Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Rechter stelt bewaarplicht buiten werking - update

De bewaarplicht moet buiten werking worden gesteld. Dat heeft de voorzieningenrechter in Den Haag bepaald, in een zaak die was aangespannen door providers en andere organisaties. Volgens de rechter is de inbreuk op de privésfeer te groot.

Archiefmappen / BewaarplichtUit het vonnis blijkt dat de bewaarplicht, die dicteert dat de locatie en andere metadata van internet- en telefoongebruikers een halfjaar tot een jaar moeten worden bewaard, buiten werking moet worden gesteld. Volgens de rechter maakt de wet in zijn huidige vorm inbreuk op het Europese mensenrechtenverdrag.

"Je kunt zeggen dat de wet nu van tafel is", zegt advocaat Otto Volgenant van de eisers. Dat geldt ook voor providers die zich niet bij de zaak hebben aangesloten. "Privacy First heeft de zaak namelijk aangespannen namens alle burgers, en de rechter zegt vrij algemeen: de wet is buiten werking gesteld."

De zaak werd aangespannen door onder andere privacyorganisatie Privacy First, internetprovider BIT en de Nederlandse Vereniging van Journalisten. Ook twee voip-providers, SpeakUp en Voys, voegden zich bij de zaak, evenals de branchevereniging voor strafrechtadvocaten.

In het vonnis erkent de rechtbank dat het opheffen van de bewaarplicht nadelige gevolgen kan hebben voor het opsporen en veroordelen van misdadigers. Dat rechtvaardigt echter niet dat deze inbreuk op de privacy blijft voortbestaan, aldus de rechter. Inbreuk op het Europese mensenrechtenverdrag mag volgens de rechter namelijk enkel als dat 'strikt noodzakelijk' is.

De rechter ergert zich er onder meer aan dat er geen onafhankelijke partij als een rechtbank is die controleert of de overheid zich wel aan de regels houdt bij het opvragen van gegevens die onder de bewaarplicht vallen. Volgens de overheid is het Openbaar Ministerie dat, maar de rechtbank vindt het OM geen onafhankelijke partij. Ook zijn er geen waarborgen die ervoor zorgen dat de bewaarplicht enkel wordt gebruikt om ernstige criminaliteit te bestrijden, aldus de rechtbank. Die zouden er wel moeten zijn.

"Het is een geweldige uitspraak, schitterend dat de bewaarplicht van tafel is", aldus directeur Vincent Böhre van Privacy First. Volgens hem is het vonnis 'baanbrekend'. "Het gebeurt zelden dat een wet in een kort geding buiten werking worden gesteld", zegt hij. "Internetproviders moeten nu stoppen met het bewaren van de gegevens." Het ministerie van Veiligheid en Justitie had nog geen reactie.

Het is nog niet bekend of andere providers dan BIT, SpeakUp en Voys meteen zullen stoppen met de opslag van de bewaarplichtdata. Alleen de provider Tweak heeft aangegeven per direct te zullen stoppen met de opslag. "Wij zijn erg blij met deze uitspraak", aldus Tweak. Ziggo en UPC kunnen nog niet aangeven of ze dat ook zullen doen. "We bestuderen de uitspraak nog", aldus woordvoerder Erik van Doeselaar van beide kabelaars, die momenteel aan het fuseren zijn tot één provider. KPN was woensdagochtend niet bereikbaar voor commentaar.

Providers moesten gegevens over bellen, zoals de vraag wie met wie belt en sms't, een jaar bewaren. Gegevens over internetgebruik, zoals wie met wie mailt en wanneer een internetsessie wordt opgezet, moesten een halfjaar worden bewaard. Ook met welke zendmasten een gebruiker een verbinding heeft, werd bijgehouden. Daaruit is de locatie van gebruikers af te leiden.

Overigens betekent het afschaffen van de bewaarplicht niet dat de overheid helemaal geen gegevens meer kan opvragen bij providers. Mobiele providers houden voor facturering bijvoorbeeld doorgaans bij wie met wie belt, en die gegevens kunnen nog steeds worden opgevraagd. Providers hoeven de data echter niet meer verplicht een jaar op te slaan.

Eerder werd de Europese richtlijn waarop de Nederlandse bewaarplicht is gebaseerd, ongeldig verklaard door het Europese Hof van Justitie. Het Nederlandse kabinet stelde de Nederlandse bewaarplicht toen echter niet buiten werking, maar besloot dat de wet enigszins zal worden aangepast. Zo zou het moeilijker worden om data op te vragen. Het kabinet wilde dat de bestaande wet in de tussentijd geldig zou blijven.

