Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Vega-raketlancering mislukt en aardobservatiesatelliet is verloren gegaan

Arianespace heeft voor de eerste keer te maken gekregen met een onsuccesvolle lancering van een Vega-raket. Twee minuten na de lancering was er sprake van een 'grote onregelmatigheid'. Daarbij zijn zowel de raket als de aardobservatiesatelliet verloren gegaan.

Het Franse lanceerbedrijf Arianespace meldt dat de missie van Flight VV15 is mislukt. Ongeveer twee minuten na de nachtelijke lancering van de Vega-raket vanaf de lanceerbasis in Frans-Guyana ging er kort na het ontsteken van de Zefiro 23-motor van de tweede rakettrap iets mis. Dat leidde tot een vroegtijdig einde van de missie: de raket stortte in de Atlantische Oceaan en is daarbij verloren gegaan. Ook de vervoerde Falcon-Eye1, aardobservatiesatelliet van de Verenigde Arabische Emiraten, overleefde de lancering niet.

Luce Fabreguettes, een onderdirecteur bij Arianespace, heeft negen minuten na de lancering een verklaring afgelegd tijdens de livestream. Ze bood direct haar excuses aan aan de eigenaren van de satelliet. Op dit moment is de oorzaak van de mislukte lancering nog onbekend, maar volgens Fabreguettes zal een eerste vluchtdata-analyse spoedig meer informatie opleveren. Arianespace zegt deze informatie zo snel mogelijk publiekelijk te maken. Er wordt ook een onafhankelijke onderzoekscommissie ingesteld.

In de livestream was te zien dat de raket een maximale snelheid van 2,17km per seconde haalde, waarna vanaf 2 minuten en 15 seconden na het opstijgen van het lanceerplatform de snelheid langzaamaan afnam. De raket begon ook af te wijken van het geplande stijgingstraject en wist nauwelijks nog hoogte te winnen. De Zefiro 23-vastebrandstofmotor had ongeveer 77 seconden moeten branden, waarna een derde en vierde trap het hadden moeten overnemen, maar zover kwam het niet.

De Vega-raket is een relatief kleine, lichte raket van dertig meter hoog, die in februari 2012 voor het eerst is gelanceerd. De raket is gemaakt door het Italiaanse bedrijf Avio. De huidige mislukte missie VV15 was de vijftiende lancering met deze raket. De Falcon-Eye1 is een satelliet die gebouwd is door Airbus Defense and Space, waarbij de optische elementen zijn gemaakt door Thales Alenia Space. Deze satelliet voor de strijdkrachten van de Verenigde Arabische Emiraten heeft in de hoogste resolutiemodus naar verluidt een resolutie van 70cm in een strook van 20km.

Vega raket lancering

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

11-07-2019 • 11:17

133 Linkedin Google+

Reacties (133)

Wijzig sortering
Spacex zit niet in dit marktsegment, een Vega doet pakweg 1.5 ton, en target vooral polar/sun synchronous orbits, die voor earth observation ideaal zijn.

Moet je dus maar het geluk hebben dat SpaceX een grotere payload in de planning heeft staan die ook richting zo'n orbit moet, en nog een tonnetje of wat aan capaciteit over heeft.

En wat "onze technologie is nog niet volwassen genoeg" betreft, je weet dat de ESA al sinds eind jaren 70 met verschillende versies van de Ariane, en sinds kort ook met Soyuz boosters van alles en nog wat lanceert? Foutje kan gebeuren, zie ook die gefaalde soyuz vorig jaar, me dunkt dat de soyuz-stack na een jaartje of 50-60 wel volwassen te noemen is.
Letterlijk elke launch provider heeft af en toe en failure. Ik denk dat je niet goed beseft hoe moeilijk het is om een satelliet in een baan rond de aarde te krijgen. Wat voor krachten, temperaturen, trillingen en druk er allemaal bij komt kijken. 100% betrouwbaar bestaat gewoon niet, en zeker niet in deze industrie. Het is echt maar net mogelijk om dit überhaupt te doen. We zitten constant op de grenzen van de fysica bij raketlanceringen.

