Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

TenneT investeert 215 miljoen euro extra om zonne- en windparken aan te sluiten

Netbeheerder TenneT investeert extra geld in het hoogspanningsnet in Noord-Nederland. Dat is nodig om nieuwe zonne- en windparken aan te sluiten. De investering van 215 miljoen euro moet goed zijn voor een aansluitcapaciteit van twee gigawatt.

Zonnepark Midden-Groningen

Die capaciteit is volgens TenneT goed voor het aansluiten van zo'n zeven miljoen zonnepanelen of ongeveer vierhonderd windturbines. De netbeheerder rondt momenteel een project af met aanpassingen aan het hoogspanningsstation Kropswolde, om het Zonnepark Midden-Groningen aan te sluiten. Dat moet eind oktober gereed zijn. Het gaat om een zonnepark van 103 megawattpiek dat jaarlijks 32.000 huishoudens van stroom moet voorzien.

Netbeheerder TenneT heeft naar eigen zeggen al voor ruim een miljard euro aan projecten lopen in Noord-Nederland, maar daar komt nu nog eens 215 miljoen euro bij. Met dat geld worden onder andere twee nieuwe 380kV/110kV-hoogspanningsstations geplaatst in Groningen en Drenthe. Die zouden naar verwachting in 2025 klaar zijn. Ook gaat TenneT met het geld verschillende bestaande 110kV-hoogspanningsstations in Noord-Nederland uitbreiden voor meer capaciteit.

TenneT zegt ook naar andere manieren te zoeken om 'meer ruimte in het net te vinden'. De netbeheerder wil zonneparken zonder back-up aansluiten en daarbij de aanwezige reserve van het 110kV-net gebruiken. Toezichthouder ACM moet daar echter ontheffing voor verlenen. Het gebruik van de 'reservestrook' is momenteel niet toegestaan.

Volgens TenneT is er direct 500 megawatt aan extra aansluit- en transportcapaciteit beschikbaar als het die ontheffing krijgt. Die capaciteit kan verdeeld worden over hoogspanningsstations in de buurt van zonneparken, wat het mogelijk zou maken om volgend jaar meer nieuwe projecten aan te sluiten. TenneT dient deze maand een verzoek in bij de ACM voor de benodigde ontheffing.

Ook noemt de netbeheerder curtailment als optie. Daarmee zouden zonneparken tijdelijk afgesloten worden van het net als het aanbod van duurzame elektriciteit de vraag overtreft. De netbeheerder ziet deze opties als 'al dan niet tijdelijke maatregelen'. De bouw van nieuwe infrastructuur zoals een groot hoogspanningsstation duurt lang. Volgens TenneT neemt het plannen en aanvragen van vergunning vier tot tien jaar in beslag en de bouw nog eens twee jaar.

TenneT heeft momenteel ook een project lopen om het 100kV-net bij Eemshaven te versterken. Een nieuw hoogspanningsstation moet begin 2020 klaar zijn. In Eemshaven staat een groot datacenter van Google en de zoekgigant kondigde dit jaar een uitbreiding aan. Verder werkt de netbeheerder aan versterking van het net in Friesland, dat is nodig voor het aansluiten van windpark Fryslan en andere duurzame projecten.

Op de planning staat onder andere een 380kV-verbinding van Eemshaven naar het hoogspanningsstation Vierverlaten. Dat zal na ingebruikname het grootste van Nederland zijn. TenneT hoopt in 2020 met de bouw te kunnen beginnen en de 380kV-verbinding in 2023 gereed te hebben.

Ook verwacht TenneT dat er in 2026 nog 700MW aan duurzame elektriciteit het hoogspanningsnet op komt van een nieuw windpark ten noorden van de Waddeneilanden. De netbeheerder onderzoekt nog hoe het park verbonden gaat worden en naar welke locatie.

Begin dit jaar kwam al naar buiten dat het stroomnet in delen van Groningen en Drenthe niet genoeg capaciteit heeft om verdere teruglevering af te handelen. Nieuwe projecten met zonnepanelen kunnen daardoor niet aangesloten worden. Dat probleem zou met name spelen in dunbevolkte gebieden omdat het stroomnet daar minder capaciteit heeft, maar de grond er juist relatief goedkoop is en daarmee aantrekkelijk is voor zonneparken.

Door Julian Huijbregts

Nieuwsredacteur

09-10-2019 • 16:58

111 Linkedin Google+

Reacties (111)

Wijzig sortering
Ondertussen in Limburg heeft het grootste windpark 5 windmolens, goed voor totaal bijna 12 MW(windpark Neer), in heel Limburg zijn er in totaal 8 windmolens(windstats). Als alles soepel verloopt komen er wel aardig wat bij binnenkort(ongeveer 24 windmolens/~100 MW)(https://www.limburg.nl/pu...ctenoverzicht_website.pdf), dat wel.

Als je weer kijkt op https://windstats.nl/statistieken/ dan zie je in Groningen alleen al 233 windmolens.

