Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Broadcom brengt met chipset wifi op 6GHz naar smartphones

Broadcom heeft de BCM4389 aangekondigd, een chipset voor smartphones met ondersteuning voor wifi 6e, oftewel de extensie op het 802.11ax-protocol die het mogelijk maakt 6GHz te gebruiken voor wifi, in aanvulling op de 2,4GHz- en 5GHz-banden.

De BCM4389 ondersteunt driebandige wifi en een kanaalbreedte tot 160MHz. Ook is er ondersteuning voor wpa3-beveiliging en voor bluetooth 5.0-connectiviteit. Over het verbruik zegt Broadcom niets, alleen dat de chipset zuinig is. Broadcom maakt ook niet bekend wanneer de chipset beschikbaar moet komen, maar wel dat er nog dit jaar een hele reeks wifi-producten moet verschijnen met ondersteuning voor wifi 6e.

De Wi-Fi Alliance kondigde wifi 6e begin dit jaar aan. Het gaat om een uitbreiding van het 802.11ax-protocol, dat daardoor niet alleen van de 2,4GHz- en 5GHz-frequentiebanden gebruik kan maken, maar ook van de 6GHz-band. Overheden moeten dit deel van het spectrum wel vrijgegeven.

Wifi-apparatuur kan in totaal 1,2GHz in de 6GHz-band inzetten, met bijvoorbeeld tot zeven kanalen met een breedte van 160MHz. Dit moet hogere snelheden, lagere latency en een daling van de congestie met zich meebrengen.

Door Olaf van Miltenburg

Nieuwscoördinator

13-02-2020 • 18:40

37 Linkedin Google+

Submitter: Balance

Reacties (37)

Wijzig sortering
Je kunt natuurlijk geen discussie voeren als je voorbeelden gaat noemen van mensen die illegale apparatuur gebruiken.
Daar heb je uiteraard gelijk in, maar praktisch is dit schering en inslag, de lokale computerboer zegt dit ook hardop in de winkel dat merk X "betere" resultaten geeft. En dat blijkt dan ruim boven de wettelijke norm te zitten qua zendvermogen. Eén punt wil ik je toch op corrigeren en dat is het doordringend vermogen van 5GHz. Dat is significant minder dan lagere frequenties. Een muur houdt 5 GHz uitstekend tegen, waar 2.4GHz nog relatief goed doorheen kan komen. Dat is een niet te onderschatten voordeel, zeker in flats. In mijn huis (1996 gebouwd) "zie" ik de 5GHz AP van de 1e verdieping alleen in de gang beneden en de verdieping er boven, waar het 2.4GHz signaal op de 1e verdieping het hele huis afdekt.

MoCa (Multimedia over Coax) heeft hetzelfde nadeel als ik al noemde bij de schoonouders ... Als ik coax zou kunnen trekken, is UTP ook geen probleem. En schoonmoe, alhoewel wat kippig aan het worden, trekt geen kabelgoot in haar huis. En 5GHz werkt als een dolle daar! Alles gelijkvloers, PC staat op op een vaste plek, tablet vlak naast de AP, die oudjes zijn helemaal happy me de ICT voorziening in de flat :)
Uiteindelijk gaat de norm norm en wetgeving niet over het zendvermogen van je wifi apparaat, maar over het daadwerkelijk afgestraald vermogen, ofwel EIRP. Dus heb je een 50mw wireless zender, en zet je er een 22db zeer sterke yagi richtantenne op, dan is je afgestraalde vermogen veel groter dan wettelijk toegestaan.

Dit geld ook voor het gebruiken van high-gain antennes. En dit vertaald zich meteen ook naar het "doordringend vermogen" van 5ghz, zoals je het noemt. Gebruik je een 5ghz apparaat met low gain ingebouwde antennes, zoals bijv. een wndr3700 , dan zal je bereik niet zo groot zijn. Ga je vervolgens (bij hetzelfde zendvermogen) een andere router gebruiken met losse high gain antennes, dan is bij hetzelfde vermogen het daadwerkelijk afgestraalde vermogen door de hoge gain een stuk groter. En dus ook het bereik en ontvangstgevoeligheid.

