Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Datumbereik

Categorieën

AND

Onderwerpen

AND

Subforum

Topicstarter

Topicstatus

32 topics - Pagina 1 van 2

Het grote zuinige server topic

02:21 discussie 6166
Het grote zuinige server topic

Introductie
Veel tweakers hebben thuis een server(tje) staan voor eigen gebruik, of willen er eentje gaan samenstellen/aanschaffen. Zuinigheid is een steeds belangrijker aspect hierin.
Omdat veel servers 24/7 draaien, is elke besparing in verbruik te merken op de energierekening. Een belangrijk punt is de terugverdientijd. Hoe zuiniger, des te hoger de aanschafprijs is meestal de regel. Maar door de extra zuinigheid kan kan de extra kostprijs terugverdiend worden, na een bepaalde tijd. Uiteindelijk dus goedkoper!

Dit topic geeft inzicht in welke componenten van belang zijn bij het samenstellen van een (zeer) zuinige computer, en daarnaast ook concrete systemen voorstellen, inclusief verbruiksmetingen zodat een ieder ook een idee krijgt wat hij of zij kan verwachten.

Prijs vs Prestaties
Dit topic is bedoeld voor x86 hardware , oftewel traditionele pc componenten.
Niet alleen omdat die zuinig zijn, maar vooral over veel rekenkracht beschikken en dus veelzijdig zijn in te zetten.Kant en klare systemen zoals een NAS laten we hier buiten beschouwing.Ondanks dat een moderne NAS over steeds meer functies beschikt, hebben ze nog altijd zwakke processors in vergelijking met x86 hardware en dan is er nog de prijs, voor hetzelfde geld bouw je een x86 server met een betere prijs-prestatie verhouding.

InhoudsopgaveInleiding:Componenten kiezenEnergielabelsWat is haalbaar?Basiscomponenten (info)MoederbordProcessorGeheugenPower supply unit (PSU)OpslagOS en BIOSBehuizingAndere nuttige topicsAanbevolen componentenITX moederbordenThin ITX moederbordenmATX moedebordenProcessorsSSD'sVoedingen en adaptersHarde schijvenVerbruiksgegevens:Verbruiksgegevens harde schijvenComplete systemenTabel verbruik complete systemenComponenten kiezen
Een zuinig systeem valt of staat met de keuze van de juiste componenten. De keuze van het moederbord is hierbij een zeer bepalende factor. Daarnaast zijn er componenten die minder van invloed zijn, maar waarbij kosten en terugverdientijd wel een rol kunnen spelen bij de keuze. De één vind een voeding van ¤80 een goede investering omdat die die 2Watt / ¤ 4 per jaar bespaart, de ander neemt genoeg met een (minder) zuinige voeding van 36 euro. Hierbij speelt ook vaak de betere kwaliteit van duurdere onderdelen een rol, omdat die het gemiddeld langer volhouden.

Basissystemen en hun energielabel
Om verschillende systemen te kunnen vergelijken is gekozen om het verbruik van een basissysteem - een moederbord, CPU, RAM, SSD en voeding - te gebruiken als referentie. Aan zo'n configuratie is vervolgens een zuinigheidslabel toegekend om het totaalverbruik in perspectief te zetten.
Harde schijven zijn expres weggelaten, omdat het verbruik hiervan makkelijk op te zoeken is, maar vooral omdat niet iedereen evenveel harde schijven gebruikt. Om ook de keuzes voor harde schijven eenvoudiger te maken is ook een lijst van zuinige harde schijven opgenomen.

De wattage labels voor het basissysteem lopen van A++++ tot G en worden bepaald bij een volledig idle systeem, beeldscherm uit, up-to-date drivers en de opgegeven BIOS instellingen daar waar van toepassing:


Dit label zorgt, samen met een up-to-date lijst van zuinige voorbeeldbasissystemen, voor een indeling van basissystemen die de tand des tijds probleemloos kan doorstaan.

Wat is nu haalbaar?
Op dit moment (2013) zijn basissystemen met een -label zondermeer haalbaar.
Met de nodige BIOS tweaks - voornamelijk het verlagen van voltages - is haalbaar!
Tweaker 'mux' laat met zijn hardware mods zien dat zelfs een A++ systeem haalbaar is, maar dit zal niet voor eenieder zijn weggelegd!

De toekomst zal moeten uitwijzen of en wanneer nóg zuinigere systemen haalbaar zijn. Nog maar een paar jaar geleden was je immers al een hele pief als je systeem onder de 30W idle uitkwam en voorzag niemand dat je met een quadcore onder de 10W zou kunnen komen!

Besef wel dat om dit soort verbruiken te halen, het verbruik van IEDER component van belang is en dat zelfs tienden van Watt gaan tellen. De ene of de andere SSD kan al een halve Watt schelen, laat staan de impact van fans: onzuinige fans kunnen bij dit soort verbruiken al 20-30% gaan uitmaken van het totale idle verbruik!
Daarnaast is met dit soort verbruikscijfers ook de variatie in componenten en meetapparatuur merkbaar: dit kan zo al 1 à 2 Watt schelen, zelfs verschillende BIOS versies kunnen onderling een verschil laten zien van 0,5-1W. De lijst van voorbeeldbasissystemen is een zeer goede indicatie van zuinige basissystemen, maar vormt geen garantie dat iedereen die dit samenstelt ook daadwerkelijk het verbruik daadwerkelijk haalt!

Basis componenten
Moederbord: De keuze van het moederbord bepaald in hoge mate hoe zuinig het systeem zal zijn. Zuinig hoeft niet duur te zijn, goedkopere moederborden hebben minder toeters en bellen en verbruiken vaak minder dan een volledig uitgerust moederbord. Gamers-moederborden zijn een slechte keus, die zijn gemaakt voor prestaties en niet zuinigheid. Een aantal merken loopt voorop in zuinigheid, met name Intel en MSI, maar ook Asrock doet het goed.
Processor: Aangezien een server een groot deel van de tijd idle staat te draaien, is vooral een laag idle verbruik gewenst. De techniek van zowel Intel als AMD is inmiddels zover dat het idle verbruik niet of nauwelijks meer afhankelijk is of je een single of dikke quad core gebruikt - ongebruikte cores worden namelijk uitgeschakeld. De keuze van een processor wordt daarmee voornamelijk bepaald door wat je er mee wilt doen (lichte of zware taken, virtualisatie) en welk budget je ervoor hebt. Voor de meeste taken zal een goedkope dual-core altijd voldoen.Speciale energiezuinige edities zoals de T- en S aanduiding bij Intel zegt alleen iets over het maximale verbruik.Idle verbruiken ze net zoveel.De snelheid is begrenst en zal dus op volle belasting minder vragen dan een normale processor.Dat is zonde van het geld want de normale processors kan je net zo goed begrenzen.
Geheugen: Het werkgeheugen (RAM) is een van de weinige onderdelen die geen tot nauwelijks weinig invloed heeft op het verbruik. Het heeft meestal geen zin om low voltage geheugen of minder geheugen te kopen, tenzij elke (tiende) Watt telt.Voor gewone toepassingen is 4GB genoeg.Dual channel levert weinig snelheidswist (0-5%) één latje is dus voldoende.
Power supply unit: Zelfs een server met een hele sloot aan harde schijven heeft bijna nooit meer dan een 300W voeding nodig - en veel kleinere servers vaak nog veel minder. Een redelijke 80+ 300W Bronze voeding koop je al vanaf 36 euro en voor 65 euro heb je een Gold of zelfs Platinum topmodel. Ook zijn er voor de kleinste servers zgn. PicoPSUs die bijvoorbeeld maar 60-150W kunnen leveren, maar dan wel in combinatie met een goede adapter superefficiënt zijn. In de regel geldt dat een voeding onder de 20% belasting erg inefficiënt wordt, dus als je server bijvoorbeeld maar 15W verbruikt zul je het liefste een voeding kiezen van 75W.
Opslag: Er zijn 2 types van opslag: SSDs en de traditionele magnetische schijf. SSDs zijn extreem snel en zowel onder belasting als idle veel zuiniger dan harde schijven, maar hun prijs per gigabyte is erg hoog. Uit oogpunt van minimaal verbruik zijn ze mooi, maar voor storage gebruik ga je een SSD nooit terugverdienen. Bovendien heb je de snelheid van een SSD zelden nodig op een gigabit-netwerk.Want ook normale harde schijven zijn snel genoeg om een gigabit netwerk vol te krijgen.Daarom houden we in deze topicstart bij welke courante harde schijven het minste verbruiken voor de meeste opslag, zodat je zonder een aanslag op je energierekening toch grote hoeveelheden data kunt opslaan.
voor meer info: Het grote SSD topic ~ Deel 9

Een belangrijke besparingsmaatregel (en praktische indeling) is om je besturingssysteem op een aparte schijf (of SSD) te zetten dan je data. Zo kun je de dataschijven bij lange perioden van inactiviteit (bijv. 's nachts) laten stilvallen zodat ze niets verbruiken. Veel besturingssystemen kunnen ook van een USB-stick opstarten
Besturingssysteem en BIOS: Het besturingssysteem heeft een behoorlijk grote invloed op het verbruik. Hoewel het de laatste tijd steeds beter gaat is er nog steeds een duidelijk verschil te zien tussen het beste besturingssysteem (Windows 8/Server 2012) en andere veelgebruikte besturingssystemen in thuisservers zoals Linux, FreeBSD en speciale distro's zoals ZFSGuru. Je hebt ook niet altijd de keuze - als je bijvoorbeeld ZFS wil draaien kun je per definitie geen Windows gebruiken. Niet alle hoop is verloren, want er zijn een hoop tweaks mogelijk onder alle besturingssystemen (zie bijvoorbeeld het topic Linux en zuinigheid) die flink wat energie kunnen schelen. Maar het belangrijkste is nog wel: zorg dat je voor alle apparaten op je moederbord de meest up-to-date drivers hebt geïnstalleerd.

Note Windows server is gratis voor studenten (ongeacht opleiding) , registreer je hiervoor op dreamspark.com
Ook het BIOS is je vriend. Zorg altijd dat ACPI C3/C6 aanstaat, gebruik AHCI voor je harde schijven en als je het aandurft is zeker op Asrock-moederborden een hoop verbeteringsruimte in de vorm van undervolting
Behuizing: Een behuizing heeft minimale invloed op het verbruik.De verschillen zijn vooral het geluid en het gemak waarmee je harde schijven kunt uitwisselen. Het is meer een kwestie van smaak wat je mooi vind, en de bouwkwaliteit neemt toe met de prijs.

Meer info We hebben de meest relevante info in deze topicstart gezet, maar kunnen gewoonweg niet overal diep op in gaan. dat zou te groot worden voor een algemeen topic
voor meer info kun jij kijken en zoeken bij een van deze topics.
• Het voorgaande topic Nieuwe Zuinige Server (discussie)
• Zuinige esxi server topic, toegespitst op het draaien van esxi, met voorbeeldsystemen van verschillende gebruikers: Zuinige ESXi Server
• Het grote SSD topic ~ Deel 9 voor meer info over ssd's ,tweaks,levensduur, en wat een goede koop is
• Het grote thuis-virtualisatie topic lijkt me duidelijk
• voor opslag met integriteitscontrole is het handig om Het grote ZFS topic door te lezen, met windows server 2012 heb je de mogelijkheid voor ReFS, de tegenhanger van zfs




Aanbevolen componenten
Per categorie zijn telkens een paar componenten uitgelicht om de keuze voor zuinige componenten makkelijk te maken,twee types: een voordelige keuze en een super zuinige keuze(duurder in aanschaf).

Het moederbord is hierbij zeer bepalend. Daarom zijn bij de moederborden de labels neergezet. De keuze van de CPU, RAM en SSD zijn weliswaar van invloed op het totale verbruik, maar niet in die mate waarin het moederbord dat is.


Moederborden

ITX Moederborden ASRock B75M-ITX: /
In de middenklasse is de pricewatch: Asrock B75M-ITX een zeer goede keuze. Out-of-the-box is hiermee een A-label systeem te bouwen en met het tweaken van voltages in de BIOS zelfs een A+ systeem. Intel DH77DF: /
In het duurdere segment is de pricewatch: Intel DH77DF een zeer goede keuze.
Out-of-the-box is hiermee een A-label systeem te bouwen. Een A+ systeem is wel mogelijk, maar omdat er weinig getweaked worden in de BIOS om het verbruik omlaag te krijgen, zal dit moeten gebeuren door het goed uitzoeken van de overige componenten en voeding.
thinITX Moederborden Intel DH61AG: /
Een redelijk betaalbaar en zuinig thinITX bordje is de pricewatch: Intel Desktop Board DH61AG dit moederbord is uiterst zuinig en vereist ook een 19V voeding ipv een normale PSU. Intel DQ77KB: / / (hardware mods)
In de hogere klasse staat de de pricewatch: Intel Desktop Board DQ77KBDit moederbord is uiterst zuinig zo niet het zuinigste, maar vereist ook een 19V voeding ipv een normale PSU.
Dit is het bord waarmee mux, bijgestaan door hardware mods voorlopig het enige A++ systeem heeft weten te bouwen!

mATX Moederborden ASRock B75 Pro3-M: /
Wil je 8 SATA poorten, mATX èn een zuinig moederbord, dan is de pricewatch: Asrock B75 Pro3-M de aangewezen keuze. Out-of-the-box is hiermee een B-label of A-label systeem te bouwen. Met het tweaken van de voltages is een A-label zelfs zondermeer haalbaar.
Processors
De keuze van de CPU is zoals gezegd niet echt bepalend voor het uiteindelijke idle verbruik. Het kan 1-2W schelen, maar dat is het dan ook.
De keuze wordt meer bepaald door de vereiste CPU kracht en het budget.

Intel Celeron G1610 Voor het lage budget is de pricewatch: Intel Celeron G1610 Boxed een goede keus. Met de aankoopprijs van 36 euro ook nog eens een van de goedkoopste processors die te verkrijgen is. Deze is voor de gewone taken prima geschikt. Als je gebruik wil maken van VT-d is een core i5 of core i7 nodig.
Intel i3 3220 Voor het gemiddelde budget is de pricewatch: Intel Core i3 3220 een goede keus. Met de aankoopprijs van 120 euro geen goedkope, maar wel krachtige processor in het middensegment. Deze is voor de meeste taken prima geschikt. Als je gebruik wil maken van VT-d is een core i5 of core i7 nodig.
Intel i5 3570k ten slotte is er voor het echte zware werk de pricewatch: Intel Core i5 3570K Boxed die alles aankan wat je er maar tegenaan gooit.

SSD's
Het idle verbruik van zuinige SSD's ligt momenteel tussen de 0.075 en 0.6W. In het algemeen zijn Intel, Samsung en Crucial SSDs de zuinigste keuze. Sandforce-schijven zijn idle aanmerkelijk minder zuinig. De beste manier om erachter te komen hoeveel SSDs precies verbruiken is door op de site van de fabrikant te kijken.

Voedingen en Adapters
PicoPSU 80/120/150/160 met 60/80/120/150W/192W adapter PicoPSU's zijn heer en meester bij lage idle loads van 10-15W, maar kunnen daarbij slechts een beperkt aantal 3.5" harde schijven erbij hebben.
Naast de PicoPSU moet ook een (12V) adapter worden aangeschaft: ook hierbij is het van belang een efficiente te kiezen
19V Adapters voor thinITX moederbordenDe 90W Seasonic adapter is een uitstekende en zuinige keuze voor de thinITX moederborden van bijv. Intel.

be quiet! System Power 7 300Watt pricewatch: be quiet! System Power 7 300W is een voordelige keuze, maar verwacht geen wonderen bij zeer lage idle belastingen. er zitten ondanks de lage prijs wel goede condensatoren in, wat de levensduur verbeterd.Ten opzichte van de Seasonic G360 en een PicoPSU zal een systeem met deze voeding idle 2-5W meer verbruiken.