Kan ik hieruit concluderen dat er een grote discrepantie is tussen noord- en zuid-Nederland als het gaat om zonne- en windenergie?
Probeer je nu met alle geweld een tegengeluid te geven? Neem dan de moeite om even een link erbij te plaatsen zodat iedereen je opmerking in een perspectief kan plaatsen. Van mij desondanks een +1 want je refereert aan een keerzijde aan ons elektriciteitsnet dat mede door de aanwezigheid van windmolens toeneemt.

Maar toch even het perspectief. SF6 (sulfur hexafluoride) wordt gebruikt als dielectricum in hoog- en middenspanningsschakelingen. Voor wie dat niet weet, een dielectricum is een niet geleidend of (praktijk) zeer slecht geleidende stof, materiaal, vloeistof of gas.

Bij hoogspanning moeten we denken aan onze hoofdnetten van 220 kV en 380 kv, met hun vertakkingen (grijs gebied) van 150 kV en 110 kV. Het middenspanningsgebied loopt van 1 kV tot 52 kV. Al zijn verschillende Europese normen hierover niet helemaal eenduidig. Dat SF6 kan dus theoretisch ook in gebruik zijn bij onderstations in de wijk, die 10 kV of 20 kV moeten kunnen schakelen. Met andere woorden, in ons gehele elektriciteitsnet kan SF6 een factor zijn. Ons energienet kan groeien door meer energieconsumenten en door meer energieproducenten. Een windmolen is een producent, maar een zonnepaneel en een biomassacentrale zijn dat ook.

Heel mooi, die dielectrische eigenschap van SF6, maar het gas is ook een broeikasgas, per molecuul meer dan 22.000 keer zo sterk als CO2. windeurope.org, uit het windmolenkamp natuurlijk, stelt daar wel het volgende tegenover:
Data from Vattenfall suggests leakage emissions from Europe’s 100,000 wind turbines were about 900kg of SF6 over the last six years. This is equivalent to 3,525 tonnes of CO2 a year. This includes the release of gases during the reclamation and recycling process. At end-of-life the turbine switchgears are collected and the sulphur hexafluoride gas is reclaimed and reused in new equipment.

By comparison wind energy avoids the emission of 255 million tonnes of CO2 in Europe a year by generating 336TWh of electricity displacing fossil fuels. The SF6 leakage therefore represents around 0.001% of the emissions avoided thanks to wind energy every year.
Als je mij vraagt naar dit SF6 effect, dan zie ik een wet van behoud van ellende. Een gegeven is dat ons elektriciteitsnet groeit. Een belangrijk deel van die groei wordt veroorzaakt door de vervanging van het fossiele energieverbruik, een ander belangrijk deel is de autonome groei die ook nog steeds doorgaat, tussen 1990 en 2017 1,5% per jaar. Een compensatie voor die groei is nog wel dat nationale netten steeds meer aan elkaar worden gekoppeld wat meer mogelijkheden geeft om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen, en zo de groei van het aanbod kan worden geremd. Maar deze koppelingen tussen landen, en de toename van het aantal energiebronnen zorgen ook dat de complexiteit van ons energienet toeneemt, en daarmee, je raadt het al, het aantal schakelpunten. In die complexiteitstoename van dat energienet zie ik eigenlijk die windmolens maar als een marginaal verschijnsel. Laat ik het zo zeggen, als het geen windmolens waren, dan waren er andere energiebronnen aangekoppeld, ook met schakelaars, maar mogelijk heel wat viezer.

Mocht je toch nog bezorgd zijn over SF6, mogelijk is er licht aan het eind van de tunnel. Producenten van schakelapparatuur zijn druk doende om schakelaars met SF6 gas te vervangen door schakelaars die onder vacuüm schakelen. En nu je het toch over subsidies hebt, vervanging van SF6 schakelmateriaal voor vacuüm schakelmateriaal wordt sinds mei van dit jaar gesubsidieerd.

edit: typo's

[Reactie gewijzigd door teacup op 9 oktober 2019 22:53]

Dit artikel heb ik gisteren ook zien langskomen toen ik mijn reactie op jouw post van info wilde voorzien. Dat de energiesector een lobby vertegenwoordigd en dat die weerstand biedt tegen verandering (veranderen kost geld, waarschijnlijk de enige reden) wil ik direct aannemen. Gisteren heb ik ook naar het in je bron genoemde onderzoek van de Cardiff Universiteit gekeken. Dat onderzoek slaat een wat nuchterder toon aan dan het artikel dat eraan refereert.

Dat doet niets af aan het gegeven dat er werk aan de winkel is. Van dat SF6 moeten we wegbewegen. Ik verwacht dat dit vooral in de hoogste energieniveaus een issue kan zijn. Dit door de benodigde slagafstanden (afstand nodig om vonkoverslag te voorkomen) die nodig zullen zijn voor alternatieven als vacuum. Windmolens zelf bevinden zich trouwens zelf niet niet die hoogste energieniveau categorie, al worden ze wel steeds groter. Wel is het zo dat om de elektriciteit van een park op zee naar land te transporteren naar een hoger spanningsniveau wordt opgewerkt. Deze schakelingen bevinden zich naar mijn verwachting weer wel in die categorie.