Eén en ander is dus allemaal niet zo makkelijk met elkaar te vergelijken. Ja, het doordringend vermogen van een 5ghz signaal is kleiner dan die van een 2.4ghz signaal, maar er spelen veel meer factoren mee die uiteindelijk bepalen hoever het signaal reikt.

offtopic: ik begrijp niet waarom je coax zou moeten trekken: (bijna) iedere woning heeft toch gewoon een tv aansluitpunt in de woning, daar waar je je tv neerzet??? Dus coax van 1e aansluitpunt de woning in?
De wet spreekt ook van "isotrope antennes" oftewel van een niet-richtingsgevoelige antenne. Een Yagi is daarmee uit den boze. Een high gain antenne mag, zolang je maar beperkt blijft tot 100mW EIRP zoals je zelf al meldt.

Die coax opmerking sloeg op de reactie daarvoor, die verwees naar een "MoCa" oplossing die we in NL weinig tegenkomen. Maar je meldt precies wat ik elders ook opmerkte, de regelgeving voor bijvoorbeeld 5GHz is nog wat complexer (zoek maar even op mijn nick in deze thread). Wat mensen vaak niet beseffen is dat een goede antenne een wezenlijk verschil maakt. Met een 9dB antenne is je versterking 8X, dat geldt echter ook voor de ontvangstrichting en dat is een wezenlijk verschil. Een betere verbinding is vaak een kwestie van betere ontvangst, niet van domweg meer vermogen er inpompen ...
Daarmee is het me nog steeds onduidelijk waarom je niet van moca gebruik zou kunnen maken in de situatie zoals je die beschrijft. Kwestie van moca adapter bij de tv en één bij het eerste aansluitpunt. Moca is overigens in nederland door diverse providers uitgerold als alternatief voor powerline, dus zo heel zeldzaam is het nou ook weer niet.
Tja, dat is simpel, omdat er op de plek waar de PC staat er in geen velden of wegen coax te vinden is. Ik had in de eerste reply al staan dat de indeling van de woning nogal suf is, daar doe je ook niks meer aan. Een klein hokje wordt door iedereen in de flat gebruikt als een soort hobbykamer, daar staat de PC. De coax aansluiting en TV staan vanaf dat punt in de verste hoek van de woning. En ja, als ik er coax heen trek met een kabelgoot, dan kan ik net zo goed er UTP neerleggen. Maar dat is nauwelijks een optie daar, een deel zou over de zijmuur moeten en een deel zelfs over een plafond. Daar trapt schoonmoeders niet in. En dat hoeft ook niet omdat 5GHz daar briljant goed werkt en meer dan OK is. Maar dat was al in eerdere replies te lezen :)

En ik ben MoCa nog NOOIT tegengekomen als consumer ding, geleverd door de kabelaar. Maar ik ken alleen Caiway en Ziggo netwerken, over Zeelandnet/Delta weet ik niks. En dat zijn de grote drie die ik ken. Ik weet dat Ziggo MoCa als protocol gebruikt tussen zijn Mediaboxen, maar op een dergelijke manier dat jij zelf geen MoCo meer kunt gebruiken over dezelfde kabel, onacceptabel m.i. Waar een Coaxkabel loopt, kan ook een UTP lopen denk ik dan, zelfs door dezelfde pijp. Oftewel, dat zou mijn voorkeur hebben op dat moment. Goedkoper dan die MoCa kastjes en minder actieve componenten.
De teleste moca adapters zijn geleverd door KPN als alternatief voor powerline adapters (je verwacht het niet :) ) .

https://forum.kpn.com/int...na-2-maanden-kapot-452007

Daarom zie je regelmatig teleste moca adapters aangeboden worden in merkloze witte doosjes. Zijn bulkverpakkingen zoals kpn ze leverde. Retail kom je ze weinig tegen.

