Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie
sluiten

Onderzoek Tweakers

Om beter te begrijpen wat jij waardevol vindt aan Tweakers en andere online content of features, voeren we een onderzoek uit. Wil jij ons helpen door de bijbehorende vragenlijst in te vullen? Het invullen neemt ongeveer 15 minuten in beslag en onder alle deelnemers verloten we drie Tweakers-goodiebags.

Naar het onderzoek

Broadcom brengt met chipset wifi op 6GHz naar smartphones

Broadcom heeft de BCM4389 aangekondigd, een chipset voor smartphones met ondersteuning voor wifi 6e, oftewel de extensie op het 802.11ax-protocol die het mogelijk maakt 6GHz te gebruiken voor wifi, in aanvulling op de 2,4GHz- en 5GHz-banden.

De BCM4389 ondersteunt driebandige wifi en een kanaalbreedte tot 160MHz. Ook is er ondersteuning voor wpa3-beveiliging en voor bluetooth 5.0-connectiviteit. Over het verbruik zegt Broadcom niets, alleen dat de chipset zuinig is. Broadcom maakt ook niet bekend wanneer de chipset beschikbaar moet komen, maar wel dat er nog dit jaar een hele reeks wifi-producten moet verschijnen met ondersteuning voor wifi 6e.

De Wi-Fi Alliance kondigde wifi 6e begin dit jaar aan. Het gaat om een uitbreiding van het 802.11ax-protocol, dat daardoor niet alleen van de 2,4GHz- en 5GHz-frequentiebanden gebruik kan maken, maar ook van de 6GHz-band. Overheden moeten dit deel van het spectrum wel vrijgegeven.

Wifi-apparatuur kan in totaal 1,2GHz in de 6GHz-band inzetten, met bijvoorbeeld tot zeven kanalen met een breedte van 160MHz. Dit moet hogere snelheden, lagere latency en een daling van de congestie met zich meebrengen.

Door Olaf van Miltenburg

Nieuwscoördinator

13-02-2020 • 18:40

37 Linkedin

Submitter: Balance

Reacties (37)

Wijzig sortering
Lagere frequentie betekent meer penetratie. 2,4ghz zou je de meest stabiele connectie mee moeten hebben. De voordelen die bij 6ghz worden gezegd verbazen mij een beetje. Met 2,4ghz kan je al 450Mbps halen. Meer dan zat voor een doorsnee gebruiker. Enige voordeel van 6ghz die ik zou kunnen bedenken is dat er een nieuwe band voor wifi is waardoor het minder druk is op 5.8ghz en 2.4ghz. naast dat komen de radiogolven ook minder ver wat ook minder ruis geeft aan de buren in een flat.
Het voordeel van de hogere frequenties is drievoudig:

1. Er is meer bandbreedte (dus meer kanalen en dus minder snel kanalen delen met de buren) vrij, rond de 2.4 GHz is er al meer gereserveerd.
2. Hogere frequenties hebben per kanaal een hogere theoretische maximumsnelheid
3. (De belangrijkste) de lagere penetratie zorgt er net voor dat je echt nooit congestie zal krijgen, zelfs niet in een flatgebouw (daar is 2.4GHz nu echt niet bruikbaar). Omdat het signaal wel door 1 of 2, maar niet door 3 a 4 muren heen kan, zit het signaal van je vier vier over buur je niet in de weg, wat bij 2.4GHz wel het geval is.

Het enige nadeel is dat je, als je een groot huis hebt, meerdere APs nodig hebt. Maar als je een degelijk model koopt (gooi die rommel van je provider alsjeblieft weg) is de vuistregel een beetje: flat of klein huis = 1 AP, starterswoning met 3 etages = 2APs, groot huis = 3 APs.

(Mesh) setjes van meerdere APs kosten tegenwoordig echter niet veel, dus echt een probleem is dit allemaal niet, met als resultaat dat het tegenwoordig echt niet moeilijk is om effectieve snelheden van 300-500 Mbps te halen over wifi. Dankzij de ruimte op 5GHz, en de lagere penetratie. Op 2.4 GHz is dat echter een ander verhaal, daar is boven de 50 Mbps al vrij uitzonderlijk in de praktijk.

[Reactie gewijzigd door kiang op 13 februari 2020 23:10]

Da's wel een heel bijzondere lezing die je er op na houdt; je kunt je in den beginne afvragen waarom je snelheden van 400mbit+ wireless zou willen halen. Voor dit soort snelheden is een bekabelde verbinding altijd een pre. Veruit de meeste gebruikers werken nog steeds op 2.4ghz. Congestie is niet snel een issue: voor het kijken van een facebook filmpje, een netflix filmpje op mobiel of tablet of dumpert kijken heb je niet veel nodig.

