Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

TenneT investeert 215 miljoen euro extra om zonne- en windparken aan te sluiten

Netbeheerder TenneT investeert extra geld in het hoogspanningsnet in Noord-Nederland. Dat is nodig om nieuwe zonne- en windparken aan te sluiten. De investering van 215 miljoen euro moet goed zijn voor een aansluitcapaciteit van twee gigawatt.

Zonnepark Midden-Groningen

Die capaciteit is volgens TenneT goed voor het aansluiten van zo'n zeven miljoen zonnepanelen of ongeveer vierhonderd windturbines. De netbeheerder rondt momenteel een project af met aanpassingen aan het hoogspanningsstation Kropswolde, om het Zonnepark Midden-Groningen aan te sluiten. Dat moet eind oktober gereed zijn. Het gaat om een zonnepark van 103 megawattpiek dat jaarlijks 32.000 huishoudens van stroom moet voorzien.

Netbeheerder TenneT heeft naar eigen zeggen al voor ruim een miljard euro aan projecten lopen in Noord-Nederland, maar daar komt nu nog eens 215 miljoen euro bij. Met dat geld worden onder andere twee nieuwe 380kV/110kV-hoogspanningsstations geplaatst in Groningen en Drenthe. Die zouden naar verwachting in 2025 klaar zijn. Ook gaat TenneT met het geld verschillende bestaande 110kV-hoogspanningsstations in Noord-Nederland uitbreiden voor meer capaciteit.

TenneT zegt ook naar andere manieren te zoeken om 'meer ruimte in het net te vinden'. De netbeheerder wil zonneparken zonder back-up aansluiten en daarbij de aanwezige reserve van het 110kV-net gebruiken. Toezichthouder ACM moet daar echter ontheffing voor verlenen. Het gebruik van de 'reservestrook' is momenteel niet toegestaan.

Volgens TenneT is er direct 500 megawatt aan extra aansluit- en transportcapaciteit beschikbaar als het die ontheffing krijgt. Die capaciteit kan verdeeld worden over hoogspanningsstations in de buurt van zonneparken, wat het mogelijk zou maken om volgend jaar meer nieuwe projecten aan te sluiten. TenneT dient deze maand een verzoek in bij de ACM voor de benodigde ontheffing.

Ook noemt de netbeheerder curtailment als optie. Daarmee zouden zonneparken tijdelijk afgesloten worden van het net als het aanbod van duurzame elektriciteit de vraag overtreft. De netbeheerder ziet deze opties als 'al dan niet tijdelijke maatregelen'. De bouw van nieuwe infrastructuur zoals een groot hoogspanningsstation duurt lang. Volgens TenneT neemt het plannen en aanvragen van vergunning vier tot tien jaar in beslag en de bouw nog eens twee jaar.

TenneT heeft momenteel ook een project lopen om het 100kV-net bij Eemshaven te versterken. Een nieuw hoogspanningsstation moet begin 2020 klaar zijn. In Eemshaven staat een groot datacenter van Google en de zoekgigant kondigde dit jaar een uitbreiding aan. Verder werkt de netbeheerder aan versterking van het net in Friesland, dat is nodig voor het aansluiten van windpark Fryslan en andere duurzame projecten.

Op de planning staat onder andere een 380kV-verbinding van Eemshaven naar het hoogspanningsstation Vierverlaten. Dat zal na ingebruikname het grootste van Nederland zijn. TenneT hoopt in 2020 met de bouw te kunnen beginnen en de 380kV-verbinding in 2023 gereed te hebben.

Ook verwacht TenneT dat er in 2026 nog 700MW aan duurzame elektriciteit het hoogspanningsnet op komt van een nieuw windpark ten noorden van de Waddeneilanden. De netbeheerder onderzoekt nog hoe het park verbonden gaat worden en naar welke locatie.

Begin dit jaar kwam al naar buiten dat het stroomnet in delen van Groningen en Drenthe niet genoeg capaciteit heeft om verdere teruglevering af te handelen. Nieuwe projecten met zonnepanelen kunnen daardoor niet aangesloten worden. Dat probleem zou met name spelen in dunbevolkte gebieden omdat het stroomnet daar minder capaciteit heeft, maar de grond er juist relatief goedkoop is en daarmee aantrekkelijk is voor zonneparken.

Door Julian Huijbregts

Nieuwsredacteur

09-10-2019 • 16:58

111 Linkedin Google+

Reacties (111)

Wijzig sortering
Probeer je nu met alle geweld een tegengeluid te geven? Neem dan de moeite om even een link erbij te plaatsen zodat iedereen je opmerking in een perspectief kan plaatsen. Van mij desondanks een +1 want je refereert aan een keerzijde aan ons elektriciteitsnet dat mede door de aanwezigheid van windmolens toeneemt.