Samenvattend: dit kunnen we oplossen, als we het willen. Producenten van schakelmatetiaal schermen al met SF6 vrij, dus ik verwacht dat dat de kentering al gaande is. En nog niet onderzocht op betrouwbaarheid beschouw ik als een slappe smoes. Onderzoeken dus, en snel een beetje.
Daar zijn we het over eens. Ik ben voorstander drastische maatregelen te nemen om het tij te keren, maar het moet er beter op worden, niet slechter.
goed voor totaal bijna 12 MW(windpark Neer), in heel Limburg zijn er in totaal 8 windmolens(windstats). Als alles soepel verloopt komen er wel aardig wat bij binnenkort(ongeveer 24 windmolens/~100 MW)
Kleine correctie. Goed voor 100 MW als er wind is en 0 MW als er geen wind is.

En hoe wekken we die 100 MW op als er geen wind is? Antwoord: voornamelijk gas en kolen. Staan die centrales uit als de windmolens 100 MW opwekken? Nee: die moeten aan blijven staan, omdat ze niet snel genoeg kunnen opstarten als de wind plotseling wegvalt. Of we kopen het in uit Duitsland, waar binnenkort als de wind wegvalt voornamelijk gas centrales het over zullen nemen (net als hier). Kern energie bestaat binnen een paar jaar in Duitsland niet meer.

En nee opslaan kan niet (goedkoop en ecologisch genoeg).

Dus welk probleem lossen we hiermee op?

[Reactie gewijzigd door GeoBeo op 9 oktober 2019 22:26]

Opslaan kan met een vliegwiel als deze goed gebouwd is. Heb je meer rendement dan accu's.
Opslaan kan met een vliegwiel als deze goed gebouwd is. Heb je meer rendement dan accu's.
Nee, dat kan niet economisch rendabel. Want als dat zou kunnen dan deden we dat al. Een vliegwiel is nou niet bepaald nieuwe technologie...

Genoeg groepen die daar mee bezig zijn en dat zegt op zichzelf ook al genoeg: het kan nog niet rendabel/goedkoop genoeg.

Meer rendement dan accu's lijkt me trouwens sterk (lees: onmogelijk). Lithium ion accu's hebben een laad/ontlaad efficiëntie van tegen de 100 %. Dus een vliegwiel is echt echt echt niet efficiënter dan dat.

[Reactie gewijzigd door GeoBeo op 10 oktober 2019 08:28]

Erm, heb je ook voorbeelden daarvan ?
Ik +_ 10 jaar geleden ooit een rondleiding door het Serverruimte van een bank gehad.

Daar hadden ze ook 2 metershoge vliegwiellen als ups, voor de max 2 minuten die de generatoe nodig had om op te starten.

ALs je dat al nodig hebt voor 1 klein datacenter, wil ik niet weten hoe groot zon wiel moet zijn om gedurende uren een complete stad te voorzien
Lijkt me heel eenvoudig, noorden dichter bij zee, daar is gewoon meer wind, c.q hardere wind dan in limburg.
En wellicht wat heuvelachtig gebied in Limburg versus vlak land in het noorden.
Meer jammer dat weilanden worden opgegeven om panelen neer te leggen terwijl er in de grote steden nog vele honderden vierkante meters beschikbaar is op platte daken.
Hoef je ook niet te investeren in duur transport.
In Limburg zit je met de productie ook dicht bij het verbruik.
Wanneer weilanden worden verruild voor panelen, krijg je een lokale opwarming van het gebied. Net zoals steden en dorpen in de zomer veel warmer worden dan natuurgebieden.

We willen opwarming tegengaan, maar ik sluit niet uit dat weilanden vol leggen met zonnepanelen een averechts effect heeft. Dus inderdaad: panelen op daken leggen lijkt een beter keuze.

[Reactie gewijzigd door broes_willems op 9 oktober 2019 22:28]

Denk niet dat je dat zo 1 2 3 kan concluderen.

Ik vermoed dat de grond goedkoper is in die regio's en het ook minder bevolkt is.
Dat zijn al factoren en er zijn er zo nog meer. Het is voornamelijk gewoon gunstiger om ze daar te plaatsen neem ik aan.

Denk niet dat de provinciën zelf voor dat verschil zorgen.
Je kunt vooral concluderen dat grond in het Noorden veel goedkoper is als in de rest van het land. En die grote discrepantie tussen wind en zonne-energie zit vooral tussen de grote steden en de rest van het land. Juist de grote verbruikers hebben geen zonne en windparken.
Je moet ook rekening houden met het landschap. Ik weet niet hoe het landschap in Limburg er precies uitziet, maar het zal vast niet zo vlak zijn als hier in Friesland of Groningen. Je hebt namelijk best wel wat ruimte nodig waar de wind zo'n beetje vrij spel heeft. Je kunt de windmolens ook niet te dicht bij elkaar zetten ivm verstoring van de luchtstroom.
Ja, dat kan je concluderen.
Als je naar de windkaart kijkt, zie je dat in de provincies aan de kust de wind het hardst waait. Meer energie dus. Daarom is dus logisch om een windturbine in een kustprovincie neer te zetten, dan verder landinwaarts waar minder wind op te vangen is.
Ik zal even vanuit m'n expertise reageren: het heeft alles te maken met windcondities. Die zijn in delen van het land flink beter dan andere delen voor stroomopwekking met windturbines. En in tegenstelling tot Duitsland heeft NL vanuit het Rijk geen beleid waarbij extra subsidie gegeven wordt in gebieden met slechte windcondities. En das maar goed ook want dat is, naar mijn mening, gewoon geld weggooien. Wel kan het zijn dat lagere overheden extra initiatieven nemen om doelstellingen te behalen, maar als ze dat een beetje slim doen dan gebeurt dat op de manier die per locatie het beste werkt.

