Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Uitlatingen Nederlandse staat over illegaal downloaden waren niet onrechtmatig

Uitlatingen die Nederlandse bewindslieden hebben gedaan over downloaden uit illegale bron waren niet onrechtmatig. Dat concludeert het gerechtshof Den Haag in een uitspraak in hoger beroep. Alle vorderingen van belangenbehartiger Sekam zijn afgewezen.

In september 2018 oordeelde de rechtbank in Den Haag dat de Nederlandse staat aansprakelijk is voor uitlatingen die bewindslieden hebben gedaan over downloaden uit illegale bron. De zaak was aangespannen door stichting Sekam, die de belangen van Nederlandse filmproducenten behartigt.

De staat ging in hoger beroep en daarin heeft het gerechtshof Den Haag het vonnis van twee jaar geleden vernietigd. Volgens de nieuwe beoordeling waren de uitlatingen over downloaden uit illegale bron niet onrechtmatig en was er geen causaal verband met eventuele schade voor de filmproducenten. De uitspraak is gepubliceerd door IE-Forum.

De zaak draait om uitspraken die zijn gedaan in 2011 en 2012 door Fred Teeven, destijds staatssecretaris van justitie. De uitspraken werden gedaan voordat het downloadverbod in Nederland van kracht werd. Destijds was de opvatting van de Nederlandse staat dat downloaden uit illegale bron was toegestaan, maar dat was in strijd met Europees recht.

Uitlatingen staatssecretaris Teeven over illegaal downloaden

Het gaat onder andere om een persbericht van Rijksoverheid.nl van 11 april 2011, waarin stond: "Daarom wordt downloaden van auteursrechtelijk beschermd werk uit evident illegale bron onrechtmatig, maar niet strafbaar. Downloaden is al geruime tijd onrechtmatig voor games en andere software, maar dat gaat nu ook gelden voor bijvoorbeeld films en muziek. Met deze civielrechtelijke maatregel neemt Nederland in Europa geen uitzonderingspositie meer in."

Diezelfde dag gaf staatssecretaris Teeven een interview met de NOS, waarin hem gevraagd werd wat het doel was van de maatregelen. Hij zei toen: "Nou, wat we willen bereiken is dat legaal gebruik van content, van films en muziek, de norm wordt en dat illegaal gebruik achterhaald is in de toekomst."

Twee jaar geleden oordeelde de rechter dat de uitspraken over downloaden uit illegale bron in strijd waren met het Europees recht. Uit het persbericht en het interview was volgens de rechter op te maken dat downloaden uit illegale bron ten tijde van publicatie legaal was.

Niet onrechtmatig en geen nadeel voor rechthebbenden

In het hoger beroep oordeelt het gerechtshof dat er niet expliciet gezegd is dat downloaden uit illegale bron was toegestaan. In de gebruikte bewoordingen ligt dat wel besloten, maar in het nieuwsbericht van de overheid is dat 'zo indirect dat dit alleen voor ingewijden kenbaar is'. Daarom kan niet worden aangenomen dat het onrechtmatig is.

Bovendien oordeelt het gerechtshof dat de impliciete mededeling van de staatssecretaris over downloaden uit illegale bron op dat moment niet onrechtmatig was, omdat het destijds de opvatting van de Nederlandse regering was. Ook kan volgens de uitspraak niet worden gezegd dat de staatssecretaris het standpunt over downloaden uit illegale bron heeft gepropageerd of ondersteund. In de geciteerde berichten is juist aangegeven dat downloaden uit evident illegale bron als onrechtmatig zal worden gesteld.

Volgens de uitspraak in hoger beroep heeft de Nederlandse regering de 'onjuiste opvatting' dat downloaden uit illegale bron toelaatbaar was, sinds 2002 of 2003 uitgedragen. De uitlatingen die in 2010 zijn gedaan door Teeven hebben waarschijnlijk geen mensen aangezet of over een drempel geholpen om te gaan downloaden. Daardoor was er geen nadeel voor rechthebbenden als Sekam te verwachten.

Nederlandse filmindustrie versus de staat en downloaders

Nederlandse filmproducenten en belangenbehartigers hebben in de afgelopen jaren verschillende zaken gevoerd tegen de staat, om daarmee te proberen die verantwoordelijk te houden voor het downloaden uit illegale bron in de periode voor de invoering van het downloadverbod in 2014.

De Nederlandse filmsector stelde in 2016 dat er 1,2 miljard euro aan schade is geleden. Sekam begon de procedure over de uitspraken van bewindslieden als 'opstap voor individuele of collectieve schadevergoedingsacties'. Nu het vonnis is vernietigd, zal de organisatie naar andere wegen moeten zoeken om dat te doen.

Los van de zaak tussen Sekam en de Nederlandse staat, loopt er ook al jaren een gerechtelijke procedure van Dutch Filmworks. Die partij wil downloaders opsporen en 150 euro laten betalen via een schikkingsvoorstel. De filmmaatschappij heeft al ip-adressen van downloaders opgespoord, maar de providers hoeven zowel van de rechter als van het gerechtshof de klantgegevens niet af te geven aan Dutch Filmworks. Die zaak ligt nu bij de Hoge Raad. Het is niet bekend wanneer er een uitspraak volgt.