Daarnaast heeft hirschmann gewoon moca adapters in haar assortiment en voldoet de techniek aan kabelkeur en werkt het prima op docsis netwerken. Moca 2.0 is er alweer en snelheden van 400mbit+ zijn bij goede shielding en juiste connectoren etc. prima te halen.

Terugkomend op de hoofdthread. Fijn dat 5ghz goed werkt bij je schoonouders. Nu hopen dat hun buren niet overstappen van illegale 2.4ghz wifi apparatuur naar illegale 5ghz apparatuur, want die stap is natuurlijk ook zo gezet (aliexpress staat vol rotzooi).
Je kunt natuurlijk geen discussie voeren als je voorbeelden gaat noemen van mensen die illegale apparatuur gebruiken. Dat is een geval appels met peren vergelijken. Dan kan ik ook beargumenteren: vervolgens krijgen je schoonouders nieuwe buren die chinese 5ghz apparatuur gaan gebruiken zonder notch filters met 5watt eirp en is het gedaan met de 5ghz pret, die drukken evengoed alles weg. Als de buren van je schoonouders normale gekeurde 2.4ghz wireless apparaten gebruiken is er niets aan de hand.
De realiteit is dat wat @Houtenklaas en @kiang schetsen, meestal dé belangrijkste oorzaak is bij WiFi-problemen, in mijn ervaring. a) Er zijn te veel gebruikers (apparaten) die door elkaar zenden en ontvangen, op een handjevol dezelfde kanalen. b) Vanwege de slechte verbinding die daaruit volgt, worden er extra hotspots geplaatst – meestal draadloos aangesloten wat nóg meer WiFi-verkeer veroorzaakt ;( – c) gevolg: Nog meer WiFi-apparaten hebben last van elkaars dataverkeer -> cirkel is rond.

Voor ‘illegale’ zendvermogens hoef je geen ongekeurde / filterloze goedkope zooi te hebben want A-merken verkopen gewoon WiFi-aparaten die meer vermogen hebben dan in Nederland gebruikt mag worden. Het vermogen is eenvoudig hoger in te stellen door bij de voorkeuren het land op (bijvoorbeeld) ‘United States of North America’ te zetten. Daar mag op hoger vermogen gezonden worden en er wordt geen apart apparaat voor gemaakt…
Waar jij op doelt is het regulatory domain zoals in 802.11 gespecificeerd . Nu is het niet zo dat je , door te switchen van domain "netherlands" naar "united states" er ineens schrikbarend veel zendvermogen (EIRP) bijkrijgt. Valt allemaal reuze mee. Dit gaat over een handjevol db's hooguit, en dan is het nog maar de vraag wat daar afgestraald van over blijft. Zoals gezegd: een a-merk wifi apparaat naar een ander regulatory domain zetten geeft je niet spontaan extreme vermogens van 5watt of meer, dit gaat over redelijk subtiele verschillen.

Waar de echte crux in zit, dat zijn de "chinese" (kunnen natuurlijk overal vandaan komen) wifi versterkers die werken in het meerdere-watt bereik, vaak zeer slecht gefilterd, met erbij ook nog eens een "vieze voeding". Die dingen worden als zoete broodjes verkocht en als je buren die rommel gebruiken, dan kan je zelfs last op 5ghz hebben van hoge harmonischen van die rommel.

Er zijn zowel op 2.4ghz als 5ghz veel "vervuilers" naast wifi apparatuur actief. Dus ook op 5ghz zijn er telefoons, gadgets, rc auto's etc die in het spectrum zitten. Het verhaal is daarmee niet zo eenduidig dat 5ghz 802.11ac de oplossing voor al onzer problemen is.
Ik woon in een gewoon rijtjeshuis en toch zie ik tientallen 2.4Ghz zenders van de diverse buren om mij heen. Om nog maar niet te spreken van de andere dingen die in de 2.4Ghz ruimte zitten te zenden (denk Bluetooth, DECT telefoons, magnetrons, etc). Bij ons thuis is de 2.4Ghz band gebruiken een oefening in frustratie gebleken.