[Reactie gewijzigd door XElDiablo690 op 9 oktober 2019 18:55]

Heeft het voor zonneparken die tijdelijk afgesloten worden zin om dan de energie op te slaan in bijv zo'n Tesla Powerpack? En het dan later alsnog op het net te zetten?
Een PowerPack heeft een opslagcapaciteit van 0,2MWh. Het Zonnepark dat TenneT nu aansluit bij Kropswolde heeft een aansluitcapaciteit vak circa 100MW. Om een uur te bufferen zou een dergelijk zonnepark dus circa 500 van deze packs moeten aanschaffen. Dat lijkt me niet heel snel interessant worden.
Australie heeft het gedaan met een weddenschap met Elon Musk
https://electrek.co/2017/...energy-project-australia/
Het gaat in Australië om een opslag om pieken op te vangen. Dan gaat het dus om seconden en niet om uren aan stroom opslaan.
Het zijn vooral de piekmomenten in de vraag naar energie die door de opslag opgevangen moeten worden. Dat vraagt schakelingen binnen tienden van seconden. De opslag kan ook worden gebruikt om de toppen van de grootste pieken wat te laten dalen, maar als de verwachting is dat de energievraag langer gaat duren is het wel de bedoeling dat een conventionele centrale wordt opgestart of meer vermogen gaat leveren. Dat duurt echter een aantal minuten.
Hoelang het na een piek weer duurt om de batterij weer op te laden is afhankelijk van veel factoren, waaronder vraag en weer.
Dat lijkt me niet. Als het over seconden gaat dan wordt dat door het net zelf opgelost (met condensatoren e.d.). Je moet volgens mij meer denken aan ettelijke minuten of zelfs uren.
Je overschat hoeveel energie er in condensatoren van een nog behapbaar formaat kan worden opgeslagen.
Overigens hoeven er geen stroompieken te worden opgevangen die seconden duren, want zo snel veranderen de vraag en levering niet.
Ja inderdaad, goed punt. Pieken van seconden bestaan eigenlijk niet (tenzij je gebruikers wel erg groot zijn ten opzichte van je producenten). Dus gaat het bij zulke serieuze opslag altijd over minuten zo niet uren.
Dat klopt, ik zeg ook niet dat we dat moeten doen. Ik zeg alleen dat het niet zo heel gek is aangezien het al gedaan is.

Zelf ben ik groot voorstander van het kunstmatige eiland voor de kust van Nederland en Duitsland waar de Nederlandse, Duitse, Noorse en Deense windparken op willen aansluiten om hier waterstof te ontwikkelen en met de bestaande gasleidingen waterstof te vervoeren.
ach als je het artikel goed leest, dan zie je ook 100 MWh in 100 dagen leveren.
vergis je niet, een land als Australia maakt dat op in seconde .
dus dit gaat eigenlijk alleen maar over peakshaving, niet leveren aan het hele land. ;)

voor peakshaving zijn accu's wel een goede oplossing.
(en nee dit is ook een goede oplossing als je allemaal kolencentrales hebt.
heeft niks met wind of zon te maken. ;) )

waterstof, het word allemaal gepromoot, en er word gezogen naar subsidie.
kijk je naar de echte werkelijkheid wat we nu echt kunnen, dan is dat een bodemloze put van subsidie slurpers.
er moeten best nog een aantal hele grote ontdekkingen worden gemaakt wil dat enigszins kosten effectief kunnen.

bedenk dat omzetten naar waterstof op dit moment met maar 50% efficiëntie gaat, terug brengen naar elektra is dan weer een 50% verlies. dus je houd maar 25% van de originele energie over.
vergelijk je dat met een accu zit je op ongeveer op 6% verlies en hou je nog 94% over.
dus, ja er moet nog veel uitgevonden worden om dat kleine probleempje op te lossen. ;)
(als je aandelen wil kopen in deze techniek, dan hou je in ieder geval van veel gokken. }> )

[Reactie gewijzigd door migjes op 9 oktober 2019 18:30]

Mooi verhaal en hup waterstof afschrijven niet efficiënt genoeg. Dat is dus wedden op 1 paard en dat is geen goede keuze.

Feit is met zonne-energie blijven we een groot probleem houden, in 6 maanden heb je 80% van de opbrengst de rest van de 6 maanden maar 20%. Zonder lange termijn buffer en dat is accu niet zal het tekort in die 6 maanden door iets anders moeten worden opgevangen.

