Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Hubble viert 29e verjaardag met foto van zandlopervormige Zuidelijke Krabnevel

Nog een paar nachtjes slapen en dan is het zover: de Hubble-telescoop wordt op 24 april 29 jaar. Het is dan precies 29 jaar geleden dat de telescoop werd gelanceerd. Ter ere van deze 'verjaardag' hebben de NASA en ESA een gekleurde foto van de Zuidelijke Krabnevel gepubliceerd.

De merkwaardige tentakel- en zandlopervorm van de nevel is veroorzaakt door de interactie van twee sterren in een binair systeem, dat gevormd wordt door een oude rode reus en een witte dwerg. De rode reus stoot zijn buitenste lagen af en dit materiaal wordt deels aangetrokken door de zwaartekracht van de witte dwerg. Als gevolg daarvan bevinden beide sterren zich in een platte schijf met gas die ervoor zorgt dat er alleen gas kan ontsnappen aan de boven- en onderkant van de schijf, met als resultaat de zandlopervorm, aldus de NASA. De 'poten' worden waarschijnlijk gevormd door ontsnapt gas dat tegen omliggend interstellair gas en stof botst.

De recente foto is gemaakt op basis van afbeeldingen uit maart die gemaakt zijn met een uitgebreide set aan kleurenfilters op de Wide Field Camera 3. De uiteindelijke gepubliceerde afbeelding is een combinatie van meerdere afbeeldingen die gemaakt zijn in allerlei kleuren licht. Deze kleuren corresponderen met de gloeiende gassen in de nevel, waarbij rood zwavel is, groen staat voor waterstof, oranje is stikstof en blauw is zuurstof.

De Zuidelijke Krabnevel staat op zo'n 7000 lichtjaar van de aarde, heet officieel Hen 2-104 en is niet te verwarren met de Krabnevel, een supernovarestant in het sterrenbeeld Stier. De nevel is in 1999 ook al eens door Hubble gefotografeerd en toen pas werd duidelijk dat het om twee sterren ging.

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

19-04-2019 • 17:59

29 Linkedin Google+

Reacties (29)

Wijzig sortering
Een grotere .Tiff versie van de Zuidelijke Krabnevel kan Hier (10.4 MB) worden gedownload :)

[Reactie gewijzigd door John Stopman op 19 april 2019 18:17]

Grappig, wist niet dat hij op mijn geboortedag was gelanceerd :)
Zijn we even oud :D

Al zie ik de Krab niet echt in de nevel. zie wel een X.
Maar ziet er wel mooi uit :D

[Reactie gewijzigd door Renegade666 op 19 april 2019 19:05]

De schuld van William (en gelukkige verjaardag !!!)

The now-current name is due to William Parsons, who observed the object in 1840 using a 36-inch telescope and produced a drawing that looked somewhat like a crab.

[Reactie gewijzigd door OxWax op 19 april 2019 19:17]

William Parsons zag en tekende die andere Krabnevel, genoemd in de laatste alinea van het artikel. Die vinden we in het sterrenbeeld Stier aan de noordelijke sterrenhemel. Om verwarring met dat supernovarestant te voorkomen heet deze nevel, die op foto's van vóór de Hubble op een krab lijkt, de Zuidelijke Krabnevel.

Kijk maar eens naar deze foto, gemaakt op 30 januari 1989 (dus ruim een jaar voordat Hubble werd gelanceerd) met een 2,2 meter telescoop van de Zuidelijke Europese Sterrenwacht (ESO) in Chili. Die lijkt wat mij betreft behoorlijk op een krab (oké, hij mist een paar poten).
. (sorry, reactie op verkeerd bericht)

[Reactie gewijzigd door Mathgirl op 20 april 2019 15:56]

Praktisch gezien is een echte foto van deze nevel gewoon eentje met veel wit licht? Aangezien alles ingekleurd is?
Een echte foto zoals wij met een fototoestel maken zou er totaal anders uitzien, dan heeft 't mogelijk de karaktiristieke vorm niet eens (hoewel men 't vast niet voor niets krabnevel heeft genoemd)

Ze hebben nu diverse foto's genomen met filters, met het ene filter zie je alleen de zuurstof in het gebied, met een ander filter zie je alleen waterstof, etc.
Als je die foto's over elkaar legt zie je bovenstaande foto, een compositie van zwavel, zuurstof, stikstof en waterstof.
Om een idee te hebben van de "echte" kleuren kan je de beelden van DSS2 bekijken, dit is een all-sky survey genomen door gewone kleurenfilters (RGB), al heeft het uiteraard niet de resolutie van de Hubble

http://aladin.unistra.fr/...1&survey=P%2FDSS2%2Fcolor

Ook zou de (publieke!) Hubble data gecombineerd kunnen worden in HOO palette in plaats van de SHO ("Hubble") palette die gebruikelijk door NASA gebruikt wordt. H gloeit immers vooral diep rood, O is azuurblauw dus HOO -> RGB mappen geeft vaak behoorlijk "natuurlijke" resultaten. Ik heb de tools voor mijn eigen astrofotografie (voornamelijk PixInsight) maar tijd vinden eh...
"echte foto" is een vage definitie.
Met een aardappel, GSM, Go Pro, Systeemcamera, DSLR , ...
Enfin, je snapt het wel ;)

Het is echter géén 'artists impression'
Nou ja, de kleuren zijn niet echt, dus behalve de aardappel zouden de foto's er toch echt anders uit zien.
Een normaal toestel is enkel gevoelig voor het(voor ons) zichtbare deel van het elektromagnetische spectrum. Zeer beperkt dus.
Deze is genomen met aantal filters (zie uitleg SiGNe)
Nou ja, de kleuren zijn niet echt
De kleuren zijn niet door het menselijk oog te onderscheiden, maar wel dmv gevoelige apparatuur te meten/vast te leggen. In die zin dus wel echt.

