Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Consumentenbond begint rechtszaak tegen providers over gratis smartphones

De Consumentenbond heeft KPN, Vodafone, T-Mobile en Tele2 voor de rechter gedaagd omdat ze volgens de organisatie vooralsnog niet bereid zijn consumenten te compenseren voor een te hoog betaald bedrag voor all-in-abonnementen waarbij het toestel 'gratis' werd verkregen.

De Consumentenbond stelt vast dat het eerder niet is gelukt om T-Mobile, Vodafone, Tele2 te bewegen om de consumenten het te veel betaalde terug te betalen. Ook zegt de consumentenorganisatie dat een overleg met KPN om te komen tot een compensatieregeling is mislukt. Vandaar dat deze providers voor de rechter worden gesleept.

Het gaat hier om de inmiddels niet meer bestaande all-in-abonnementen waarbij de smartphones in het verleden gratis zijn verstrekt. In een uitspraak uit 2014 stelde de hoogste Nederlandse rechter vast dat bij abonnementen met een 'gratis' toestel eigenlijk sprake is van koop op afbetaling. Daaruit vloeide voort dat de rechter de overeenkomst kan vernietigen als een consument een dergelijk abonnement heeft afgesloten.

De Hoge Raad bepaalde in een latere uitspraak dat de consument het verkregen toestel dan terug moet geven en dat de provider het voor het toestel betaalde bedrag moet terugstorten. Ook stelt de rechter dat providers de wet overtreden door een all-in-prijs te noemen, waardoor het voor de consument niet duidelijk is welke prijs nu daadwerkelijk voor het toestel wordt betaald.

De Consumentenbond wil dat de providers de waarde van het toestel en de betaalde rente terugbetalen aan personen die zich gedupeerd voelen. Bart Combée, directeur van de Consumentenbond, stelt dat de providers jarenlang 'in strijd met de regels handelden en vervolgens de consequenties niet willen aanvaarden'. Hij noemt het 'stuitend' dat de providers weigeren met compensatie te komen, ondanks de eerdere uitspraak van de Hoge Raad waaruit volgens Combée blijkt dat de betrokken partijen fout zaten.

Volgens woordvoerder Gerard Spierenburg van de Consumentenbond gaat het om een collectieve zaak die gestart is, waarbij van de rechter een zogeheten verklaring voor recht wordt gevraagd. Dit is een oordeel van de rechter waarin hij alleen iets over de stand van het recht zegt, maar daar niet ook meteen een schadevergoeding aan koppelt. Spierenburg stelt dat de eerdere uitspraak van de Hoge Raad alleen vaststelde hoe de abonnementen aan de man werden gebracht en dat dit niet deugde, maar dat consumenten hier nog onvoldoende mee kunnen om hun recht te halen.

Spierenburg licht toe dat de Consumentenbond wil dat de rechter verklaart dat de afgesloten contracten deels vernietigbaar zijn, zodat de gedupeerde consumenten het deel van het abonnement dat betrekking heeft op de prijs van het toestel en de betaalde rente, kunnen terugvorderen. Als de rechter tot dit oordeel komt, dan kunnen consumenten niet, zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten gebruikelijk is, direct een compensatie tegemoet zien; ze moeten daarvoor alsnog zelf een individuele zaak starten.

Hoogleraar aansprakelijkheidsrecht Eddy Bauw heeft zich tegenover de NOS afgevraagd hoeveel nut deze nieuwe zaak van de Consumentenbond heeft. "Het is wel duidelijk hoe het juridisch zit; dat heeft de Hoge Raad uitvoerig uitgelegd. Ik vraag me af wat je hier dan mee gaat oplossen. Het probleem is dat de afwikkeling op individueel niveau moet plaatsvinden en de providers er niets mee doen", aldus Bauw. Volgens hem ligt de bal nu bij instanties zoals de ACM om de providers te bewegen met een regeling te komen.