Dat was tegen het zere been van de organisaties die de rechtszaak aanspanden. "Wij willen dat de Staat zich aan het Europese recht houdt", pleitte een van de advocaten van de eisers tijdens de zitting drie weken geleden. "Daarom moet de bewaarplicht buiten werking worden gesteld, totdat de wet in lijn is gebracht met de Europese regelgeving." De organisaties eisten niet dat de al verzamelde data moet worden verwijderd, enkel dat er geen nieuwe data wordt vastgelegd.

Volgens de overheid is de bewaarplicht echter een cruciaal wapen in de strijd tegen de misdaad. Advocaten van de overheid voerden tijdens de zitting aan dat de bewaarplicht nodig is omdat traditionele misdaad steeds vaker op internet plaatsvindt, en omdat internet heeft gezorgd voor nieuwe soorten misdrijven zoals 'grooming' - het verleiden van kinderen - en hacken.

Update, 16:05: Het ministerie van Veiligheid en Justitie zegt de beslissing van de rechtbank te betreuren en denkt na over een hoger beroep. "Inmiddels is er een wetsvoorstel dat voorziet in aanpassing van de Wet bewaarplicht. De inhoud van het vonnis wordt betrokken bij het wetsvoorstel, zodat de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de betrokkenen afdoende is gewaarborgd. Het vonnis laat daarvoor alle ruimte. Het is voor de opsporing en vervolging van groot belang dat het wetsvoorstel zo spoedig mogelijk in werking kan treden."

Door Joost Schellevis

Redacteur

11-03-2015 • 10:37

301 Linkedin Google+

Lees meer

Reacties (301)

Wijzig sortering
Mooi, dat bespaart ons ook nog eens 29,5 miljoen euro dat de providers als vergoeding zouden krijgen. Een budget dat ook al eens met 18,5 miljoen was overschreden.
http://www.geenstijl.nl/m...t_koers_tot_18_maart.html
Dat is een andere wet: Besluit verstrekking gegevens telecommunicatie
Deze uitspraak heeft daarop geen invloed.
Is dit ook met terugwerkende kracht opgeheven?

Mag de politie nu ook geen data meer aanvragen bij de belastingdienst(de afspraak die ze hadden om gegevens op te vragen) wat een tijdje geleden nieuws was.

En stel je krijgt een boete voor iets, kun je die ongeldig verklaren als ze gebruik hebben gemaakt van gegevens uit de 'bewaarplicht' of onrechtmatig.
Ik denk niet dat er boetes uit de bewaarplicht zijn gekomen.

Ik heb nog nooit iets gehoord over het gebruik van de meta data voor het oplossen van 'kleine' zaken. Hoewel je online oplichters (marktplaats) ongetwijfeld heel makkelijk zou kunnen oppakken met al die metadata.
Mooi zo, en er is nu ook geen minister van justitie die er een stokje voor kan steken.
Er is altijd een minister van justitie. Dat is in dit geval tijdelijk Stef Blok.
UIteraard, maar hij is nog aan het inwerken en heeft op dit moment vast 1000 andere dingen aan zijn hoofd.
Daarom is er ook een ambtelijke staf die dit soort dingen voorbereid. ;)
Nu maar afwachten hoe providers reageren. Dat het wettelijk niet meer hoeft betekend niet dat zij dat ook niet meer doen. Ik weet uit eigen ervaring dat diverse providers al sinds einde jaren negentig (ruim voor er sprake was van een bewaarplicht) alle metadata opslaan.
Gezien de rechtszaak door een aantal providers is aangespannen en er nu duidelijk is gemaakt dat het illegaal is, zal ook dat dus niet meer mogen als side-effect. Niet onder het mom bewaarplicht, niet onder het mom "want wij willen dat opslaan".
Ik wil je graag geloven, maar waarom zou dat zo zijn? De wet op de bewaarplicht bestaat nu feitelijk niet. Treed er dan automatisch een andere wet in werking die het bewaren van meta-data verbied? Een of andere privacy wet misschien?
Uh...wat dacht je van de wetgeving waar de rechter zijn uitspraak op baseert? In de EU is het nog altijd zo dat bedrijven zich evengoed aan de wet moeten houden als de overheid, het is Amerika niet.
De rechter stelt een wet buiten werking. Deze wet maakte het bewaren van logs verplicht. Het vervallen van deze verplichting is niet hetzelfde als het invoeren van een verbod.