Je kan dan wel miljoenen uren simuleren en alles 20 keer laten nakijken... Je gaat het nooit tot 100% krijgen. Er is altijd een mogelijkheid dat iets mis gaat. Het is dan ook niet voor niks dat er altijd een launch escape system is op bemande raketten, om de astronauten te redden als er iets mis gaat (wat recent nog nodig geweest is!). Het is dan ook niet voor niks dat je gewoon een verzekering kan nemen op de lancering van satellieten, zodat je niet in de problemen zit moest het dan toch mis gaan.

Hier wordt trouwens helemaal niet licht over gegaan. Ik kan je garanderen dat minstens de komende 6 maanden, als het niet meer dan een jaar is, aan het onderzoek naar dit incident worden besteedt. Natuurlijk is geen enkele oorzaak zomaar acceptabel. Natuurlijk mag het niet opnieuw gebeuren.

Als je een manier kan vinden om te garanderen dat er nooit iets fout kan gaan, dan stel ik voor dat je je CV naar Ariane Space stuurt (en SpaceX, en Roscosmos, en ULA, en Boeing, etc...), want als je gelijk hebt nemen ze je meteen aan. Maar ik vermoed dat je eerder gewoon niet beseft hoe moeilijk het is om een raketlancering te doen...
Vind het persoonlijk nog een verschil als je moedwillig 1.5 ton afval dumpt of dat er ergens in je (toch streng gecontroleerde) proces een fout maakt, als er überhaupt sprake is van een menselijke fout. Componenten kunnen altijd nog falen, hoe idioot duur ze ook zijn.

Het is overigens best opvallend dat een vaste brandstof motor faalt, deze staan namelijk bekent om hun betrouwbaarheid. Veel interplanetaire missies gebruiken daarom ook een vaste brandstof motor als allerlaatste trap omdat ze niet degraderen en betrouwbaar zijn. Ik ben erg benieuwt wat hier uit komt.
In ruimtevaart bestaat het woord routine niet. Elke lancering is uniek en elke lancering wordt jarenlang voorbereid. En het effect van een failure is ook niet klein. Totdat de oorzaak bekend is en er maatregelen zijn genomen om deze in de toekomst te voorkomen mag de Vega raket niet meer vliegen.

En er wordt inderdaad enorm veel getest, nagekeken maar een trap met vaste brandstofmotor is sowieso een probleem. Die kan je niet even snel testen. Want na een ontbranding schiet er enkel een leeg omhulsel over.
Ja, die zijn er zeker. Al gebeurd het niet altijd en is het vaak aan de launchprovider om daarover te beslissen. Die neemt vaak het risico op zich omdat een verzekering ook niet goedkoop is.
Volgende keer eens SpaceX proberen, vind het leuk dat wij als Europa nog steeds de ruimte in willen maar onze technologie is nog niet volwassen genoeg.
Dan heb je geen idee waarom Europa zijn eigen ruimtevaart organisatie heeft opgericht. Dat begon toen Europa aan de Amerika vroeg om een commerciele satelliet te lanceren. Dat werd geweigerd, wetenschappelijke satellieten waren geen probleem maar op commerciele satellieten wilde Amerika graag het monopolie houden. Europa hoorde het aan en besloot een eigen lanceerplatform te bouwen... Amerika draaide 180 graden, lanceren met Amerikaanse raketten was geen probleem meer. Europa hoorde het beleefd aan en ging rustig door met zijn eigen lanceertechniek.

Hetzelfde speelde later met GPS. Amerika heeft zich met hand en tand verzet tegen het Euopese Galileo project, tot aan de vraag voor een dodemansknop waarmee de Ameikaanse president het hele Europes GPS systeem kom stil leggen. Galileo was nergens voor nodig, Europa mocht toch gebruik maken van het (100 procent door de Amerikanen gecontroleerde) bestaande GPS systeem?? Wederom hoorde Europa het beleefd aan en schoot mt zijn eigen raketten zijn eigen GPS satellieten de ruimte in.

Dus nee, hou Space X maar een heel eind buiten de deur...
Die knop voor Galileo is er trouwens nooit gekomen. En doordat de frequenties waarvan dit systeem gebruik maakt dicht bij deze van GPS zitten kunnen de Amerikanen het systeem ook niet storen zonder hun eigen GPS onderuit te halen. Daarom heeft Obama destijds een wet goedgekeurd die de president van de VS het recht geeft om de sattelieten uit de lucht te schieten mochten zij dat nodig vinden.
Goed plan, maak jezelf afhankelijk van de betrouwbare Amerikanen.

