Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Hubble-telescoop ontdekt dubbele quasar van tien miljard jaar geleden

De NASA heeft via de Hubble-telescoop waarschijnlijk een dubbele quasar ontdekt. Het gaat om een paar dat tien miljard jaar geleden ontvlamde. Quasars zijn stralen van zeer intens licht dat wordt gevormd door enorme zwarte gaten die zich in het centrum van sterrenstelsels bevinden.

Volgens de NASA is met de Hubble-ruimtetelescoop een paar quasars ontdekt die zo dicht bij elkaar staan dat ze als een enkel object worden waargenomen door aardse telescopen. Het onderzoeksteam heeft ook nog een tweede quasarpaar gevonden. Het gaat om quasarpaar J0749+2255 en quasarpaar J0841+4825. Deze quasarparen zenden veel licht uit doordat het in beide gevallen gaat om sterrenstelsels die op het punt staan om in elkaar te schuiven. Zo'n botsing gaat ooit ook gebeuren met ons Melkwegstelsel en de Andromedanevel.

In beide paren staan de quasars op 10.000 lichtjaar van elkaar. Relatief gezien is dat heel dichtbij. Ter vergelijking: onze zon bevindt zich op zo'n 26.000 lichtjaar van het enorme zwarte gat in het centrum van de Melkweg. Zodra de sterrenstelsels in elkaar zijn opgegaan, vloeien de quasars ook samen, waarbij een nog groter, enkel zwart gat ontstaat.

Elk van de vier zichtbare quasars behoort tot zijn eigen sterrenstelsel. Die sterrenstelsels zelf zijn niet te zien door Hubble, omdat ze te weinig licht uitzenden. De afbeelding links is op 5 januari 2020 gemaakt en de andere op 30 november 2019.

De zoektocht was niet eenvoudig, omdat de resolutie van Hubble niet hoog genoeg is om zelfstandig deze quasarparen te ontdekken. Onderzoekers moesten weten waar Hubble ongeveer op gericht moest worden. Daarbij is het lastige dat er tien miljard jaar geleden veel quasars waren die ontvlamden, waarvan slechts een fractie een paar betrof.

Om de quasarparen te ontdekken, werd gebruikgemaakt van ESA's Gaia-satelliet en het Sloan Digital Sky Survey-onderzoek om te komen tot een groep met potentiële kandidaten. De Sloan-telescoop in het Amerikaanse New Mexico maakt driedimensionale kaarten van objecten aan de hemel. Vervolgens werd de hulp van Gaia ingeroepen, omdat deze de posities, afstanden en bewegingen van nabije objecten heel precies in kaart brengt.

De database van Gaia werd doorzocht, waarbij gelet werd op quasars die de beweging van nabije sterren nabootsen. In de Gaia-data lijken het enkele objecten te zijn, maar Gaia was wel in staat subtiele schommelingen in hun posities waar te nemen. Die schommelingen kunnen een bewijs zijn van willekeurige fluctuaties in het licht, wat komt doordat elke quasar van een paar varieert in helderheid, wat weer wordt veroorzaakt door de hoeveelheid materie die de zwarte gaten opslurpen. Dat wordt vervolgens als heel felle straling weer uitgezonden langs de polen; dat is het licht dat wordt waargenomen.

Het gaat hier vooral om een proof-of-concept, een nieuwe onderzoeksmethode die kan leiden tot de ontdekking van dubbele quasars op veel grotere afstanden van de aarde. Ook zou deze methode een stuk efficiënter zijn dan de voorheen gebruikte methodes. Het onderzoeksteam houdt nog een slag om de arm ten aanzien van de ontdekking van de quasarparen, omdat het in theorie om dubbele afbeeldingen kan gaan. Het zou dan een illusie betreffen die wordt veroorzaakt door het effect van een zwaartekrachtlens. De onderzoekers achten dat scenario echter niet waarschijnlijk, omdat Hubble geen sterrenstelsels op de voorgrond heeft gezien.