Een aantal jaar geleden overgeschakeld naar een 5Ghz AC access point op elke verdieping en het probleem is volledig verholpen.

Hoe je er overigens bij komt dat er maar weinig apparatuur is voor 5Ghz snap ik niet. Volgens mij is dat vandaag de dag toch wel goed te verkrijgen.
Bijna al mijn apparatuur thuis zit op 5GHz AC, het zijn de enkelingen die nog op N zitten. Toon en mijn e-reader... dat is het wel. De rest zit allemaal op AC. Ik heb twee Access Points, één in de gang beneden en één op zolder. Ik heb overal, ook in de tuin, prima bereik en (nog) geen last van de buren die nog allemaal op 2.4 GHz zitten. Ik vind het juist prettig dat 5 GHz niet te ver reikt, ik heb best een goede verhouding met mijn buren, maar ik vind het niet perse nodig dat de hele buurt kan genieten van elkaars wifi.
Sorry maar doen alsof 5ghz ac apparaten zeldzaam zijn is een beetje belachelijk, bijna alle nieuwe apparaten van de laatste 5 jaar hebben dit, zeker als je geen budget brol koopt.
In een nieuwbouw met beton voorzie je tegenwoordig in elke kamer ethernet, waardoor je ook overal Acces Points kan zetten indien nodig.
Bedraad is leuk, maar meeste verkeer is echter via mobiele apparaten tegenwoordig
Absolute onzin: er wordt nog steeds, zéker de afgelopen 5 jaar, volop apparatuur verkocht die niet dualband (5ghz) ready is. Er zijn zo ontzettend veel devices die enkel 802.11n single stream doen. Beweren dat alles van 5 jaar oud dualband 802.11an doet is klinkklare onzin. Bedenk je ook dat er een hoop mensen zijn die geen dikke portemonnee hebben en het met "budget brol" (zoals jij dat noemt) moeten doen. Dan ben je simpelweg beperkt tot wat er in je budget voorhanden is, en dan is dat vaak geen 802.11an. Ja als je de afgelopen vijf jaar laptops van 600+ euro hebt kunnen kopen dan heb je je in een fortuinlijke situatie mogen rekenen.

En om dan te beweren dat moderne nieuwbouw in elke kamer ethernet heeft, ik heb werkelijk geen idee hoe je op het idee komt. Ik heb werkelijk nergens, maar dan ook nergens, nieuwbouw gezien waar dit aan de orde is. Er worden rondom mij complete woonwijken uit de grond gestampt en nergens is dit aan de orde. Sterker nog, ik heb het persoonlijk al lang geleden opgegeven mensen dit advies te geven, ethernet in nieuwbouw aan te leggen, gezien niemand hier de investeringswaarde van inziet en het vooral al schromelijk overdreven en "zien we wel als het huis klaar is" ziet. Ja dan als de bouw klaar is komt men aanzeiken, maar dan is het te laat.

Dus hetgeen je beweert, ik heb geen idee hoe je op het idee komt?
En daarmee zet je gelijk de toon voor de volgende ellende. En de regelgeving is ook best wel gecompliceerd:
  • Op 2.4GHz mag je 100mW uitgestraald zendvermogen hanteren die uit een rondstraler komt
  • Op 5GHz mag je in principe 200mW uitgestraald zendvermogen hebben op de kanalen onder de 100, mits je TPC (Transmit Power Control) gebruikt. Doe je dat niet, dan geldt ook hier maximaal 100mW. Het gebruik van DFS (Dynamic Frequency Controll) is verplicht
  • Vanaf kanaal 100 mag je in principe met 1W uitzenden, als je weer TPC gebruikt. Anders is dat maximaal 500mW. DFS is ook hier verplicht.
Vuistregel is dan ook als je een vast kanaal instelt, je er van uit mag gaan dat je op 5GHz ook niet boven de 100mW mag uitkomen. Dat betekent dat je op elke verdieping een AP moet neerzetten, maar je per definitie geen last hebt van anderen. En belangrijk: Dat anderen ook geen last hebben van jou.In een flat op 5GHz gaan zenden met 900mW levert op termijn eenzelfde drama op als nu op de 2.4GHz band. Gewoon niet doen.