Seasonic G-Serie 360Watt Deze 80plus Gold voeding staat garant voor uitstekende efficiëntie bij lage belasting. Met 360 watt is er voldoende vermogen beschikbaar voor het hele systeem. Ook is deze voeding van veel hogere kwaliteit dan be quiet!, dus deze voeding kun je nog vele jaren 24/7 blijven gebruiken pricewatch: Seasonic G-Serie 360Watt

Harde schijven
Harde schijven kunnen naar wens worden 'toegevoegd' aan het basissysteem. Momenteel zijn de Green en Red schijven van Western Digital de zuinigste.

Seagate NAS HDD 4TB De Seagate NAS HDD biedt je veruit het laagste verbruik per TB voor harde schijven, vooral omdat het een hele grote schijf is maar hij hetzelfde verbruikt als menig kleiner schijf. Ook is de prijs per gigabyte erg gunstig. Deze schijf is op het moment van schrijven pas net uitgekomen, dus het kan zijn dat het wat moeite kost om eraan te komen Seagate NAS HDD 4TB
WD Green serie De green serie zijn eigenlijk desktopschijven maar ook geschikt voor opslag in een server,te verkrijgen in meerdere groottes, waarvan 1, 2 en 3 tb het meest gangbaar zijn, en de beste prijs/GB verhouding hebben. WD green serie
WD RED serie De red serie is de nieuwe serie van Western Digital en is speciaal bedoeld voor gebruik in een NAS of storage serverdit vanwege speciale functies als TLER, wat van pas komt in raid arrays.Verder heeft deze schijf een langere garantieperiode, en is de 3TB variant zuiniger dan de green serie WD Red serie

Het verbruik van courante harde schijven:
2TB 3,5" schijvenVerbruik[W] Prijs Western Digital Green WD20NPVT, 2TB (2.5" model) 0,8¤147 Western Digital Green WD20EARX, 2TB3,3 ¤ 83 Western Digital Red WD20EFRX, 2TB 4,1 ¤ 94 Hitachi Deskstar 5K3000, 2TB4,4¤ 92 Toshiba DT01ACA200, 2TB 5,2 ¤ 78 Western Digital Green WD20EZRX, 2TB5,5¤ 80
3TB 3,5" schijvenVerbruik[W] Prijs WD Red WD30EFRX 4,1¤ 124 Toshiba DT01ACA3005,2 ¤ 108 WD Green WD30EZRX 5,5 ¤ 109 Seagate 7200.14 ST3000DM0015,8¤ 108
4TB 3,5" schijvenVerbruik[W] Prijs Seagate NAS HDD 4TB3,95¤ 164Seagate HDD.15 4TB5,0¤ 153Hitachi Deskstar 5K4000, 4TB6,4¤ 153

Zuinige complete systemen
Op basis van de eerder genoemde componenten zijn een tweetal voorbeeld systemen verder uitgewerkt.

BBG Zuinige server <2TB maart 2013:

Dit systeem op basis van het Intel DH61AG moederbord verbruikt idle, zonder de 1TB harde schijf ca 10W.
Met deze schijf zal het ca 11W zijn.De verbruikscijfers zijn out-of-the-box, aan het Intel moederbord valt weinig tot niet te tweaken.Niet geschikt voor veel harde schijven.

#ProductPrijsSubtotaal1Intel Celeron G1610 Boxed¤ 36,95¤ 36,951Intel Desktop Board DH61AG¤ 88,64¤ 88,641Seagate Spinpoint M8 ST1000LM024, 1TB¤ 61,90¤ 61,901Mini-box M350¤ 43,50¤ 43,501Corsair CMSO8GX3M1A1333C9¤ 39,40¤ 39,401Mini-box HDD Bracket¤ 4,78¤ 4,781Seasonic Power Adapter 90Watt (19V)¤ 30,19¤ 30,191Crucial m4 CT064M4SSD3 64GB¤ 61,95¤ 61,951Scythe Kozuti 40mm Super-Low Profile¤ 22,99¤ 22,99Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 390,30

BBG Zuinige server >2TB maart 2013:

Dit systeem op basis van het ASRock B75 Pro3-M moederbord verbruikt idle en zonder voltage aanpassingen en zonder schijven ca 14W. Met tweaken, en nog steeds zonder schijven is hier nog een paar Watt af te halen.

#ProductPrijsSubtotaal1Intel Celeron G1610 Boxed¤ 36,45¤ 36,451ASRock B75 Pro3-M¤ 56,90¤ 56,901Fractal Design Define Mini¤ 78,60¤ 78,601Corsair CMV16GX3M2A1333C9¤ 71,95¤ 71,951Seasonic G-Serie 360Watt¤ 59,90¤ 59,901Crucial m4 CT064M4SSD2 64GB¤ 66,90¤ 66,90Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 370,70
Handige linkjes
Hieronder staan een aantal handige linkjes als je meer wil weten

1. De site van mux over zuinige componenten met complete database:
Voorbeeldbasissystemen en hun verbruik

Gas besparen door middel van CV tuning deel II

07-02 16:51 discussie 3601
Dit is deel II, het vervolg op het succesvolle topic: Gas besparen door middel van CV tuning

Gas besparen door middel van CV tuning: De meeste CV installaties zijn hopeloos slecht afgesteld. Dat is nogal een binnenkomer hé?
Dat zit namelijk als volgt: Een installateur plaatst een ketel, een aantal radiatoren, het spul wordt in werking gesteld, installateur kijkt of de boel warm wil worden en vertrekt weer. De gebruiker, jij dus, is zich van geen kwaad bewust dat de installatie misschien wel helemaal niet efficiënt werkt. Dat je een HR-ketel hebt zegt namelijk niet automatisch dat de installatie ook efficiënt werkt!

In dit topic zullen een aantal maatregelen worden gegeven om je te helpen besparen.
Besparingen van 10-40% op gas zijn niet ongewoon! (Bron: www.cvtuning.nl)..

Ik (ThinkPad) heb bij m'n ouders de boel waterzijdig ingeregeld en de aanvoertemperatuur van de ketel verlaagd in januari 2014. Omdat ik al geruime tijd de gasmeterstanden bijhield kon ik mooi de besparing in de cijfers terugzien. Die is 20% !
Omgerekend (20% van 1918m3 maal 0,64 per m3) is dat toch een slordige 245 euro.

Een tweede oorzaak van een slecht ingeregelde installatie is dat het CV-systeem in de loop der jaren nog wel eens gewijzigd is, door verbouwingen komt er een extra radiator bij, of verdwijnt. Dit heeft invloed op je gehele CV-systeem. Een vertrek welke voorheen zonder problemen warm werd, kan nu ineens problemen geven. De basis om te besparen met behoud van, of verbetering van comfort is het zogenaamde ‘waterzijdig inregelen’. Wat dit waterzijdig inregelen precies is lees je verderop in het topic.

Veel maatregelen kun je als je een beetje handig bent prima zelf uitvoeren. Je moet echter wel weten waar je mee bezig bent. Als je dingen aanpast waar je geen verstand van hebt dan bestaat de kans dat je ketel in storing gaat en/of je huis niet meer warm wil worden als het buiten stevig vriest. Besef dus goed wat je doet en schrijf eerst de huidige instellingen op voordat je iets gaat aanpassen!

Inhoudsopgave1: Meten = weten
2: CV tuning: zuinig en comfortabel
3: Rendement CV installatie verhogen
3.1 Waterzijdig inregelen? (Eén van de belangrijkste maatregelen!)
3.2 Stappenplan: Waterzijdig inregelen
3.3 Dynamische debietregelkranen
3.4 Pompsnelheid CV-ketel verlagen
3.5 Radiatoren goed aansluiten
3.6 Extra radiatoren of lage temperatuur verwarming installeren
3.7 Gebruik van een modulerende thermostaat
3.8 Verlagen aanvoertemperatuur CV ketel
3.9 Vermogen ketel verlagen

4: Energie besparen met vloerverwarmingsinstallaties
4.1 Laat pompen alleen draaien wanneer het zin heeft (grootste elektriciteitsbesparing en makkelijkst uit te voeren)
4.2 Pompsnelheid omlaag
4.3 Tweak tip: pomp hoogwaardige warmte in je vloer.

5: Warmtevraag beperken: de belangrijkste ingrediënt van een lage energierekening en een gevulde portemonnee.
5.1 Isoleer je huis. Isolatie kan altijd beter.
5.2 Temperatuur verlagen wanneer niemand thuis is (misschien wel de belangrijkste!)
5.3 Installeer een zonneboiler voor tapwater en CV ondersteuning
5.4 Installeer een (spek)steen houtkachel met CV ondersteuning
5.5 Installeer een warmtepomp
5.6 Ventileren verbetert binnenklimaat en verlaagt energieverbruik
5.7 Zonegericht stoken

6: Besparen op tapwaterverbruik
6.1 Een spaar douchekop is om gas te besparen stupid!
6.2 Maak geen warm water als niemand er behoefte aan heeft.
6.3 Gooi het warme douchewater na gebruik niet weg
6.4 Gebruik gemaakt warm water ook werkelijk
6.5 Temperatuur van tapwater verlagen

7: Lekkende badkuipen: een stukje theorie
8: Geld besparen met weinig moeite: wisselen van energieleverancier
9: Tweaken van je CV is fantastisch!

« · ^
Meten = wetenZorg dat je, voorafgaand aan het aanpassen van instellingen in CV-systeem, al bent begonnen met het bijhouden van je (gas)meterstanden. Je kunt anders niet goed zien wat voor invloed een bepaalde wijziging heeft gehad.
Een veelgebruikte site hiervoor is www.mindergas.nl. Mocht je ook elektra en waterverbruik bij willen houden dan is er www.energiemanageronline.nl

Doordat beide sites werken met het verbruik per graaddag kun je goed zien of een wijziging effect heeft gehad. Een graaddag is een soort constante voor je woning.quote:Waarom graaddagen?
Als je je gasverbruik over een bepaalde periode vergelijkt met dezelfde periode een jaar eerder, kun je eigenlijk geen conclusies trekken over of je besparend of verkwistend bezig bent geweest. Misschien vroor het in februari van het ene jaar wel dat het kraakte, terwijl het jaar daarop de lente al in aantocht was... Kortom, weersinvloeden geven een vertekenend beeld van de cijfers. Door te rekenen met graaddagen bij de vergelijking van het aardgasverbruik kun je de invloed van de wisselende buitentemperatuur minimaliseren.Bron: https://www.mindergas.nl/degree_days_calculation/explanation
« · ^

CV tuning: zuinig en comfortabel In deze post loop ik de verschillende maatregelen bij langs. In het voorbeeld geval wordt voor zo'n 200 euro per jaar aan elektriciteit bespaard en zo'n 50 euro aan gas, op een toch al erg laag verbruik van ~600 kuub gas (!) (gemeten verlaging van 100 m3 oftewel 16%!).
In de 10 jaar dat de installatie gedraaid had samen goed voor zo'n 2500 euro zinloos verbruik. Dat was dus een dure installateur! De toen dure HR ketel had nog nooit zo efficiënt gewerkt!
Dit artikel gaat er vanuit dat je nu geen klachten hebt over de installatie. Zo wel wordt dit dikwijls veroorzaakt door een slechte afstelling of aansluiting van het gehele systeem.

Een van de meest effectieve maatregelen is het omlaag brengen van de retourtemperatuur. Dat is de temperatuur van het water wat afgekoeld is in je radiatoren en naar je ketel stroomt.
Hoe lager de retourtemperatuur van het verwarmingswater hoe meer warmte er uit de verbrandingsgassen gehaald kan worden (HR-condensatie proces, dus enkel zin voor HR-ketels!).

Let op: de aanvoertemperatuur zegt niets over het rendement! Het water van de retour wordt gebruikt om de verbrandingsgassen af te koelen!. Het is namelijk prima mogelijk om met een aanvoertemperatuur van 90°C het verwarmingswater in de verschillende afgifte\systemen zodanig af te koelen dat de retourtemperatuur 20°C is. Bijvoorbeeld door het warme water eerst door radiatoren / hetelucht verwarming te laten stromen, af te laten koelen tot een graad of 50, en het daarna in de vloer te stoppen.
Dit artikel gaat in op de verschillende manieren om de retourtemperatuur te verlagen.

Het verschil in rendement kan nogal fors zijn. Zoals de ketel hieronder die standaard stond ingesteld en waarbij het water terug naar de ketel (retourleiding) kwam met een temperatuur van 75°C. In dit specifieke geval hadden de aanpassingen verderop genoemd als resultaat dat het retourwater nog maar 20 °C was, waardoor de verbrandingsgassen te alle tijden tot 20°C gekoeld kunnen worden. Dit verhoogt het rendement op onderwaarde tot 110%. Dat is een relatieve verbetering van bijna 16%!

Fig. 1:


« · ^
Rendement CV installatie verhogenJe wilt je radiatoren meer tijd geven om het water wat ze bevatten af te koelen. Hoe je dat doet lees in je dit hoofdstuk.

Waterzijdig inregelen?Wat is waterzijdig inregelen? Bij waterzijdig inregelen zorg je dat je CV-installatie in balans is. Dit plaatje laat het goed zien:

Links is de situatie in heel veel Nederlandse huishoudens. De radiatoren zijn niet in balans. Radiatoren dichtbij de ketel stromen erg snel door, waardoor redelijk heet water terugstroomt naar de ketel. Door dit hete water denkt de ketel dat het huis al op temperatuur begint te komen en zal daardoor minder warmte gaan aanvoeren. Ook krijgen radiatoren verder weg te weinig water en hebben daardoor een lagere warmteafgifte.
Rechts is de situatie waar we naar toe willen, namelijk dat alle radiatoren in balans zijn en het water een stuk koeler terugkomt bij de ketel.

Door het inregelen zorg je dat alle radiatoren genoeg water krijgen, en dat elke radiator genoeg tijd heeft om de warmte van het water af te geven aan de omgeving. In een kleine radiator zal het water zonder aanpassing sneller doorstromen dan in een grotere radiator. Hierdoor heeft de radiator minder tijd om de warmte af te geven, en zal het water met nog redelijk wat warmte de radiator verlaten en weer terug keren naar de ketel. Dit is zonde, want te warm retourwater zorgt voor een niet-efficiënt functionerende ketel (zie Inleiding)

Je zult denken: Maar ik heb een nieuwbouwhuis van een jaar oud blabla dure ketel; dat inregelen heeft de installateur wel gedaan toch? Nee! De ervaring leert dat in veel situaties de installateur de ketel en radiatoren ophangt, de boel aansluit en kijkt of de radiatoren warm worden. Daar houdt het vaak op, "de boel wordt warm, dus het werkt toch?" Inregelen kost tijd, tijd = geld.

De radiator in balans brengen kan door het beperken van de flow (=doorstroomsnelheid) van de radiatoren door middel van voetventielen, of de stelschroeven die onder de thermostaatknop zitten (voorinstelbare thermostaatkraan). Als je geen van beide hebt dan kan het ook met de draaiknop op je radiator. In dat laatste geval is het belangrijk dat je de positie van de knop even markeert of de knop er gewoon afhaalt na inregelen. Anders heb je kans dat iemand anders aan de knop gaat draaien en daarmee de instelling verprutst.

Het waterzijdig inregelen dien je voor je gehele systeem te doen. Belangrijk te weten is dat de de delta T, of 'ΔT' (verschil tussen aanvoer- en retourtemperatuur) afhankelijk is van de aanvoertemperatuur. Bij een hoge aanvoertemperatuur is het mogelijk om een groter verschil te krijgen dan bij een lagere temperatuur. In oude systemen waarbij vaak nog met een aanvoer van 90 graden gewerkt wordt is een ΔTvan 20 graden heel normaal. Ga je je aanvoer verlagen, dan gaat de ΔT lineair omlaag. Hoe lager de aanvoertemperatuur, des te lager de ΔT. Op een aanvoer van 30-40 graden is een ΔT van zo'n 5 graden niet ongebruikelijk.