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

15-02-2018 • 13:42

156 Linkedin Google+

Submitter: MCP cloud

Reacties (156)

Wijzig sortering
Volgens woordvoerder Gerard Spierenburg van de Consumentenbond gaat het om een collectieve zaak die gestart is, waarbij van de rechter een zogeheten verklaring voor recht wordt gevraagd. Dit is een oordeel van de rechter waarin hij alleen iets over de stand van het recht zegt, maar daar niet ook meteen een schadevergoeding aan koppelt.
Dat is heel erg slim van ze. Ze vragen of het juridisch klopt, maar ze vragen geen schadevergoeding.
De rechter zal waarschijnlijk bepalen dat de formulering (gratis toestel) juridisch niet klopte, zoals de Hoge Raad al vaststelde. Maar diezelfde rechter weet ook dat ondanks de onjuiste formulering de consument gewoon kreeg wat hij wilde en wat hij een juiste formulering voor diezelfde prijs zou hebben gekregen. Dus: formulering juridisch onjuist, consument niet benadeeld, dus geen schadevergoeding.

Hiermee gaat de Consumentenbond straks goede sier maken. Wanneer ze zometeen winnen, maken ze dat met veel tam-tam bekend en vervolgens wekken ze de indruk dat individuele consumenten de kosten van hun oude, reeds lang afgeschreven telefoon terug kunnen krijgen.
Bij het toekennen van een schadevergoeding zal een rechter niet alleen kijken of de formulering van een overeenkomst wel 100% juridisch juist was, maar ook of de uitvoering van de overeenkomst was zoals door beide partijen was beoogd en of iemand daadwerkelijk schade heeft geleden.
De provider adverteert met abonnement voor ¤ 50 incl. gratis telefoon. Juridisch gezien klopt dat niet, want in feite is een deel van het abonnementsgeld bedoeld voor het afbetalen van de telefoon. De consument weet niet dat hij in feite een telefoon op afbetaling koopt, maar voor die ¤ 50 per maand heeft hij een telefoonabonnement met telefoon, en hij weet hoelang het abonnement moet lopen voordat hij kan verlengen met een nieuw toestel. De consument is hierbij niet benadeeld en heeft dus ook geen schade. En dus ook geen recht op een schadevergoeding.

De enige mogelijkheid voor een schadevergoeding die ik zie is wanneer iemand een abonnement door liet lopen nadat het toestel was afbetaald. Dan zou er een schadevergoeding toegekend kunnen worden voor dat deel van de maandelijkse betaling die bedoelt was voor de afbetaling van het toestel, nadat het toestel was afbetaald.
[...]
Dat is heel erg slim van ze. Ze vragen of het juridisch klopt, maar ze vragen geen schadevergoeding.
De rechter zal waarschijnlijk bepalen dat de formulering (gratis toestel) juridisch niet klopte, zoals de Hoge Raad al vaststelde. Maar diezelfde rechter weet ook dat ondanks de onjuiste formulering de consument gewoon kreeg wat hij wilde en wat hij een juiste formulering voor diezelfde prijs zou hebben gekregen. Dus: formulering juridisch onjuist, consument niet benadeeld, dus geen schadevergoeding.
Ik lees iets anders in het artikel. De Hoge Raad stelde dat het contract vernietigbaar is. Dat is iets anders dan nietig. Een vernietigbaar contract wordt pas nietig als de benadeelde partij ook daadwerkelijk het contract nietig verklaart. Dat is een recht, maar geen plicht.

Een consument die zo'n koop op afstand contract heeft, maar geen actie onderneemt, heett dus nog gewoon een contract. Er is dan ook geen grond voor een schadevergoeding.

De rechter heeft ook bepaald dat op het moment van vernietigen de consument de telefoon moet terugsturen. De providers kunnen dus ook aantonen dat het contract nog niet vernietigd is, want de telefoon is blijkbaar nog steeds in gebruik.

En als je inmiddels een nieuw contract hebt (bij dezelfde of een andere provider) dan kun je vermoedelijk ook niet meer het oude contract nietig laten verklaren. Dat is immers al opgezegd bij het sluiten van het nieuwe contract.

Kortom, de providers hebben geluk dat er actie van de consument nodig was, en dat veel consumenten simpelweg die actie niet ondernomen hebben.
Ik vind het vooral knap dat het jarenlang zo geweest is, zonder dat er iemand naar kraaide. Het is zelfs zo erg, dat er mensen naar mij gevraagd hebben wat voor toestel ze moeten nemen. Als ik dan een link stuur (pricewatch uiteraard wink wink), dan zeggen ze poeh ik ga toch geen 400 euro voor een telefoon betalen, die wil ik gewoon gratis. Gaf bij mij wel aan dat mensen niet echt begrepen hoe ze betaalden voor hun mobiel.
Of mijn tante, die zei jongen heb je gewoon 550 euro voor die telefoon betaald? Wat een geld. Ik zeg, jou iphone kost 700 euro. Ja, maar die betaalde ze niet in 1x. Sta ik verstelt van hoor, dat soort denkwijzen.