Er is eigenlijk bedroevend weinig uitleg over regelgeving te vinden wat klip en klaar is, de beste uitleg die ik vond staat hier.

Edit: Verheldering bij punt 3 en laatste zin typo ...

[Reactie gewijzigd door Houtenklaas op 14 februari 2020 12:22]

Eens, maar ik woon niet in een flat maar in een vrijstaand huis dus mijn situatie is anders en speciaal zo ingericht. Wifi komt inderdaad standaard niet zo ver. Mijn punt was alleen dat als het in specfieke gevallen nodig is je ook met 5 GHz een eind kunt komen.
Hier in de stad werkt 5 GHz op langere afstand buiten dan 2.4 GHz. Ik denk door minder storing. Mijn modem/AP staat binnen, in een meterkast. Wel vlak bij het raam (HR++ glas).
Beamforming helpt bij mijn eten niet in Europa, omdat de EIRP gelimiteerd is.
Een AP kan op channel 100 en hoger ook op hogere vermogens uitzenden (tot 1 watt, 30dBm EIRP). Zeker meer dan op 2.4 GHz (20dBm).
Verschil in frequentie maakt 7.5 dB uit in path loss, dus dan heb je op 5GHz nog 2.5 dB extra signaal over.
De extra verliezen in lucht - als het signaal eenmaal 'buiten' is heeft de verdere afstand net zoveel invloed als bij 2.4 GHz.
Maar 2.5 dB is niet veel. Raak ik zo kwijt in extra verlies in het raam en de meterkast.
Dus dat 5GHz beter werkt moet aan de lagere interferentie liggen. Alle zendtijd op 2.4 GHz-kanalen is van alle kanten in gebruik in de stad en er is dus een hoog stoorniveau. Op 5GHz is meer capaciteit, er is minder drukte, en er zijn minder APs en clients die er verkeer maken.
Oh ja, 5 GHz is AC. En apparatuur die echt 1 watt kan uitzenden met niet teveel vervorming is schaars (maar vervorming maakt niet uit, als ik hele ver weg zit). Maar wat het beste werkt op lange afstanden is het totaal-niet-sexy STBC (space-time block coding) algoritme. Werkt echter alleen/vooral met 2 antennes in de zender en 2 in de ontvanger.
Interresant! Ik dacht altijd dat dat het nut van die meerdere antennes was.

Netgear vermeld ook dat beamformi!g bij 802.11n nog helemaal niet gestandaardiseerd was, pas sinds 802.11ac.

Net deze PDF doorgelezen, zelfs bij max EIRP zou het wat moeten kunnen helpen:

https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01149441/document
MU-MIMO is weer wat anders. Multi User betekent dat verschillende gebruikers een verschillend signaal krijgen. Dus niet alle power gaat 1 kant op. Dan is het logisch dat de EIRP lager uitvalt.
Maar er moeten wel 2 datastromen tegelijk te versturen zijn.
Je moet gewoon de juiste techniek voor het juiste doel inzetten. Wifi op 2,4GHz is erg handig voor use cases waarbij je een groter bereik nodig hebt op een plek waar je geen access point kan neerzetten. Je offert snelheid op voor een signaal dat verder reikt. In mijn huis wordt het bijvoorbeeld gebruikt zodat ik de smartphone en tablet in de tuin en op de zolder kan gebruiken. Verder heb ik nog een aantal apparaten die weinig bandbreedte vereisen en die enkel 2,4GHz ondersteunen zoals een printer.

