Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Rocket Lab laat rakettrap terugkomen op aarde na geslaagde lancering

Rocket Lab heeft voor het eerst een rakettrap terug op aarde weten te krijgen na een succesvolle officiële missie. Een Electron-raket bracht dertig satellieten de ruimte in, waarna de eerste trap aan parachutes in zee landde. Het is een belangrijke stap naar hergebruik.

Het Amerikaanse bedrijf Rocket Lab lanceerde in de nacht van donderdag op vrijdag Nederlandse tijd een Electron-raket vanaf een lanceerbasis in Nieuw-Zeeland. De missie was succesvol: de booster bracht dertig kleine satellieten naar een lage aardbaan. Daarvan zijn 24 'Space Bees', kleine satellieten van het bedrijf Swarm Technologies. Dat bedrijf wil een constellatie van 150 minisatellieten inzetten om iot-apparatuur van internet te voorzien.

Bijzonder aan de lancering is dat Rocket Lab de eerste trap van de Electron-raket liet landen. De booster kwam aan parachutes terug naar aarde en viel 600 kilometer van de Nieuw-Zeelandse kust in de Stille Oceaan. Rocket Lab heeft de booster inmiddels uit het water gehaald en brengt het met een schip aan land. Het bedrijf zal dan onderzoek doen om te kijken of de raket kan worden hergebruikt op een volgende missie.

Het is de eerste keer dat Rocket Lab een rakettrap weet op te vangen tijdens een operationele missie. Eerder deed het bedrijf dat ook al, maar dat gebeurde tijdens tests. Rocket Lab is een van de bedrijven die in navolging van SpaceX werkt aan herbruikbare raketten. Door die opnieuw te gebruiken dalen de kosten van een lancering.

In tegenstelling tot concurrent SpaceX kan Rocket Lab zijn boosters niet verticaal laten landen, want daarvoor is de Electron-raket te klein. Die kan daarvoor niet genoeg brandstof meenemen. Rocket Lab wil de boosters daarom aan parachutes laten terugkomen. Vervolgens moeten helikopters de boosters uit de lucht opvangen.

Door Tijs Hofmans

Redacteur privacy & security

20-11-2020 • 09:34

64 Linkedin

Reacties (64)

Wijzig sortering
In de stream is niets te zien van de first stage die terugkomt, toch ? Dit is de enige foto op Twitter tot nu toe: https://twitter.com/Rocke.../1329617300110995457?s=20
Dat is ook wel erg jammer inderdaad. Hopen dat we de beelden nog terug kunnen zien. Of een nasaspaceflight ergens een stream opzet om het de volgende keer wel te volgen
Rocketlab maakt als eerste gebruik van elektromotoren om de turbines aan te drijven om de inhoud van de brandstoffen onder zeer hoge druk naar de verbrandingskamer te jagen. Hiervoor gebruiken ze dus verschillende batterijpakketen die ze tijdens het traject afwerpen als deze leeg zijn.
Daarmee is het lot van deze rakketten ook bezegeld tot korte afstanden. Om nog meer gewicht te sparen gebruiken ze bovendien carbon brandstoftanks, ze zijn vooralsnog de enige die erin slagen.
Andere raketfabrikanten gebruiken metalen brandstoftanks en klassieke turbines om de brandstoffen onder zeer hoge druk in de verbrandingskamer te persen. Deze klassieke turbines zijn aangedreven op raketbrandstof, die dus een kleine eigen verbrandingskamer hebben, en een heel rijk brandstofmengsel verbruiken. Maar de uitlaatgassen hiervan kunnen worden herverbrand als stuwkracht.
Het is voor de hand liggend dat de sturing van elektromotoren veel eenvoudiger is dan van turbines aangedreven op verbrandingsgassen.
Daarmee is het lot van deze rakketten ook bezegeld tot korte afstanden.
Dit gaat natuurlijk alleen op voor de eerste trap die op de Ruhterford motoren loopt. Ze hebben nu ook een 3e traps kickstage waarmee ze uiteindelijk ook payload richting Mercurius willen brengen als een soort uit de hand gelopen hobby project van Peter Beck. Dus met die 3e kickstage kunnen ze veel verder komen dan LEO.