Maar toch even het perspectief. SF6 (sulfur hexafluoride) wordt gebruikt als dielectricum in hoog- en middenspanningsschakelingen. Voor wie dat niet weet, een dielectricum is een niet geleidend of (praktijk) zeer slecht geleidende stof, materiaal, vloeistof of gas.

Bij hoogspanning moeten we denken aan onze hoofdnetten van 220 kV en 380 kv, met hun vertakkingen (grijs gebied) van 150 kV en 110 kV. Het middenspanningsgebied loopt van 1 kV tot 52 kV. Al zijn verschillende Europese normen hierover niet helemaal eenduidig. Dat SF6 kan dus theoretisch ook in gebruik zijn bij onderstations in de wijk, die 10 kV of 20 kV moeten kunnen schakelen. Met andere woorden, in ons gehele elektriciteitsnet kan SF6 een factor zijn. Ons energienet kan groeien door meer energieconsumenten en door meer energieproducenten. Een windmolen is een producent, maar een zonnepaneel en een biomassacentrale zijn dat ook.

Heel mooi, die dielectrische eigenschap van SF6, maar het gas is ook een broeikasgas, per molecuul meer dan 22.000 keer zo sterk als CO2. windeurope.org, uit het windmolenkamp natuurlijk, stelt daar wel het volgende tegenover:
Data from Vattenfall suggests leakage emissions from Europe’s 100,000 wind turbines were about 900kg of SF6 over the last six years. This is equivalent to 3,525 tonnes of CO2 a year. This includes the release of gases during the reclamation and recycling process. At end-of-life the turbine switchgears are collected and the sulphur hexafluoride gas is reclaimed and reused in new equipment.

By comparison wind energy avoids the emission of 255 million tonnes of CO2 in Europe a year by generating 336TWh of electricity displacing fossil fuels. The SF6 leakage therefore represents around 0.001% of the emissions avoided thanks to wind energy every year.
Als je mij vraagt naar dit SF6 effect, dan zie ik een wet van behoud van ellende. Een gegeven is dat ons elektriciteitsnet groeit. Een belangrijk deel van die groei wordt veroorzaakt door de vervanging van het fossiele energieverbruik, een ander belangrijk deel is de autonome groei die ook nog steeds doorgaat, tussen 1990 en 2017 1,5% per jaar. Een compensatie voor die groei is nog wel dat nationale netten steeds meer aan elkaar worden gekoppeld wat meer mogelijkheden geeft om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen, en zo de groei van het aanbod kan worden geremd. Maar deze koppelingen tussen landen, en de toename van het aantal energiebronnen zorgen ook dat de complexiteit van ons energienet toeneemt, en daarmee, je raadt het al, het aantal schakelpunten. In die complexiteitstoename van dat energienet zie ik eigenlijk die windmolens maar als een marginaal verschijnsel. Laat ik het zo zeggen, als het geen windmolens waren, dan waren er andere energiebronnen aangekoppeld, ook met schakelaars, maar mogelijk heel wat viezer.

Mocht je toch nog bezorgd zijn over SF6, mogelijk is er licht aan het eind van de tunnel. Producenten van schakelapparatuur zijn druk doende om schakelaars met SF6 gas te vervangen door schakelaars die onder vacuüm schakelen. En nu je het toch over subsidies hebt, vervanging van SF6 schakelmateriaal voor vacuüm schakelmateriaal wordt sinds mei van dit jaar gesubsidieerd.

edit: typo's

[Reactie gewijzigd door teacup op 9 oktober 2019 22:53]

Dit artikel heb ik gisteren ook zien langskomen toen ik mijn reactie op jouw post van info wilde voorzien. Dat de energiesector een lobby vertegenwoordigd en dat die weerstand biedt tegen verandering (veranderen kost geld, waarschijnlijk de enige reden) wil ik direct aannemen. Gisteren heb ik ook naar het in je bron genoemde onderzoek van de Cardiff Universiteit gekeken. Dat onderzoek slaat een wat nuchterder toon aan dan het artikel dat eraan refereert.

Dat doet niets af aan het gegeven dat er werk aan de winkel is. Van dat SF6 moeten we wegbewegen. Ik verwacht dat dit vooral in de hoogste energieniveaus een issue kan zijn. Dit door de benodigde slagafstanden (afstand nodig om vonkoverslag te voorkomen) die nodig zullen zijn voor alternatieven als vacuum. Windmolens zelf bevinden zich trouwens zelf niet niet die hoogste energieniveau categorie, al worden ze wel steeds groter. Wel is het zo dat om de elektriciteit van een park op zee naar land te transporteren naar een hoger spanningsniveau wordt opgewerkt. Deze schakelingen bevinden zich naar mijn verwachting weer wel in die categorie.

