Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Broncode van Apples Lisa-OS komt in 2018 beschikbaar

Het Computer History Museum heeft de broncode van de software van Apples Lisa-systeem hersteld en is in afwachting van Apples toestemming om de code in 2018 uit te kunnen brengen. De Lisa verscheen in 1983 en was een van de eerste systemen met een gui.

Al Kossow van het Computer History Museum meldt dat Apple de herstelde code aan het reviewen is en dat het museum code na goedkeuring van het bedrijf uit Cupertino volgend jaar gaat vrijgeven. Hij verwacht dat alleen het woordenboek van de spellchecker van LisaWrite waarschijnlijk niet gepubliceerd mag worden.

Apple begon in 1978 te werken aan de Lisa en het systeem verscheen in 1983. Het ging om een van de eerste computers met een grafische gebruikersinterface. Apple kreeg de inspiratie hiervoor van de Xerox Alto.

De naam Lisa zou staan voor Local Integrated System Architecture maar Steve Jobs gaf later toe dat de naam ook verwees naar die van zijn dochter. Jobs zelf was geen onderdeel meer van het team van de Lisa bij verschijning van de computer; hij was op de ontwikkeling van de Macintosh gezet, die in 1984 uitkwam.

De Lisa wordt gezien als een flop voor Apple: de prijs was met bijna 10.000 dollar te hoog. Veel voor de Lisa ontwikkelde technieken kon Apple echter inzetten voor de Macintosh, die het bedrijf wel veel succes bezorgde.

Vroege reclame voor de Apple Lisa.

Door

Nieuwsco÷rdinator

70 Linkedin Google+

Reacties (70)

Wijzig sortering
Also Apple-fanaat uit de oude tijd vind ik het juist wel fijn dat dit beschikbaar komt en dat mensen erin gaan kijken hoe de functionaliteit gerealiseerd is. Het gaat er helemaal niet om dat dit antieke software is, maar veel meer om van te leren hoe 30 jaar geleden software in elkaar gezet werd.
Software ontwikkeling is een afweging tussen geld en tijd tegenwoordig. Als jij heel veel tijd besteed kan een getalenteerd iemand een super compacte supersnelle applicatie schrijven voor een computer. Kleine memory footprint, razendsnel en efficient zonder gebruik te maken van grafische of andere libraries. Gewoon in plain C of assembler. Onderhoudsvriendelijk: Absoluut niet. Tijd om het voor elkaar te krijgen: gigantisch.

Rond 1980 begon ik te begrijpen hoe computers werkten en rond 1990 bouwde ik zelf (professioneel) computer boards. Wat ik rond 1980 leerde heb ik uitgebreid toegepast in mijn professionele leven. Wat kan hardware optimaal, wat laat je software (firmware/assembly) doen en wat laat je een hogere laag software afhandelen via libraries. Dat is de kracht van een goede engineer.

Deze vragen worden tegenwoordig nauwelijks meer gesteld. Computerpower (rekenpower) is bijna zonder limit. Dus we gebruiken gewoon die fraaie library van 1 MB terwijl we misschien maar 1 functie van 100 Bytes daaruit nodig hebben die bovendien voor onze toepassing niet optimaal geprogrammeerd is.

Ik zeg niet dat dit fout is maar rond 1980/1990 lag dit anders. Computerpower was gelimiteerd en geheugen was stervensduur. Zo efficient mogelijk programmeren was het mantra.
Daarom is het bekijken van deze software ook leerzaam. Inzicht geven in hoe ze in die tijd deze functionaliteit voor elkaar hebben gekregen. Je zult versteld staan hoeveel slimmigheidjes hierin zitten waar tegenwoordig nog maar heel weinig mensen kaas van hebben gegeten.

Dat is in mijn ogen de waarde hiervan. Uiteraard moet je wel tijd en effort hierin (kunnen) steken om het te begrijpen maar het is fijn dat het toegankelijk is voor de ge´nteresseerde.
In een interview met de maker van de enige Lisa emulator die bestaat, Ray Arachelian, beschrijft deze wat voor een innovatief OS de Lisa had (naast het feit dat het een UNIX achtig OS was met alle eigenschappen die een mini computer in die tijd had).
Ted: Would you agree that there are features in the LOS that were never features in newer operating systems that should have been? If so, which ones?

Ray: Absolutely. The idea of a “document centric” desktop is foreign to today’s desktops. Today you work with documents, yet you think in terms of applications. You might send a Microsoft Word document to someone, not a memo, for example.

The Lisa was different. You thought and worked in terms of documents, not the applications. The system was designed to hide its mechanics from you. I look at this as similar to the difference between procedural programming and object oriented programming. The desktop let you perform actions on documents. A document and its icon seemed far more related and less abstract as they do today. It was about the nouns, not the verbs (applications being the verbs).

You didn’t fire up LisaWrite to write a memo, for example. There was no splash screen announcing that LisaWrite was copyrighted by Apple to distract your flow. No jumping, flirting paper clip annoyance in the corner. No prompts for what template to copy into your new document.

You’d just tear of a sheet of “LisaWrite” stationary and begin writing. Not much different than taking a piece of paper from the supply closet and writing on it. The same was true of the other programs, such as LisaCalc, which was the spreadsheet program, etc. You could of course copy and paste between the documents as on any modern OS.

When you made a copy of a document, the file showed up with the same exact file name! You can’t do this today. The modern desktops change the name to say “Copy of”. Of course this was a parlor trick, if anything, since the file names displayed on the desktops weren’t the file names stored on the disk. But it made sense for the user, and what’s what counted.