Stappenplan: waterzijdig inregelenHet inregelen van het systeem doe je bij voorkeur als volgt:Voer het inregelen bij voorkeur in de winter uit zodat het lekker koud is buiten Zet alle ramen in je huis open. Dit is nodig zodat de warmte het huis uit kan, waardoor de radiatoren hun wamte ongehinderd kunnen afgeven en je ketel blijft stoken Zet alle radiatorkranen/voetventielen/inregeling thermostaatkraan volledig open. Geef je kamerthermostaat een beste slinger (26 °C bijv.) zodat je zeker weet dat hij een poosje blijft stoken Gebruik een meetinstrument om de aanvoer en retourtemperatuur te meten, bijvoorbeeld een infrarood thermometer. Bepaal, afhankelijk van de aanvoertemperatuur, de gewenste delta T, 'ΔT' (verschil tussen aanvoer en retour). Bij 70 °C aanvoer is de ΔT rond de 20 °C en bij nog lagere aanvoer is de ΔT ook lager. Bij een aanvoer van 65 a 60 °C zul je waarschijnlijk op een ΔT van rond de 15 uit willen komen. Lager lukt vaak wel (ΔT van 20 bijv.) maar dan neemt de capaciteit van je radiatoren ook vrij sterk af. Ook iets waarmee je zult moeten experimenteren dus. Stel de radiator met behulp van het voetventiel of een voorinstelbare afsluiter in de kraan (o.a. Danfoss) zo af dat het uitstromende water koeler is dan het instromende water. Dit is dé manier om de radiatoren ver van de ketel warm te krijgen. Wanneer je alle radiatoren (op één na, bijvoorbeeld de badkamer radiator) hebt afgesteld kunnen de leidingen gaan ruisen; verlaag dan de pompsnelheid verder. Let er op dat na een wijziging de retourtemperatuur natuurlijk niet direct omlaag gaat, er zit immers nog warm water in de radiator. Het kan zo een half uur duren voordat je echt effect kan meten. Ga ondertussen verder met de andere radiatoren en meet daarna nogmaals alles op. Maak steeds kleine aanpassingen, bijvoorbeeld een halve slag per keer. Om dit gemakkelijk bij te houden kun je een Excel document gebruiken, even een stukje naar onderen scrollen voor de link. Nadat je alle radiatoren hebt ingesteld, loop ze dan nogmaals na, want door het instellen kan de ΔT op andere radiatoren weer gewijzigd zijn. Ben je tevreden, zet dan de kamerthermostaat weer op een normale temperatuur, sluit deuren en ramen en zet de thermostaatkranen weer op de gewenste stand.Het bepalen van de temperatuur gaat het snelste met een infrarood-thermometer. Je richt de thermometer op een oppervlak en het apparaat laat je direct de temperatuur zien. Gelukkig zijn deze IR-thermometers voor een schijntje op eBay te krijgen (¤10 incl. verzending)
Let er goed op dat objecten een bepaalde emissiviteit hebben. De goedkope IR-thermometers zijn meestal op een vaste waarde (0,95) ingesteld en kunnen hierdoor glanzende/reflecterende oppervlakken niet goed meten. Op een geverfde radiator zal de temperatuurmeting dus wel kloppen, maar op een glimmende blanke metalen verwarmingsbuis, of de aluminium rookgasafvoer van je CV-ketel dus niet! Oplossing hiervoor is een stukje zwarte PVC-tape. Zie ook dit onderzoekje (mirror hier). Als je de IR-thermometer vervolgens op de tape richt kun je de temperatuur wel goed meten.

Om het inregelen a.d.h.v ΔT over de radiator eenvoudiger te maken heb ik een Excel documentje gemaakt. Je vult van elke radiator (en de ketel) de ingaande en uitgaande temperatuur in en de Excel sheet zal de algemene ΔT en de ΔT per radiator berekenen. De Excel sheet zal je vervolgens adviseren welke radiator je moet knijpen of juist verder open moet zetten. De Excel sheet vind je hier.

Meer leesvoer m.b.t. waterzijdig inregelen: http://www.cvtuning.nl/ov...erp/waterzijdig-inregelen
En voor de liefhebbers van filmpjes: YouTube: Install-tv: Inregelen CV

Dynamische debietregelkranenWaterzijdig inregelen levert al een flinke besparing op en geeft meer rust en rendement in het systeem doordat het beter in balans is.
Waterzijdig inregelen op basis van het instellen van voetventielen of stelschroeven lost echter niet alles op: de inregeling vindt vaak plaats op basis van een bepaalde statische situatie, vaak waarbij alle radiatoren geopend zijn. In de praktijk zullen niet alle radiatoren geopend zijn of staan radiatoren slechts gedeeltelijk open: de siatuatie is juist erg dynamisch. De balans wordt hierdoor telkens verstoord. Feitelijk zal het nooit mogelijk zijn een perfecte balans over je radiatoren te krijgen, omdat de druk en flow continu zullen wijzigen door radiatoren die open of (deels) dicht staan.

Hier is gelukkig een oplossing voor in de vorm van de dynamisch instelbare afsluiter. Deze afsluiters zijn voorzien van een thermostatische kraan en drukverschilregelaar in 1. Op basis van het vermogen van de radiator wordt de afsluiter ingesteld op een bepaalde maximale doorstroom. Ongeacht wat er nu verder in het systeem gebeurt (radiatoren gaan open of dicht), de flow over de radiator zal nooit overschreden worden. Hierdoor ben je dus altijd verzekerd van de juiste doorstroming voor elke radiator waar een dynamische afsluiter op geplaatst is. Alle radiatoren krijgen altijd op het juiste moment de juiste hoeveelheid water.

Stel dat je alle radiatoren op 1 na in je huis dicht zet, dan zal de doorstroming op die ene open radiator hetzelfde zijn als bij alle radiatoren geopend. Het waterzijdig inregelen wordt hierdoor meteen een fluitje van een cent. In plaats van klieren met alle radiatoren open, ramen open en ketel op vol vermogen en elke radiator afzonderlijk instellen, meten en opnieuw instellen, kan je de voorinstelling in alle rust voorbereiden. Het instellen zelf is slechts secondenwerk. Later aanpassen is nooit meer nodig.
Dynamische afsluiters zijn o.a. te krijgen van Danfoss Dyamic Valve en IMI Hydronic A-Exact. Richtprijs ligt ongeveer rond de 30 euro/stuk.

Voordelen in het kort:
- automatische debietregeling
- geen complexe berekeningen
- geen lastige inregelprocessen
- nooit meer na-inregelen
- direct klaar
- snel uit te voeren
- rendementverbetering van 15-20%
- terugverdientijd ong. 4-5 jaar

Pompsnelheid CV-ketel verlagenVaak staat de pomp(sturing) van de CV-ketel af-fabriek op 100%. In veel gevallen is dit echter onnodig en kan de pompsnelheid omlaag. Behalve in erg grote huizen kan dit bijna altijd zonder consequenties, de meeste pompen zijn flink overgedimensioneerd.
Door de pompsnelheid te verlagen stroomt het water trager door je CV-systeem en zal het meer warmte af kunnen geven in de radiatoren. Je hebt ketels met een gewone aan/uit pomp, en moderne ketels met een modulerende pomp, waarbij de pompsnelheid traploos ingesteld kan worden door de ketel. Door de pompsnelheid te veranderen probeert de ketel dan een optimale delta-t te realiseren. Bij de wat oudere ketels (zonder modulerende pomp) dien je de behuizing van de ketel te verwijderen om bij de pomp te kunnen komen. Op de pomp zit dan meestal een kleine draaischakelaar (let op, dit is NIET de messing schroef in het midden!) waarmee je de snelheid kunt aanpassen. Als de pomp 3 standen heeft en nu op stand 3 staat dan heeft instellen op stand 2 meestal geen nadelige gevolgen voor de werking van je verwarmingssysteem. Lager kan soms ook wel, maar dat zul je moeten proberen.

Als de pomp geen standenschakelaar heeft dan schijnt het ook met een condensator te kunnen, zoek even in dit topic. Je verspeelt daardoor waarschijnlijk wel de garantie op je ketel. Als je ketel geen modulerende pomp heeft en maar één pomp heeft is het af te raden om de snelheid te verlagen. De pomp zal in deze situatie namelijk ook betrokken zijn bij het maken van warm tapwater. Als je de snelheid dan te laag zet heb je kans op problemen met warmwater.

Let er wel op dat er voldoende flow is bij radiatoren ver van de ketel (ook vanwege bevriezingsgevaar). Ook de radiator die ver van de ketel af staat warm krijgen doe je met waterzijdig inregelen.

In mijn (=ThinkPad) situatie heeft de ketel (Agpo Econpact 225c) twee pompen. Eentje voor het warmwater circuit, en eentje voor het CV-circuit. De pomp voor CV stond standaard op stand 3. Ik heb deze nu op stand 1 gezet omdat ik een kleine woning (56m2 heb). De ΔT over m'n radiatoren is beter geworden, en het stroomverbruik van de ketel is minder geworden.

Voor ketels met een modulerende pomp werkt het net even wat anders, vaak kun je een min. en max. snelheid opgeven. Afhankelijk van het model ketel moet dit via het menu op de ketel, of via de kamerthermostaat. Zoek even uit in de handleiding/internet/dit topic hoe dit bij jouw ketel moet.

Radiatoren goed aansluitenKijk eerst of alle radiatoren die je gebruikt goed zijn aangesloten. Nogal eens zijn de radiatoren verkeerd aangesloten, dat wil zeggen het warme water gaat er aan de zelfde kant in als uit. Afhankelijk van het ontwerp van de radiator kan dat een probleem zijn. Als de radiator niet over de gehele breedte gelijkmatig warm wordt (binnen één minuut, kun je voelen met je handen) is de radiator verkeerd aangesloten. Het hete water gaat zo weer retour naar de ketel en deze werkt onnodig met een hogere retourtemperatuur.

Zie ook deze post met uitstekende warmtebeeld plaatjes!

Extra radiatoren of lage temperatuur verwarming installerenEigenlijk hetzelfde principe als voor tip 1 en 2 worden gebruikt: zorg dat de radiatoren meer capaciteit hebben om de warmte af te geven. Dat kan dus door afgiftecapaciteit toe te voegen. Dat kan door simpelweg extra radiatoren op te hangen, maar ook met behulp van dikkere radiatoren of de bestaande radiatoren te vervangen door (zeer) lage temperatuur radiatoren (ZLTV). Het voordeel van extra verwarmingscapaciteit toevoegen is dat de woning erg snel op temperatuur kan komen wanneer dat nodig is, waardoor je een stevige nachtverlaging kan toepassen (zie tip 9).
De overtreffende trap in ZLTV is vloerverwarming (met als nadeel dat het langzaam is, dus minder geschikt voor de verlaging van de temperatuur wanneer er geen behoefte aan warmte is).
ZLTV radiatoren zijn gemaakt om met lagere temperaturen te verwarmen en hebben een groter oppervlak, waardoor voor effectief dezelfde warmtestroom er een minder hoge temperatuur gebruikt hoeft te worden. Met (Z)LTV werkt een toekomstige warmtepomp ook met een flink hogere COP. Een zonneboiler kan zelfs in de winter bijdragen in de verwarming via ZLTV.


Gebruik van een modulerende thermostaatModuleren betekend dat een instelling traploos ingesteld kan worden, in geval van een ketel kan de branderhoogte traploos ingesteld worden. Bij een modulerende ketel zal de ketel, naarmate de gevraagde temperatuur bereikt wordt, steeds zachter gaan branden, totdat op het eind de ketel op een laag pitje kan blijven doorbranden met gelijkblijvende watertemperatuur.

Naast een modulerende ketel is er ook een modulerende thermostaat. Een modulerende thermostaat werkt samen met een modulerende ketel en zorgt ervoor dat (afhankelijk van ketel-thermostaat combi) dat het ketelvermogen en / of de aanvoertemperatuur vanuit de thermostaat wordt ingesteld. Als je een groot warmteverschil wil overbruggen (stel je huis is 14°C en je stelt de thermostaat in op 22°C) dan zal de thermostaat de ketel vragen om met vol gas te verwarmen en laat daarbij de temperatuur van het water hoog oplopen (want, dan hebben de radiatoren meer capaciteit) en zal je snel verwarmen. Wanneer het verschil maar een paar graden is zal de thermostaat er voor kiezen om weinig vermogen te vragen en met zo laag mogelijke temperatuur te verwarmen. Als je nu een aan/uit thermostaat gebruikt en je een vrij jonge ketel hebt dan is het interessant om te kijken naar een modulerende thermostaat. Dat levert vaak ook een aardige gasbesparing op omdat het regelgedrag van een modulerende thermostaat efficiënter is dan die van een aan/uit thermostaat. Kijk even in het boekje van je ketel of hij geschikt is voor een modulerende thermostaat. In dit topic is de 'Remeha iSense' een vrij geliefde modulerende thermostaat. Ondanks dat het een Remeha thermostaat is, is hij wel gewoon OpenTherm-compatible, en werkt dus met vele andere ketels, mits ze OpenTherm praten. De iSense heeft een aantal handige instellingen (o.a. minimale temperatuur CV-water instellen, als ook maximale temperatuur, tapwater klokschema etc.). De iSense is op Marktplaats vaak voor ~¤50 te verkrijgen.

Moderne modulerende ketels en thermostaten kunnen zeer slim samenwerken op basis van 2-weg communicatie. Niet alleen voor de CV, vaak ook voor het warm water. De thermostaat bepaalt de gewenste aanvoertemperatuur voor de CV en geeft deze door aan de ketel. Waar vroeger de thermostaat de ketel alleen aan of uit kon schakelen, is het nu mogelijk om bijvoorbeeld tegen de ketel te zeggen "lever mij warm water met een aanvoertemperatuur van 45 graden". Hierdoor zal de ketel nooit onnodig hard branden en wordt dus veel gas bespaard.

Verlagen aanvoertemperatuur CV ketelEen manier om de retourtemperatuur verder te verlagen, met mogelijke drawbacks is het geforceerd beperken van de maximale aanvoertemperatuur van de ketel. Je overruled hiermee het standaard gedrag van de ketel. Je loopt het risico dat wanneer het erg koud is buiten, de radiatoren het huis niet warm krijgen. Om vervolgens geïrriteerd de temperatuur weer (te) hoog te zetten. Geef bij het aanpassen van de aanvoertemperatuur je kamerthermostaat een paar dagen de tijd om te 'wennen' aan de nieuwe temperatuur. Door het aanpassen van de aanvoertemperatuur zal het waarschijnlijk iets langer duren om je woning op temperatuur te krijgen, je kamerthermostaat moet hierop anticiperen.

Verlagen kan in fatsoenlijk geïsoleerde huizen zomaar van 90°C naar 65°C. Lager kan ook, maar zul je mee moeten experimenteren. Bedenk wel dat het vermogen van je radiatoren sterk afneemt als je de temperatuur te ver verlaagt. Je ketel kan z'n warmte dan niet goed kwijt en moet dus heel hard z'n best doen om je huis warm te krijgen (wat hem amper/niet gaat lukken). 65 graden kan meestal zonder problemen.
Wanneer dit de enige maatregel is die je doorvoert zul je maar weinig verbetering in je gasverbruik merken: Wanneer het retourwater slechts 5°C is afgekoeld heeft deze ingreep maar weinig zin! Beter is het dus om te zorgen dat je radiatoren de tijd hebben om de warmte af te geven!.

Wanneer je vloerverwarming als hoofdverwarming hebt dan is het verlagen van je aanvoertemperatuur essentieel ! Een vloerverwarmingssysteem werkt met lage temperaturen, het is daarom volstrekt onnodig om heet water door je ketel te laten maken, het wordt door de verdeler van de vloerverwarming toch niet rechtstreeks de vloer ingepompt, maar eerst gemengd met koeler water. Beetje zonde om dan eerst op te warmen en te laten afkoelen.

