Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Amerikaanse rechter: softwarepatenten zijn inbreuk op vrijheid van meningsuiting

Een Amerikaanse rechter van het gerecht dat beroepen in patentzaken behandelt, is van mening dat patenten op software inbreuk maken op de vrijheid van meningsuiting. Na een belangrijke beslissing van de hoogste Amerikaanse rechter zou dit soort patenten überhaupt geen bestaansrecht hebben, claimt de rechter.

De uitspraak is afgelopen vrijdag gedaan en is inmiddels gepubliceerd. In de zaak gaat het om een geschil tussen het bedrijf Intellectual Ventures en Symantec. Intellectual Ventures staat volgens Fortune bekend als een zogenaamde 'patenttrol', dat is een bedrijf dat patenten verzamelt en de rechten daarvan handhaaft, maar zelf geen producten maakt.

Onderwerp van geschil is dat Symantec en Trend Micro inbreuk zouden hebben gemaakt op een patent op antivirusproducten in telefoonnetwerken. De rechtbank, in dit geval de Court of Appeals for the Federal Circuit, oordeelde dat er geen sprake is van een inbreuk. De betreffende rechter, Haldane Mayer, geeft zijn mening in een zogenaamde concurring opinion. Dit is een manier voor de rechter om zijn eigen mening te geven bij een uitspraak.

De rechter is van mening dat een eerdere belangrijke uitspraak in de Alice-zaak uit 2014 eigenlijk het einde heeft betekend van softwarepatenten. Daarin bepaalde het Amerikaanse Hooggerechtshof dat abstracte ideeën niet patenteerbaar zijn. Ook werd bepaald dat alleen het feit dat deze ideeën op een computer zijn geïmplementeerd nog niet betekent dat deze ineens wel patenteerbaar worden. Ict-jurist en octrooigemachtigde Arnoud Engelfriet legt aan Tweakers uit dat de Alice-zaak softwarepatenten de nek heeft omgedraaid, maar dat niet alle patenten voor de rechter komen. Zo zijn er hele stapels uitgegeven softwarepatenten die schijnbaar geldig zijn, totdat zij door een rechter nietig worden verklaard.

Dat is volgens Engelfriet dan ook waar de rechter Mayer zich boos over maakt. Bedrijven kunnen nog steeds hun softwarepatenten gebruiken om bijvoorbeeld schikkingen buiten de rechter om af te dwingen. Dit zou na de Alice-afspraak eigenlijk niet meer mogen gebeuren.

De zaak heeft wel gevolgen voor nieuwe softwarepatenten. Hiervoor gelden volgens de jurist strenge eisen. Zo moeten deze patenten van toepassing zijn op een uitvinding die daadwerkelijk een technologische verbetering betekent. Engelfriet haalt zelf het voorbeeld aan van software die de remafstand van een auto verkleint. Alexander Tsoutsanis, onderzoeker aan het Amsterdamse IViR, legt aan Tweakers uit dat ongeveer negentig procent van alle softwarepatenten in de VS wordt afgewezen op basis van de Alice-uitspraak. Dit komt ook terug in onderzoek.

Volgens Engelfriet zijn softwarepatenten ook in Europa een afgelopen zaak en ligt de lat hoog voor nieuwe patenten. Maar ook hier geldt dat er nog veel softwarepatenten bestaan. Die moeten dan wel voor de rechter komen en leiden tot een uitspraak om uitsluitsel te geven over de status ervan.

In zijn opinie stelt rechter Mayer een computerprogramma gelijk met taal. Doordat een programma in feite een beschrijving van een idee is en ideeën niet patenteerbaar zijn, zou software überhaupt niet onderwerp van een patent mogen zijn. Het zou dan ook hoog tijd zijn om software te beschermen onder het auteursrecht, net als muziek of literatuur. Daardoor zou bijvoorbeeld ook het concept van fair use van toepassing zijn. Het patentrecht zou vragen om vastomlijnde concepten, waarvoor abstracte software echter niet is geschikt.

De inbreuk op de vrijheid van meningsuiting komt volgens de rechter voort uit het feit dat de vage bewoordingen van de claims van Intellectual Ventures invloed kunnen hebben op online communicatie. Een inbreuk op fundamentele vrijheden zou niet minder ernstig zijn, omdat deze in de digitale wereld plaatsvindt en niet in de fysieke wereld. Fortune schrijft dat de opinie van de rechter niet direct het einde van softwarepatenten zal betekenen, maar dat het een belangrijk signaal is.

Door Sander van Voorst

Nieuwsredacteur

05-10-2016 • 17:48

64 Linkedin Google+

Reacties (64)

Wijzig sortering
Nee, je begrijpt het verkeerd.