5ghz ac wifi is leuk, maar de apparatuur die dit ondersteund is nog maar zeer beperkt aanwezig. Penetratie is een probleem, en de situatie zoals jij die schetst is heel rooskleurig. Inderdaad, als je in een oude / goedkope woning zit met dunne tussenwandjes of houtwerk dan kom je met 5ghz wireless wel een eindje. Maar woon je in een degelijk gebouwde woning met veel betongaas ( bewapening ) in de muren, dan kom je niet ver met 5ghz wireless, laat staan 6ghz. Heb je ook nog eens muurverwarming in de tussenmuren, dan is het feest compleet.

Kortom: hogere frequenties zijn leuk voor de bandbreedte, maar in veel gevallen absoluut niet zaligmakend. Een voorbeeld hiervan is wigig 60ghz, wat in de praktijk onbruikbaar bleek.
Nee hoor, @kiang snijdt wel degelijk hout. Mijn schoonouders wonen in een flat waar de 2.4GHz band volledig onbruikbaar is doordat buren steeds sterkere zenders gebruiken om hun buren weer af te troeven. Het pand is dusdanig onhandig ingericht dat het ISRA punt (en kabel) in een uithoek van het pand binnenkomen zo ver mogelijk verwijderd van de plek waar de meeste bewoners een PC hebben staan. Bedraad aansluiten is daarmee zo goed als onmogelijk zonder lelijke kabelgoten. 5GHz is daar DE oplossing gebleken. Fijn dat niemand die Powerline setjes noemt als oplossing, als zendamateur zijn dat de meest dramatische dingen die je je kunt voorstellen, die storen doorgaans als de hel op de korte golf, niet doen dus.

Dan de vraag waarom je enige bandbreedte wilt hebben. WiFi op 2.4GHz bij mijn schoonouders is domweg instabiel omdat buren telkens naar andere kanalen switchen, dat is een drama. Eén van de zonen zit in het buitenland en dan klets je weleens met een camera er bij. Tuurlijk, 40Mb/s is ook zat, maar op 5GHz heb je nu éénmaal wat meer te vergeven. Maar met name het laatste punt die @kiang noemt is de belangrijkste in mijn optiek, dat 5GHz signaal verlaat de flat niet. Met een 9dB antenne op 2,4GHz ontvang ik vele 10-tallen SSID's, op 5GHz nog geen handvol. Daar zit zonder twijfel de grootste winst. Waarom je WGIG erbij haalt op 60GHz, onvergelijkbaar met WiFi op een frequentie ver en ver daaronder, geen idee, 60GHz gaat bij wijze van spreken niet eens door dik karton heen.
Je kunt natuurlijk geen discussie voeren als je voorbeelden gaat noemen van mensen die illegale apparatuur gebruiken. Dat is een geval appels met peren vergelijken. Dan kan ik ook beargumenteren: vervolgens krijgen je schoonouders nieuwe buren die chinese 5ghz apparatuur gaan gebruiken zonder notch filters met 5watt eirp en is het gedaan met de 5ghz pret, die drukken evengoed alles weg. Als de buren van je schoonouders normale gekeurde 2.4ghz wireless apparaten gebruiken is er niets aan de hand.

offtopic: Als je isra punt zo ver verwijderd is kan je ook nog moca overwegen, en zo'm ramp is een kabelgootje natuurlijk ook niet.

powerline is inderdaad rommel, komt doordat de elektriciteitskabels als antennekabels gaan werken en dus storen als de ziekte. overigens voor een zendamateur zeker niet de enigste vorm van ergernis: tegenwoordig is er een wildgroei van (slecht afgeschermde/gefilterde) schakelvoedingen/smps-en die ook storen als de pest, dus alleen powerline is de boosdoener, de schakelvoeding van je tv kan evengoed flink storen.

Geen idee wat je opmerking met "kletsen met een camera erbij" betekend, dit is qua bandbreedte helemaal niets. Dat de buren van kanaal switchen hoeft geen probleem te zijn. Het is ook een misvatting dat twee apparaten op hetzelfde wireless kanaal meteen tot problemen lijdt, 802.11x is juist ingericht zodat diverse gebruikers in hetzelfde domein kunnen opereren. Werkt via tijdsslots etc.

Dat 5ghz de flat niet verlaat is natuurlijk onzin; zo dramatisch is het verschil nou ook weer niet. Bij goede apparatuur met juiste antennes gaat 5ghz 802.11ac ook door betonnen vloeren heen (bij mij geen enkel probleem).

Zoals je kunt lezen gaf ik 60gh wigig als voorbeeld aan van een situatie waarin hoge frequenties niet perse tot zaligmakende resultaten leidt. Het staat er gewoon?!