Vermogen ketel verlagenDoor het vermogen van de ketel te verlagen zal het systeem minder snel tot hoge temperaturen komen. Daardoor zal het wat langer duren voordat het huis op de gewenste temperatuur komt, maar dit kan het comfort juist verhogen. We kennen allemaal de situatie wel dat wanneer de verwarming af slaat het per direct weer koud kan aanvoelen in huis, totdat de verwarming weer aan slaat en dat het dan ook direct weer benauwd is. Een ketel die het huis langzaam verwarmd maakt dat radiatoren continue warmte afgeven en daardoor zijn de temperatuurschommelingen kleiner. Dat is prettig. De meeste gasketels in Nederland zijn hopeloos overgedimensioneerd en krijgen het huis prima warm op een lagere modulatiegraad. Kijk in de handleiding van je ketel of je bij deze instellingen kan. Er zijn voor de meeste ketels ook zogenaamde installatie / installateur handleidingen te vinden; hiermee kun je in het geavanceerde menu komen. Ga hier niet lukraak spelen met de instellingen (sowieso nooit een goed idee), maar het verwarmingsvermogen omlaag zetten kan vaak geen kwaad.

Edit 14/01/2015: In deel 1 van dit topic was de conclusie eigenlijk dat het bij een modulerende thermostaat weinig zin heeft. Ten eerste omdat de modulerende thermostaat het vermogen vaak al regelt en niet meer vraagt dan nodig is. Ten tweede omdat een aantal thermostaten de beperking van het vermogen gewoon negeren. Bij een ketel met aan/uit thermostaat heeft het op zich wel zin. Al zal een niet al te oude ketel die via aan/uit wordt aangestuurd waarschijnlijk ook wel gaan moduleren op basis van de temperatuur van het retourwater i.p.v. dat hij constant naar 100% vermogen toe wil.

Pas op met het verlagen van het ketelvermogen. Als je dit te laag zet dan moet de ketel uren stoken om je woning op temperatuur te krijgen (vergelijk het met een luchtbed opblazen door een rietje). Het vermogen is ook niet iets wat je zomaar kan halveren bijv., je moet het afstemmen op het vermogen wat je aan radiatoren hebt hangen. Mocht je het vermogen van de radiatoren in je woning niet (meer) weten dan valt dit ook te berekenen adhv afmetingen+type(dubbelplaats, aantal convectoren)+aanvoertemperatuur, daar is ook een handig Excel document voor beschikbaar. Houd een marge aan (vermogen radiatoren + 10% bijv.) zodat je ook wanneer het hard vriest de boel nog op 21 graden kunt krijgen.

« · ^

Energie besparen met vloerverwarmingsinstallatiesOok bij vloerverwarming valt het nodige te halen. Vaak zitten er één of meerdere pompen in het systeem en draait de ketel niet met de laagst mogelijke retourtemperatuur. Ook laten installateurs de pomp(en) van de vloerverwarming vaak onzinnig 24 / 7 / 365 draaien; ze zijn bang dat de pomp anders vast loopt. Met een vloerpomp van 90 Watt kost je dit zomaar 788 kWh per jaar, prijspeil 2014 (¤0,23/kWh) is dat 188 euro, per jaar! Niet ingrijpen betekent wel uitgeven. Als de pomp 24/7 draait zal de warmte ook weer uit je vloer worden onttrokken als de ketel is gestopt met stoken. Dit is zonde, want die warmte wil je juist in de vloer laten afkoelen, en niet ergens anders.
Check ook hoe de pomp op je ketel is ingesteld, deze hoeft in principe alleen te draaien als je ketel aan het stoken is, ook hier is 24/7 circuleren onnodig.

Laat pompen alleen draaien wanneer het zin heeft (grootste elektriciteitsbesparing en makkelijkst uit te voeren)De vloerverwarmingspomp zou dus alleen moeten draaien wanneer de ketel warm water aanvoert. Daarbuiten heeft het geen zin om de pomp te laten draaien (helaas praktijk!).
Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door middel van een pompschakelaar. Zo'n pompschakelaar werkt met een temperatuurvoeler die je op de ingaande leiding van de vloerverwarming-verdeler plaatst. Zodra het water warm genoeg is zal de pompschakelaar de pomp inschakelen. Deze pompschakelaars laten in de zomerperiode (en je je CV dus niet gebruikt) de pomp vaak ook automatisch een paar minuten draaien als ze merken dat er al een tijdje geen warmte toevoer meer is geweest, dit om het vastroesten van de pomp te voorkomen.

Sommige CV-ketels beschikken echter ook over een aansluiting voor een externe pomp. Zoek in de handleiding van je ketel het elektrisch schema/overzicht aansluitingen en kijk of jouw ketel dit heeft. Let wel op het vermogen wat deze aansluiting kan schakelen. Mogelijk zul je een extern relais moeten gebruik om het interne relais van de ketel niet te overbelasten. Volgens tweaker 'Puch-Maxi' is zijn ketel (Remeha Quinta) uitgerust met een dergelijke aansluiting: Puch-Maxi in "Gas besparen door middel van CV tuning"

Als je ketel geen kant-en-klare aansluiting voor een externe pomp heeft kun je misschien zelf zo'n aansluiting creëren door de stroom van de interne pomp van je ketel af te tappen. Dit is echter zo'n specifieke oplossing dat je dit zelf even zult moeten uitzoeken. Als je een modulerende pomp hebt is deze oplossing waarschijnlijk onmogelijk. Let ook in deze situatie op dat je het pomprelais van de ketel niet overbelast.

Tweaker 'Remco45' heeft bijvoorbeeld het signaal van de driewegklep van zijn ketel afgetapt en heeft een oplossing gemaakt met een relais en een tijdklok, en schakelt daarmee de pomp van zijn vloerverwarming: Pomp vloerverwarming schakelen via HR ketel. Houd hierbij echter wel het mogelijke kwijtraken van de garantie op je ketel in gedachten!

Zie voor dit onderwerp ook deze blogpost: ThinkPad's TweakBlog: Waarom een pompschakelaar op je vloerverwarming zin heeft
Pompsnelheid omlaagNet zoals bij de CV-ketel kan bij een vloerverwarmings-installatie de snelheid van de pomp vaak ook wel (wat) lager. Zet hem eerst een stand lager en kijk of de installatie nog naar behoren blijft werken en ga dan pas nog lager. Ook bij vloerverwarming is een te lage pompsnelheid nadelig. Een effect kan zijn dat je vloerverwarming halverwege de lus ineens niet goed meer warm wordt.

Tweak tip: pomp hoogwaardige warmte in je vloer.Dit is advanced vloerverwarmingtuning, en mits goed gedaan kan dit nog veel opleveren. Bij het goed geïsoleerde huis van m'n ouders stonden tijdens het verwarmingsseizoen de pomp van de vloerverwarming en ketel 24/7 te draaien, onder het mom dat vloerverwarming een langzaam systeem is. Het klopt dat het langzaam is, maar dat is geen reden. De ΔT (verschil tussen ingaand en uitgaand) van de vloer was rond de 1 graad. Zonde, want zo verricht je een hoop arbeid (ettelijke kuubs water per uur rondpompen) zonder dat er veel warmte verplaatst wordt. Ik heb dus de ingaande temperatuur zo hoog mogelijk gezet wat mocht voor deze vloer, min een veiligheidsmarge: 38°C. De vloer mag bijna 50°C hebben, maar vanwege de verhoogde thermische belasting van het experiment is gekozen om het extreme te matigen. Zou je op deze temperatuur weer 24/7 gaan verwarmen zou het 36°C in huis worden.

Daarom heb ik het aantal uren wat verwarmd wordt beperkt tot vijf. In de klokthermostaat heb ik vijf verwarmingsuren gedefinieerd verdeeld over de dag met oplopende minimumtemperatuur. Als het erg koud is worden er vijf uren verwarmd, als het matig koud is maar één of twee uren. Je moduleert dus in de tijd. Omdat de vloer een langzaam systeem is (vertraging 4 tot 8 uur) kun je dit straffeloos doen zonder dat de temperatuur in huis gaat schommelen. Wel moet je huis redelijk tot goed geïsoleerd zijn.
Het vraagt wat experimenteren wanneer je je verwarmuren instelt. Liefst zo ver mogelijk uit elkaar, maar ook juist zo dat de meeste warmte vrij komt wanneer er behoefte aan is. Dit verschilt per huis en per installatie, dus het vraagt wat experimenteren. Toevalligerwijs was mijn experiment in één keer goed: of het nu buiten 10 graden of -5 is, de vloer is altijd rond de 19°C. De ΔT is nu verhoogd van 20-19= 1 graad naar 38-19 = 19 graden. In theorie zou je nu een factor 19 minder water hoeven rond te pompen, om dezelfde warmte af te geven. Dit is niet het geval omdat er niet continue water van 38 graden in je vloer gaat, plus dat er waarschijnlijk wel wat meetfoutjes in de berekening zitten.
Dit retourwater van 19°C kan dus goed gebruikt worden om de verbrandingsgassen van de ketel af te koelen (HR bedrijf). Vraag wel eerst na bij de legger van je vloer wat de maximale aanvoertemperatuur is van de vloer en ga hier ruim onder zitten!


« · ^
Warmtevraag beperken: de belangrijkste ingrediënt van een lage energierekening en een gevulde portemonnee.Isoleer je huis. Isolatie kan altijd beter.De meeste mensen denken bij isolatie aan iets wat wel of niet gedaan is. Isoleren kun je in gradaties en isoleren kan altijd beter. Isoleren is tot vrij stevige mate zeer rendabel. Een perfect geïsoleerd huis heeft nooit verwarming nodig. Een passiefhuis komt hier redelijk dichtbij. Passiefhuizen hebben een verwarmingsbehoefte van minder dan 15 kWh/ jaar / m2. Dus een huis van 100 m2 heeft niet meer dan 1500 kWh per jaar nodig aan verwarming. Dat is grofweg 150 m3 gas, zoveel als wat twee gasfornuizen verbruiken, of zoveel als wat een zuinig gezin in 5 maanden aan verwarmd tapwater verbruikt. Met een lucht-lucht wamtepomp met een COP van 3 is dit voor 500 kWh elektrisch op te wekken, wat je met minder dan voor 1000 euro aan zonnepanelen kan opwekken. Zo heb je je energierekening voor verwarmen voor 30 jaar op 0 euro gezet. Vergelijk dat eens met een huis wat 1500 m3 gas verbruikt, voor 30 jaar, dat kost je bijna 30.000 euro. Voor die 30.000 euro extra zijn de meerkosten van het passief bouwen goed te betalen.
Elke 30 jaar geeft een regulier huis, de éénmalige meerkosten van een passiefhuis uit aan energie. Een huis wordt gebouwd voor zomaar 50, misschien 150 jaar. Een passiefhuis blijft z'n geld dus waard. Daarom winnen passiefhuizen.
In Duitland bouwen ze al sinds 1980 passiefhuizen. In Nederland wordt er over gepraat om misschien, ergens, richting 2013, eventueel in de richting van deze passiefhuis norm te gaan. Het gas moest eerst op natuurlijk.
Maar er is goed nieuws! Bestaande woningen zijn op te waarderen tot passiefhuis norm.
http://www.energieinstitu...5883c0fd28ef639dcb76f0941 (en dan naar maatregelen, rechtsbovenin).
Meer info:
http://gentledescent.word...passive-house-renovation/

Er zijn ook Tweakers die zelf aan het klussen slaan, zie bijv. Kruipruimte vloer (na-)isoleren

Voor radiatoren die met de achterkant naar een buitenwand hangen is het verstandig om radiatorfolie op de wand erachter te plakken. Hierdoor verminder je de warmtestraling naar buiten toe. Deze folie zit op een rol. Het is een soort piepschuimachtig spul met daarover een laagje aluminiumfolie. Als je het goed op maat snijdt zie je er weinig/niks van. Spul is te koop bij bouwmarkten, maar ook de Lidl wil het nog wel eens hebben. Kost ongeveer ¤9 per rol, met één rol kun je twee tot vier radiatoren doen.
Belangrijk is wel dat je het op de muur plakt, en niet achterop de radiator. Zou je het namelijk op de radiator plakken dan verminder je de warmteafgifte. Je plakt het op de muur, met de glimmende kant richting radiator.

Zie ook deze plaatjes: Paul C in "Gas besparen door middel van CV tuning" voor het effect wat je bereikt met deze folie.

Vergeet ook niet om buisisolatie toe te passen op CV-leidingen die over een koude zolder/schuur lopen. Dit kost je onnodig gas! En buisisolatie kost maar weinig. Denk ook eens aan isolatie van de leidingen die naar en van je ketel lopen. Het is immers niet nodig je stookruimte ook onnodig te verwarmen.

Temperatuur verlagen wanneer niemand thuis is (misschien wel de belangrijkste!)Een erg makkelijke besparing die niet ten koste gaat van het comfort is het verlagen van de temperatuur in huis wanneer niemand thuis is of iedereen onder een warme deken ligt te slapen. Dekens zijn altijd goedkoper dan verwarmen (plus je hebt een deken in bezit ). Verwarmen wanneer er geen behoefte aan is, is per definitie verspilling. Nogal eens is er 75% van de tijd geen behoefte aan verwarming.

Er zijn twee grenzen voor de minimale temperatuur. De eerste is het dauwpunt (13°C tot 15°C). Je wilt niet dat er condens op de muren gaat condenseren. Het dauwpunt kun je verlagen door de relatieve luchtvochtigheid te verlagen, en dat kan door voldoende ventilatie (is vaak ondermaats!).

De tweede grens van de verlagingstemperatuur is een comfortgrens: hoe lang duurt het voordat de verwarming het huis opwarmt wanneer daar behoefte aan is. Duurt dit te lang is dat vervelend. Daar zijn weer twee oplossingen voor: de verwarming een half uur eerder laten beginnen of de capaciteit van de radiatoren vergroten.

Het is een fabel dat het zuiniger is om de temperatuur bij afwezigheid hoog te houden. Deze fabel is gebaseerd op de stelling dat gasketels "hard moeten werken" wanneer het goed is afgekoeld in huis. Dit is om twee redenen onzin: een ketel die hard werkt heeft net zo'n hoge efficiency als een ketel die 20% moduleert. Wel kan het zo zijn dat, vanwege het 'harde werken' de temperatuur van de retour hoog oploopt. De tips in dit topic voorkomen dit. Maar zelfs al zou dit 'harde werken' in de meest extreme situatie, volledig ten koste gaan van het HR-rendement, dan kan verlaging bij afwezigheid nog uit: Elke graad verlaging geeft gemiddeld 7% besparing op gas. Twee graden verlaging geeft gemiddeld 14% besparing op gas. Je HR rendement volledig opgeven geeft op z'n best 16% meerverbruik. Dus zelfs in het meest extreem ongunstige geval kan een verlaging groter dan 2,5°C ALTIJD uit! Zie kopje over lekkende badkuipen voor meer uitleg.

Een lagere temperatuur geeft minder warmtestroom naar buiten. Die warmtestroom naar buiten is wat je met je CV hebt gecompenseerd zodra de temperatuur weer op niveau is. Dus hoe lager de warmtestroom naar buiten hoe minder warmte je CV hoeft te maken. Het rendement van de CV hangt vooral af van de temperatuur van het retourwater - niet van de belasting.

Olino beweert dat nachtverlaging bij vloerverwarming ook gunstig is:
De theorie (zie stukje over lekkende badkuipen) verklaart het en in de praktijk wordt het gemeten. Lees het hele verhaal op http://www.olino.org/arti...erverwarming-rendeert-wel. Het is dus een fabel dat dit niet zou kunnen. Ik kan me wel voorstellen dat de installateur dit niet standaard instelt: het is niet eenvoudig om op de gok zoiets in te stellen en dat het dan zonder klachten werkt.
Het beste is om het gewoon even te proberen, probeer nachtverlaging eens een week, en dan een week zonder nachtverlaging. Kijk naar het verschil in verbruik qua m3/graaddag (zodat je de weersinvloeden uit het verbruik filtert) en kijk of het voor jou gunstig is om nachtverlaging toe te passen.