Ondanks dat waterstof niet efficiënt is, is het nog steeds beter om overtollige energie om te zetten in waterstof, waarmee je wel een langere termijn buffer hebt.

Om dus helemaal niet naar waterstof te kijken, niet in efficiency verbetering te investeren is een slechte zaak. Je kan het weggegooid geld noemen, klopt deels maar veel alternatieven voor langere termijn opslag zijn er momenteel niet.

Een accu is duur, zwaar en bedoeld voor de opvang van pieken of hele korte termijnen. Zelfs voor thuisgebruik praat je met powerpack over hooguit paar dagen als het niet minder is.
helaas is het nu wel zo dat 200% van het gebruik opwekken met zonne/wind energie en zo een grotere dekking per jaar te hebben.
en dan desnoods 100% weg "gooien"* interesanter is als het opslaan in accu of waterstof.
(zelfs voor thuis gebruik als op NL schaal.)

dit voelt heel lullig aan, maar is wel de waarheid.
de kosten zijn hoger om op te slaan als weggooien, daar blijf je eindeloos subsidie inpompen. :'(

verder ben ik wel voorstander van subsidie naar waterstof of accus, maar dan wel aan universiteiten of onderzoek instellingen.
niet aan shell en consorten, laat die club eerst maar eens gewoon belasting betalen voor dat ik daar aan wil denken. ;)

of beter, ik ben best berijd om de accu's van mijn auto alleen te laden op momenten dat het kan.
dus iets van een slim net, om zo veel langer te kunnen doen en minder weg te gooien.
en zeker als dat tegen een iets lagere prijs kan als normaal. ;)
(ontladen op momenten dat het nodig is ben ik weer op tegen.
daar zijn auto accu's niet voor geschikt en moeten we niet willen.)

maar laten we eerst eens proberen in Nederland een deuk in het pakje boter te slaan.
we wekken nog steeds niet een paar % op met die paar molentjes en die paar paneeltjes.
wie weet gaan we het wel nooit redden dat we overschotten hebben als we in dit tempo doorgaan gaat dat nog niet lukken in 100 jaar. ;)

*) weggooien is dus windmolens of zonneparken uitzetten.
dat doen we nu ook met kolen en gas centrales.
Probleem met zon is en blijft dat je 6 maanden maar 20% kan leveren. Dat zul je in die periodes lees de winter moeten opvangen met iets anders.
Sterker nog als onze overheid ons aan de warmtepomp wil hebben betekend dat juist in de 6 maanden met 20% opbrengt over die 6 maanden dat je daar voor je warmtepomp de meeste stroom nodig hebt.

Wat we dan krijgen in de winter is meer wind of andere energie, overschot aan energie in de zomer. We hebben dat capaciteiten die niet op elkaar zijn afgestemd, toch betaald terugverdiend moeten worden en met overcapaciteit is die terugverdiend tijd stukken hoger.

De toekomst zit hem in opslag van energie voor langere termijn, lees weken, maanden of liever zelf 1/2 jaar. Ondanks de verliezen met waterstof kan een overschot zo toch nog benut worden. Uiteindelijk zal dat goedkoper zijn dan weggooien.
als je het zo bekijkt dan klopt het wel.

maar geloof jij het sprookje dat we straks een overschot gaan hebben?
salderen word afgeschaft(2023), en ik merk nu al dat er steeds minder zonnepanelen het dak op gaan.
postcoderoosmodel is gedeeltelijk stopgezet (en er word gesproken over afschaffing)
dus ook de grote zonneweide's zullen veel vertraging oplopen.

dan is de hoop gevestigd op de grote windmolen parken op zee.
maar zelfs als die allemaal door gaan en op tijd worden afgeleverd, dan hebben we nog geen overschot.
en dan zitten we al in 2030, maar waarschijnlijk word dat wel later.

neem ik dan ook nog de prognose mee dat we meer elektra gaan gebruiken.
(warmtepomp/auto en economie)
dan heb ik zelf het idee dat het aandeel groene energie juist achter uit gaat.

ik ben bang, dat we nog heel lang gewoon hout gaan bijmengen in kolen centrales en dat gewoon groen blijven noemen.
en daar hebben we geen opslag voor nodig in vormen van waterstof of accu's.
dat is waar de huidige regering op afstuurt.
dan denk ik dat we beter geld kunnen stoppen in een overschot te creëren, die we dan gewoon uit kunnen zetten zonder kosten, de markt zal dan vanzelf naar een oplossing gaan zoeken en bepalen of accu's of waterstof de oplossing is of beter nog een vraagsturing.
met een vraag sturing redden we het nog met gemak tot 2050. :+
Ambri liquid-metal batteries will change the world. Grid-scale energy storage systems act as a ‘buffer’, smoothing out power from wind and solar farms, enabling their broad-scale displacement of fossil fuel generators.