Als er iets moet gebeuren is het dat we onze eigen lanceer capaciteit wat serieuzer moeten nemen zodat we wel kunnen concurreren - in ieder geval op capability, maar liefst natuurlijk ook prijs - met SpaceX en straks Blue Origin..

SLS kunnen we wel vergeten, dat is een werkgelegenheids en beloning voor politieke geldschieters project. Als hij ooit al gelanceerd wordt dan tegen een dusdanige prijs dat hij uberhaupt nauwelijks interessant is.
Huh? Wie is verder? SpaceX? Die zijn alleen maar 'verder' in herbruikbare raketten. En die technologie hebben ze ook niet zelf bedacht. Iedereen die met raketten bezig is, snapt dat herbruikbaarheid handig kan zijn. Musk is degene die het 'gewoon' is gaan doen, maar ook dat heeft tijd gekost. Wat hij doet, het 'truukje' waarmee het bij hem wél ineens haalbaar wordt, is best een riskant truukje. Ik denk dat andere raketbouwers die mogelijkheid ook wel zagen, maar zolang de klant betaalt (omdat er geen alternatief is), zijn ze niet bereid om dat risico te nemen. Het is niet dat Musk et al zoveel slimmer zijn dan de anderen. Wat hun grootste voordeel is, is dat ze nu pas begonnen zijn, en dus a)profiteren van tientallen jaren ervaring (opgedaan door anderen) met raketbouwen en b)ze geen legacy hebben en trage besluitvormingstrajecten zoals NASA en Roscosmos hebben.

Wat SpaceX doet, is indrukwekkend, maar het is nu ook weer niet zo dat zij ineens voorlopen op alle andere raketbouwers. SpaceX heeft heel doelbewust de plek opgezocht waarin ze nu opereren. Het is de meest winstgevende tak, qua payloads. Maar er zijn nog steeds alternatieven. Een en ander hangt af van je payload (afmetingen/gewicht) en de baan waarin die payload terecht moet komen.
Voordat ze het trackreckord van bv de Soyuz hebben geëvenaard zijn we wel een paar jaar verder. En er zal best een keer een Falcon naar de haaien gaan. Dat gebeurt gewoon. Je auto krijgt ook een keer een storing, een raket ook.
Goed verhaal! En inderdaad, SpaceX is echt niet de enige die innoveert. Blue Origin (met de rijkste man van deze planeet achter zich) moet ook zeker niet onderschat worden.
Een van die alternatieven die naar mijn mening ook sterk onderbelicht wordt is bijvoorbeeld RocketLab met hun electron raket. Volledig 3d geprint met de mooiste lanceerplaats in de wereld!
https://www.rocketlabusa.com/

Goede uitleg:
Rocket Lab's Electron Is Making Space Open For Business (Feat. CEO Peter Beck) | Answers With Joe
Ligt er aan wat je missieprofiel is, voor iets zwaars in LEO krijgen is de FH inderdaad het beste wat er is tegenwoordig, een lichtere payload richting mars of jupiter is een FH al stukken minder goed in, vanwege het type brandstof van de 2e trap.

Daarnaast is de FH voor veel LEO taken ook niet weigh restricted, maar is de fairing gewoon te klein

Ruimtevaart is stukken complexer dan "wie het zwaarste ding naar LEO krijgt wint"
Ligt er aan wat je missieprofiel is, voor iets zwaars in LEO krijgen is de FH inderdaad het beste wat er is tegenwoordig, een lichtere payload richting mars of jupiter is een FH al stukken minder goed in, vanwege het type brandstof van de 2e trap.
Minder goed, maar nog altijd zeker doenbaar. Deze grafiek toont de payload mass vs C3 voor de concurrentie van de Falcon Heavy. Ik ben niet helemaal zeker hoe accuraat dit is, want de specs van de Falcon Heavy zijn nogal veel veranderd de laatste jaren. Ik ga ook de C3 niet helemaal uitleggen, Google kan je daar wel mee helpen moest dat nodig zijn.