Installeer een zonneboiler voor tapwater en CV ondersteuning Dit zijn absoluut de leukere tweak projecten. Er valt veel aan dit soort systemen in te stellen en ze zijn perfect te optimaliseren voor elke situatie waardoor de opbrengst hoger wordt. Erg leuk om te tunen. Financieel vaak niet zo aantrekkelijk als zonnepanelen, maar terugverdienen binnen de technische levensduur is een eitje. Bij veel warmwaterverbruik financieel erg interessant!
Het is onwijs luxe om negen maanden per jaar onder 100% zonne-verwarmd water te douchen, en een huis wat gratis is verwarmd met zonne energie is onwijs comfortabel. Een zonneboiler kan met zltv verwarming zelfs midden in de winter je huis (deels) verwarmen!
Zie in het themaforum Duurzame Energie & Domotica voor meer info. Eric-PVT is de man die je moet hebben voor het tweaken van de CV ondersteuning van een ATAG Q-solar zonneboiler.

Zie ook bijv. dit topic: Zonneboilers, dit is de plek

Installeer een (spek)steen houtkachel met CV ondersteuningWarmte van een speksteenkachel is heerlijk in je woonkamer. Daarnaast wordt er automatisch een boiler verwarmd waarmee de verwarming weer warmte kan halen. Tapwater kan ook. Samen met de zonneboiler een perfecte manier om je huis het gehele jaar rond 100% zelfvoorzienend te maken qua verwarming. Financieel aantrekkelijk als je het niet erg vind wat werk te hebben van het hout. Hout stoken is ook erg leuk en gezellig, en een goed gestookte (de meesten helaas niet) houtkachel heeft bijna geen uitstoot.

Warmtepomp installerenEen apparaat wat de laatste tijd erg in opkomst is, is de warmtepomp. Kort door de bocht is dit een soort omgekeerde airco/koelkast. Hoe het precies werkt lees je hier. Een warmtepomp levert een grote gasbesparing op, maar is voornamelijk interessant als je een overschot aan elektriciteit hebt doordat je (flink wat) zonnepanelen op je dak hebt liggen. Een warmtepomp heeft alleen elektriciteit nodig, maar wel flink wat.
Vooral in huizen met een hele goede isolatie kan een warmtepomp erg goed werken. Nadeel is dat de efficiëntie van een warmtepomp omlaag gaat bij een lage buitentemperatuur. Deze topicstart is niet de goede plek om de ins en outs van een warmtepomp te bespreken. Lees de verschillende topics hieronder eens door:

Lucht/water warmtepomp om stroomoverschot af te fikken
Huis verwarmen met een lucht/lucht warmtepomp
Stadsverwarming vervangen door Warmtepomp
Ervaringen, tips etc. ventiline/inventum warmtepomp (ventilatiebox vervangen door warmtepomp)


Ventileren verbetert binnenklimaat en verlaagt energieverbruik Vochtige lucht vraagt meer energie om verwarmd te worden. Dit verschil is echter minder groot dan gedacht, zie deze post: Joepla in "Gas besparen door middel van CV tuning"

Toch is ventileren wel belangrijk voor een goed binnenklimaat. Ventileer dus regelmatig of continu om de relatieve luchtvochtigheid (RV) omlaag te halen. Veel mensen ventileren te weinig. Koop of leen een RV-meter en kijk er regelmatig even op. Een hoge RV is ongezond.Een RV 40% tot 60% is gezond.

Een groot aantal woningen zijn uitgerust met mechanische ventilatie. Het merendeel van deze installaties draait 24/7 en verbruiken daarbij veel elektriciteit. Als het mechanische ventilatie zonder warmteterugwinning (WTW) betreft dan zuigt deze ook onnodig warme lucht af. Kostbare warme lucht, die je CV-ketel heeft opgewarmd.
Om elektriciteit te besparen loont het vaak om de afzuigbox te vervangen voor een zuinig gelijkstroom (DC) model. Om ook gas te besparen kijk dan eens naar CO2-gestuurde oplossing. De unit zal dan harder gaan zuigen als er meer CO2 in de woning aanwezig is. 's Nachts zal de unit langzaam draaien, tijdens een verjaardag met veel mensen zal de unit sneller draaien. Meestal heb je dan in de badkamer nog een schakelaar om de afzuiging tijdelijk op 100% te laten draaien.

Meer over deze oplossing & elektriciteit besparen in het algemeeen is ook te vinden in Serieus elektriciteit besparen

Zonegericht stokenIn veel woningen hangt de thermostaat in de woonkamer. Dit heeft als gevolg dat als er warmte nodig is in de woonkamer, de radiatoren in overige ruimtes ook warm worden. Andersom geldt het zelfde: als je warmte nodig hebt in een andere ruimte dan de woonkamer, moet je de woonkamer meeverwarmen. Dit is natuurlijk zonde van het gas. Om dit op te lossen bestaan er een aantal methodes:

1) Werken met radiatorkranen met een computergestuurde temperatuur en klok regeling. Plaats deze bijvoorbeeld in slaapkamers, studeerkamers en badkamers zodat deze kranen overdag automatisch naar een lagere temperatuur gaan. Indien er dan toch warmte door de woonkamer gevraagd wordt, zullen de andere ruimtes niet warm worden. Nadeel blijft dat je niet een losse ruimte makkelijk kan verwarmen, de thermostaat in de woonkamer blijft in deze oplossing altijd leidend.
2) Gebruik van zoneverwarming. Met name het Honeywell EvoHome systeem is hier marktleider. Met dit systeem wordt elke ruimte van een eigen thermostaat voorzien (los of ingebouwd in een radiografisch aangestuurde radiatorkraan). Indien een ruimte warmte nodig heeft, geeft de thermostaat een seintje naar de centrale controle unit, die de ketel dan aanzet. Op deze manier kunnen alle ruimtes afzonderlijk verwarmd worden. Met zo'n systeem zijn besparingen van 30% niet ongebruikelijk. EvoHome is redelijk kostbaar, maar met een goed ingericht systeem heb je de kosten er in een paar jaar uit. En het systeem is ook nog eens mooi te bedienen via je Smartphone, echt iets voor de echte Tweaker.

Naast het systeem van Honeywell EvoHome is er ook nog het Max! systeem dat via de Duitse site van ELV te verkrijgen is (http://www.elv.de/heizungssteuerung.html). Dit systeem is deels vergelijkbaar met de EvoHome, in die zin dat het meerdere zones kan aansturen, het is alleen onduidelijk of elke zone ook apart de ketel kan laten inschakelen. Zie voor meer toelichting deze post: Nilvo in "Gas besparen door middel van CV tuning deel II"

Let er in beide gevallen op dat je een bypass in je verwarmingssysteem laat maken. Indien namelijk alle radiatorknoppen dichtstaan en de verwarming slaat aan, dan kan deze zijn warmte niet kwijt en gaat de ketel in storing. Door een bypass te maken kan het water toch doorstromen (een bypass gaat namelijk pas open bij overschrijding van een vooraf ingestelde waterdruk).

« · ^
Besparen op tapwaterverbruikOok op tapwater valt er vaak flink wat te besparen.

Een spaar douchekop is om gas te besparen stupid!Een spaardouchekop heb je niet omdat het water in NL zo schaars is zodat we het naar Afrika kunnen pompen. Met een goede spaardouchekop kun je comfortabel douchen onder 3,25 liter per minuut. Voor elke liter water van 40°C wordt er ongeveer 4 liter gas verbruikt. Onder een goede spaardouche is het comfortabel douchen.
Er hebben mensen melding gemaakt van douchekoppen die zomaar 30 liter per minuut verbruiken. Vooral de regendouches zijn echte 'milieuterroristen' wat waterverbruik betreft. Plaatsen van een goede spaardouchekop geeft een besparing van bijna 90%! Je kan de stand van de watermeter op de liter nauwkeurig opschrijven en meten hoe lang je gedouched hebt. Kom je in de buurt van die 3,25 liter / minuut? Een thermostaatkraan heb je al voor een paar tientjes en helpt ook mee in het besparen op water, met een thermostaatkraan is het erg makkelijk om de kraan even iets verder dicht te zetten.

Maak geen warm water als niemand er behoefte aan heeft. Veel ketels houden standaard de interne warmtewisslaar warm. Je wel eens afgevraagd waarom de ketel in hartje zomer, of midden in de nacht aan slaat, terwijl er niemand wat met die warmte doet? Zinloos verbruik, je hebt namelijk niets aan warmte als je er geen gebruik van maakt.
Met de eco stand wordt de interne warmtewisselaar niet op temperatuur gehouden. Het kan nu een seconde of 10 langer duren voordat je warm water hebt. Dit kan afhankelijk van je ketel 1 tot 0,25 m3 gas per dag schelen, dus zeker relevant. In moderne klokthermostaten kun je voor het tapwater vaak ook een klokprogramma instellen. Hiermee kun je dan ook zorgen dat er alleen overdag een voorraadje wordt warmgehouden en de ketel 's nachts in rust blijft.

Gooi het warme douchewater na gebruik niet wegMet een douche-WTW haal je warmte uit douchewater. Om deze staande rioolbuis is een koperen leiding gewikkeld. Door die leiding stroomt het koude leidingwater wat wordt gebruikt om bij te mengen in je mengkraan. Een geoptimaliseerd systeem laat ook de koudwateraanvoer van je ketel of zonneboiler hier doorheen lopen waardoor het rendement verder verhoogd wordt. Kans op verstoppen is net zo groot als bij je gewone riolering; de diameter en vorm is exact gelijk, echter is deze pijp van koper gemaakt. Mocht je ingrijpend je badkamer moeten slopen weet ik niet of het uit kan. Bij een nieuwe badkamer moet je er niet over nadenken: sowieso plaatsen. Technea heeft de douche-wtw met het hoogste rendement.
http://www.technea.nl/home/prod=19

Zie ook dit topic: Iemand ooit gemeten aan Douche-WTW? (ook mensen die zelf wat hebben gebouwd).

Gebruik gemaakt warm water ook werkelijkEen gemakkelijke valkuil: een mooie mengkraan in je keuken of badkamer. Even wat water pakken en de kraan aanzetten. Veel van deze mengkranen staan standaard in de middelste stand, dat lijkt immers het mooiste Wanneer je echter water gaat tappen dan moet wel de ketel iedere keer aan slaan. Tegen de tijd dat de ketel goed en wel het water heeft opgewarmd heb jij de kraan alweer dicht gedaan, zonde!
Zet de kraanhendel dus volledig op koud als je geen warm water nodig hebt. Een kraan met twee draaiknoppen kan ook uitkomst bieden.

Temperatuur van tapwater verlagenDe gewenste temperatuur van het warme tapwater is op veel ketels in te stellen. Hier valt ook nog een kleine besparing te halen. Waarom zou je warm water van 70-75 graden uit je ketel willen tappen? Je mengt er toch altijd koud water bij omdat je je anders verbrand tijdens het douchen of afwassen. Door de temperatuur wat te verlagen kost het minder energie en dus minder gas. Om een hogere temperatuur te bereiken is immers een grotere hoeveelheid energie nodig.

Met deze instelling moet je overigens wel oppassen, vooral de mensen die een ketel met ingebouwd voorraadvat hebben. Als je de temperatuur namelijk te laag instelt heb je kans op legionella!
Welke temperatuur je instelt moet je zelf weten, maar om het veilig te houden wil je eigenlijk niet lager gaan dan 66 graden.

Vergeet ook niet om na een 3-weekse vakantie de douche en andere warmwater tappunten even flink door te blazen met goed heet water voor een minstens een aantal minuten om de evt. legionella te doden (ideale broedplaats namelijk).

Echt heel groot is de winst van het verlagen van de tapwatertemperatuur echter vaak niet, zie hier voor een testrapportje: Oxellaar in "Gas besparen door middel van CV tuning" Het verschil tussen tapwater maken van 45 of 60 graden is maar 1,8%. Vanwege het mogelijke gevaar op legionella dus niet heel interessant om onder de aanbevolen temperatuur om legionella te voorkomen te gaan zitten.

De temperatuur van het CV-systeem (water wat door je radiatoren stroomt) kun je overigens veilig aanpassen beneden de legionella grens. Dat is immers een gesloten systeem, en dat water adem je niet in

Bij veel ketels kun je net als het vermogen voor CV-gebruik, ook het vermogen voor warmwater aanpassen. Hier moet je vanaf blijven, je kunt hierdoor allerlei rare problemen krijgen (ketel die aan/uit gaat tijdens het douchen, of temperatuur van het water wat sterk fluctueert). Niet doen dus als je niet heel goed weet wat je doet!

« · ^
Lekkende badkuipen: een stukje theorie Warmte en warmtestromen zijn makkelijk te begrijpen wanneer je de vergelijking maakt met een bad met water. Het waterniveau is de temperatuur van het huis: hoe hoger het waterniveau hoe hoger de temperatuur. Het bad is lek, er stroomt continue water uit het bad. Hoe hoger het waterniveau in het bad hoe harder het lek lekt. Hoe hoger de temperatuur in een huis, hoe meer warmte er naar buiten lekt.
Omdat we graag wat water in het bad willen hebben gaan we het bad vullen. We willen dat het huis warmer is dan de buitentemperatuur en gaan het dus verwarmen.
Je moet dan zorgen dat de hoeveelheid water die in het bad stroomt groter is dan de hoeveelheid water die weglekt. Zo vul je het bad langzamerhand tot het gewenste waterniveau. Je verwarming warmt het huis langzaam op.
Wanneer je nu stopt met vullen van het bad, begint het water niveau weer met zakken. In het begin snel vanwege de hoge waterdruk, maar steeds langzamer want de lekstroom wordt steeds kleiner.
Het zakken van het water gaat door totdat je vind dat er te weinig water in het bad zit, en het bad weer vult. Als je het bad met minder water vult dan dat er weg lekt zal het waterniveau blijven zakken. Verwarmen en warmteverlies is dus een continuproces.
Nu is ook in één klap duidelijk waarom een perfect geïsoleerd huis geen verwarming nodig heeft: een badkuip die niet lek is raakt geen water kwijt en hoeft nooit bijgevuld te worden.
Ook is duidelijk dat de hoeveelheid water die je bad kwijt raakt precies de hoeveelheid is die je weer moet toevoegen. Vandaar dat het zo ontzettend belangrijk is om je huis goed te isoleren.
Ook is duidelijk waarom verlaging bij afwezigheid altijd zin heeft: minder water in het bad geeft minder lekkage.
Om je huis na verlaging weer te verwarmen tot dezelfde temperatuur, moet je precies de hoeveelheid warmte toevoegen die weggelekt is. De weggelekte hoeveelheid warmte minimaliseer je door het waterniveau zo laag mogelijk te hebben.

« · ^


Geld besparen met weinig moeite: wisselen van energieleverancierDit onderwerp staat als laatste genoemd, en met een reden. Met weinig moeite kan er ook bespaard worden, namelijk door het wisselen van energieleverancier. De opbrengst is echter een stuk minder dan wanneer je je energieverbruik analyseert en besparingen doorvoert.

De besparing is niet enorm, maar alle klein beetjes helpen. Deze tip is vooral interessant als je een laag verbruik hebt. De welkomstbonus van een leverancier kan dan een behoorlijk stuk van je rekening wegstrepen.

Pak je jaarverbruik er eens bij (beste is van meerdere jaren ivm verschil gasverbruik in strenge/milde winter) en ga wat onafhankelijke (!) vergelijkingssites bij langs. Voorbeelden van zulke sites zijn: www.gaslicht.com , www.pricewise.nl en nog veel meer. Jaarlijks overstappen loont!. Het is niet eng en kost maar weinig tijd. Zorg dat je geen 'slaper' wordt, iemand die jarenlang bij dezelfde leverancier blijft plakken en die het allemaal weinig interesseert. Vergeet niet om voor het afsluiten van een contract eerst even goed de reviews van de leverancier te lezen.

Zie ook: Overstappen naar een nieuwe energieleverancier

« · ^

Tweaken van je CV is fantastisch!Laat me weten of dit een duidelijke openingspost is en wat je wel niet snapt, ik zal kijken of ik dit in de post kan verwerken. Succes met het Tweaken (jaaa het is fantastisch) van je CV installatie!