Dimensions (including high temperature seal)
216 mm L x 137 mm W x 254 mm H
Mass 56 lbs
Cell enclosure material Stainless steel
Nominal OCV 0.95 V
Nominal capacity 800 Ah
Nominal continuous power 160 W

https://ambri.com/#evolution-of-electric-grid
Dan kunnen we beter een stuuwdam in het Veluwemeer leggen en water terug pompoen als er een energieoverschot is ook handig bij bosbranden in bepaalde seizoenen

Waterstof uit water is enorm inefficiënt

[Reactie gewijzigd door i-chat op 9 oktober 2019 21:47]

Maar het word snel interessanter! In veel landen denkt men er nu over om de prijs van stroom veel meer te laten variëren aan de hand van de vraag. Veel aanbieders van zonnestroom denken erover om naast de panelen opslag als service te gaan aanbieden.

Ik laad mijn Tesla(s) thuis op met zonnestroom, afhankelijk van de vraag in het huis sneller of langzamer. Onderweg gaat alles op de superchargers en als we de zonnestroom voor de grap even kosteloos maken (alles is al afbetaald) dan heb ik aan 'brandstof' kosten over de laatste 40.000Km ongeveer 125 euro betaald. Veel voordeliger dan terug geven aan het net. En met twee long range Tesla's kan ik heeeeel wat uurtjes opslaan. Volgend jaar komt er nog een PowerPack bij.
Al het vermogen van een afgesloten park opslaan is een beetje teveel van het groeien. Maar wat wel gebeurt is peak shaving. Hierbij wordt een park eigenlijk net iets te groot voor zijn aansluiting gebouwd aangezien een groot deel van de tijd toch niet op top vermogen gedraaid wordt.

Wanneer er dan wel veel stroom is dan kan dit of gedumpt worden (curtailment) of opgeslagen worden in een batterij welke dan weer kan terugleveren aan het net wanneer er weer minder productie is. De batterijen in dit geval zijn geen kleine powerpacks, maar meerdere scheepscontainers vol met batterijen.
Een Powerpack niet, een megapack is wel toereikend.

Hiermee is het mogelijk 1+GWh te bepalen qua capaciteit en daarmee makkelijk voor bijv een 100MWh installatie in te staan.

Andere voordelen zijn:
Kan direct kan opstarten ipv minuten zoals bij een energiecentrale op standby voor pieken.
Kan energie goedkoop “inkopen” bij te veel energie op de markt en “verkopen” bij veel vraag. In de praktijk is dit in Australië aangetoond dat hiermee geld kan worden terugverdiend van de investering.

[Reactie gewijzigd door JVos90 op 9 oktober 2019 18:34]

Nee, je kunt er beter waterstof mee maken of water mee verplaatsen wat je weer kan laten wegstromen langs een turbine. Mogelijk dat dat laatste in Limburg te realiseren is in de oude mijnen.
Mijn idee, Tennet zou lokaal batterij parken moeten creëren, zodat huishoudens lokaal ( postcode/wijk? )hun energie kunnen opslaan. Zo hoeft het net minder op, al is het maar 10%. Wel natuurlijk in groten zoals in Australie/Musk. En laat NL dit zelf dan ook ontwikkelen.
Goede ontwikkeling, kan niet wachten tot de kolencentrales uitgefaseerd zijn en vervangen door meer duurzaame stroombronnen.

Interessante site waarop je bijna realtime kan zien per land hoeveel stroom er opgewekt worden en wat de CO2 intensiteit is. We hebben nog een aardig eindje te gaan als je het vergelijkt met de rest.

https://www.electricityma...ountryCode=NL&remote=true

Edit: Niet alleen loopt Noorwegen enorm voorop in de aantallen EV's, de stroom die ze daar gebruiken is ook nog eens bijna zo groen als mogelijk.

Hier in Nederland zijn de Tesla's dus een stuk minder schoon helaas. (Dus zelf stoom opwekken maar :) )

[Reactie gewijzigd door procyon op 9 oktober 2019 17:42]

Snap even niet wat je bedoeld met "op papier", ik zou zeggen, klik even op de link dan zie je dat zuid Noorwegen momenteel 100% renewable produceerd en zelfs stroom exporteerd. De gemiddelde CO2 intensiteit is 24g.

Op andere perioden van de dag importeren ze inderdaad juist, je ziet op zulke momenten dat hun gemiddelde CO2 intensiteit hoger uitvalt.

Laat het op deze momenten dan rond de 50g liggen, is hun stroom alsnog 8 keer zo groen als hier in Nederland.

Sterker nog, het komt door Frankrijk en Noorwegen dat onze gemiddelde stroom niet zo grijs is als Polen.
Volgens mij is die website gebaseerd op het echt geproduceerde vermogen. Er loopt dus echt 500MW over een kabel van Noorwegen naar Denemarken etc.
Maar de stroom die via certificaten word vergroend loopt helemaal niet via kabels naar andere landen. De groen opgewekte MW blijft gewoon in Noorwegen en de grijs opgewekte MW blijft in Nederland. Maar via certificaten word de grijze MW uit Nederland groen en als gevolg daarvan word de groene MW uit Noorwegen grijs.