Ze hebben zelfs een eigen soort van modulaire Satelite; de Photon. Daarmee kun je als klant zeggen ik wil graag ding X in de luchtbrengen en Rocket Lab kan dat simpel gezegd op een Photon plakken en je hebt je eigen cubesat. Dus dan hoef je als bedrijf zelfs helemaal geen in house satellieten meer te ontwikkelen.
Dus die battery packs komen wel ergens in zee, of in Joost mag weten waar terecht?
Lijkt me handig om te zorgen dat die zacht landen en teruggehaald worden.
Anders kan er nog beter wat staal affikken in de atmosfeer.
en zout water is minder funest voor die motoren dan? ben echt benieuwd of ze herbruikbaar zijn na een paar uur in zout water te hebben gelegen.
Daar gaat het toch niet om. Hij zegt dat er batterijpakketten tijdens de lancering geeject worden als ze leeg zijn dus dat ding wordt er zelfs alleen maar nog sneller lichter door want naast de brandstof die op raakt verdwijnt er zelfs nog meer zooi. Hoe kan de raket dan 'daarmee tot korte afstanden bezegeld' worden. Dat is een tegenstrijdigheid.
Dit is niet per se een inhoudelijke reactie op de geweldige technische ontwikkelingen die ze hier laten zien - alhoewel die natuurlijk ook mooi zijn.
Deze video heeft grappig bedoelde Steam achievements én er zit een kabouter op de fairing. De naam van de kabouter? Gnome Chomsky, natuurlijk naar Noam Chomsky! En dan nog een achievement met "Gnome Alone", om het af te maken. In een anderzijds zo serieus vakgebied als de raketwetenschappen kan ik dit soort humor erg waarderen.
Net zoals dat Elon Musk 'Don't Panic!' op de radio van de roadster die de ruimte ingeschoten is had staan, een handdoek in het handschoenenvakje samen met het boek ("A Hitchhiker's Guide to the Galaxy").

En op (een van de?) printplaten staat 'Made by humans on Earth' gedrukt. Functioneel totaal zinloos, maar voor de lol wel érg leuk.

[Reactie gewijzigd door DigitalExorcist op 20 november 2020 11:46]

Mogelijk haal je zaken door elkaar? ;)

De term "Don't Panic!" is wat er op de Hitchhiker's Guide to the Galaxy staat te lezen. Dat past zeker in het thema, maar de radio speelde "Space Oddity" van David Bowie op de radio ;)

Edit: mogelijk ben ik ook abuis, er zijn verschillende meldingen, ook van de hit "Life on Mars". Hoe dan ook, het was een David Bowie uitvoering die speelde tijdens en na de lancering...

[Reactie gewijzigd door Gameboy op 20 november 2020 12:54]

https://www.simplemost.co...s-mars-bound-tesla-means/

Nee, het staat héél erg letterlijk op de radio ;) als plaatje/afbeelding/tekst, niet als muziek, dat was inderdaad Bowie.

[Reactie gewijzigd door DigitalExorcist op 20 november 2020 13:10]

Klopt, als het goed is lag in het opbergvakje wel een kopie van het boek, maar dat weet ik niet zeker
Die gnome is betaald door Gabe Newal va Valve in een poging geld te verzamelen voor Goede doelen en de wetenschap.
geek: Valve-oprichter Gabe Newell schiet tuinkabouter de ruimte in voor goed ...
Kan deze raket naar de maan geschoten worden?
Met mensen: nee (iig nog niet, wie weet in een toekomstige versie), met apparatuur: ja. Sterker nog, dat gaan ze in 2021 proberen, zie Rocket Lab's website.

[Reactie gewijzigd door Morkatog op 20 november 2020 09:59]

Met mensen kan het absoluut niet, de Electron is daar voor ook echt te klein. Om een beeld te krijgen van hoe klein de Elektron is: Deze raket is ongeveer net groot als 1 landingspoot van een Falcon 9 booster.

Een grotere raket gaat Rocket Lab ook niet maken, Peter Beck was daar heel stellig in. Ze willen zich helemaal focussen op de cubesat markt om de markt voor grotere satelieten al behoorlijk vol is met ULA, Space X, ArianneSpace, Roscosmos, Northrop Grumman en (als ze ooit payload gaan lanceren) Blue Origin.