Tot slot zijn er in dit topic een paar installateurs die bang zijn dat je je CV-installatie opblaast, als je deze tips opvolgt. Ten eerste worden de angsten niet onderbouwd, en ten tweede staan deze maatregelen gewoon in de handleiding van je CV-ketel. (vooruit, de tip met de condensator op je cv pomp niet... Je bent een tweaker of niet natuurlijk )

Mocht je dit allemaal eenvoudig uit handen willen geven: Er is een bedrijf wat je langs kunt laten komen: www.cvtuning.nl


Op elektra kun je overigens vaak ook fors besparen, meestal nog makkelijker dan op gas. Zie daarvoor dit topic: Serieus elektriciteit besparen

Het vorige topic is gestart door SpiceWorm. Hij is echter niet heel actief meer op Tweakers. Daarom heb ik, ThinkPad, het beheer overgenomen van dit goede topic. Mocht je aanvullingen/commentaar hebben op de startpost dan kun je mij een DM sturen

Zuinige ESXi Server

06-02 17:47 discussie 8979
ESXiESXi is een bare metal embedded hypervisor waarmee je, afhankelijk van de gebruikte hardware, een efficiënte virtuele omgeving kunt neerzetten. Door het bare metal aspect heb je namelijk minder overhead en haal je betere prestaties dan met een virtualisatieoplossing die bovenop een besturingssysteem draait. (Hoe bare metal ESXi werkelijk is, is een andere discussie.)
Bare metal kan zelfs zover gaan dat verschillende hardware kan worden doorgegeven aan virtuele machines, mits je moederbord en processor dit toelaten.


Installeren (op USB)ESXi neemt weinig ruimte in en kan worden geïnstallesterd op een USB stick, dat scheelt weer een SATA poort. Daarnaast heb je niets te maken met harde schijven die bezwijken onder de last of andere ongemakken. De USB stick is na boot alleen nog maar actief voor configuratie wijzigingen, er word verder niets actiefs op gedaan, ESXi draait volledig in RAM.

Voor het installatieproces op USB-stick heb je er (to keep it simple) in feite maar 1 nodig. Je USB stick moet minstens 1GB zijn, liever 2GB zodat er ruimte is voor toekomstige hotfixes en updates. De installatie is heel eenvoudig, er zijn een aantal manieren:

1) Zonder CD speler: Via Unetbootin
Je downloadt UNetbootin en de ISO van ESXi, je start UNetbootin, selecteert geen Linux distro maar gewoon rechtstreeks "ISO" en dan de ISO van ESXi en het station waar je naar wilt installeren. Hij vraagt of je menu.c32 wilt overschrijven, hier mag je "JA" op antwoorden. De stick is nu na een tijdje werken klaar .
Wil je het nog gedetailleerder en netjes met screenshots uitgewerkt? http://blog.vmpros.nl/201...-bootable-esxi-usb-stick/

Installeren van ESXi is dan een fluitje, je steekt een andere USB-stick in je server samen met het installatie-stick en je kan tijdens het installatieproces aangeven op welke stick je wilt installeren (wel de juiste selecteren natuurlijk , 2 sticks van verschillende grootte zijn dan wel fijn om het verschil te kunnen zien...)

2) Zonder CD speler: Via VMware player of Worksation
Download de ESXi ISO, koppel deze aan een VM en koppel ook je USB stick aan de VM. Start nu je VM op en laat deze starten vanaf de ISO. Start de ESXi installatie. Als het goed is ziet deze nu alleen de USB stick. Installeer hier ESXi op. Nadat alles klaar is, sluit de VM af en stop de USB stick in de gewenste computer.

3) Met CD speler
Download en brand de ESXi ISO op een CD. Koppel alle harde schijven los van je computer, steek een USB stick er in. Start de computer op vanaf de CD. Start de ESXi installatie. Kies als locatie de gevonden USB stick. Rond de installatie af. Koppel je harde schijven weer aan, verwijder de CD, stel je BIOS in om vanaf USB op te starten. Klaar.

Om het allemaal netjes weg te werken kan je je USB-stick in je computer (ja er echt IN) laten steken via een kabeltje: http://pcpartsandcables.com//product_info.php?products_id=42 of je doet het op de Tweaker-manier (site laadt traag): http://www.justblair.co.uk/adding-an-internal-usb-port.html of je kan een chipje op de USB-pinout van je moederbord steken waardoor je ook een interne USB-poort krijgt: Google Shopping USBMBADAPT2


HardwareIntel en AMD ondersteunen beide hardwarematige virtualisatie. Bij Intel heet dit VT-x, bij AMD heet dit AMD-V. Voor hardwarematige virtualisatie van devices heb je in het geval van Intel VT-d nodig en in het geval van AMD heet het AMD-Vi. Hardwarematige virtualisatie (oftewel het "doormappen van devices aan VM's"), denk maar aan een TV-kaart of bv een PCI Wifi-kaartje met VT-D is pas ondersteund bij de i5-series en op voorwaarde dat je moederbordje natuurlijk het ondersteunt...

Onthou wel dat je GEEN VT-D nodig hebt om bv een USB-device door te geven aan je VM (zie hiervoor HyperBart in "Zuinige ESXi Server"), net zoals je geen VT-D nodig hebt om een harde schijf via een zogenaamde Raw Device Mapping door te geven aan je VM (zie hiervoor FireDrunk in "Zuinige ESXi Server")

Wil je goed ondersteunde hardware, kan je het beste kijken op VM-Help.com.


Zuiniger!ESXi verbruikt na een kale installatie nog relatief veel, aangezien het een hele kale 'installatie' bovenop je hardware is. Deze installatie kan standaard niet profiteren van alle mooie besparingsfuncties die componenten bieden. Op deze pagina staan een aantal tweaks om toch behoorlijk wat van het idle verbruik van ESXi installatie af te kunnen halen. Het belangrijkste probleem van ESXi is dat je niet standaard drivers kan installeren wat je onder een volwaardig OS meestal wel kan. Van Intel weten we bijvoorbeeld dat de videokaart vaak door de driver in standby gezet word, omdat deze driver onder ESXi niet te installeren is, kan dit onder ESXi dus niet.

Mux, een tweaker die een behoorlijk opvallende blog heeft gemaakt ivm het zuinige verbruik van zijn i3 machine (8.5W idle) heeft ook nog een interessante post gemaakt over het gebruik van Pico-PSU's en de voor- en nadelen, die post kan je hier mux in "Zuinige ESXi Server" terugvinden...


Tutorials en handige tipsThe Hyperactive Blog: Zuinig virtualiseren met ESXi

Enablen van nested 64-bit VM's en Hyper-V VM's (met deze kan je ook VM's onder een virtuele Hyper-V opstarten)

How to Enable Nested vFT (virtual Fault Tolerance) in vSphere 5

How to Install VMware VSA in Nested ESXi 5 Host Using the GUI (/me heeft hier ook een blog over geschreven omdat er wat problemen waren met onder andere poort 80 en niet standaard dingen van vCenter: The Hyperactive Blog: Installing VSA on a ghetto-lab)Een ZFS-machine virtualiseren onder ESXiAls je je ZFS-bak wilt virtualiseren dmv ESXi, moet je er rekening mee houden dat je je HDDs het beste direct doorgeeft aan ZFS. Dat wil zeggen: Niet als block device of in een VMFS-container. Je guest-OS heeft dan geen directe toegang tot de HDD. Dit heeft namelijk de volgende nadelen:Je guest-OS heeft geen toegang tot S.M.A.R.T. Je guest-OS kan geen APM/AAM-parameters veranderen van de HDDs Je guest-OS kan de schijven niet downspinnen Afhandeling van UREs en bad sectors gaat vaak problematischVooral dit laatste punt is vervelend. ZFS weet niet waar eventuele bad sectors zich bevinden en kan daar dus niet omheen werken.
Uit eigen ervaring weet ik dat dit zelfs grotere problemen zal opleveren als je een stervende schijf hebt, aangezien ZFS allerlei 'vreemde' read-errors krijgt die niet direct zijn terug te leiden op een bad sector.RDMRDM is een functie van ESXi om losse HDDs door te geven aan RDM. Helaas is het alleen officieel ondersteund voor SCSI-LUNs en werkt het alleen met een 'hack' op SATA-disks. RDM bestaat in twee smaken:Virtual RDMBij virtual RDM zit er nog een flinke abstractielaag tussen je VM en je disk. Sterker nog: Je disk wordt als block device doorgegeven, ongeveer vergelijkbaar met hoe dat gaat met iSCSI. Deze methode valt dus af.Physical RDMDit is een kansmaker. De enige abstractielaag die er tussenzit is een vertaalslag van ATA naar SCSI. Dit betekent dat er een SAS-controller wordt geëmuleerd, maar de HDD wordt wel zo doorgegeven dat je VM er echt 'als schijf' bij kan.
Helaas veroorzaakt juist deze geëmuleerde SAS-controller problemen met FreeBSD9.1, waarop de laatste versie van o.a. Nas4Free en ZFSGuru op is gebaseerd. (zie Compizfox in "Zuinige ESXi Server")

Gebruik je geen FreeBSD9.1? Dan is dit een optie voor jou. Wil je dat wel gebruiken? (grote kans ) Dan zul je even verder moeten kijken.PCI-e passthrough van een complete HBADe enige optie die nog overblijft is het doorgeven van een complete HBA met PCI-e passthrough (AMD-Vi / VT-d vereist!). Normaliter werkt ZFS prima met de onboard HBA, maar ESXi wil graag een datastore hebben die niet op een USB-stick mag staan. Je bent dus al redelijk snel aangewezen op een aparte disk voor je datastore, die aan je onboard HBA hangt.
ESXi houdt dus een complete HBA 'bezet' in dit geval.Een losse controller (IBM M1015)De makkelijkste, en beste oplossing is een aparte HBA die je doorgeeft aan je guest.
De M1015 is zo'n beetje de goedkoopste HBA die goed door ZFS wordt ondersteund.
Je onboard HBA gebruik je dan voor de datastore voor ESXi.

Helaas is dit wel een relatief dure oplossing. Maar het is vergeleken met de andere oplossingen wel de makkelijkste.Doorgeven van de onboard HBAGoedkoper is het om een cheap-ass HBA te kopen, die je gebruikt om de datastore aan te hangen. Je kunt dan de onboard HBA doorgeven aan je guest en gebruiken voor ZFS. Het probleem hierbij is wel dat er niet zo heel veel SATA-kaartjes zijn die door ESXi ondersteund worden. Enkele dingen die wel en niet werken:

Werkt:HBAs op basis van sil3112 (eBay!) HBAs op basis van sil3114 (hetzelfde als sil3112, maar met 4 ipv 2 SATA-poorten) (eBay!)Wat niet werkt:HBAs op basis van ASM1061 (sinds ESXi 5.1) (pricewatch: Conceptronic PCI Express Card SATA 600) Als je deze kaart voor ESXi wilt 'overhouden', en je geeft je onboard HBA door, gaat deze kaart mee op de 1 of andere manier. Met wat testen ben ik erachter gekomen dat de kaart zelfs niet functioneert als de onboard HBA in de fysieke BIOS is uitgeschakeld. (zie [a href="Compizfox in "Zuinige ESXi Server"Compizfox in "Zuinige ESXi Server"[/MESSAGE]Compizfox in "Zuinige ESXi Server"[/MESSAGE]" rel="external nofollow"]Compizfox in "Zuinige ESXi Server"[/a]) Er zijn aanwijzingen dat het bovenstaande voor alle HBAs op PCI-e geldt. (zie Compizfox in "Zuinige ESXi Server")Het 'splitsen' van je onboard HBAOp sommige moederborden is een leuk trucje beschikbaar wat een extra HBA overbodig maakt (gegeven dat je genoeg SATA-poorten onboard hebt): SATA IDE Combined mode.

Deze BIOS-optie maakt het mogelijk om je onboard HBA te splitsen: De eerste 4 SATA-poorten worden aangeboden onder een AHCI-device, en je 5e en 6e poorten (je eSATA-poort) worden aangeboden onder een (legacy) IDE-device.
Dit maakt het mogelijk om de controller gewoon door te geven aan een VM. Het is gebleken dat de twee IDE-poorten blijven 'hangen' bij ESXi. Hiervan kunnen wij mooi gebruikmaken door de datastore aan juist deze poort te hangen.

Moederborden waarop deze BIOS-optie is tegengekomen:Asrock 970 Extreme3(zie Compizfox in "Zuinige ESXi Server")


Geweldige ghetto-lab tools en scriptsESXi afsluiten bij stroomuitvalMeest simpele oplossing tot nu toe om ESXi te laten detecteren dat de stroom uitgevallen is en te shutdownen:
http://communities.vmware.com/docs/DOC-17485

Basically komt het er op neer dat hij een check doet of een VMNIC nog up is, als dat niet het geval is doet hij een shutdown van je ESXi. Het is dan wel zo handig om al je VM's te voorzien van de VMware Tools zodat ze een graceful shutdown krijgen...RVToolsRVToolsquote:RVTools is a windows .NET 2.0 application which uses the VI SDK to display information about your virtual machines and ESX hosts. Interacting with VirtualCenter 2.5, ESX 3.5, ESX3i, ESX4i and vSphere 4 RVTools is able to list information about cpu, memory, disks, nics, cd-rom, floppy drives, snapshots, VMware tools, ESX hosts, nics, datastores, service console, VM Kernel, switches, ports and health checks. With RVTools you can disconnect the cd-rom or floppy drives from the virtual machines and RVTools is able to list the current version of the VMware Tools installed inside each virtual machine. and update them to the latest version.vSphere Health Check 5.0vSphere Health Check 5.0 Script
Ghetto BackupsghettoVCB.sh
ghettoVCBg2ESXi Health Monitoring per mailESXi 5 Health Status Monitoring



Werkende set-upsOm mogelijke geïnteresseerden te helpen en hun zoektocht wat te vergemakkelijken hebben we hier een aantal setups die verified werkend zijn. Waar ESXi vooral heel picky op is, is op het moederbord (SATA en netwerkcontroller). Vaak zie je in de setups een moederbordje gecombineerd met een aparte insteek-netwerkkaart van Intel. Dit is omdat ESXi tijdens de installatieprocedure een netwerkkaart nodig heeft, anders struikelt hij en kan de setup niet gestart worden... Na de installatie kan je soms met een extra driver de onboardnetwerkkaart aan het werk krijgen. Kijk daarvoor ook even de bovenvermelde blog van HyperBart na...


Op basis van i3Allemaal op basis van een pricewatch: MSI H55M-E33

Belangrijke melding: sinds kort is ESXi 5 uit, deze biedt voor het bedrijfsleven heel wat nieuwe functies, voor de basisgebruiker (zoals sommigen) verandert er niet veel. Niettemin is * HyperBart wel iets opgevallen: ESXi 5 ondersteunt zonder tampering met oem.tgz standaard de onboard NIC van de MSI H55M-E33.
Het gaat hierbij om de Realtek 8111DL die ook in heel wat andere moederborden terug te vinden is...