En dit zijn waarschijnlijk de gegevens van de netbeheerders. Iedereen die niet op het net is aangesloten telt niet mee. Nou zal het in Noorwegen en Nederland niet zo snel gebeuren dat iemand niet op het net is aangesloten maar in bijvoorbeeld Ethiopië komt een heel groot deel van de stroom van een waterkracht centrale en is dus 100% groen. Goed bezig zou je denken. Tot je merkt dat in de droge periode de capaciteit zo laag word dat gebieden worden afgesloten van het net. Volgens de netbeheerder draai je dan nog steeds 100% groen. In werkelijkheid staat het halve land op benzine en dieselaggregaten te draaien. En laat bijvoorbeeld de zwavel uit onze Europese zwavelvrije diesel nou bijgemengd worden in de Afrikaanse diesel...

[Reactie gewijzigd door NBK op 9 oktober 2019 18:31]

Ik snap je punt. Echter in een discussie als deze moeten we kijken naar de echte energiestromen. Niet aan hoe het verhandeld wordt en hoe het de boeken in gaat/staat. Dat is een economische kant van het verhaal.

Dit gaat over de werkelijkheid. Hoeveel (en hoe) wordt er geproduceerd en hoe lopen de energiestromen.
Sterker nog, het komt door Frankrijk en Noorwegen dat onze gemiddelde stroom niet zo grijs is als Polen.
Ik zie alleen dat we uit Noorwegen importeren, niet uit Frankrijk, toch? En het gaat ook niet via België want daarnaar exporteren we.
Klopt, niet direct. Maar door Frankrijk is de gemiddelde CO2 lager in Belgie. Deze gemiddelde (lagere) energiemix, importeren wij weer vanuit Belgie..

Niet op alle momenten van de dag uiteraard, nu is het toevallig de andere kant op, (Belgie > Frankrijk), dit verschilt van dagdeel tot dagdeel.
Klopt, niet direct. Maar door Frankrijk is de gemiddelde CO2 lager in Belgie. Deze gemiddelde (lagere) energiemix, importeren wij weer vanuit Belgie..

Niet op alle momenten van de dag uiteraard, nu is het toevallig de andere kant op, (Belgie > Frankrijk), dit verschilt van dagdeel tot dagdeel.
Kleine toevoeging: Frankijk is een van de grootste elektriciteit export landen ter wereld.

En tegelijk 1 van de minst vervuilende landen ter wereld. Veel minder vervuilend dan zelfs het piepkleine Nederlandje en dat terwijl Frankrijk veel en veel meer energie omzet en exporteert.

Ze vervuilen ook veel minder dan het "groene" Duitsland (dat in werkelijkheid zeer binnenkort haar meeste elektrische energie uit gas zal halen). Een kWh kost de consument in Duitsland 0,33 EUR en in Frankrijk 0,15 EUR. De helft.

Dus Franse energie is de helft goedkoper, vervuilt veel minder en er is veeeeeeel meer van.

Hoe kan dat toch?

Kern energie. https://en.wikipedia.org/wiki/Energy_in_France
Vanuit CO2 oogpunt doen ze het goed met kern energie. Toch is hoe we dat nu doen gewoon heel erg vies (afval duizenden jaren hoog radioactief) en hoewel veilig, als het misgaat potentieel desastreus.

Kernenergie met thorium zou weleens de perfecte aanvulling kunnen zijn op zon en windenergie. Het is veiliger en goedkoper dan plutonium/uranium reactoren.

[Reactie gewijzigd door procyon op 9 oktober 2019 22:49]

Vanuit CO2 oogpunt doen ze het goed met kern energie. Toch is hoe we dat nu doen gewoon heel erg vies (afval duizenden jaren hoog radioactief) en hoewel veilig, als het misgaat potentieel desastreus.

Kernenergie met thorium zou weleens de perfecte aanvulling kunnen zijn op zon en windenergie. Het is veiliger en goedkoper dan plutonium/uranium reactoren.
Het is niet duizenden jaren hoog radioactief. Radioactief afval is helemaal niet "hoog" radioactief, maar juist laag radioactief. De reden dat het er 1000'en jaren over doet om te vervallen, is omdat het zo weinig straalt. Je moet er niet aan likken en je moet het niet in je keukenkastje bewaren, maar zolang je het niet weg laat lekken is er niet zoveel aan de hand.

Verder is kern energie, zelfs als je de meest negatieve sterftecijfers van alle kern rampen bij elkaar optelt, nog steeds veiliger per TWh dan zelfs wind en zonne-energie (er gaan mensen dood bij het produceren, installeren en onderhouden van windmolens en zonnepanelen en die wekken in verhouding tot kern centrales amper wat op). Bron: https://www.nextbigfuture...twh-by-energy-source.html

[Reactie gewijzigd door GeoBeo op 10 oktober 2019 08:21]

Appels en peren. Verschil komt doordat Noorwegen veel waterkrachtcentrales heeft. Dat gaat in ons vlakke Nederland niet echt lukken. Zonnepanelen en windmolens kom je daar trouwens nauwelijks tegen.
Het is inderdaad een ander landschap waardoor ze water kunnen gebruiken.
Kan me overigens niet herinneren dat ik beweerd heb dat deze landen gelijk zijn in hun mogelijkheden duurzaame energie op te wekken..