[Reactie gewijzigd door BadRespawn op 20 april 2019 12:58]

Nee want ze worden vervolgens 'toegewezen' aan een van de voor ons zichtbare kleuren (want anders konden wij het ding alsnog niet zien), dus nog steeds NIET echt. :+

[Reactie gewijzigd door Ayporos op 21 april 2019 13:09]

dus nog steeds NIET echt. :+
Die kleuren (golflengten van electro-magnetische straling) bestaan echt wel, we kunnen ze alleen zonder hulpmiddelen niet zien.

Anders zouden andere dingen die we zonder hulpmiddelen niet kunnen zien, zoals bvb bacteriën, ook niet echt zijn.
iets uitvergroten is iets anders dan golflengten verschuiven. Ik weet ook wel dat die straling bestaat... maar een afbeelding een x aantal nm shiften om het zo in het zichtbare spectrum te brengen betekent dat de KLEUREN die je ziet op die afbeelding niet 'kloppen'. Maakt de afbeelding zelf niet minder nuttig om te hebben of zo maar de KLEUREN zijn niet 'correct'.

Zo moeilijk is het niet jongens. :+
de KLEUREN zijn niet 'correct'.
Nu hanteer een ander criterium dan je eerder deed.

En wat zou dan wel de correcte weergave van de kleuren zijn, en hoe zou je kunnen zien dat die correct zijn?
Ik hanteer geen ander criterium, jij bent gewoon niet zo goed in begrijpend lezen.

Ik had het over 'echtheid' niet 'correctheid'.

Een 'correcte' weergave is subjectief en als je correctheid interpreteert/toepast als zijnde 'bruikbaar voor mensen' dan is het prima 'correct' om de golflengtes te verschuiven zodat ze in het (voor ons) zichtbare spectrum vallen.

'echtheid' echter is iets anders. Om überhaupt deze golflengtes te kunnen weergeven moeten we ze shiften zodat ze in ons zichtbare spectrum vallen. Het licht bestaat dus, en het klopt dus ook dat er pieken/dalen in intensiteit van het licht zijn én dat er kortere en langere golflengtes zijn.. DIE informatie kun je dus prima bewaren en vertalen naar een wavelength-shifted image (veronderstellend dat de range van relevante golflengten kleiner is dan ons zichtbare spectrum... wat hoogstwaarschijnlijk niet zo is maar dat is wéér en ander argument dat aangeeft dat ik gelijk heb).

Als we het dus over de KLEUREN van de afbeelding hebben, DIE kloppen dus niet.
Mijn eerste reactie was op een reactie die het over de KLEUREN had, en mijn reactie is dus valide.

Ik hoop dat het nu eindelijk eens tot je door dringt, want ik kan het niet nóg duidelijker uitleggen zonder een presentatie met kleurboeken zodat een peuter het zelfs nog begrijpt.
Aangezien alles ingekleurd is?
Hangt er van af wat je bedoelt met "inkleuren".
Er zijn geen kleuren verzonnen die er in werkelijkheid helemaal niet zijn, het zijn wel kleuren die het menselijk oog niet kan onderscheiden.
In feite is het kleurcontrast opgeschroeft, en wat dat betreft niet wezenlijk anders dan hoe veel 'gewone' foto's worden bewerkt.
Dit zijn toch wel pareltjes en dat met 29jaar oude tech. Ben benieuwd wat er met de huidige tech gedaan kan worden.
Daar zien we zwarte gaten mee
De Hubble heeft een paar keer upgrades gekregen (toen er nog Space Shuttles vlogen).
Dat de techniek 29 jaar oud is, is dus iets te kort door de bocht.
Het is zo jammer dat we de Hubble niet meer kunnen ophalen en het straks ter pletter valt tegen de atmosfeer ;(
Wat een belangrijk stukje geschiedenis zal daar verloren gaan.
nou "te pletter slaan " ...
Men wilde hem eerder dmv parachute recupereren

https://en.wikipedia.org/...ay_and_controlled_reentry
nou "te pletter slaan " ...
Men wilde hem eerder dmv parachute recupereren

https://en.wikipedia.org/...ay_and_controlled_reentry
Er is in dat artikel wel sprake van controlled reentry, maar niet van een parachute.
Prachtig! Ik kan een ieder hier aanraden te googlen op "Beyond Einstein: from the big bang to black holes.pdf". Een redelijk oud paper die veel van Hubble's vroege ontdekkingen blootlegt.
Lijkt net alsof het gewoon een spiegelbeeld van elkaar is, of nouja niet direct gespiegeld, maar zoals de letters d en p tegenover elkaar. d | p
Het is inderdaad een spiegeling, namelijk een puntspiegeling!

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


OnePlus 7 Pro (8GB intern) Microsoft Xbox One S All-Digital Edition LG OLED C9 Google Pixel 3a XL FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Smartphones

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True