De setup van HyperBart
VT-D: neen
On-board NIC werkend: ja, met http://www.vm-help.com/fo...78c47e123d5d3d5c497821835
#ProductPrijsSubtotaal1Antec New Solution VSK-2000-EC¤ 38,72¤ 38,721Intel Core i3 540¤ 79,10¤ 79,101be quiet! Pure Power L7 300W¤ 35,50¤ 35,501GeIL Value PLUS GVP38GB1333C9DC¤ 40,94¤ 40,941Kingston ValueRAM KVR1333D3N9K2/8G¤ 36,35¤ 36,351MSI H55M-E33¤ 62,-¤ 62,-Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 292,61


De setup van Staatslot
VT-D: neen
On-board NIC werkend: ja, met http://www.vm-help.com/fo...78c47e123d5d3d5c497821835
#ProductPrijsSubtotaal4Western Digital Caviar Green WD20EARX, 2TB SATA-600, 64MB, 5400rpm¤ 62,-¤ 248,-1Intel PRO/1000 GT¤ 22,40¤ 22,401Fractal Design Define R3 (Zwart)¤ 86,55¤ 86,551Intel Core i3 540¤ 79,10¤ 79,101Corsair Builder CX430 V2¤ 36,95¤ 36,952Kingston ValueRAM KVR1333D3N9K2/8G¤ 36,35¤ 72,701MSI H55M-E33¤ 62,-¤ 62,-Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 607,70


De setup van TrailBlazer
VT-D: neen
On-board NIC werkend: ja, met http://www.vm-help.com/fo...78c47e123d5d3d5c497821835
#ProductPrijsSubtotaal2Intel Gigabit CT Desktop Adapter¤ 22,99¤ 45,982Samsung Spinpoint F1 HD161GJ, 160GB¤ 26,23¤ 52,462MS-Tech CA-0130¤ 21,35¤ 42,702Intel Core i3 540¤ 79,10¤ 158,202be quiet! Pure Power L7 300W¤ 35,50¤ 71,-2GeIL Value PLUS GVP38GB1333C9DC¤ 40,94¤ 81,882MSI H55M-E33¤ 62,-¤ 124,-Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 576,22


Op basis van i5De setup van Appel
VT-D: ja
On-board NIC werkend: ja, met http://www.vm-help.com/forum/viewtopic.php?p=11181#p11181
#ProductPrijsSubtotaal2Delock Nano Memory stick 4GB Zwart¤ 9,-¤ 18,-4Samsung EcoGreen F4EG HD204UI, 2TB¤ 58,46¤ 233,841Fractal Design Core 3000¤ 58,60¤ 58,601Fractal Design Define R3 (Zwart)¤ 86,70¤ 86,701Scythe Mugen 2 Rev. B¤ 32,99¤ 32,991Intel Core i5 2500 Boxed¤ 162,41¤ 162,411be quiet! BN081¤ 35,90¤ 35,902Kingston ValueRAM KVR1333D3N9/4G¤ 18,30¤ 36,601Intel Desktop Board DQ67OWB3¤ 92,15¤ 92,15Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 757,19


De setup van TheMOD
VT-D: ja
On-board NIC werkend: ja, met http://www.vm-help.com/fo...t=2194&p=11181#p11181[/b]
Verbruik: 60-70W
#ProductPrijsSubtotaal1Samsung Spinpoint F3 HD103SJ, 1TB¤ 42,90¤ 42,903Western Digital Caviar Green WD10EARS, 1TB¤ 42,20¤ 126,601Cooler Master Elite 335¤ 33,90¤ 33,901Intel Core i5 2400S¤ 157,40¤ 157,401Antec Basiq BP350¤ 30,54¤ 30,541Transcend 8GB DDR3 Dual/Triple Channel Kit¤ 35,90¤ 35,901Intel Desktop Board DQ67OWB3¤ 92,15¤ 92,15Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 519,39


De setup van BlackAdder
VT-D: vermoedelijk, gezien de grote gelijkenis met de OWB3-variant van het moederbord waarbij andere tweakers aangeven dat het werkt...
On-board NIC werkend: ja
Verbruik: 45W onder ESXi, met W7 27W
#ProductPrijsSubtotaal1Kingston DataTraveler G3 4GB Zwart¤ 5,14¤ 5,142Western Digital Caviar Black WD5002AALX, 500GB¤ 45,-¤ 90,-1Western Digital Caviar Blue 6Gb/s WD5000AAKX, 500GB¤ 31,-¤ 31,-1Cooler Master Elite 342¤ 24,25¤ 24,251Intel Core i5 2500 Boxed¤ 162,-¤ 162,-1be quiet! Pure Power L7 300W¤ 34,50¤ 34,502Kingston ValueRAM KVR1333D3N9K2/8G¤ 59,50¤ 119,-1Intel Desktop Board DQ67SWB3¤ 101,85¤ 101,85Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 567,74


De setup van MadMike261
VT-D: ja
On-board NIC werkend: neen, maar kan wel gepasstroughed worden naar een VM
Verbruik: rond de 80W
#ProductPrijsSubtotaal1Intel Gigabit CT Desktop Adapter¤ 22,99¤ 22,996Samsung EcoGreen F4EG HD204UI, 2TB¤ 58,46¤ 350,761Fractal Design Define R3 (Zwart)¤ 86,55¤ 86,551Scythe Ninja 3¤ 32,88¤ 32,884Scythe Slip Stream SY1225SL12SL, 120mm¤ 6,43¤ 25,721Intel RAID Controller SASUC8I¤ 126,72¤ 126,721Intel Core i5 2400¤ 149,95¤ 149,951Cooler Master Silent Pro Gold 600W¤ 109,90¤ 109,901Crucial RealSSD C300 2.5" 128GB¤ 169,90¤ 169,902GeIL Value PLUS GVP38GB1333C9DC¤ 40,94¤ 81,881Intel Desktop Board DQ67OWB3¤ 92,15¤ 92,15Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 1.249,40

CWO in "Zuinige ESXi Server" UNVERIFIED!
Ritchie in "Zuinige ESXi Server" UNVERIFIED!


Op basis van een G620De cluster (2 hosts) van FireDrunk
VT-D: neen
On-board NIC werkend: onbekend
Verbruik: 33W
#ProductPrijsSubtotaal2Intel Pentium G620¤ 57,-¤ 114,-2Antec ISK 300-65¤ 68,85¤ 137,704Kingston ValueRAM KVR1333D3N9K2/8G¤ 36,35¤ 145,402Biostar TH61 ITX¤ 70,80¤ 141,60Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 538,70

jeanj in "Zuinige ESXi Server"
GH45T in "Zuinige ESXi Server"


Op basis van een i7VT-D: ja
On-board NIC werkend: neen, maar kan wel gepasstroughed worden naar een VM
Verbruik: * HyperBart denkt dat hij zijn handen er aan kan verwarmen
#ProductPrijsSubtotaal2Western Digital Caviar GreenPower WD20EARS, 2TB¤ 59,60¤ 119,201Cooler Master Elite 371¤ 34,19¤ 34,191Intel Core i7 2600 Boxed¤ 231,90¤ 231,901be quiet! Pure Power L7 530W¤ 55,22¤ 55,222Kingston ValueRAM KVR1333D3N9K2/8G¤ 36,35¤ 72,701Intel Desktop Board DQ67SWB3¤ 104,18¤ 104,18Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 617,39Op basis van AMDSetup van StefanvanGelder:

AMD-Vi of IOMMU: nee
On-board NIC werkend: ja. Additionele drivers toegevoegd aan ESXi voor de Atheros AR8151
Verbruik: 50W idle

#ProductPrijsSubtotaal2Western Digital Caviar Green WD15EADS, 1.5TB¤ 105,-¤ 210,-1Fractal Design Core 1000¤ 32,95¤ 32,951Scythe Big Shuriken¤ 30,-¤ 30,-1AMD Athlon II X3 415e Boxed¤ 75,-¤ 75,-1be quiet! System Power S6 300W¤ 26,95¤ 26,951Crucial m4 CT256M4SSD2 256GB¤ 184,90¤ 184,902Kingston ValueRAM KVR1333D3N9/4G¤ 19,90¤ 39,801Asrock 890GM Pro3 R2.0¤ 80,-¤ 80,-Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 679.60Op basis van een Xeon (moet nog geindexeerd worden)De setup van FireDrunk
VT-D: ja
On-board NIC werkend: onbekend, ik ga er van uit van wel
Verbruik: 60W spindown, 90W spinup, 150W full load
#ProductPrijsSubtotaal1Tyan S5502 (S1156) KVM-Over-IP----1LSI LSI SAS3081E-R-SGL¤ 186,90¤ 186,901Intel Xeon X3430 Boxed¤ 159,90¤ 159,904Samsung EcoGreen F4EG HD204UI, 2TB¤ 58,46¤ 233,844Western Digital Caviar GreenPower WD20EARS, 2TB¤ 59,60¤ 238,401be quiet! Pure Power L7 300W¤ 35,50¤ 35,501Kingston ValueRAM KVR1333D3E9SK2/4G¤ 28,81¤ 28,811Kingston ValueRAM KVR1333D3E9SK2/8G¤ 66,53¤ 66,53Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 949,88

VT-D: ja
On-board NIC werkend: onbekend, ik ga er van uit van wel
Verbruik: 65W idle, max 120W onder load
#ProductPrijsSubtotaal1LSI LSI SAS3041E-R-SGL¤ 131,90¤ 131,901Intel Xeon X3440¤ 184,-¤ 184,-4Samsung EcoGreen F2 EG HD154UI, 1.5TB¤ 47,25¤ 189,-1Seagate Momentus 5400.6 ST9160314AS, 160GB SATA-300, 8MB, 5400rpm¤ 31,90¤ 31,901Seagate Momentus 7200.2 ST980813AS, 80GB SATA-150, 8MB, 7200rpm¤ 29,95¤ 29,951Western Digital AV-25 WD5000BUDT, 500GB SATA-300, 32MB, 5400rpm¤ 48,90¤ 48,901Antec Earthwatts EA-380D Green¤ 42,38¤ 42,381Kingston ValueRAM KVR1333D3D4R9SK2/8GI¤ 100,-¤ 100,-1Kingston ValueRAM KVR1333D3D8R9SK2/4GI¤ 58,80¤ 58,801Supermicro X8SIL-F¤ 161,99¤ 161,99Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 978,82

Nextron in "Zuinige ESXi Server"
Ultimation in "Zuinige ESXi Server"
Nextron in "Zuinige ESXi Server"


FaqV:Hej, ik heb Intel VT-d capable hardware, maar toch werkt het niet!A:Er zijn een aantal moederbordfabrikanten die hoewel het chipset op een moederbord VT-d ondersteunt, ze de ondersteuning ervan niet in het BIOS stoppen. Gigabyte heeft nog wel eens in 'achterafschappen' een VT-d capable BIOS liggen. Beste is om even op internet te kijken voor dat je een moederbord koopt, of er ook daadwerkelijk BIOS opties zijn voor VT-d

V:Kan je harde schijven laten downspinnen met ESXi?A:Ja, dat kan gewoon. Zie hiervoor ook FireDrunk in "Zuinige ESXi Server"
Bijkomende informatie i.v.m. het downspinnen via RDM kan je, met dank aan neographikal, hier vinden.

[IR] Het grote Ik wil/heb een warmtebeeldcamera

04-02 21:03 discussie 967
Dit is het grote ik wil/heb een warmtebeeldcamera.WarmtebeeldcameraAanschafIk wil graag een warmtebeeldcamera maar waar moet ik op letten?

Dit houdt in dat je je dus al over de eerste stap hebt heengezet dat dit type camera's behoorlijk prijzig kunnen zijn. Een aantal belangrijke eigenschappen waar je rekening mee moet houden:Resolutie van de beeldsensor Wel/een normale digitale camera Laserpointer Ingebouwde flitser Video opname Manier van opslag ( JPG / Radiometrisch )SensorBij digitale camera's praten we al snel over enkele megapixels, bij warmtebeeldcamera's komen we niet verder op dit moment dan "kilopixels". De meest populaire sensorgroottes zijn op dit moment 160x120 en 320x240. ( 19200 pixels vs 76800 pixels ). Deze wordt ook wel eens een "Bolometer matrix" genoemd

Voor meer informatie over de sensor: Wikipedia: BolometerMerkenEen aantal merken:FLIR ( http://www.flir.com ) Testo ( http://www.testo.nl ) Fluke Chauvin-ArnouxFLIRWat meer informatie over FLIRTestoWat meer informatie over TestoSuperresolutionSuperResolution maakt gebruik van het feit dat de hand onbewust steeds een beetje beweegt. Door een aantal beelden snel achter elkaar te nemen en daarover een algoritme te halen kan een scherp ( 4x zoveel pixels ) plaatje worden gemaakt

Filmpje met uitleg:
YouTube: Testo SuperResolution voor thermografische camera'sFlukeWat meer informatie over FlukeWebshopsConrad Atal0-2000 euroDe spreekwoordelijke instapmodellen.FLIR i3 ( 60x60 ) FLIR i5 ( 100x100 )2001-4000 euroInstap, stapje verder.Testo 875-1 ( 160x120 ) FLIR i7 ( 140x140 ) Fluke TiS ( 120x120 ) FLIR E30 ( 160x120 ) Fluke TI100 ( 160x120 ) Fluke TiRx ( 160x120 ) FLIR E30bx ( 160x120 ) Fluke FLK-Ti105 ( 160x120 ) Fluke FLK-TiR105 ( 160x120 ) Chauvin-Arnoux Diacam CA1879 ( onbekend )4001-10000 euroProfessioneel, en als je bankrekening te vol is Testo 975-2 ( 160x120 ) Fluke Ti10 ( 160x120 ) Testo 881-1 ( 160x120 ) FLIR E40 ( 160x120 ) Fluke Ti25 ( 160x120 ) FLIR E60 ( 320x240 ) FLIR T335 ( 320x240 ) FLIR E50 ( 240x180 ) Testo 882 ( 320x240 ) Testo 876 ( 160x120 ) FLIR T250 ( 240x180 ) Fluke TiR ( 160x120 ) Testo 876 ( 160x120 ) Testo 881-2 ( 160x120 ) Fluke Ti125 ( 160x120 ) Fluke Ti110 ( 160x120 ) Fluke Ti27 ( 280x210 ) FLIR E60bx ( 320x240 )10000+ euroGeld teveel? Dan zijn deze camera's wat voor jou. Ik zou ze graag willen hebben.FLIR T640 ( 640x480 ) Fluke Ti32 ( 320x240 ) FLIR T620 ( 640x480 ) FLIR TiR32 ( 320x240 ) FLIR T440 ( 320x240 ) FLIR T420 ( 320x240 ) FLIR T440BX ( 320x240 ) FLIR T420BX ( 320x240 )

Energiemeters... deel hier je ervaringen

02-02 00:05 discussie 1662
Zoals ook in dit topic te lezen is, beschik ik sinds kort over een brennenstuhl PM230 (digitale) vermogensmeter. Leuk, zo'n ding. In dat topic was ik al een beetje begonnen mijn ervaringen en meetresultaten te delen, maar omdat dat een beetje offtopic is voor dat topic, hier maar verder...


Enkele beschikbare meters:

Brennenstuhl PM230
Meet netspanning, netfrequentie,stroom, cosinus phi, kWh, kosten, tijd 0.02-16A Het display hangt eigenlijk altijd achter het netsnoer van het aangesloten apparaat --> iets minder handig af te lezen Er zijn boij deze meter grote twijfels over de betrouwbaarheid bij standby-vermogens metingen Prijs varieert (¤15-¤35)

Conrad Energy logger 3500
Eff. vermogensbereik 1,5 - 3000 W, resolutie 0,1 W, nauwkeurigheid ± 1% / ± 1 digit Verbruiksmeting 1 Wh - 9999 kWh Eigen vermogensopname ± 1,8 W. Met SD-card slot om metingen te loggen! Op het 3-regelige display kan naast het energieverbruik uiteraard ook het werkelijk- en schijnvermogen, de rendementsfactor CosPhi, stroomsterkte, spanning, vermogen en min/max-waarden worden afgelezen.
In tegenstelling tot goedkopere instrumenten levert de Energy Logger 3500 al vanaf gebruikers met een stroomverbruik van slechts 1,5 W uiterst nauwkeurige rendementsmetingen en is daardoor ideaal geschikt voor metingen van het standby-verbruik. En door de geïntegreerde backup-batterij gaan ook bij stroomuitval de gemeten gegevens niet verloren.Prijs varieert: 39 - 45 euro Schijnt nog niet leverbaar te zijn :'( (leverbaar vanaf 10-12-2007) Verplaatst naar 21-02-2008

Conrad Energy Monitor 3000
Met CosPhi-weergave Back-up batterij Kostenprognose voor een week, maand of jaarBehalve de gebruikelijke weergave van het effectief vermogen in W en verbruik in kWh, worden opde 3-regelige display de werkfactor cos φ, het type belasting (inductief of capacitief) en de netfrequentie aangegeven. Uitlezen van opgeslagen waarden is zelfs in uitgeschakelde toestand mogelijk. Daarbij kunt u op basis van de eerste gegevens een prognose maken voor de stroomkosten over een week, een maand of een heel jaar.Eff. vermogensbereik 1,5 - 3000 W, resolutie 0,1 W, nauwkeurigheid ± 1% / ± 1 digit Verbruiksmeting 1 Wh - 9999 kWh Eigen vermogensopname ± 1,8 W. Houdt van alle meetwaarden de min- en max-waarde bij ¤39,95

Conrad Energy Check 3000
Weergave van energieverbuik en -kosten Langere meting mogelijk Weergave van werkvermogenNaast het werkelijke verbruik geeft hij de kosten per uur aan, het energieverbruik in kWh en W en de inschakel- en opnameduur van het onderzochte apparaat. Als u het actuele stroomtarief invoert, weet u uw verbruik tot op de eurocent nauwkeurig.Effectief vermogensbereik 1,5 - 3000 W, resolutie 0,1 W, nauwkeurigheid ± 1% / ± 1 digit Verbruiksmeting 1 Wh tot 9999 kWh Eigen vermogensopname ± 1,8 W. Houdt ook piek-vermogen bij. Momenteel ¤24,95

Cost Control
Meetbereik 10 - 3600 W, nauwkeurigheid 5 % Eigen verbruik 2 W. Momentmeting:
Gebaseerd op het actuele stroomtarief, worden de stroomkosten van het aangesloten apparaat berekend. Periodemeting:
Apparaat aansluiten en de Cost Control berekent de kosten per dag, per week of per jaar. Zo kunt u zien waar uw geld blijft en elektrische apparatuur die veel stroom verbruikt slimmer gebruiken. De meetgegevens worden opgeslagen m.b.v. geïntegreerde batterij. Conrad: ¤12,95DISCLAIMER: Deze topicstart wordt niet meer geupdate, dus prijzen/beschikbaarheid etc. kunnen onjuist zijn.