Hoe dan ook, wat je kan zien is dat met de Falcon Heavy + recovery inderdaad helemaal niet goed is voor interplanetaire lanceringen (lagere C3 voor dezelfde massa, lagere massa, voor dezelfde C3). Maar als je expendable gaat, dan zie je dat die met pure brute kracht nog altijd het beter doet dan de Delta IV Heavy. Hij is een stuk minder efficiënt, want de FH curve daalt een pak rapper. Maar de FH is gewoon veel krachtiger en kan daarmee een hoop compenseren.

Verder is het ook mogelijk om nog een kickstage te gebruiken samen met de Falcon Heavy. De Star 48 solid rocket motor wordt hier vaak voor gebruikt. Bijvoorbeeld New Horizons heeft deze kickstage nodig gehad. Als je echt ver wil gaan met veel massa ben je sowieso aan een uniek project bezig. Een kickstage aan je missie toevoegen is dan niet zo ver gezocht. Ik kan er niet meteen getallen (met bron) voor vinden, maar als je Falcon Heavy + kickstage gaat uitrekenen ga je merken dat die de rest gewoon ver achter zich laat. Dan komt recovery waarschijnlijk zelfs terug in het plaatje, zelfs voor missies richting Jupiter.

Hoe je het draait of keert, de Falcon Heavy is een beest van een raket die enkel moet onderdoen aan de Saturn V. Er zijn misschien een paar unieke missies waar hij niet voor geschikt is out-of-the-box, maar dat zijn dus het soort missies die 1-2 keer per 10 jaar langs komen. Voor letterlijk al de rest zijn de Falcon 9 en Falcon Heavy meer dan krachtig genoeg.
Mwa...dat valt best mee. Hij is veel zwaarder dan de F9 los qua motoren, maar de fairing is niet groter, dus er kan niet meer mee worden gelanceerd. De eerste lancering met een commerciele payload was dan ook een beetje 'nep'. Die had ook met een andere raket de lucht in kunnen gaan. Het was niet alsof ie zoveel hoger moest of de payload zoveel zwaarder was dat de F9H nodig was.
Er zou een suf regeltje bestaan dat de overheid in de VS een raket pas gaat gebruiken als ie 10x achter elkaar succesvol is gelanceerd. En momenteel loopt het niet storm wat payloads betreft voor de Heavy.
A third reason the Falcon Heavy may have had less impact than expected is that SpaceX has not produced a larger fairing for the Falcon Heavy. Currently the F9 payload fairing is 5.2m in diameter and 13.2m long. The Falcon Heavy uses the same size payload fairing. This limits the size of the payload and has been directly addressed from a competitive point of view by Blue Origin’s New Glenn which has a 7m diameter fairing. The precise logic by which SpaceX has decided to not invest in a larger or longer fairing for the Falcon Heavy has not been made public.
En 'hetzelfde kunnen' is niet aan de orde. Er is meer dan alleen een hele grote raket met een paar vette motoren. Er zijn allerlei factoren die je moet overwegen: afmetingen en gewicht van de payload en de baan waarin ie terecht moet komen. En omdat hét grote selling point van de SpaceX raketten is dat ze herbruikbaar zijn en daardoor goedkoper in sommige gevallen weer niet geldig. Wil je een zware payload heel hoog hebben, moet de Falcon in non-reusable mode gelanceerd worden. Dan gaat alles verloren omdat ze elke druppel brandstof gebruiken om dat zware ding zo hoog mogelijk te krijgen.
Kleine correctie, de Ariane 5 is niet de voorganger van de Vega, Vega is vooral voor klein <2t payloads, en dan vooral naar polaire/sun synchronous orbits, Ariane 5 heeft een capaciteit van ~16t naar LEO. Ariane 5 is ook nog actief, de meest recente lancering was 20 juni.

Tussen Vega en Ariane gebruikt de ESA ook nog Soyuz boosters die ze van Roscosmos inkopen
NasaSpaceflight.com heeft hier ook een artikel aan gewijd: https://www.nasaspaceflig...ther-falcon-eye-1-launch/
Verder wordt daar op het forum ook gepraat over de failure: https://forum.nasaspacefl...707.msg1964525#msg1964525

De meningen zijn een beetje verdeeld of de tweede trap nou wel of niet ontstak, het is even afwacchten wat de ESA de komende dagen naar buiten brengt.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


OnePlus 7 Pro (8GB intern) Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 3a XL FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Groot-Brittanie

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True