Stel, jij schrijft op hoe jouw Bitcoin-algoritme werkt. Iedereen is vrij om zo'n idee op te schrijven, tenminste, dat valt onder de vrijheid van uiting. Nu maak ik een programma, een compiler, die jouw tekst neemt en uitvoert. Jouw beschrijving van het algoritme is dus een uitvoerbaar programma geworden. Nu besluit je die omschrijving te patenteren, om daarmee af te dwingen dat niemand ooit nog het Bitcoin-algoritme mag beschrijven zonder jouw toestemming. Dat is natuurlijk een inbreuk op iedereens vrijheid van uiting. De rechter maakt daarbij geen onderscheid tussen omschrijvingen in talen waarvoor een compiler bestaat (programmeertalen) en talen waarvoor die (nog) niet bestaat.

Maar een hardwarepatent omschrijft niet een abstract algoritme, maar een implementatie. Bijvoorbeeld Dyson heeft patenten die omschrijven hoe een zakloze stofzuiger werkt. Zelfs al vind ik een compiler voor die omschrijving van een zakloze stofzuiger, dat produceert niet ineens zo'n stofzuiger. Een hardwarepatent beperkt je dus niet in wat je mag beschrijven, en is dus geen inbreuk op je vrijheid van uiting.

[Reactie gewijzigd door Virtlink op 5 oktober 2016 18:49]

Ik vind het in ieder geval ook wel weer erg kort door de bocht dat het in een 'taal' is, en dus is het vrijheid van meningsuiting.
Ah, maar waar zegt deze rechter dat volgens u?

Als u leest waar het hier over gaat, ziet u waarschijnlijk (wat Tweakers helaas niet vermeldt, kennelijk heeft de schrijver van het T.net artikel niet de daadwerkelijke opinie van de rechter gelezen, of hieroverheen gekeken ?!) dat het hier gaat om een patent, wat beschrijft hoe data-kanalen - zoals e-mail - kunnen worden gemonitord en gefilterd. Volgens de rechter druist het 'filteren van informatiekanalen' in tegen de vrijheid van meningsuiting, omdat dit "filteren van informatiekanalen" dusdanig vaag is in het patent is geformuleerd, dat een groot gedeelte van het e-mail verkeer hieronder kan vallen. Wat de rechter ook met name stoort, is dat software-patenten geen duidelijke grens hebben. Voor een data-filter-patent, dat dus potentieel data kan "censureren", is het dus niet duidelijk hoeveel data door dit patent zou kunnen worden 'gefilterd' (gecensureerd).

Waar de rechter zich vooral aan stoort, is dat er niks geopenbaard wordt in een software-patent; er wordt namelijk geclaimd dat een idee door het patent beschermd wordt, maar hoe dit idee wordt uitgevoerd, wordt in software-patenten zelden of nooit vermeldt. Immers, software-patenten bevatten zelden of nooit broncode.

Dus, hoe ziet de wet het bij HDL? Immers, hoe wij Tweakers het zien is zeer leuk om over te discussieren, maar voor de 'juridische toekomst' minder belangrijk.
Section 101 of title 35 defines patent -eligible subject matter. It provides, “[w]hoever invents or discovers any new and useful process, machine, manufacture, or composition of matter, or any new and useful improvement thereof, may obtain a patent therefor
Als ik dat interpreteer, denk ik dat u gelijk heeft; de HDL-beschrijving is immers 'ontastbaar', en niet anders dan 'de noten uit de Negende symfonie van Beethoven' die de rechter aanhaalt. Dus wel copyright (ok, Beethoven niet want die is al te lang geleden overleden) maar geen patent. Het resultaat van de HDL, misschien een computerchip, is tastbare materie, dus valt binnen sectie 101.

Echter, het toevoegen van een "algemene" computer (standaard PC) aan software, de standaard truc van softwarepatent-makers, zorgt er volgens deze rechter niet voor dat de software nu wel patenteerbaar is omdat deze nu 'tastbaar' is. Mijns inziens, op dezelfde manier dat als je de symfonie van Beethoven in een PC stopt, de harde schijf waar die opstaat er niet voor zorgt dat de noten van Beethoven nu in een keer wel "tastbare materie" en dus patenteerbaar zijn. Immers, met dit trucje zouden we alle kunst, wiskundige ontdekkingen en boeken op een harde schijf zetten, en zodoende kunnen patenteren; daar verzet deze rechter zich tegen.

[Reactie gewijzigd door kidde op 5 oktober 2016 20:58]

Ik moet zeggen dat ik, als niet-jurist, het juridische verschil tussen software en hardware ook maar heel vaag vindt. Gebruik je dezelfde argumenten bijvoorbeeld in computervredebreuk dan zal geen enkele rechter het met je eens zijn: ik stuur gewoon wat berichtjes naar de server, en hij stuurt wat gevoelige klantgegevens terug, zijn schuld toch? Pure taal dus vrijheid van meningsuiting ("ik had gewoon zin om een deel van een rare SQL-statement te typen!") en toch wordt daar heel pragmatisch de intentie beoordeeld.