Overigens bestaat er ook nog zoiets als 900mhz wifi, helaas niet iets wat je als consument mag gebruiken. Wel leuk om grotere afstanden te overbruggen.
Je kunt natuurlijk geen discussie voeren als je voorbeelden gaat noemen van mensen die illegale apparatuur gebruiken.
Daar heb je uiteraard gelijk in, maar praktisch is dit schering en inslag, de lokale computerboer zegt dit ook hardop in de winkel dat merk X "betere" resultaten geeft. En dat blijkt dan ruim boven de wettelijke norm te zitten qua zendvermogen. Eén punt wil ik je toch op corrigeren en dat is het doordringend vermogen van 5GHz. Dat is significant minder dan lagere frequenties. Een muur houdt 5 GHz uitstekend tegen, waar 2.4GHz nog relatief goed doorheen kan komen. Dat is een niet te onderschatten voordeel, zeker in flats. In mijn huis (1996 gebouwd) "zie" ik de 5GHz AP van de 1e verdieping alleen in de gang beneden en de verdieping er boven, waar het 2.4GHz signaal op de 1e verdieping het hele huis afdekt.

MoCa (Multimedia over Coax) heeft hetzelfde nadeel als ik al noemde bij de schoonouders ... Als ik coax zou kunnen trekken, is UTP ook geen probleem. En schoonmoe, alhoewel wat kippig aan het worden, trekt geen kabelgoot in haar huis. En 5GHz werkt als een dolle daar! Alles gelijkvloers, PC staat op op een vaste plek, tablet vlak naast de AP, die oudjes zijn helemaal happy me de ICT voorziening in de flat :)
Uiteindelijk gaat de norm norm en wetgeving niet over het zendvermogen van je wifi apparaat, maar over het daadwerkelijk afgestraald vermogen, ofwel EIRP. Dus heb je een 50mw wireless zender, en zet je er een 22db zeer sterke yagi richtantenne op, dan is je afgestraalde vermogen veel groter dan wettelijk toegestaan.

Dit geld ook voor het gebruiken van high-gain antennes. En dit vertaald zich meteen ook naar het "doordringend vermogen" van 5ghz, zoals je het noemt. Gebruik je een 5ghz apparaat met low gain ingebouwde antennes, zoals bijv. een wndr3700 , dan zal je bereik niet zo groot zijn. Ga je vervolgens (bij hetzelfde zendvermogen) een andere router gebruiken met losse high gain antennes, dan is bij hetzelfde vermogen het daadwerkelijk afgestraalde vermogen door de hoge gain een stuk groter. En dus ook het bereik en ontvangstgevoeligheid.

Eén en ander is dus allemaal niet zo makkelijk met elkaar te vergelijken. Ja, het doordringend vermogen van een 5ghz signaal is kleiner dan die van een 2.4ghz signaal, maar er spelen veel meer factoren mee die uiteindelijk bepalen hoever het signaal reikt.

offtopic: ik begrijp niet waarom je coax zou moeten trekken: (bijna) iedere woning heeft toch gewoon een tv aansluitpunt in de woning, daar waar je je tv neerzet??? Dus coax van 1e aansluitpunt de woning in?
De wet spreekt ook van "isotrope antennes" oftewel van een niet-richtingsgevoelige antenne. Een Yagi is daarmee uit den boze. Een high gain antenne mag, zolang je maar beperkt blijft tot 100mW EIRP zoals je zelf al meldt.

Die coax opmerking sloeg op de reactie daarvoor, die verwees naar een "MoCa" oplossing die we in NL weinig tegenkomen. Maar je meldt precies wat ik elders ook opmerkte, de regelgeving voor bijvoorbeeld 5GHz is nog wat complexer (zoek maar even op mijn nick in deze thread). Wat mensen vaak niet beseffen is dat een goede antenne een wezenlijk verschil maakt. Met een 9dB antenne is je versterking 8X, dat geldt echter ook voor de ontvangstrichting en dat is een wezenlijk verschil. Een betere verbinding is vaak een kwestie van betere ontvangst, niet van domweg meer vermogen er inpompen ...
Daarmee is het me nog steeds onduidelijk waarom je niet van moca gebruik zou kunnen maken in de situatie zoals je die beschrijft. Kwestie van moca adapter bij de tv en één bij het eerste aansluitpunt. Moca is overigens in nederland door diverse providers uitgerold als alternatief voor powerline, dus zo heel zeldzaam is het nou ook weer niet.
Tja, dat is simpel, omdat er op de plek waar de PC staat er in geen velden of wegen coax te vinden is. Ik had in de eerste reply al staan dat de indeling van de woning nogal suf is, daar doe je ook niks meer aan. Een klein hokje wordt door iedereen in de flat gebruikt als een soort hobbykamer, daar staat de PC. De coax aansluiting en TV staan vanaf dat punt in de verste hoek van de woning. En ja, als ik er coax heen trek met een kabelgoot, dan kan ik net zo goed er UTP neerleggen. Maar dat is nauwelijks een optie daar, een deel zou over de zijmuur moeten en een deel zelfs over een plafond. Daar trapt schoonmoeders niet in. En dat hoeft ook niet omdat 5GHz daar briljant goed werkt en meer dan OK is. Maar dat was al in eerdere replies te lezen :)