Edit:
Om het nog even iets smeuïger te maken: mijn oom en tante hadden pas een paar maanden eerder een Mitsubishi Outlander PHEV gekocht, je weet wel, zo'n "elektrische" SUV van +-44k. Maar een telefoon ineens betalen kwam er niet in. Mind = Blown.

Het eindbedrag heb ik het niet over, ik heb het over de onwetendheid van mensen. Ik heb een paar jaar geleden de term sim-only uit moeten leggen, sommigen wisten niet dat je ook een abo zonder telefoon kon nemen. Die dachten dat er enkel keuze was uit prepaid, of abo + telefoon, en als je internet wilt is dat met prepaid lastig(er). Ik snap wel dat de consumentenbond achter de providers aan gaat, er zijn echt mensen die beschermd dienen te worden op dit vlak. Ik weet bijvoorbeeld geen drol van hypotheken, en ben blij dat daar allerlei regels voor zijn zodat ik minder kans heb om beduveld te worden.

[Reactie gewijzigd door Ruw ER op 15 februari 2018 14:38]

Het echte probleem is dat providers je doodleuk het hoge bedrag incl feitelijke aflossing lieten doorbetalen na afloop contract en je eigenlijk pushen om dan nog maar een lening af te sluiten omdat je er toch al voor aan het betalen bent. Dat er inderdaad veel mensen oogkleppen ophebben en niet 1 op 1 doorhebben dat het een lening afsluiten is, is weer een ander probleem. Maar bovenstaande werkwijze ging gewoon te ver, vooral dat mensen gewoon door laten betalen geeft ze het idee dat ze wel verplicht zijn een nieuw toestel te kiezen of voor niks zo veel te betalen. Dat een simpele berekening die mensen al geld had kunnen laten besparen doet niks af aan de achterbakse manier van handelen van de providers.

[Reactie gewijzigd door TWeaKLeGeND op 15 februari 2018 19:00]

Ik meen me te herinneren (maar kan het op details mis hebben) dat mijn vader rond 2002 een KPN abonnement had waarbij hij dan om de 2 jaar een brief (!) kreeg dat hij een nieuw toestel mocht uitzoeken.
Het abonnement was de 30 Euro per maand, en als je dan even wilde wachten op een nieuw toestel dan bleef je dat betalen.
Ook van T-mobile kan ik me zulke truukje herinneren. Rond 2010 liep mijn abonnement af van mijn iPhone, en dan moest ik zelf aangeven dat ik over wilde stappen op sim only, andere bleef ik de volle mep (onnodig afbetalen van het toestel) betalen. Pure boeven praktijken, maar men vond het 'normaal'.
Het was een tijd waarin bedrijven ook je abonnement zoals je kabelinternet of je vaste telefoon doodleuk met een jaar mochten verlengen als je niet 1 maand van te voren je jaarabonnement schriftelijk opzegde. Zo bezien vond ik mobiele telefoonabonnementen, die je na afloop wel per maand kon opzeggen niet eens de grootste boeven. Er is gelukkig veel ten goede verandert om de consument te beschermen.
En dan nog is de ene consument weerbaarder dan de ander, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom of grote bedrijven willens en wetens de consument bedonderen.
Ik vind bij 'gratis' toestellen weggeven terwijl iedereen kan zien dat abonnementen zonder toestel veel goedkoper zijn niet bijzonder kwalijk. Je lokt mensen door iets zo gunstig mogelijk voor te stellen. Dat doet iedere verkoper.
Ik vind abonnementen met 'gratis' telefoon na het aflopen van het contract nog altijd voor een afbetaal prijsje door laten lopen dan weer wel kwalijk. Je schudt zoveel mogelijk geld los en hoopt dat je klanten te lui of te dom zijn om het op te merken.
En of er dan geld is los te peuteren, ik ben geen jurist, dat weet ik niet. Alleen als er een wet is waarop je beroep kunt doen die zodanig kan worden geïnterpreteerd dat die destijds door de telecom providers is overtreden. Wat wij er ook verder van vinden.