De onderzoekers hebben hun bevindingen gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Astronomy, onder de titel A hidden population of high-redshift double quasars unveiled by astrometry.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

07-04-2021 • 13:29

76 Linkedin

Reacties (76)

Wijzig sortering
Tenzij we eruit geslingerd worden. Dan wordt het snel minder met het schouwspel en krijgen we een ernstig gebrek aan warmte. Afijn..Dan zijn we al lang geroosterd.
Daarom, we zijn hoe dan ook fucked. Proper fucked.
Of 'op naar Destination Fucked' zoals Ozzy Man zegt :+
We kunnen natuurlijk proberen in een tuigje te stappen en met 99,999999%(Zoiets) van de lichtsnelheid rond gaan vliegen. Dan kunnen we het van een afstandje live gaan meekijken. Als ik het allemaal goed begrepen heb gaat de tijd dan erg langzaam voor de inzittenden. Wie weet vliegt er wel al iemand miljoenen jaren rond en is de aardbol een soort GTST voor hem/haar :).
Duurt dat proces niet veel langer dan 200 jaar?
Lijkt me anders knap frustrerend dat je als hond wel alarm kunt slaan maar niemand weet waarom.
Al die filmpjes van MelodySheep zijn zeer indrukwekkend gemaakt/samengesteld! De muziek maakt hij voornamelijk zelf _/-\o_
totaal niet onderbouwd wat ik zeg maar ik geloof eerder dat er een big rip komt en dat ons universum als multiversum verder gaat :) zolang je handdoek bij je heb komt alles goed
je laat het nu ook wel een beetje overkomen alsof we al enorm goed gezocht hebben, maar a onze technieken zijn nog niet erg geavanceerd en we hebben nog maar een klein stukje bekeken.
Dus nog genoeg kans op dommer leven dan ons.
waarom hebben 'de ander(e)' ons nog niet gevonden 🐇
als wij als enige slim zijn? stel de mens had niet bestaan dan was het slimste dier op aarde een doflijn? een aap ? of misschien toch een reptiel achtige (onwaarschijnlijk). kunnen wel honderden planeten bestaan waar bijvoorbeeld alleen maar koeien leven om maar wat te noemen (en dit is ook veel waarschijnlijker). Voordat die een sateliet de ruimte in krijgen zijn we nog wel wat miljarden jaartjes later. Stom voorbeeld natuurlijk maar wij kunnen de enige planeet zijn met intelligent leven, maar het een sluit het ander natuurlijk niet uit.
Natuurlijk hebben we nog niet alles in detail kunnen bekijken, maar ik ben niet akkoord met het idee dat we nog niet goed gezocht hebben. We zijn hier aan het reageren op een nieuwsbericht waarbij we iets geobserveerd hebben dat tien miljard jaar geleden gebeurd is. Daar heb je echt wel geavanceerde technieken voor nodig.

We zoeken zo hard als onze technologie toelaat. Natuurlijk is die beperkt, maar elke dag wordt die minder en minder beperkt. We kunnen tegenwoordig de samenstelling van de atmosfeer van exoplaneten in kaart brengen door te kijken hoe het licht van de ster verandert als het er door schijnt. Een heel sterke aanwijzing naar mogelijk leven is significantie concentratie aan moleculair zuurstof (zoals op aarde). Dat kunnen we vandaag meten, en daarmee zouden kunnen stellen dat er misschien ééncellig leven aanwezig is op een exoplaneet. Oerdom, maar toch mogelijk om het vandaag al te ontdekken... En toch hebben we nog geen enkele exoplaneet gevonden met extra zuurstof. En dat is slechts één van de methodes waarmee we aanwijzingen van leven zouden kunnen vinden.