En ik ben MoCa nog NOOIT tegengekomen als consumer ding, geleverd door de kabelaar. Maar ik ken alleen Caiway en Ziggo netwerken, over Zeelandnet/Delta weet ik niks. En dat zijn de grote drie die ik ken. Ik weet dat Ziggo MoCa als protocol gebruikt tussen zijn Mediaboxen, maar op een dergelijke manier dat jij zelf geen MoCo meer kunt gebruiken over dezelfde kabel, onacceptabel m.i. Waar een Coaxkabel loopt, kan ook een UTP lopen denk ik dan, zelfs door dezelfde pijp. Oftewel, dat zou mijn voorkeur hebben op dat moment. Goedkoper dan die MoCa kastjes en minder actieve componenten.
De teleste moca adapters zijn geleverd door KPN als alternatief voor powerline adapters (je verwacht het niet :) ) .

https://forum.kpn.com/int...na-2-maanden-kapot-452007

Daarom zie je regelmatig teleste moca adapters aangeboden worden in merkloze witte doosjes. Zijn bulkverpakkingen zoals kpn ze leverde. Retail kom je ze weinig tegen.

Daarnaast heeft hirschmann gewoon moca adapters in haar assortiment en voldoet de techniek aan kabelkeur en werkt het prima op docsis netwerken. Moca 2.0 is er alweer en snelheden van 400mbit+ zijn bij goede shielding en juiste connectoren etc. prima te halen.

Terugkomend op de hoofdthread. Fijn dat 5ghz goed werkt bij je schoonouders. Nu hopen dat hun buren niet overstappen van illegale 2.4ghz wifi apparatuur naar illegale 5ghz apparatuur, want die stap is natuurlijk ook zo gezet (aliexpress staat vol rotzooi).
Je kunt natuurlijk geen discussie voeren als je voorbeelden gaat noemen van mensen die illegale apparatuur gebruiken. Dat is een geval appels met peren vergelijken. Dan kan ik ook beargumenteren: vervolgens krijgen je schoonouders nieuwe buren die chinese 5ghz apparatuur gaan gebruiken zonder notch filters met 5watt eirp en is het gedaan met de 5ghz pret, die drukken evengoed alles weg. Als de buren van je schoonouders normale gekeurde 2.4ghz wireless apparaten gebruiken is er niets aan de hand.
De realiteit is dat wat @Houtenklaas en @kiang schetsen, meestal dé belangrijkste oorzaak is bij WiFi-problemen, in mijn ervaring. a) Er zijn te veel gebruikers (apparaten) die door elkaar zenden en ontvangen, op een handjevol dezelfde kanalen. b) Vanwege de slechte verbinding die daaruit volgt, worden er extra hotspots geplaatst – meestal draadloos aangesloten wat nóg meer WiFi-verkeer veroorzaakt ;( – c) gevolg: Nog meer WiFi-apparaten hebben last van elkaars dataverkeer -> cirkel is rond.

Voor ‘illegale’ zendvermogens hoef je geen ongekeurde / filterloze goedkope zooi te hebben want A-merken verkopen gewoon WiFi-aparaten die meer vermogen hebben dan in Nederland gebruikt mag worden. Het vermogen is eenvoudig hoger in te stellen door bij de voorkeuren het land op (bijvoorbeeld) ‘United States of North America’ te zetten. Daar mag op hoger vermogen gezonden worden en er wordt geen apart apparaat voor gemaakt…
Waar jij op doelt is het regulatory domain zoals in 802.11 gespecificeerd . Nu is het niet zo dat je , door te switchen van domain "netherlands" naar "united states" er ineens schrikbarend veel zendvermogen (EIRP) bijkrijgt. Valt allemaal reuze mee. Dit gaat over een handjevol db's hooguit, en dan is het nog maar de vraag wat daar afgestraald van over blijft. Zoals gezegd: een a-merk wifi apparaat naar een ander regulatory domain zetten geeft je niet spontaan extreme vermogens van 5watt of meer, dit gaat over redelijk subtiele verschillen.

Waar de echte crux in zit, dat zijn de "chinese" (kunnen natuurlijk overal vandaan komen) wifi versterkers die werken in het meerdere-watt bereik, vaak zeer slecht gefilterd, met erbij ook nog eens een "vieze voeding". Die dingen worden als zoete broodjes verkocht en als je buren die rommel gebruiken, dan kan je zelfs last op 5ghz hebben van hoge harmonischen van die rommel.

Er zijn zowel op 2.4ghz als 5ghz veel "vervuilers" naast wifi apparatuur actief. Dus ook op 5ghz zijn er telefoons, gadgets, rc auto's etc die in het spectrum zitten. Het verhaal is daarmee niet zo eenduidig dat 5ghz 802.11ac de oplossing voor al onzer problemen is.
Ik woon in een gewoon rijtjeshuis en toch zie ik tientallen 2.4Ghz zenders van de diverse buren om mij heen. Om nog maar niet te spreken van de andere dingen die in de 2.4Ghz ruimte zitten te zenden (denk Bluetooth, DECT telefoons, magnetrons, etc). Bij ons thuis is de 2.4Ghz band gebruiken een oefening in frustratie gebleken.