Door Julian Huijbregts

Nieuwsredacteur

16-09-2020 • 10:57

159 Linkedin

Reacties (159)

Wijzig sortering
Een moeilijk leesbaar artikel door de vele negatieve woorden (alleen al de titel met 'illegaal', 'niet' en 'onrechtmatig' in één zin)
Volgens mij samengevat:
  • De staat suggereerde rond 2011 dat downloaden wel mocht
  • Sekam was het daar niet mee eens
  • De rechter heeft nu de staat toch gelijk gegeven
Een moeilijk leesbaar artikel door de vele negatieve woorden (alleen al de titel met 'illegaal', 'niet' en 'onrechtmatig' in één zin)
Volgens mij samengevat:
  • De staat suggereerde rond 2011 dat downloaden wel mocht
  • Sekam was het daar niet mee eens
  • De rechter heeft nu de staat toch gelijk gegeven
Iets genuanceerder:
  • De staat zei: vanaf nu is downloaden van films onrechtmatig
  • Sekam leest die reactie als: dit betekend dat de staat aangeeft dat het voor 2011 wél mocht. En daar waren ze niet blij mee.
  • De rechter heeft nu aangegeven dat de uitspraak "vanaf nu is iets onrechtmatig" niet betekend dat het daarvoor wél mocht.
Eigenlijk best triest dat je als belangenorganisatie eindelijk je zin krijgt dat iets onrechtmatig wordt gemaakt, en dat je dan alsnog gaat zeuren over één uitspraak in de hoop nog meer geld binnen te krijgen.

[Reactie gewijzigd door Tweekzor op 16 september 2020 11:21]

Zeker triest.
Maar de Nederlandse filmsector en al haar 'belangenbehartigers' is dan ook gewoon triest.
1,2 miljard euro schade door illegaal downloaden? En dat is de schuld van de staat? Kom op zeg.
Er staat ook gewoon in die brief dat ze het bedrag dat ze in 2013 zeggen te hebben misgelopen hebben doorgetrokken van 2004 naar 2016. Niet bepaald een nauwkeurig onderzoek als je het mij vraagt, en het zou me niets verbazen als het illegale downloaden in 2013 op een hoogtepunt was.

[Reactie gewijzigd door ElimG op 16 september 2020 12:16]

Neem Disney bijvoorbeeld. Buiten hun films, verkopen ze ontiegelijk veel merchandise en andere dingen.
Het zou mij niets verbazen dat ze daar zelfs nog meer mee verdienen.
Waarbij de winst naar Disney gaat, terwijl de betrokken partijen (niet onderdeel van Disney) die wel uit de filmrechten betaald krijgen alsnog het nakijken hebben.
Niet precies: Sekam vond dat de staat duidelijker had moeten brengen dat downloaden niet mocht. Sekam was dus degene die vond dat de staat zei dat downloaden mocht, en dus (mede) verantwoordelijk was voor alle geleden schade. (Hoe realistisch die schade is is weer een ander verhaal...) De rechter heeft nu bepaald dat die interpretatie te ver gaat, niet dat downloaden toch wel mocht/mag.
De rechter heeft niet geoordeeld en niet hoeven te oordelen over of downloaden nu wel of niet mag/strafbaar is/whatever. Puur en alleen op hoe de uitlatingen van de staat opgevat dienden te worden en of ze uitgelegd konden worden als het aanmoedigen van illegaal downloaden. Volgens Sekam wel, volgens de rechter niet dus.

Oordelen of de filmindustrie "genoeg" verdient is ook niet aan de rechter. Daar kunnen we met z'n allen van alles van vinden, maar daar ging de rechtszaak niet over.
Tja, in het dagelijks leven is niet alle logica booleaans. Twee ontkenningen nu eenmaal niet hetzelfde als een positief. Het is dan ook geen goede samenvatting om te zeggen dat de staat suggereerde rond 2011 dat downloaden wel mocht.
  • De staat suggereerde rond 2011 dat downloaden wel mocht
Sekam Vond dat de staat suggereerde dat het wel was toegestaan. de staat heeft dat nooit expliciet gezegd. Dát is waar de staat nu gelijk in krijgt.
Ik vind het altijd knap hoe de schade word berekend.

Stel, de Albert Heijn heeft een aanbieding. Elk tweede kratje bier is gratis.
Hierdoor verkopen ze onzettend veel meer bier als normaal. Kun je dan stellen dat de elk tweede kratje waar niet voor betaald is, rekenen als inkomsten die ze misgelopen hebben?

Nee, natuurlijk niet. Zonder die aanbieding hadden ze het niet verkocht. Net zo min, is elke download geen gemiste verkoop.
Elke vergelijking tussen een 'natuurlijk goed' en een 'intellectueel goed' gaat niet op.

kratjes bier kosten geld omdat ze gemaakt moeten worden van beperkte middelen. De transacties tussen beperkte middelen, geeft een product een paalde waarde. Wanneer je dat kratje bier mee neemt, heeft de rechtmatige eigenaar geen bier meer, dus ben je een dief. Echter, als je magisch dat kratje bier kunt dupliceren door het oorspronkelijke kratje aan te raken, dan is de rechtmatige eigenaar op geen manier gedupeerd en ben je geen dief.