[Reactie gewijzigd door tonnert op 30 december 2017 09:12]

A lot of people don’t realize just how much overhead is wasted on pushing parameters to the stack, then popping them off just to call yet another function where you do more of the same. Trace logs expose this quite dramatically. Today’s architectures also suffer a lot of this, especially due to object oriented programming, but this is masked by the high throughput of the CPUs and memory systems.
uit hetzelfde interview (@tonnert dank voor de link, zeer lezenswaardig)
"Deze vragen worden tegenwoordig nauwelijks meer gesteld. Computerpower (rekenpower) is bijna zonder limit. Dus we gebruiken gewoon die fraaie library van 1 MB terwijl we misschien maar 1 functie van 100 Bytes daaruit nodig hebben die bovendien voor onze toepassing niet optimaal geprogrammeerd is.

Ik zeg niet dat dit fout is maar rond 1980/1990 lag dit anders"

Ik vind het wel degelijk fout, de mentaliteit dat het allemaal niet opkan. Het ondermijnd de vooruitgang in hardware, en het is bovendien milieu onvriendelijk. Zo heb ik een dikke krachtpatser van een desktop met i7, snelle 1TB SSD en een GTX1070.

Laat ik nu als voorbeeld "desktop" programmas pakken die gebaseerd zijn op Electron:
https://electronjs.org/

Bijvoorbeeld Slack en Atom. Het maakt blijkbaar niet uit welke super hardware je hebt, het zijn enorme hogs die niet vooruit te branden zijn. Absurd traag gewoon. Omdat het bizarre abstracties gebruikt (een browser + node shit).

Deze simpele programmas die niets intensiefs doen zouden moeten vliegen op moderne hardware!

Een ander voorbeeld zijn build processen die developers nodig hebben. Het ene na het andere leuke CLI tooltje, welke stiekem een jungle aan runtimes en libs laad. En zo kun je met een process wat wat tekstbestandjes aan elkaar plakt minuten wachten. Dat zou minder dan 1 seconde moeten zijn!
Als je het fout vind omdat het allemaal niet opkan ben ik het met je eens. Het is inderdaad een verspilling van resources. Echter hier speelt weer een rol dat tijd geld is voor de ontwikkeling van dit soort tools. Zoals jij ook al aangaf kan dit natuurlijk veel efficiŰnter maar daar moet iemand tijd in steken en dat betekent extra salaris voor de ontwikkelaar van het tool wat weer kosten zijn van het product. Dat jij als gebruiker van deze tool/ontwikkelaar 10 seconden moet wachten maakt voor de leverancier niets uit zolang er geen betere alternatieven beschikbaar zijn (concurrentie).

Als voorbeeld van nadenken en efficient programmeren (to the extreme...) zie onderstaande link:

http://timelessname.com/elfbin/
De Lisa verscheen in 1983 en was een van de eerste systemen met een gui.
Zo'n 10 jaar na de eerste. Dat dan weer wel :)

1968 NLS, oN-Line System
1973 Alto van Xerox
1974 SmallTalk op de Alto
1983 Daarna kwam Apple met Lisa
1985 Windows 1.0

Bron:
nieuws: Ars Technica bespreekt geschiedenis van de GUI

[Reactie gewijzigd door GeeBee op 29 december 2017 15:10]

Het is ongetwijfeld waar dat bij Xerox de basis is gelegd voor het gebruik van computers met een GUI. Maar wat ook waar is, is dat Apple (en dan met name Bill Atkinson) zeer veel fundamenteel en origineel onderzoek heeft gedaan.

Andy Hertzfeld, een van de originele ontwikkelaars van de Mac, heeft op zijn site een mooie tijdlijn staan met de ontwikkeling van de GUI zoals we die nu kennen.

Leuke bijkomstigheid; Bill Atkinson heeft, net als Jobs, de GUI gezien bij Xerox, maar wist niet dat zij geen overlappende windows hadden gemaakt. Dit en andere zaken zijn gewoon door origineel onderzoek vanzelf binnen Apple tot stand gekomen.
Hoe kan iets zinloos zijn als iemand er lol aan heef om te maken en er mee te spelen? Voor jou wellicht zinloos. Voor mensen die zoiets als speelplaats hebben totaal niet zinloos lijkt mij.
Juist als tweakers lijkt me dat er wel mensen zijn die hier een hoop lol aan zouden kunnen hebben. Inderdaad, juist omdat het (wellicht) kan.
inderdaad ... heel belangrijke geschiedenis .. het laat zien dat toen al dingen 'uitvond' die ze gewoon kopieerden van anderen
Nu doe je de betrokken Apple engineers toch echt te kort!
Xerox had geen kant en klaar product en dat 'even kopieren' koste meer dan 4 jaar.
Apple heeft in die tijd dingen toegevoegd die we tegenwoordig normaal vinden, denk aan de menubar, pulldown menu's self redrawing overlapping windows, drag&drop enz enz,
en ze dan verpakte als revolutionair en hun master-idee...
In die tijd was het ook revolutionair, het was de eerste consumenten computer die geen commandline plus 80x24 lines tekst display gebruikte maar een muis + GUI.

[Reactie gewijzigd door Carbon op 29 december 2017 19:10]

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone X Google Pixel 2 XL LG W7 Samsung Galaxy S9 Google Pixel 2 Far Cry 5 Microsoft Xbox One X Apple iPhone 8

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V. © 1998 - 2018 Hosting door True

*