Een aantal jaar geleden overgeschakeld naar een 5Ghz AC access point op elke verdieping en het probleem is volledig verholpen.

Hoe je er overigens bij komt dat er maar weinig apparatuur is voor 5Ghz snap ik niet. Volgens mij is dat vandaag de dag toch wel goed te verkrijgen.
Bijna al mijn apparatuur thuis zit op 5GHz AC, het zijn de enkelingen die nog op N zitten. Toon en mijn e-reader... dat is het wel. De rest zit allemaal op AC. Ik heb twee Access Points, één in de gang beneden en één op zolder. Ik heb overal, ook in de tuin, prima bereik en (nog) geen last van de buren die nog allemaal op 2.4 GHz zitten. Ik vind het juist prettig dat 5 GHz niet te ver reikt, ik heb best een goede verhouding met mijn buren, maar ik vind het niet perse nodig dat de hele buurt kan genieten van elkaars wifi.
Sorry maar doen alsof 5ghz ac apparaten zeldzaam zijn is een beetje belachelijk, bijna alle nieuwe apparaten van de laatste 5 jaar hebben dit, zeker als je geen budget brol koopt.
In een nieuwbouw met beton voorzie je tegenwoordig in elke kamer ethernet, waardoor je ook overal Acces Points kan zetten indien nodig.
Bedraad is leuk, maar meeste verkeer is echter via mobiele apparaten tegenwoordig
Absolute onzin: er wordt nog steeds, zéker de afgelopen 5 jaar, volop apparatuur verkocht die niet dualband (5ghz) ready is. Er zijn zo ontzettend veel devices die enkel 802.11n single stream doen. Beweren dat alles van 5 jaar oud dualband 802.11an doet is klinkklare onzin. Bedenk je ook dat er een hoop mensen zijn die geen dikke portemonnee hebben en het met "budget brol" (zoals jij dat noemt) moeten doen. Dan ben je simpelweg beperkt tot wat er in je budget voorhanden is, en dan is dat vaak geen 802.11an. Ja als je de afgelopen vijf jaar laptops van 600+ euro hebt kunnen kopen dan heb je je in een fortuinlijke situatie mogen rekenen.

En om dan te beweren dat moderne nieuwbouw in elke kamer ethernet heeft, ik heb werkelijk geen idee hoe je op het idee komt. Ik heb werkelijk nergens, maar dan ook nergens, nieuwbouw gezien waar dit aan de orde is. Er worden rondom mij complete woonwijken uit de grond gestampt en nergens is dit aan de orde. Sterker nog, ik heb het persoonlijk al lang geleden opgegeven mensen dit advies te geven, ethernet in nieuwbouw aan te leggen, gezien niemand hier de investeringswaarde van inziet en het vooral al schromelijk overdreven en "zien we wel als het huis klaar is" ziet. Ja dan als de bouw klaar is komt men aanzeiken, maar dan is het te laat.

Dus hetgeen je beweert, ik heb geen idee hoe je op het idee komt?
2,4ghz zou je de meest stabiele connectie mee moeten hebben.
Behalve dat op 2,4 GHz er al zoveel andere radiosignalen en stoorzenders rondspoken. Op menig locatie heb ik wel eens inSSIDer/linSSID gedraaid en dan zie je dat de 2,4GHz band overvol is terwijl 5 GHz nog vrije kanalen heeft. Dat is niet zo verbazingwekkend, want in de 2,4 GHz band kan je maar drie volledig aparte kanalen naast elkaar hebben. Twee als je brede kanalen gebruikt. Zodra je daarvan afwijkt heb je meteen overlap.

Met een wifi analyzer is het helemaal een pretje. Al zou je daarmee de 2,4 GHz band vertalen naar geluid dan hoor je alleen maar permanent geschreeuw van tientallen of zelfs honderden stemmen.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 13 februari 2020 19:44]

Vergeet niet dat die 450 Mbps de maximum doorvoer is. Tevens is wifi half duplex en deel je de bandbreedte met alle actieve devices. Niks mis dus met snellere standaarden in de praktijk.