De laptops in huis verbinden allemaal via 5GHz. De smartphones ook als ze binnenshuis zijn. Om een goede dekking te hebben in mijn huis heb ik twee access points. Eentje staat redelijk centraal in de woonkamer en zorgt voor een snelle verbinding van de laptops en de smartphones als we beneden zijn. Voor de laptops is het erg handig omdat het zorgt voor een snelle verbinding met de NAS. De smartphones zouden in principe ook met minder toe kunnen komen maar zo zorgen we ervoor dat er meer ruimte blijft op de 2,4GHz band. Dan heb ik ook nog een access point in de hal boven hangen zodat de slaapkamers allemaal een redelijk tot goede 5GHz dekking hebben. Overigens is dat tweede access point in mijn huis ook gewoon nodig voor een deftige 2,4GHz dekking want met één apparaat op het gelijkvloers kom ik er niet.

Kort samengevat en ietwat kort door de bocht: 5GHz wanneer snelheid belangrijk is en/of wanneer de 2,4GHz band in jouw gebied overbevolkt is. 2,4GHz voor de goedkope of oude apparaten die niet anders kunnen en om het bereik te kunnen uitbreiden naar minder belangrijke plekken waar je geen access point kan of wil hangen.

Een belangrijke voetnoot is wel dat hoewel dat de 5GHz band meer kanalen aanbiedt (die niet overlappen) er ook heel wat kanalen zijn die je in Europa enkel kan gebruiken als je apparatuur DFS (Dynamic Frequency Selection) en/of TPC (Transmit Power Control) ondersteunt. Dit zijn frequenties die ook voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden zoals (weer)radars. Je apparatuur moet dus automatisch van kanaal kunnen veranderen en/of de zendsterkte kunnen wijzigen als er gededecteerd wordt dat een ander toestel van de frequentie gebruik wil maken. Er is jammer genoeg nog veel apparatuur dat DFS/TPC niet ondersteunt waardoor je op de 5GHz band ook maar weer een redelijk beperkt aantal kanalen hebt. Zeker als je extra brede kanalen wil opzetten.
Zendvermogen en grootte van de cel maken tegenwoordig weinig uit, er wordt nu gedesigned naar performance. We zitten meestal in relatief high density environments waar je liever je signaal beperkt zodat het niet verder gaat dan nodig, wat je toelaat de kanalen beter te hergebruiken en het totale WIFI systeem op die manier meer throughput geven.

Los daarvan hebben ze nu wel mogelijkheid "verkloot" om vanaf scratch te beginnen met een nieuwe technologie.
Zelfs Wifi6 (802.11ax) stuurt nog steeds de eerste bits (sync bits) aan max. 6mbit per seconde met nog steeds legacy headers die ook op deze snelheid uitgestuurd worden, net zoals alles management frames die aan de laagst supported besic rate gaan (12mbps, als het al optimized is). Aangezien het de WIFI6 standaard is op een nieuwe nog ongebruikte frequentie, was het de ideale gelegenheid om alle legacy compabiliteit die voor veel vertraging zorgt overboord te gooien. Jammer ...

*note* Ik zie mensen snelheden geven van WIFI. Weet dat alle snelheden die gegeven worden, de radio throughput is in het best mogelijke geval. (180MHz channel, 8X8MIMO, best possible datarate, ...) Kortom na het in rekening brengen van alles zal een AP (inclusief WIFI6) normaal nooit over de 1GBps TCP throughput gaan.

*note2* Op de discussie welke band het verst kan gaan, is het antwoord simpel. Het signaal zelf gaat in open lucht even ver. Er kunnen verschillen bij penetratie van materialen, echter is hier geen rechte lijn in te trekken. Het grote verschil zit hem in de hogere frequentie. Hierdoor is de golf fysiek kleiner en 'hit' de golf ook minder sterk op de antenna van de receiver. Dus het is voornamelijk de receiver die het zwakker ontvangt (ongeveer 4X effectief vermogen).

*note3*
UNII-3 band mag in België en Nederland gebruikt worden. EIRP = 25mw, defined as "short range device" en deze kanalen vallen buiten de DFS


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 11 Microsoft Xbox Series X LG OLED C9 Google Pixel 4 CES 2020 Samsung Galaxy S20 4G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2020 Hosting door True