is temperatuur meten lastig. Temperatuur is de energie die deeltjes hebben. In de ruimte zijn weinig deeltjes, en dus is de temperatuur moeilijk te bepalen.

Afkoelen doe je op aarde door energie af te staan aan deeltjes om je heen. In de ruimte zijn er alleen weinig deeltjes om energie aan af te staan, dus is koelen moeilijk.
koelen gaat niet alleen door energie af te geven door geleiding aan andere materie maar ook door radiatie van elektromagnetische straling. Daarom is het 's nachts ook veel kouder als er geen bewolking is; de aarde straalt dan namelijk meer uit dan het terugkrijgt.

Convectie is in feite ook geleiding, maar dan aan een voorbijstromende stof.

[Reactie gewijzigd door ]eep op 15 mei 2009 15:27]

Hoezo een foute theorie......

Het mooie van een empirische wetenschap is dat je tientallen, honderdtallen of zelfs duizendtallen metingen zal moeten doen om jouw theorie aannemelijk te maken. De theorie is nl. altijd een model van de werkelijkheid.

Het voordeel voor de tegenstanders van de theorie is dat ze dat met slechts ťťn meting kunnen aantonen (mits goed uitgevoerd).

In de wetenschap zijn er op alle gebieden voor en tegenstanders te vinden van bepaalde theorieŽn. Deze groepen kunnen gewoon naast elkaar bestaan. Hun onderzoek zal aan moeten tonen op de lange duur of de theorie fout was, dan wel niet afdoend. De theorie van Newton bleek met onze aardse snelheden heel goed te voldoen. Gaan we naar lichtsnelheden dan hebben we de relativiteitstheorie nodig. Het leuke is als we in de relativiteitstheorie weer aardse snelheden stoppen (niet licht dus) er gewoon de wetten van Newton uitkomen.
Het gaat ook wel eens fout als je bijvoorbeeld naar het atoom model van Bohr kijkt. Hier deugt eigenlijk niets van, maar we kunnen er toch zoveel mee verklaren dan het model nog steeds onderwezen en gebruikt wordt. Je hebt nl. op een heel eenvoudige manier over een heel brede range inzicht van hoe zaken zouden kunnen verlopen. Het SchrŲdinger-model kan ook alleen maar het waterstof atoom uitrekenen, daarna gaan we ook benaderen.....
Donkere materie is in feite een stoplap voor een foute theorie. Net als donkere energie. Dat komt omdat de "wetenschap" naar 1 theorie toewerken die als waar bewezen moet worden en elke andere theorie weinig kans geeft. Maargoed, als de uitkomst 0 is bewijs je natuurlijk ook iets.
Zo werkt het natuurlijk niet.Wetenschap bedrijven behelst zowel verificatie als falsificatie.Als de telescoop laat zien dat donkere materie geen oplossing is voor de huidige expansiesnelheid van het heelal, dan is het exit donkere materie.Toon aan waar de huidige rotatiesnelheden van sterrenstelsels vandaan komen (die dus te hoog is om met aleen maar zwaartekracht en "gewone" massa te verklaren) en ik verzeker je dat er een mooie Nobelprijs op je ligt te wachten :)
Alleen wel veel leergeld voor het ondersteunen van een bepaald wereldbeeld. Je kunt op de aarde ook al veel onderzoeken voor minder geld. Laat staan wat je er verder mee kunt doen om voor de mensheid iets goeds te doen.
Nogmaals experimenten zijn er om theorieŽn te verifiŽren, maar ook te falsificeren, als de telescoop morgen laat zien dat de melkweg eigenlijk een donut is op het hoofd van een reus, dan gaat ons huidige heelalmodel onmiddellijk de prullenbak in ;)
Wat astronomie betreft kun je juist heel weinig onderzoeken.Het overgrote deel van het E.M. spectrum wordt tegengehouden door de aardatmosfeer en zichtbaar licht wordt door atmosferische storingen enorm vervormd.Dus moet je welhaast de ruimte in om waarnemingen te verrichten.En die paar miljard zijn een schijntje van de bedragen die bijv. in de wapenindustrie omgaan, dus waar hebben we het over, bovendien levert het meer op dan alleen wetenschapelijke informatie, ook een enorme hoeveelheid technologische know-how wordt door zo'n project gegenereerd.

[Reactie gewijzigd door blobber op 15 mei 2009 18:11]

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T (6GB ram) FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2018 Hosting door True