6 GHz is zeker geen overbodige luxe. Hoe meer brede kanalen er beschikbaar zijn hoe beter wifi zal functioneren in drukke gebieden. Minder penetratie door muren is daarbij vaak eerder een zegen dan een hindernis. En overigens valt het met 5 GHz nog best mee want ik heb thuis bijv een 900 mW versie staan van de TP-Link Archer C9 (zwarte editie) en dat signaal gaat met gemak door 2 muren heen, met overal in en om het huis een sterk signaal. De 2,4 GHz radio staat dan ook al tijden uit hier.
En daarmee zet je gelijk de toon voor de volgende ellende. En de regelgeving is ook best wel gecompliceerd:
  • Op 2.4GHz mag je 100mW uitgestraald zendvermogen hanteren die uit een rondstraler komt
  • Op 5GHz mag je in principe 200mW uitgestraald zendvermogen hebben op de kanalen onder de 100, mits je TPC (Transmit Power Control) gebruikt. Doe je dat niet, dan geldt ook hier maximaal 100mW. Het gebruik van DFS (Dynamic Frequency Controll) is verplicht
  • Vanaf kanaal 100 mag je in principe met 1W uitzenden, als je weer TPC gebruikt. Anders is dat maximaal 500mW. DFS is ook hier verplicht.
Vuistregel is dan ook als je een vast kanaal instelt, je er van uit mag gaan dat je op 5GHz ook niet boven de 100mW mag uitkomen. Dat betekent dat je op elke verdieping een AP moet neerzetten, maar je per definitie geen last hebt van anderen. En belangrijk: Dat anderen ook geen last hebben van jou.In een flat op 5GHz gaan zenden met 900mW levert op termijn eenzelfde drama op als nu op de 2.4GHz band. Gewoon niet doen.

Er is eigenlijk bedroevend weinig uitleg over regelgeving te vinden wat klip en klaar is, de beste uitleg die ik vond staat hier.

Edit: Verheldering bij punt 3 en laatste zin typo ...

[Reactie gewijzigd door Houtenklaas op 14 februari 2020 12:22]

Eens, maar ik woon niet in een flat maar in een vrijstaand huis dus mijn situatie is anders en speciaal zo ingericht. Wifi komt inderdaad standaard niet zo ver. Mijn punt was alleen dat als het in specfieke gevallen nodig is je ook met 5 GHz een eind kunt komen.
450mbps op 2,4ghz is wel echt in een lab situatie, iig bij mij in de flat kom ik niet boven de 70mbps uit op de 2,4ghz band. Op 5ghz (ac) haal ik met gemak 450 mbps (heb een 500mbps lijn). Op 6ghz zou ik nog minder last van de buren hebben.
Hier in de stad werkt 5 GHz op langere afstand buiten dan 2.4 GHz. Ik denk door minder storing. Mijn modem/AP staat binnen, in een meterkast. Wel vlak bij het raam (HR++ glas).
Afhankelijk van of u vergelijkt met 2.4gHz op 802.11g of 802.11n, heeft dat wel of niet met de frequentie te maken.

Situatie 1: U vergelijkt 802.11n @ 2.4gHz met 802.11n @ 5 gHz: Onderstaande niet van toepassing.
Situatie 2: U vergelijkt 802.11g @ 2.4 gHz met 802.11n @ 5gHz: Grote kans dat het verschil in bereik aan beamforming ligt.

-2.4 gHz op 802.11g (WiFi 3) heeft geen beamforming / MIMO / pre-coding,
-5.0 gHz op 802.11n (WiFi 4) heeft wel beamforming / MIMO / pre-coding.

Hoe werkt dat ongeveer? Buitengewoon complex eigenlijk, maar voor de niet-golfgeleerden onder ons (waaronder ikzelf); het gaat ongeveer als volgt:

WiFi 3 (g): Er is een grote bak water met obstakels erin (sponzen, betonnen stenen, zeewier, zand), op 1 plek zit een zender (golf-maker) en op 1 plek een ontvanger (golf-sensor). De golven gaan alle kanten op, worden weerkaatst (beton), geabsorbeerd (spons), verstrooid (zand), ze kaatsen, buigen enigszins om obstakels heen en doven elkaar uit en versterken elkaar afhankelijk van de plek. Afhankelijk van of u geluk of pech heeft, is de ontvangst goed of slecht.

WiFi 3 (g @ 2.4gHz ) met '2e stoorzender' (buren?), dus 2 golfgenerator erbij: Alle golven gaan totaal chaotisch lopen interfereren, de kans is vrij groot dat de 2e stoorzender uw golven deels uitdooft, dus bereik daardoor slechter wordt.

WiFi 4 (n @ 5gHz) Zelfde bak met obstakels, maar nu met 3 'stuurbare' zenders in 1 zendapparaat, en 3 ontvangers in 1 ontvang - apparaat. Er vind 'pre-coding' plaats: Voor alle combinatie van ontvanger / zender, kan bepaald worden:
-Welke golven van welke zender het beste bij welke ontvanger aankomen,
-Hoelang ze daarover doen, dus de effectieve 'lengte' van iedere zender naar iedere ontvanger,
-Hierop kan het vermogen zo verdeeld worden, dat de beste zender / ontvangercombinatie het meeste vermogen krijgt (amplitude-verdeling),
-Nog intelligenter dan dat: Het kan zijn, dat een golf verzonden door zender 1 "net wat later aankomt" bij ontvanger 1, dan die van zender 2; een fase-verschuiving dus. Het systeem is nu zo intelligent, om het signaal van de 2e zender net iets later weg te sturen, waardoor ze allebei tegelijk bij ontvanger 1 aankomen.