Het enige dat zou kunnen is dat een dergelijke verbod ergens impliciet uit voortvloeit. Als dat het geval is zou ik dus graag weten hoe dat dan zit.
Er vloeit impliciet wel een verbod voort uit deze uitspraak om de gegevens van de bewaarplicht buiten Nederland op te slaan.
In de Nederlandse media is dit verzamelen van metadata een schande en ander voorbeeld: de minister van Justitie treedt deze week af, formeel omdat hij een afschrift niet kon vinden wat er wel blijkt te zijn…

…maar dat de NSA inzicht heeft in zo ongeveer alles van de verplichte vingerafdruk op je paspoort tot je bankgegevens en zelfs de SIM-kaart waar je je internetbankieren mee accordeert kan hacken via Gemalto… Tja ach mwah… Dat wordt allemaal met dezelfde gelatenheid ontvangen.
Mischien omdat wij, hetzij als Nederlanders dan wel als Nederlandse overheid, geen ruk kunnen doen aan de activiteiten van de NSA? Zomaar een gedachte, hoor.

Oh, weet je wat, we gaan stemmen tegen de NSA! Oh wacht....beter idee, laten we de NSA boycotten, jaaa, dat zal ze leren!
Eh.. het is je blijkbaar ontgaan dat de Nederlandse overheid samenwerkt met de NSA? http://frontpage.fok.nl/n...-werkt-samen-met-nsa.html
En dit zou een probleem zijn voor de overheid omdat...?
Ze kunnen toch gewoon bij bijvoorbeeld Google aankloppen als ze metadata willen hebben?
Die verzamelen toch alles wat los en vast zit, en bewaren dat ook nog eens véél langer dan van de providers geëist wordt.
De rechter ergert zich er onder meer aan dat er geen onafhankelijke partij als een rechtbank is die controleert of de overheid zich wel aan de regels houdt bij het opvragen van gegevens die onder de bewaarplicht. Volgens de overheid is het Openbaar Ministerie dat, maar de rechtbank vindt het OM geen onafhankelijke partij. Ook zijn er geen waarborgen die ervoor zorgen dat de bewaarplicht enkel wordt gebruikt om ernstige criminaliteit te bestrijden, aldus de rechtbank. Die zouden er wel moeten zijn.
Als de heren Opstelten en Teeven nog 2 dagen langer waren blijven zitten dan was dit niet zomaar even een tik in hun gezicht maar eerder een klap met een baksteen.

Ik heb zelden zo'n scherpe stellingname van rechters gezien en wat mij betreft zou het ook wel veel vaker mogen. Kudos voor de rechtbank!
Fijn dat er nu eindelijk ook een nederlandse rechter is die zich hierover uit spreekt.

Vond het schandalig dat na de uitspraak van het Europese Hof van Justitie de praktijken gewoon door gingen. Wel graag lobbyen bij de EU om zaken binnen de EU gedaan te krijgen, maar zodra het tegen eigen belangen in gaat gewoon negeren.
Volgens de overheid is de wet nodig voor het bestrijden van traditionele misdaad. Daar was ie dus niet voor bedoeld. De intentie van de Europese richtlijn was terrorisme en zware criminaliteit (georganiseerde bendes en zo). Niet marktplaatsfraude en pornopedo's. Voor je het weet loopt er een algoritme dat misdaad loopt te zoeken en als je per ongeluk aan het profiel voldoet zit je in de shit.
Volgens de overheid is de bewaarplicht echter een cruciaal wapen in de strijd tegen de misdaad. Advocaten van de overheid voerden tijdens de zitting aan dat de bewaarplicht nodig is omdat traditionele misdaad steeds vaker op internet plaatsvindt, en omdat internet heeft gezorgd voor nieuwe soorten misdrijven zoals 'grooming' - het verleiden van kinderen - en hacken.
Ja inderdaad... Overheid moet de providers niet ermee lastig vallen, dat ze de info NOG langer moeten bewaren. Zijn ze soms gek geworden???
Als de overheid bepaalde info wil dan moeten ze ervoor zorgen dat de info automatisch naar overheidsservers wordt gekopieerd. Dan moet het hele gedoe met bewaarplicht voorgoed oplossen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


OnePlus 7 Pro (8GB intern) Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 3a XL FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Apple

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True