[Reactie gewijzigd door Stpan op 15 februari 2018 21:02]

De gehele industrie maakte er misbruik van dat een feitelijke lening niet als lening behandeld werd, dat moest aangepakt worden, dat is aangepakt. Dat heeft verder niks te maken met de domme consument vs de prijsbewuste consument.

Ik ben een prijsbewuste consument maar ik kan ook onheil en andere zaken op mijn pad krijgen waardoor ik vergeet dat abbo X of Y net op datum Z zal verlopen en ik vanaf dan technisch te veel betaal. Zo een toestel op afbetaling is gewoon een toestel op afbetaling, dat is het nu en dat is hett eigenlijk altijd al geweest. Het is niet voor niks dat het stilzwijgend verlengen met X jaar inmiddels grotendeels iets van het verleden is.

[Reactie gewijzigd door TWeaKLeGeND op 15 februari 2018 19:27]

Ik snap het volledig vanaf jouw kant. Maar dit artiekel gaat er vooral om ter bescherming van "normale" cnosumenten die niet weten waar ze mee bezig zijn. Velen zullen niet elk jaar/elke twee jaar een nieuwe telefoon nodig hebben. Laat staan dat ze ze zullen proberen te verkopen. Zij zijn juist de consumenten die beschermd moeten worden.

Daarnaast, het is ook gewoon zonde en slecht voor het milieu, maar dat ter zijde /boomknuffelmodusuit

Even andere gedachte: Zou toch van de zotten zijn als de ISPs/TV boeren een televisie zouden koppelen aan je TV abbonnement en je "aanraden" om elk jaar/elke 2 jaar een nieuwe TV te kopen?
Beetje zelf verantwoordelikheid nemen zal wel teveel gevraagd zijn voor dit soort figuren...
Kijk maar in de VS, daar zie je wat 'een beetje zelf verantwoordelikheid' doet. Redelijkheid is een zwaarwegend iets bij consumentenrecht. Transparantie berekening van de kosten van een dienst zijn belangrijk omdat een consument dan goed kan vergelijken.
Waar trek je als wetgever de grens van wat 'een beetje zelf verantwoordelikheid' is en wat niet? De grens wordt hier getrokken omdat het voor de consument lastig te vergelijken is én omdat er bewust onware informatie is verspreid.

De consument weet niet hoe de kosten zijn opgebouwd. Dat het toestel nul euro was is dus regelrecht onwaar - een aanzienlijk component van de prijs werd berekend voor het toestel. Als er echt geen deel van het abonnementgeld naar het toestel ging, dan zou het redelijk zijn dat de kosten per maand bij verlenging het zelfde bleven. Maar dat was niet het geval - na het eerste contract is het toestel volledig afbetaald. Om dan na het 1e contract nog steeds een tarief te rekenen dat hetzelfde is als het tarief waarin wordt afbetaald, dat is in Nederland een stap te ver. Vooral wanneer je weet dat er doodleuk werd gezegd dat de toestelkosten nul euro zijn.

De consument moet beschermd worden tegen dit soort constructies omdat er hier sprake is van koppelverkoop. Dergelijke overeenkomsten zijn onoverzichtelijk en daarom moeilijk te vergelijken. De Nederlandse overheid wil geen Amerikaanse taferelen waarin al het uitzoek-werk bij de consument ligt.
Je uitleg is overbodig; jij en ik begrijpen de--niet bijster ingewikkelde--constructie prima. Mijn argument was nu juist dat de mensen die hierover zeuren ook wel een beetje zelf mogen nadenken. Als je de consumentenbond nodig hebt omdat je telefoonabo blijkbaar te ingewikkeld is vraag ik me af hoeveel je zelf aan onderzoek hebt gedaan, of dat je die paar minuten logisch redeneren maar gewoon hebt overgeslagen om je achteraf als zielig slachtoffer op te stellen.

Poe zeg, de provider betaalt dus niet jouw telefoon? Wie had dat gedacht...

[Reactie gewijzigd door i7x op 15 februari 2018 16:30]

Het gaat hier toch wel heel erg de kant op van jezelf bewust "dom" houden vanuit een bepaald belang. Zelfs als de winkels misleidend adverteerden dan nog waren de financiële gevolgen vrij simpel te achterhalen voor de consument. De lat m.b.t. "verwijtbaarheid" wordt in dit geval voor de winkels wel erg laag en voor de consument wel erg hoog gelegd.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T (6GB ram) FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2018 Hosting door True