Het grappige is dus, dat bij WiFi 3 de locatie 'random' uitmaakt voor hoe goed je het kan ontvangen, dus op 2 willekeurige plekken, zonder kennis vooraf, zal de ontvangst gelijk zijn. En een 'stoorzender' zal dus ook 'willekeurig' altijd net zoveel nadeel brenger bij de ontvanger.

Maar bij WiFi 4 met MIMO / pre-coding, is het signaal van jou zender maximaal op de plek van jou ontvanger; en een eventuele '2e stoorzender' (bijv. de buren) zullen altijd een zwakkere invloed op jou ontvanger hebben, omdat ze zo zijn 'ingesteld' om maximaal vermogen bij 'ontvanger 2' te bezorgen.

Daarom zal het lijken alsof WiFi 4 verder komt omdat het minder last heeft van obstakels en andere zenders; terwijl de frequentie juist 'zwakker' zou moeten zijn. Maar stiekem komt dat dan gewoon door geavanceerde beamforming.

Bij WiFi 3 (g @ 2.4 gHz) moet je - net als bij FM - op zoek naar de beste ontvangst-locatie voor het beschikbare signaal van het systeem,
Bij WiFi 4 (n @2.4 gHz of 5gHz) gaat het systeem op zoek naar het best beschikbare signaal voor jou ontvangst-locatie.

[Reactie gewijzigd door kidde op 13 februari 2020 22:40]

Beamforming helpt bij mijn eten niet in Europa, omdat de EIRP gelimiteerd is.
Een AP kan op channel 100 en hoger ook op hogere vermogens uitzenden (tot 1 watt, 30dBm EIRP). Zeker meer dan op 2.4 GHz (20dBm).
Verschil in frequentie maakt 7.5 dB uit in path loss, dus dan heb je op 5GHz nog 2.5 dB extra signaal over.
De extra verliezen in lucht - als het signaal eenmaal 'buiten' is heeft de verdere afstand net zoveel invloed als bij 2.4 GHz.
Maar 2.5 dB is niet veel. Raak ik zo kwijt in extra verlies in het raam en de meterkast.
Dus dat 5GHz beter werkt moet aan de lagere interferentie liggen. Alle zendtijd op 2.4 GHz-kanalen is van alle kanten in gebruik in de stad en er is dus een hoog stoorniveau. Op 5GHz is meer capaciteit, er is minder drukte, en er zijn minder APs en clients die er verkeer maken.
Oh ja, 5 GHz is AC. En apparatuur die echt 1 watt kan uitzenden met niet teveel vervorming is schaars (maar vervorming maakt niet uit, als ik hele ver weg zit). Maar wat het beste werkt op lange afstanden is het totaal-niet-sexy STBC (space-time block coding) algoritme. Werkt echter alleen/vooral met 2 antennes in de zender en 2 in de ontvanger.
Interresant! Ik dacht altijd dat dat het nut van die meerdere antennes was.

Netgear vermeld ook dat beamformi!g bij 802.11n nog helemaal niet gestandaardiseerd was, pas sinds 802.11ac.

Net deze PDF doorgelezen, zelfs bij max EIRP zou het wat moeten kunnen helpen:

https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01149441/document
MU-MIMO is weer wat anders. Multi User betekent dat verschillende gebruikers een verschillend signaal krijgen. Dus niet alle power gaat 1 kant op. Dan is het logisch dat de EIRP lager uitvalt.
Maar er moeten wel 2 datastromen tegelijk te versturen zijn.
Je moet gewoon de juiste techniek voor het juiste doel inzetten. Wifi op 2,4GHz is erg handig voor use cases waarbij je een groter bereik nodig hebt op een plek waar je geen access point kan neerzetten. Je offert snelheid op voor een signaal dat verder reikt. In mijn huis wordt het bijvoorbeeld gebruikt zodat ik de smartphone en tablet in de tuin en op de zolder kan gebruiken. Verder heb ik nog een aantal apparaten die weinig bandbreedte vereisen en die enkel 2,4GHz ondersteunen zoals een printer.

De laptops in huis verbinden allemaal via 5GHz. De smartphones ook als ze binnenshuis zijn. Om een goede dekking te hebben in mijn huis heb ik twee access points. Eentje staat redelijk centraal in de woonkamer en zorgt voor een snelle verbinding van de laptops en de smartphones als we beneden zijn. Voor de laptops is het erg handig omdat het zorgt voor een snelle verbinding met de NAS. De smartphones zouden in principe ook met minder toe kunnen komen maar zo zorgen we ervoor dat er meer ruimte blijft op de 2,4GHz band. Dan heb ik ook nog een access point in de hal boven hangen zodat de slaapkamers allemaal een redelijk tot goede 5GHz dekking hebben. Overigens is dat tweede access point in mijn huis ook gewoon nodig voor een deftige 2,4GHz dekking want met één apparaat op het gelijkvloers kom ik er niet.