Daarnaast, oneindig bier! :9~

Intellectueel goed heeft alleen maar waarde door een Staat gegarandeerd monopolie. Jij, de platenmaatschappij, en overige rechtenhouders, hebben alleen maar een 'goed' omdat we dat zo hebben afgesproken in de maatschappij. Als je het illegaal kopiëren van creatieve werken 'diefstal' gaat noemen, dan maskeer je daarmee het feit het economisch een totaal ander delict is, met alle morele discussiepunten die daarbij horen. Immers, waar natuurlijk eigendom voor de meeste mensen vrij logisch aanvoelt... zijn de meeste mensen verbaast dat auteursrecht tot 70 jaar na de dood van de auteur door gaat.
Ik denk niet dat Albert Heijn dat gejatte kratje ziet als een gemiste verkoop. Bovendien hebben ze kosten aan dat kratje wat weggenomen is, en er is en daarmee vrij concreet schade.
Dat werkt natuurlijk anders als je het hebt over duplicatie van items, wat downloaden feitelijk is.
Is het nog stelen als je de Albert Heijn in kan lopen je eigen kratje bier kan kopiëren? Hoe zou dat juridisch werken?

Piraterij is is waardeloos probleem voor de industrie, wil het er zeker niet mee goed praten, maar die cijfers rond inkomstenderving waar ze altijd mee op de proppen komen zijn lachwekkend en absurdistisch.
Het is gewoon een feit dat mensen al die shit die ze casual binnentrekken, al dan niet met automatische systemen, niet allemaal gekocht zouden hebben. Hoe rijk denk je dat jan modaal is. Denk dat een beetje downloader maandelijks makkelijk 2 of 3 keer zijn inkomen binnentrekt aan films, series en muziek. In ieder geval in "mijn tijd".
Moreel lag/ligt downloaden maatschappelijk gezien gewoon anders dan platte diefstal.

Bovendien tellen ze "exposure" ook nooit mee met hun cijfertjes. En dat is ook zeker wel een effect van de "brede" beschikbaarheid van je software of media.
Volgens mij heeft bijvoorbeeld Adobe de populariteit van hun creatieve pakketten gewoon glashard te danken aan piraterij eind '90 en begin '00 want iedereen installeerde Photoshop waardoor het een de-facto standaard werd. Ondanks dat dat pakket eigenlijk gelicenseerd moest worden voor duizenden euro's wat natuurlijk niemand die een beetje hobbymatig aanprutst zou doen.

Ik zeg niet dat het allemaal maar OK gevonden moet worden, maar ik zeg wel dat er realistisch naar het problemen gekeken moet worden.

[Reactie gewijzigd door Polderviking op 16 september 2020 11:49]

Zodra de mediabedrijven minder invloed krijgen in de politiek. Het is van de zotten dat ik geld afdraag aan BREIN voor de SD-kaart waar mijn Raspberry Pi van boot omdat er mogelijk een kopie van gecopyright materiaal op staat.

Sowieso vind ik het concept van het beperken van thuiskopieën achterlijk. Als ik betaal voor een CD of DVD dan heb ik een licentie voor het materiaal dat erop staat en is het mijn goed recht dat materiaal in huiselijke kring te consumeren zoals ik wil. Aasgieren als Disney en Dutch Filmworks die bang zijn dat ze dezelfde inhoud niet dubbel kunnen verkopen ben ik liever kwijt dan rijk.
Die thuiskopie wetgeving is een wassen neus. Je mag namelijk ook geen kopieerbeveiliging omzeilen wat betekent dat het eigenlijk alleen voor CD's geldt. Voor DVD's kan je nog een case maken dat deze niet effectief/doeltreffend is (maar hier is nooit uitspraak over gedaan!), maar voor Blu-Rays zeker niet.

Bovendien kunnen ze al die thuisvlijt toch niet controleren, dus of het mag of niet maakt feitelijk niet uit, terwijl iedereen wel heffing op de media betaalt. Zelfs als er echte Linux ISO's op worden gebrand.

En wie ript er nog media? Ik denk dat die kopieerheffing veel te hoog is vergeleken met de mensen die nog legaal rippen. Nu zijn er ook nauwelijks mensen die nog CD's/DVD's kopen, maar die heffing zit ook op USB sticks en HDD's natuurlijk.

[Reactie gewijzigd door GekkePrutser op 16 september 2020 16:51]

Dat is dan ook niet waar de thuiskopieheffing voor bedoeld is. Je mag nog steeds CD's kopieren van je buurman, als de bron maar legaal is. En daar betaal je dit bedrag voor. Mijn inziens nog steeds belachelijk met alle streamingdiensten tegenwoordig, maar de thuiskopieheffing is dus iets anders dan wat jij ermee bedoeld.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone SE (2020) Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 4a CES 2020 Samsung Galaxy S20 4G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2020 Hosting door True