Samenvattend: dit kunnen we oplossen, als we het willen. Producenten van schakelmatetiaal schermen al met SF6 vrij, dus ik verwacht dat dat de kentering al gaande is. En nog niet onderzocht op betrouwbaarheid beschouw ik als een slappe smoes. Onderzoeken dus, en snel een beetje.
Het zijn vooral de piekmomenten in de vraag naar energie die door de opslag opgevangen moeten worden. Dat vraagt schakelingen binnen tienden van seconden. De opslag kan ook worden gebruikt om de toppen van de grootste pieken wat te laten dalen, maar als de verwachting is dat de energievraag langer gaat duren is het wel de bedoeling dat een conventionele centrale wordt opgestart of meer vermogen gaat leveren. Dat duurt echter een aantal minuten.
Hoelang het na een piek weer duurt om de batterij weer op te laden is afhankelijk van veel factoren, waaronder vraag en weer.
Mooi verhaal en hup waterstof afschrijven niet efficiënt genoeg. Dat is dus wedden op 1 paard en dat is geen goede keuze.

Feit is met zonne-energie blijven we een groot probleem houden, in 6 maanden heb je 80% van de opbrengst de rest van de 6 maanden maar 20%. Zonder lange termijn buffer en dat is accu niet zal het tekort in die 6 maanden door iets anders moeten worden opgevangen.

Ondanks dat waterstof niet efficiënt is, is het nog steeds beter om overtollige energie om te zetten in waterstof, waarmee je wel een langere termijn buffer hebt.

Om dus helemaal niet naar waterstof te kijken, niet in efficiency verbetering te investeren is een slechte zaak. Je kan het weggegooid geld noemen, klopt deels maar veel alternatieven voor langere termijn opslag zijn er momenteel niet.

Een accu is duur, zwaar en bedoeld voor de opvang van pieken of hele korte termijnen. Zelfs voor thuisgebruik praat je met powerpack over hooguit paar dagen als het niet minder is.
als je het zo bekijkt dan klopt het wel.

maar geloof jij het sprookje dat we straks een overschot gaan hebben?
salderen word afgeschaft(2023), en ik merk nu al dat er steeds minder zonnepanelen het dak op gaan.
postcoderoosmodel is gedeeltelijk stopgezet (en er word gesproken over afschaffing)
dus ook de grote zonneweide's zullen veel vertraging oplopen.

dan is de hoop gevestigd op de grote windmolen parken op zee.
maar zelfs als die allemaal door gaan en op tijd worden afgeleverd, dan hebben we nog geen overschot.
en dan zitten we al in 2030, maar waarschijnlijk word dat wel later.

neem ik dan ook nog de prognose mee dat we meer elektra gaan gebruiken.
(warmtepomp/auto en economie)
dan heb ik zelf het idee dat het aandeel groene energie juist achter uit gaat.

ik ben bang, dat we nog heel lang gewoon hout gaan bijmengen in kolen centrales en dat gewoon groen blijven noemen.
en daar hebben we geen opslag voor nodig in vormen van waterstof of accu's.
dat is waar de huidige regering op afstuurt.
dan denk ik dat we beter geld kunnen stoppen in een overschot te creëren, die we dan gewoon uit kunnen zetten zonder kosten, de markt zal dan vanzelf naar een oplossing gaan zoeken en bepalen of accu's of waterstof de oplossing is of beter nog een vraagsturing.
met een vraag sturing redden we het nog met gemak tot 2050. :+
Volgens mij is die website gebaseerd op het echt geproduceerde vermogen. Er loopt dus echt 500MW over een kabel van Noorwegen naar Denemarken etc.
Maar de stroom die via certificaten word vergroend loopt helemaal niet via kabels naar andere landen. De groen opgewekte MW blijft gewoon in Noorwegen en de grijs opgewekte MW blijft in Nederland. Maar via certificaten word de grijze MW uit Nederland groen en als gevolg daarvan word de groene MW uit Noorwegen grijs.

En dit zijn waarschijnlijk de gegevens van de netbeheerders. Iedereen die niet op het net is aangesloten telt niet mee. Nou zal het in Noorwegen en Nederland niet zo snel gebeuren dat iemand niet op het net is aangesloten maar in bijvoorbeeld Ethiopië komt een heel groot deel van de stroom van een waterkracht centrale en is dus 100% groen. Goed bezig zou je denken. Tot je merkt dat in de droge periode de capaciteit zo laag word dat gebieden worden afgesloten van het net. Volgens de netbeheerder draai je dan nog steeds 100% groen. In werkelijkheid staat het halve land op benzine en dieselaggregaten te draaien. En laat bijvoorbeeld de zwavel uit onze Europese zwavelvrije diesel nou bijgemengd worden in de Afrikaanse diesel...

[Reactie gewijzigd door NBK op 9 oktober 2019 18:31]


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Cartech

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True