Het kan zijn dat we gewoon verder moeten zoeken, maar voor elke planeet die we bekijken en niets vinden, blijft de Fermi paradox groter en groter worden. Ik zal het misschien even omdraaien: hoeveel planeten zouden we grondig moeten bestuderen voordat je het gebrek aan leven vreemd begint te vinden? We kunnen ze nooit allemaal bekijken, dus waar trekken we de grens tussen "we hebben nog niet grondig gekeken" en "we hebben gezocht maar er lijkt niets te vinden"?
en je wilde niet zeggen dat als jij van een afstandje kan zien dat een huis van baksteen is dat je enorm veel data hebt over het huis? Het lijkt alsof we al super ver zijn, maar technisch is dat natuurlijk niet zo :) bedoel als je kijkt dat we tegenwoordig bijv al door de muren kunnen kijken van dat huis en warmte signalen kunnen opvangen in dat huis kunnen zien hoe het ingericht is dan kunnen we toch wel stellen dat we nog niet zo ver zijn op dat gebied in de ruimte. Maar gelijk heb je we kunnen de planeten al met enige waarschijnlijkheid stellen dat er leven zou kunnen zijn. Maar er komt een dag dat we kunnen kijken of er iemand thuis is :) d
Wij hebben volgens mij ook weer redelijk geluk met onze locatie. We zitten aan de rand van ons heelal. Als je dichter bij het zwarte gat zit en er gaat een keer veel materie in dan ben je de pineut.
Je vergeet een stel mogelijkheden:
- er is intelligent leven, maar de signalen die ze uitzenden zijn te zwak voor ons om op te vangen. Bijvoorbeeld omdat ze te ver weg staan
- er is intelligent leven, ze kunnen onze signalen opvangen, maar ruimtereizen over interstellaire afstanden wordt nooit een reële mogelijkheid hoe geavanceerd een beschaving ook is
Als we echt alleen zouden zijn, wel zonde van al die onbenutte ruimte :p
Het universum kan ook heel erg klein zijn, dan zijn wij ook veel kleiner dan wij denken te zijn.
Stel je voor dat we het eindelijk voor elkaar krijgen om met zeer geavanceerde technologie de snelheid van het licht te benaderen. En dan alsnog 10 -freaking- miljard jaar moeten reizen om op deze bestemming aan te komen, min of meer, afhankelijk of we met of tegen de uitdijing van het helal reizen.

En dan is "miljard" maar een woord wat bij veel mensen niet groter voelt dan honderd of duizend.. Alleen de astronomen onder ons hebben een goed beeld bij de immense grootte van het heelal.

En no-no als ik wordt fysiek misselijk bij het nadenken over deze afstanden, de nietigheid van ons bestaan en idioterie van alles wat we op aarde uitspoken.
Al zou je kunnen teleporteren en er nu in een enkele seconde naar toe kunnen reizen, je zult niets vinden. Dat licht heeft er immers 10 miljard jaar over gedaan. Alsof je naar een oude film kijkt.
Dank!
Ik stel me zo voor dat er een soort van draaikolk rond het zwarte gaat zit waarbij door de wrijving van materie licht wordt gevormd en uitgestraald.
Uit de polen van een zwart gat schiet inderdaad Hawkingstraling (vernoemd naar de ontdekker hiervan, Stephen Hawking). Deze straling is het enige wat wel kan "ontsnappen" aan de zwaartekracht van een zwart gat.

[Reactie gewijzigd door adamvansanten op 7 april 2021 16:55]

ja mijn excuus voor de anusvergelijking ik had natuurlijk even kunnen googlen en kunnen vinden dat het hawkingsstraling moest zijn :)
Volgens mij kan hawking straling overal op het oppervlak plaatsvinden en is een op zichzelf staand quantummechanisch fenomeen (splitsing van virtuele deeltjesparen). Het heeft niks te maken met die stralen van de polen. Het gaat hier om energie die uit het zwart gat ontsnapt.

Waar jij het over hebt is materie die net niet in het zwarte gat kan vallen en door o.a. magnetische velden als stralen uit de polen schiet.
Het ding doet me sterk denken aan de twee hofnarren Zorn en Thorn gecombineerd uit Final Fantasy 9 wanneer ze je met hun ogen proberen te hypnotiseren.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True