Het punt dat ik maakte ging niet over de mogelijkheden die Nederland en Noorwegen hebben om duurzame energie op te wekken. Het punt dat ik maakte was dat dit (de ontwikkeling genoemd in het artikel) een goede ontwikkeling is en een stap in de goede richting om minder afhankelijk te worden van kolen als brandstof.

Het punt is namelijk dat de overheid mensen succesvol stimuleert in super schone electrische auto's te rijden, maar dat dit positieve effect deels geneutraliseerd wordt door aan het begin van de keten kolen te gebruiken als brandstof voor stroom opwekking.

Een Tesla in Noorwegen stoot 20x minder CO2 uit dan hier.

[Reactie gewijzigd door procyon op 9 oktober 2019 20:58]

Ja, nog 98% te gaan.
Mooie site, bedankt :-)

Het is leuk dat je kunt zien wat het geïnstalleerd vermogen is voor zon en hydro (aan de grijze balkjes, die geven neem ik aan het potentieel aan). Zo zie je dat in Amerika de zon nog volop levert momenteel. Wat doet Australië het trouwens bedroevend slecht. :(
Kun je een zonnepaneel eigenlijk uitzetten? Gordijn dicht? Of wordt het lekker warm?
Als je hem 'uit' zet wordt hij denk ik wel iets warmer, maar hij straalt die warmte ook weer uit. Net als een ander donker gekleurd oppervlak in de zon.
Normaal gesproken is het zo dat de stroom die door een materiaal loopt weerstand ondervind en dan ontstaat er warmte (P= I*R²).
Als je een zonnepaneel uitzet loopt er geen stroom meer en ontstaat er op die manier dus geen extra warmte meer.
Ik weet alleen niet hoe dat zit met een paneel dat aan staat. Je kunt immers nooit meer energie maken dan er op het paneel valt. Dus als je 200W/m² aan enegie onttrekt aan het paneel moet dat toch ergens vandaan komen :? En als je dat paneel dus uitzet zou er 200W/m² overblijven die voor een groot deel omgezet word in warmte verwacht ik.

[Reactie gewijzigd door NBK op 9 oktober 2019 18:41]

technisch gezien geen probleem om een zonnepaneel uit te zetten. ;)

2 methodes:

1, de grove, omvormer uit zetten en er gaat 0W het net op.
de DC uit de panelen word dan niet meer omgezet naar AC.

2. de minder grove variant.
een normaal paneel levert 32Vmpp en 8Ampp.
32x8=256W
maar de omvormer kan ook besluiten om maar 5Ampp uit het paneel te halen.
dan gaat de Vmpp iets omhoog naar 35Vmpp.
35x5=175W
of desnoods maar 1Ampp, dan heb je 38Vmpp.
38x1=38W
etc etc..
dit vind je dan weer terug in de IVcurve van het paneel, voorbeeld:
http://members.home.nl/vreeburg/imglang/tweakers/curve.jpg

dus geen probleem. :)
(als je dan naar de kosten kijkt die de eigenaar van de zonnepanelen misloopt, dan is het wel een ander verhaal.
ik zou het niet tof vinden als ik mijn zonnepanelen in de middag uit zou moeten zetten, omdat een kolen stoker dat niet wil doen. }> )

[Reactie gewijzigd door migjes op 9 oktober 2019 18:07]

In Duitsland speelt hetzelfde probleem: Overcapaciteit in het noorden, gebrek in het zuiden.

Afaik zijn ze daar bezig met het opzetten van een HVDC lijn naar het zuiden. Ik ben wel benieuwd in hoeverre HVDC ook geschikt is voor korte afstanden zoals in NL. Met mijn boerenverstand zou een ringetje via de afsluitdijk, randstad en via Utrecht en 't oosten weer naar Groningen aardig capaciteit opleveren voor de komende jaren. Geen idee overigens of een normaal 110/380KV net makkelijk 'om te bouwen' is of te voorzien is van wat extra 'draadjes'.

Maar goed, Tennet is geen kleine partij en hebben wel de nodige kennis. Desondanks lijkt t me toch interessant om inhoudelijk eens wat te zien over de distributie en uitdagingen bij het upscalen van zo'n netwerk.
Eindelijk, we kunnen deze investeringen niet snel genoeg doen. We moeten naar een geëlektrificeerde maatschappij, dus dan is het net de ruggengraat die dit mogelijk moet maken.
De bouw van nieuwe infrastructuur zoals een groot hoogspanningsstation duurt lang. Volgens TenneT neemt het plannen en aanvragen van vergunning vier tot tien jaar in beslag en de bouw nog eens twee jaar.
Ik vraag me trouwens af of het niet sneller kan. Voor zulke vergunningaanvragen hebben we toch geen tijd? We missen hierdoor veel potentieel nieuwe opwekmogelijkheden. Ik zou graag zien dat Den Haag hier eens een aantal stevige zetten doet.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Beveiliging en antivirus

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True