Kort samengevat en ietwat kort door de bocht: 5GHz wanneer snelheid belangrijk is en/of wanneer de 2,4GHz band in jouw gebied overbevolkt is. 2,4GHz voor de goedkope of oude apparaten die niet anders kunnen en om het bereik te kunnen uitbreiden naar minder belangrijke plekken waar je geen access point kan of wil hangen.

Een belangrijke voetnoot is wel dat hoewel dat de 5GHz band meer kanalen aanbiedt (die niet overlappen) er ook heel wat kanalen zijn die je in Europa enkel kan gebruiken als je apparatuur DFS (Dynamic Frequency Selection) en/of TPC (Transmit Power Control) ondersteunt. Dit zijn frequenties die ook voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden zoals (weer)radars. Je apparatuur moet dus automatisch van kanaal kunnen veranderen en/of de zendsterkte kunnen wijzigen als er gededecteerd wordt dat een ander toestel van de frequentie gebruik wil maken. Er is jammer genoeg nog veel apparatuur dat DFS/TPC niet ondersteunt waardoor je op de 5GHz band ook maar weer een redelijk beperkt aantal kanalen hebt. Zeker als je extra brede kanalen wil opzetten.
In de EU mag het nog niet gebruikt worden.

Is nog een studie op. Rapport zal rond juli klaar zijn en dan moet de EU nog akkoord gaan.

https://www.techzine.be/n...e-als-de-wet-het-toelaat/

[Reactie gewijzigd door corporalnl op 13 februari 2020 19:07]

Ik weet dat deze frequentie in Amerika gebruikt mag worden. Maar mag het in NL en Europa?
Ik vermoed dat dit niet in Nederland mag, op dit moment is die band in gebruik voor een aantal nood frequenties, zie: https://wetten.overheid.nl/BWBR0036375/2017-04-01#Bijlagen

Oeps foutje in de omrekening. dit document zegt inderdaad niets over die frequentie. In de vergunning vrij zie ik hem echter ook niet terug komen:
https://wetten.overheid.nl/BWBR0036378/2016-12-28
Er zal dus, voor nu, wel in ieder geval een meldplicht op zitten.

[Reactie gewijzigd door JaapSNL op 13 februari 2020 19:16]

Ik zie die specifieke frequenties er niet tussen staan?
Dat klopt, dus de band is niet vrij te gebruiken.
Die noodfrequenties zijn rond de 6000 kHz, of 6MHz, niet 6GHz. Ik snap de verwarring wel, de tabel erboven geeft wel frequenties in MHz.

[Reactie gewijzigd door WickyW op 13 februari 2020 19:07]

Oeps, foutje, reactie gewijzigd
Zendvermogen en grootte van de cel maken tegenwoordig weinig uit, er wordt nu gedesigned naar performance. We zitten meestal in relatief high density environments waar je liever je signaal beperkt zodat het niet verder gaat dan nodig, wat je toelaat de kanalen beter te hergebruiken en het totale WIFI systeem op die manier meer throughput geven.

Los daarvan hebben ze nu wel mogelijkheid "verkloot" om vanaf scratch te beginnen met een nieuwe technologie.
Zelfs Wifi6 (802.11ax) stuurt nog steeds de eerste bits (sync bits) aan max. 6mbit per seconde met nog steeds legacy headers die ook op deze snelheid uitgestuurd worden, net zoals alles management frames die aan de laagst supported besic rate gaan (12mbps, als het al optimized is). Aangezien het de WIFI6 standaard is op een nieuwe nog ongebruikte frequentie, was het de ideale gelegenheid om alle legacy compabiliteit die voor veel vertraging zorgt overboord te gooien. Jammer ...

*note* Ik zie mensen snelheden geven van WIFI. Weet dat alle snelheden die gegeven worden, de radio throughput is in het best mogelijke geval. (180MHz channel, 8X8MIMO, best possible datarate, ...) Kortom na het in rekening brengen van alles zal een AP (inclusief WIFI6) normaal nooit over de 1GBps TCP throughput gaan.

*note2* Op de discussie welke band het verst kan gaan, is het antwoord simpel. Het signaal zelf gaat in open lucht even ver. Er kunnen verschillen bij penetratie van materialen, echter is hier geen rechte lijn in te trekken. Het grote verschil zit hem in de hogere frequentie. Hierdoor is de golf fysiek kleiner en 'hit' de golf ook minder sterk op de antenna van de receiver. Dus het is voornamelijk de receiver die het zwakker ontvangt (ongeveer 4X effectief vermogen).

*note3*
UNII-3 band mag in België en Nederland gebruikt worden. EIRP = 25mw, defined as "short range device" en deze kanalen vallen buiten de DFS

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone 11 Microsoft Xbox Series X LG OLED C9 Google Pixel 4 CES 2020 Samsung Galaxy S20 4G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2020 Hosting door True