Mag ik bij deze ook even zeggen dat ik een enorme space crush heb op Rocketlab, wat een fantastisch bedrijf is dat zeg.
Nadeel van mensen lanceren is dat je niet alleen het gewicht van de ruimtevaarder mee moet nemen, maar ook vele honderden kilo's zut om te zorgen dat hij/zij het overleeft (aangenomen dat je dat wil)
Een raket bestaat uit meerdere "stages" de eerste stage is om het voertuig uit de atmospheer te halen. De tweede stage is om voldoende snelheid te krijgen in "vacuum" om zoveel snelheid te krijgen dat je niet meer naar beneden valt.
Als je voldoende brandstof meeneemt om nog meer snelheid te krijgen kun je ontsnappen aan de aardse zwaartekracht en in theorie overal uitkomen. Het enige is dat hoe meer brandstof je meeneemt je minder payload kan meenemen. In de ruimte is vrijwel geen weerstand dus blijf je gewoon doorvliegen met de snelheid die je hebt.
Mocht je dus je neus naar de maan zetten en voldoende snelheid maken kom je er vanzelf. Om ook daadwerkelijk om de maan heen te kunnen vliegen (orbit) of iets met een normale snelheid op het oppervlakte laten landen moet je weer afremmen en daar heb je weer brandstof voor nodig.

Daarom is ruimtevaart altijd een balans zoeken tussen de hoeveelheid kg gewicht dat je wil meenemen (payload), het gewicht van het voertuig zelf en het gewicht van de brandstof. Als je dat in de juiste evenwicht weet te brengen is het voordeel in de ruimte dat je geen snelheid verliest zolang je geen veranderingen doet (Eerste wet van Newton)

edit - typo -

[Reactie gewijzigd door COW_Koetje op 20 november 2020 10:15]

Mocht je dus je neus naar de maan zetten en voldoende snelheid maken kom je er vanzelf
Wat echt een ontzéttend inefficiente manier is om de maan te bereiken. Typisch versnel je in de richting van je omloop om de aarde. Daarmee verruim je je apoapsis aan de andere kant van de aarde tot een hoogte die de baan van de maan snijdt. En dat wil je dan uiteraard doen op een plek en moment dat je ook daadwerkelijk op dat punt belandt als de maan daar ook is.
Helemaal eens maar gezien de vraagstelling wilde ik het niet complexer maken dan noodzakelijk.
Probeerde me in te leven naar de informatiebehoefte.

Ik had nog een half uur over slingshotting, exit en entry burns, apogee en perigee kunnen praten, maar was bang dat ik de lezer kwijt zou raken.
ik heb een hele tijd geoefend op een hohmann transfer tussen kerbal en the mun in KSP. Zo ontzettend leuk om echte maneuvers etc uit te voeren in een spel en dat het dan ook daadwerkelijk bijna praktisch zo werkt. Ook ideaal spel om termen zoals apoapsis en periapsis etc te leren begrijpen.
Space X en Rocket Lab met elkaar vergelijken is niet echt heel zinnig, ja beide maken ze raketten en leveren diensten maar daar houdt het wel mee op. De Space X boosters zijn echt vele malen groter dan die van Rocket Lab (en dan heb ik het nog niet eens over Super Heavy / Starship). Het voor de cubesat mensen helemaal niet rendabel om via Space X te lanceren tenzij ze misschien een rideshare kunnen krijgen op bv. een Starlink lancering.
Ik gok van niet. Deze was ook in low orbid geschoten. Het is een flinke stap verder om naar de maan te gaan.
Mwoah.... dat valt wel mee voor Rocket Lab, ze hebben een paar maand terug nog hun nieuwe kickstage met hun Curie motor getest als 3e trap. Sterker nog ze hebben al een contract van NASA om een satelliet in een baan om de maan te brengen.
Ik denk dat jij hier makkelijker over praat dan Peter Beck.
Naar de maan is echt een stap verder dan LEO.
Ze zijn niet geland.
1 land: aan land gaan go ashore; te land en ter zee on land and sea; land in zicht! land ho!
Van Dale: Landen

Ik zie ook de reden voor het gejuich niet zo. Ze hebben een parachute aan een eerste trap van een raket gebonden en vervolgens gecontroleerd in zee laten storten. Iets wat de Amerikanen al sinds de jaren 50 doen met de neuskegel, maar dan wel echt op land.
Waarom in zee? Op land had hij in de kreukels gelegen. Nu moeten ze ook nog kijken of er na het zoute zeewater nog delen te herbruiken zijn. Ik lees niet dat de onderdelen ontworpen zijn voor hergebruik zoals SpaceX dat heeft gedaan.
Nee, vooral marketing, dit verhaal.

edit: De Amerikanen landen hun capsules natuurlijk op zee, maar de Russen wel op land, en nog eerder ook.