Wat als je je briljante idee bouwt als FPGA? Is het dan hardware? Zo nee, als ik een circuitje in elkaar soldeer met wat basisbouwstenen? Waar ligt de grens? Software is net zo goed het gebruiken van bouwsteentjes in combinatie met hardware. Software bovenop een standaard instructieset, of een stuk hardware met standaard schroefjes...

[Reactie gewijzigd door bwerg op 5 oktober 2016 21:34]

Een abstract idee is niet patenteerbaar, hoe briljant ook. FPGA's accepteren geen abstracte ideeën als input, wel concrete broncode. Wat deze rechter zegt, is dat broncode niet materieel wordt louter omdat je er een standaard PC tegenaan gooit, de broncode blijft immaterieel. Een FPGA is ook een standaard onderdeel, dus zelfde redenatie: Niet patenteerbaar. Uw briljante idee moet een innovatieve stap hebben, dan is de concrete materiële uitwerking ervan patenteerbaar. Deze rechter besteedt er dus tientallen ppagina's aan om de door u gevraagde grens aan te geven. Dat doet de rechter met concrete voorbeelden, die ook voor niet juristen goed te volgen is, leed dus de gelinkte bron!
Sterker nog: niet elke idee is echt bewezen dat het werkt. Daar is heel wat research, software en hardware voor nodig. Daar komen weer andere patenten bij.

Eén idee patenteren is dus raar, omdat het nog niks oplevert. Je moet nog realiseren en maken. Dat zijn wel echte patenten omdat je werk erin zit en dus wil beschermen dat anderen jouw idee en ontwerpen niet overneemt.

Vroeger heb ik "borstelafklopper" bedacht en daar blijkt geen Europese patent op te zitten, maar Amerikaanse wel die soortgelijk werking heeft. De tekeningen zijn wel beetje oud en vaagjes. En zo'n ding kan iedereen gewoon maken, dus ik moet wel beetje verbaasd kijken. Een box met handopening, een gaas erin, opvangbak en dat is alles. Het is een goed idee, hoewel niemand maakt het... beetje vreemd.
Als ik redelijkerwijs niet kan weten wat jij schrijft, en ik schrijf toevallig hetzelfde, dan overtreed ik ook geen wetten. Zie ook 'Clean room design'.
https://en.wikipedia.org/wiki/Clean_room_design
Typically, a clean-room design is done by having someone examine the system to be reimplemented and having this person write a specification.
(...)
The specification is then implemented by a team with no connection to the original examiners.
Dit lijkt sterk op de 'French Cafe Technique' van het Samba team ( https://www.samba.org/ftp/tridge/misc/french_cafe.txt ), alleen is dat gebaseerd op netwerk sniffen en geen reverse engineering.

In beide gevallen kan het natuurlijk prima zo zijn dat er zowel in source als in binary gelijkenissen zijn.
Ik zie niet in hoe dit de IT wereld op zijn kop gaat zetten. Het originele vonnis is reeds 2 jaar oud en hoewel patenten ongeldig zijn, zit je nog altijd met het copyright. Daarmee kan je bijvoorbeeld nog altijd APIs afschermen en implementaties beschermen. Wanneer je over bijvoorbeeld een coderingsalgorithme spreekt (zoals bij MP3) of een beschermingsalgorithme (zoals bij HDCP) dan ga je in de eerste plaats dat algoritme beschermen, en niet de software implementatie.
Als ik het goed begrijp kun je een API kun je volgens deze rechter niet beschermen met een patent. Je kunt echter wel de implementatie van die API beschermen met auteursrecht.
Ofwel je mag de code zonder toestemming niet copy/pasten in je eigen programma. Maar je mag wel iets schrijven wat hetzelfde doet als het programma of API van een ander.

Dit is bijzonder goed nieuws want het betekend dat zaken als Oracle die Google aanklaagt vanwege hun Java implementatie van tafel kunnen. Google heeft iets geschreven wat hetzelfde doet als wat Oracle gemaakt heeft. Zolang Google niet de code van Oracle heeft ge-copy/paste mag dat volgens deze rechter.

Eigenlijk is dit te voor de hand liggend voor woorden en erg jammer dat we er zo lang over doen om dit goed geregeld te krijgen. Hoeveel verhalen zijn er die ongeveer zo gaan:
Er was eens...
  • Hoofd personages.
  • Ze mogen elkaar niet zo.
  • Dan komen er een bad guy en wat problemen.
  • De personages overwinnen de problemen.
  • Er ontstaat een band tussen de personages.
  • Er wordt afgerekend met de bad guy.
  • Eind goed al goed.
Er zijn inmiddels talloze variaties op dit thema gemaakt. Ze vertellen allemaal min of meer hetzelfde verhaal, maar ze kopiëren niet elkaars tekst. Inspiratie van anderen leidt tot nieuwe ideeën en nieuwe variaties. Zo zou het ook met software moeten zijn.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


OnePlus 7 Pro (8GB intern) Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 3a XL FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Ziggo

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True