[Reactie gewijzigd door Durandal op 20 november 2020 14:20]

Wat is dat toch dat er een bepaalde groep mensen is die niets liever willen dan de de voortgang die anderen maken te bagatelliseren? Het maakt vooral duidelijk dat diezelfde groep dit soort ontwikkelingen door een rietje ziet. Je ziet exact hetzelfde bij SpaceX gebeuren: elke individuele stap in de ontwikkeling van een systeem die in de media wordt gepubliceerd wordt ontleed totdat er niets meer overblijft dan begrijpelijke stukjes die ook de klojo op de hoek had kunnen doen en vervolgens wordt op het hele verhaal het labeltje geplakt "marketing". En hop! Wij zijn blijven staan op onze zeepkist en SpaceX, Tesla, RocketLab liggen beschaamd in de prut.

Voor de volledigheid: Rocketlab zit midden in een ontwikkeling van een herbruikbare raket. Wat ze nu hebben gepresteerd is iets wat niet veel bedrijven is gelukt: de eerste trap in z'n geheel weer terug krijgen in de fabriek. Er zit zout water op. Klopt. Hij landde niet bepaald zachtjes. Klopt misschien. De Neuskegels van SpaceX landen ook in het water en die zijn ook hergebruikt. Hoor je niemand over.
Bovendien is het ook technisch een aardige prestatie. De raket is klein, weinig ruimte voor alle onderdelen die nodig zijn om een parachute te laten ontplooien (sterk staaltje kinderlijke argumentatie: "Ze hebben een parachute aan een eerste trap van een raket gebonden"). Er is uberhaupt weinig ruimte om op de motoren af te remmen want de hoeveelheid brandstof die je over kunt houden is simpelweg niet voldoende. Dat ding kwam met een rotvaart de dampkring weer in en is niet verbrand. En misschien ben je nooit zo dapper geweest om van de hoge te duiken, maar water (ook zeewater) is kneiterhard bij vertikale snelheden boven de 50 km/h en als je niet heel, heel behoorlijk afremt, eindig je alsnog met een verwrongen hoopje eerste trap.

Dus, samenvattend: kul. Dit is een prestatie van formaat, een onderdeel van een ontwikkeling die goedkope lanceringen mogelijk maakt van relatief lichte satellieten. Misschien is het tijd om dat rietje eens weg te gooien. Of koop eens rietjes in een andere kleur dan deprimerend bruin.
100% gelijk!
Dit heeft 0,0 met marketing te maken,
Sterker nog Beter Beck heeft jaren lang geroepen dat het onmogelijk was om zo'n kleine raket ooit her te gebruiken en hij heeft zijn pet er voor opgegeten. Want ze kwamen er met data na 10 lanceringen achter dat de re-entry in de dampkring blijkbaar wel overleefde. En toen ze dit ontdekt hadden tegen alle verwachtingen in zijn ze gaan kijken of ze hier meer mee kunnen dan alleen tot de oceaan laten vallen.

Hieruit bleek dat het mogelijk moet zijn om er een parachute aan te ontwerpen (totaal niet makkelijk inderdaad) en deze dan op te vangen in de lucht uiteindelijk.

De reden voor hergebruik heeft trouwens niks met kosten te maken want het levert niet echt een significante reductie op in kostprijs. Het heeft alles te maken met zo snel mogelijk weer kunnen lanceren omdat ze niet genoeg motoren en boosters kunnen maken op een fatsoenlijk aantal t.o.v. wat ze willen.

Voor nog meer info, vraag maar raak.
Of kijk deze video eerst en stel daarna vragen.
Help deze youtuber al jaren en ook hier mee hebben we hem helpen voorbereiden met een groep voor de interview.
https://youtu.be/CUfOnwSLWxY
Het is een stap in de goede richting, vergeet niet dat SpaceX ook met kleine stapjes vooruit kwam.
Ze zijn niet geland.
Het ding is gecontroleerd (en, als het goed is, zonder noemenswaardige schade) terug naar beneden gekomen. Voor ruimtevaart-begrippen past dat, voor mijn gevoel, prima binnen de betekenis van "geland". Wat Van Dale zegt is leuk en aardig, maar die hebben het alleen over de algemene betekenis van een woord; het is volkomen normaal dat specifieke groepen een subtiel andere betekenis geven aan een woord: zoek maar eens op in Van Dale wat "jargon" betekent. Oh enne, volgens de definitie in Van Dale zou er ook nooit een maanlanding geweest zijn...
Ze hebben een parachute aan een eerste trap van een raket gebonden en vervolgens gecontroleerd in zee laten storten. Iets wat de Amerikanen al sinds de jaren 50 doen met de neuskegel, maar dan wel echt op land.
Er schieten mij zo snel geen voorbeelden te binnen van Amerikaanse capsules die op land neerkomen (voor Crew Dragon was dat het plan, maar die landt nu toch in zee; Starliner had ooit ook het idee om op land te landen, maar ik weet niet of dat nog steeds zo is). Of ze het nooit gedaan hebben durf ik niet te zeggen, maar zelfs als dat zo is, dan is het de uitzondering, niet de regel. Volgens mij ben je in de war met de Sovjet Unie / Rusland (en zij moesten wel, omdat ze geen lanceerbasis aan zee hebben).
En als we toch op alle slakken zout leggen: "sinds de jaren 50" is ook fout: de eerste Mercury vlucht was pas in september 1959; de eerste bemande vlucht duurde zelfs tot 1961.

Daarnaast, wat boeit het dat Nasa het allang kan? Dan zou Crew 1 ook geen nieuws geweest zijn. En dan kunnen we de vluchten van Shepard en Glenn ook wel vergeten; dat Nasa een kunstje kan dat de Russen al eerder gedaan hebben is toch niet interessant? Het hele idee van ruimtevaart in de 21e eeuw is nou juist dat commerciële bedrijven het stokje overnemen van overheden; nogal wiedes dat nu eerst oude mijlpalen opnieuw aangetikt worden, voordat de commerciëlen Nasa en Roskosmos voorbij streven.
Waarom in zee? Op land had hij in de kreukels gelegen.
Dus het is slecht dat de mensen van Rocket Lab weten waar ze mee bezig zijn...!? Ik bedoel, anders kunnen we ook met dit soort onzin beginnen: "Waarom lanceren ze naar boven? Als ze hem de grond in schieten had ie in de kreukels gelegen." |:(
Nu moeten ze ook nog kijken of er na het zoute zeewater nog delen te herbruiken zijn. Ik lees niet dat de onderdelen ontworpen zijn voor hergebruik zoals SpaceX dat heeft gedaan.
Om precies te zijn: je leest helemaal niet. Dit was de eerste test; uiteindelijk is het de bedoeling dat Electron niet in het water terecht komt maar letterlijk uit de lucht geplukt wordt.
Rocket Lab wil de boosters daarom aan parachutes laten terugkomen. Vervolgens moeten helikopters de boosters uit de lucht opvangen.
Wat is er niet duidelijk aan:
De booster kwam aan parachutes terug naar aarde en viel 600 kilometer van de Nieuw-Zeelandse kust in de Stille Oceaan. Rocket Lab heeft de booster inmiddels uit het water gehaald en brengt het met een schip aan land.
Het opvangen van de trap met behulp van een helikopter is toekomstvisie. Ze hebben er al wat testen mee gedaan maar dit heeft tot nu toe in de praktijk nog niet plaats gevonden.
Doet dit bedrijf de raketten niet volledig 3D printen?
Nee, ze hebben wel een tank gemaakt van carbonvezel. Gelijkaardig zoals glasvezel. Veel lichter dan staal. SpaceX probeert het ook.

Ze hebben wel inderdaad bepaalde onderdelen die ze 3D printen

[Reactie gewijzigd door g4wx3 op 20 november 2020 10:46]

In theorie is Carbonvezel lichter dan staal, maar als je een ruimteschip terug in de atmosfeer gooit dan blijkt Staal uiteindelijk lichter te zijn, want je hoeft minder heatshielding toe te passen.
Staal is ook anders een betere keuze. Stel, je staat op Mars en er zit een scheur in je tank. Staal kan je lassen maar als je een koostofvezel tank met een plaksetje gaat lijmen geloof ik nooit dat hij de originele druk nog aan kan. En fabrieken om een nieuwe te bouwen zijn er niet.
Om precies te zien, ze printen hun Rutherford motor voor het het grootste gedeelte. Sowieso wel een interessante motor omdat het de eerste raketmotor is met een electrisch aangedreven pre-burner systeem.
naja probeert:
Elke falcon 9 heeft een alu+carbon fiber copv, en ook de volgende tests voor StarShip zijn al geslaagd.

https://www.businessinsid...1?international=true&r=US
Nog meer van die mini rommel satellieten, die dingen storen nu al astronomen.

Edit, oke blijkbaar ander soort satellieten.

[Reactie gewijzigd door DeKemp op 20 november 2020 14:47]


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Black Friday 2020 Samsung Galaxy S20 4G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2020 Hosting door True