DISCLAIMER: Deze topicstart wordt niet meer geupdate, dus prijzen/beschikbaarheid etc. kunnen onjuist zijn.Deze TS is uit 2007, en er zijn inmiddels flink wat varianten bijgekomen waarvan ik geen inzicht heb in voor- en nadelen etc.
Als er iemand zin heeft om de TS eens te updaten, mag hij me DM-en, dan voeg ik hem toe als mede-autheur. Mogen ook meerdere personen zijn.

Bizar verbruik: 3600m³ gas op 70m² stookoppervlak

01-02 18:15 discussie 224
Omdat ik het energieverbruiktopic niet teveel wilde misbruiken voor mijn eigen probleem, eens een eigen topic. Waarschuwing: dit is een behoorlijk verhaal want ik heb mijn best gedaan zoveel mogelijk eerst zelf uit te zoeken. Deze bevindingen wil ik dus ook graag delen aangezien ik ze noodzakelijk acht om het probleem te localiseren.

Korte introductie:
Vorig jaar zomer heb ik een vrijstaande bungalow gekocht van 140m² oppervlak. Zoals ik voorheen ook altijd in mijn vorige appartement deed hield ik netjes elke week de energie- en gasstand bij. Toen de winter een beetje begon in te zetten vond ik het verbruik wel erg gortig worden. Mijn meterstanden houd ik ook bij op mindergas.

Even de gemeten maanden op een rij:

Sep 2014: 80m³
Okt 2014: 158m³
Nov 2014: 334m³
Dec 2014: 495m³
Jan 2015: 512m³
Feb 2015: 429m³

Kortom: vanaf september t/m februari zit ik al op net iets boven de 2000m³. En dan heb ik pas 6 maanden gehad. Dit heb ik mbv percentages, maar ook met mijn graddag van 1,04m³ geëxtrapoleerd naar 1 gemiddeld jaar en dan kom ik op zo'n 3600m³ aan verbruik uit per jaar.

Ook nog even wat feiten op een rij:
- De bungalow komt oorsprongelijk uit 1981, maar is volledig aangebouwd en verbouwd in begin 1990. De hal, woonkamer, keuken plus het hele dak (waar ik dus stook) is toen volledig opnieuw gebouwd. Evenals de vloerverwarming die er dus toen in is gelegd.
- Op mijn 140m² oppervlak stook ik eigenlijk maar op 70m², verdeeld over 3 ruimtes: de hal, de woonkamer en de keuken.
- Mijn bungalow heeft wel een schuin dak en dus een vliering waarbij het hoogste punt van de vliering (de nok van het dak) 1m50 is.
- De stooktemperatuur is alle maanden continu 20°C geweest. Dag en nacht.
- Deze 3 ruimtes hebben allen vloerverwarming. Plus in de woonkamer zijn nog 3 radiatoren aanwezig. In de maanden tm december heb ik altijd maar één radiator open gehad, en tegenwoordig als "test" heb ik ze nu alle 3 open staan.
- De ketel is een Intergas kombi kompakt 36/30 uit 2005.
- De thermostaat is een Honeywell round on/off (dus niet modulerend, terwijl de ketel dat wel is).
- De vloerisolatie is niet bekend bij mij, noch of ik spouwmuurisolatie heb. Wel heb ik de isolatie van het dak bekeken en daar zit overal 15cm dik glaswol tussen.
- De muren voelen niet koud aan en ik kan nergens echt een tochtplek ontdekken.
- De ketel heb ik eerst op dezelfde waarde als de bewoners laten staan (90 graden CV) en vloerverwarmingthermostaat op 40 graden).
- Vervolgens las ik over CV-tuning en ben ik de cv-temperatuur op 60 gaan zetten (ook nog 50 geprobeerd). Dit had geen grote verschillen in waardes als effect. Sinds 3 weken staat hij weer op 90.
- De gasmeter heeft geen stiekem verbruik. Thermostaat uit is gasmeter uit en telt er helemaal niets meer bij.
- Ketel op vol vermogen stookt zo'n 2,4m³ per uur.

Ik snap dat een vrijstaand huis altijd wat meer stookkosten met zichmeebrengt, maar dit is absurd. 3600m³ voor zo'n 70m² die ik verwarm. Tuurlijk snap ik dat ik op diverse punten hier en daar wat kan besparen. Daar ben ik in het algemene energieverbruiktopic hier ook op gewezen. Ik zou een andere thermostaat kunnen kopen en nachtverlaging invoeren, en eventueel de ketel nog op iets minder graden laten stoken. Een paar graden lager snachts en overdag gaat mij niet ineens een verbruik van 2000m³ (wat nog enigszins acceptabel zou zijn) opleveren ipv 3600.

Ik heb wat kentallen verzameld, waarmee ik het stookgedrag van de ketel heb gemonitord.
Ik zal beginnen met vandaag. De buitentemperatuur op de tijden dat ik heb gemeten was zo'n 11°C met windkracht 4.
De temperatuur stond vandaag de hele tijd op 20 graden voordat ik ging meten. Vanaf 15:20 ben ik begonnen met het monitoren van het stookgedrag van de ketel:
om 15:20 sprong de ketel aan.
15:22 ketel uit
15:31 ketel aan
15:33 ketel uit
15:40 ketel aan
15:42 ketel uit
15:50 ketel aan
15:52 ketel uit
16:00 ketel aan
16:03 ketel uit
16:11 ketel aan
16:13 ketel uit
16:21 ketel aan

Je kunt er dus behoorlijk de klok opgelijk zetten. Wanneer hij stookt is dit voor 2 minuten en verbruikt hij hierbij 0,06m³. Dit doet hij dus 6x in het uur, wat het verbruik per uur op 0,36m³ brengt. Even ervan uitgaande dat het dan de hele dag en nacht gemiddeld 11° blijft brengt dit het dagtotaal op 8,64m³. In een maand waarbij het de gehele maand dezelfde 11°C blijft zou dit dus 267,84m³ worden.

De volgende stap die ik heb uitgevoerd was om 18:12 de thermostaat van 20 terugzetten naar 15 graden, zodat er niet meer wordt gestookt. Hiermee wilde ik kijken hoe goed/slecht het met mijn isolatie gesteld is door de temperatuurval in de gaten te houden. Ik heb voor de zekerheid een analoge thermostaat erbij gehouden, omdat mijn digitale alleen maar per halve graden kan aangeven.

18:12 is het 20°C volgens de honeywell thermostaat (21 op analoog)
19:12 is het 19,5°C volgens de honeywell thermostaat (20,8 op analoog)
20:33 is het 19,5°C volgens de honeywell thermostaat (20,5 op analoog)
21:30 is het 19,0°C volgens de honeywell thermostaat (20 op analoog)
22:17 (ninja edit na mijn post eindelijk klaar was) nog steeds 19,0°C volgens de honeywell en 20 op analoog

Op het moment van schrijven (dus 4 uur nadat ik hem terug heb gezet) is het dus nog steeds heel goed uit te houden hier, zonder dat ik merk dat het kouder is geworden.

Nog meer proefjes? Jazeker. Voor de liefhebber:

22-apr met een buitentemperatuur heb ik de thermostaat eens verhoog van 20 naar 22 graden, gewoon om te kijken wat er gebeurt. Het volgende:
De verwarming had 40min nodig om de temperatuur van 20 naar 22 graden te krijgen en verbruikte hierbij 1,5m³.
Vervolgens toonde de ketel het volgende stookgedrag:
0:16 ketel aan
0:22 ketel uit
0:26 ketel aan
0:31 ketel uit

Ditzelfde patroon bleef zich herhalen bij 6 graden buitentemperatuur en de thermostaat op 22. Hij stookt dus steeds 6 minuten lang en blijft dan 4 minuten uit -> repeat.

Vervolgens heb ik die nacht de thermostaat van 22 naar 16 gezet om 00:34. Dit was het verloop van de temperatuur:
0:43: 21,5°C
1:35: 21,0 °C
2:24: 20,5 °C
9:00: 18,0 °C
12:24: 17,5 °C

Die middag was het 7°C buiten en heb ik hem weer naar 20 graden gezet. Toen het 20 graden was heb ik weer gemonitord hoe de ketel zich gedroeg om het op 20 graden te houden:
14:54 ketel uit
15:00 ketel aan
15:04 ketel uit
15:10 ketel aan
15:14 ketel uit
15:20 ketel aan
15:24 ketel uit

Weer een duidelijk patroon, waarbij hij de keren dat hij aansprong steeds voor 3min30 stookte en daarbij 0,13m³ aan gas gebruikt. Ook hier stookt hij dus 6x in het uur, wat uitkomt op 0,78m³ per uur om het op 20 graden te houden als het buiten 7 graden is.

Vervolgens heb ik de thermostaat weer naar 15 graden gezet om te kijken hoe de temperatuurval zich ontwikkelt:
15:29 thermostaat uitgedraaid waarbij het 20 graden was op de honeywell thermostaat.
16:13: 19,5°C
17:40: 19,0°C
18:00: 19,5°C (stijging van temperatuur? waarschijnlijk zat hij net op 19,45 ofzo)
22:15: 18,5

Foto's installatie:
Ketel met verbindingen:


Vloerverwarming:


Kortom... Ik kom er echt niet meer uit. Volgens mij zijn die temperatuurdalingen wanneer de thermostaat uitstaat redelijk acceptabel en duiden ze niet op een slecht geisoleerde woning?
Waarom stookt mijn ketel zo vaak terwijl de temperatuurdaling eigenlijk wel mee lijkt te vallen?
Ik heb kenissen met vrijstaande huizen van zo'n 700m³ waarbij hun stookgedrag nog veel erger is dan dat van mij. Zij verwarmen vanwege kinderen ook nog boven en alles staat nog een tandje hoger dan bij mij. Ondanks dat flinke stookgedrag van ze is hun verbruik hooguit 2500m³. Huizen uit de jaren 90.
Ik las van nare man in "Wat betaal jij aan energie?" een post en dat vond ik ook wel bijzoner: Een voororlogse woning (appartement) zonder spouwmuur en dakisolatie. 130m² en altijd 20,5-21 graden stoken. Eindejaarsverbruik: 1400-2200m³ afhankelijk van hoe streng de winter was.

Wat doe ik in godsnaam verkeerd om zo'n bizar verbruik te krijgen? Ik ben echt het spoor bijster dus ik hoop dat jullie me kunnen helpen.

Even een toevoeging:
Na de 4 uur dat de temperatuur dus is teruggezakt naar 19 heb ik de thermostaat weer op 20 gezet. Hij heeft kort wat bijgestookt en stopte er al na een paar minuten mee. Hij geeft nu 19,5 aan en stookt weer op dezelfde manier bij volgens het standaardpatroon zoals ik al eerder aangaf.
Het frappante is echter: de radiatoren worden niet eens warm (gewoon heel lauw) in de tijd dat hij stookt en als hij ermee stopt is er dus nauwelijks iets verbeterd. Ik heb het idee dat het allemaal verloren stookwarmte is: het is vreemd dat hij 6x per uur 2 minuten moet stoken terwijl er nauwelijks iets aan de temperatuur verandert.

Energie besparen met Chop-Cloc?

01-10-2015 discussie 13
De mrs. kwam vandaag met deze website aan: http://chop-cloc.com



Het bedrijf claimt een (niet heel magisch) apparaatje op de markt gebracht te hebben die je kunt installeren op je bestaande CV installatie. De uitleg filmpjes komen allemaal vrij debiliserend over, en geven geen van allen uitleg over de precieze technische technologie erachter (waarschijnlijk omdat die er niet is*)

Voorzover ik het begrijp, is het (simpele) principe dat dit apparaat elk uur een door de gebruiker vooraf ingestelde tijd de cv installatie uitschakelt. Bijv. 15 of 20 min. per 60 minuten. Men legt uit, dat de warmte in het huis nog lang genoeg aanwezig blijft, gedurende de periode dat de cv installatie is uitgeschakeld. De warmte zou nog lang genoeg geabsorbeerd blijven door o.a. meubels en muren etc. Volgens mij is dat ook wel zo.

Ik kom er alleen niet achter waarom dit nu precies energie zou besparen.
Stel je zou de chop-cloc instellen op 15 min. Wat er m.i. vervolgens gebeurt is dat de ketel na die 45 min. aan staan en daarna 15 min. uit staan weer aan gaat. De ketel zal op dat moment aan de thermostaat 'vragen' hoe warm het is in huis en zonodig weer aan het werk gaat om de kamer op te warmen (stel het is afgekoeld naar 19ºC en de thermostaat staat op 20ºC ingesteld) danwel op temperatuur te houden (stel het is niet afgekoeld volgens de thermostaat) In het geval het huis is afgekoeld, zal de ketel juist weer harder moeten werken om bij te verwarmen dan dat die zelf de kans kreeg om de ruimte op temperatuur te houden.

*In dit geval zou een simpele tijdschakelklok op de wandcontactdoos van de cv ketel hetzelfde effect moeten geven, toch?

Verder stel ik mijn vraagtekens bij de daadwerkelijke besparing ten opzichte van een moderne modulerende installatie. Wanneer mijn huis opgewarmd is, zal mijn HR+ ketel zolang als de modulerende thermostaat niet naar boven of naar beneden wordt bijgesteld, de temperatuur proberen te handhaven. De ketel doet dit door met enige regelmaat lauw water door de radiatoren te laten stromen. Dit komt ook nog eens het comfort ten goede, want de temperatuur zakt praktisch nauwelijks en stijgt ook niet teveel. Er zijn dus geen pieken en dalen in de temperatuur.

Ik vermoed dat een chop-cloc, danwel het tijdelijk uitschakelen van de cv ketel, dit proces verstoord. En de ketel dus nadat hij weer 'mag' verwarmen, meer energie zal gebruiken om het (geringe) terugzakken van de temperatuur te compenseren. M.a.w. het water wordt niet opgestookt tot lauw (bijv. 40ºC) maar moet tijdelijk richting de 60ºC opgewarmd voordat de radiotoren weer genoeg warmte af hebben gegeven om de ingestelde kamer temperatuur te bereiken. Dat lijkt me juist een ongewenst effect en derhalve ook juist niet energie besparend.

Wat denken jullie ervan?

Wat is "normaal" energieverbruik van koelkasten en vriezers?

29-06-2015 discussie 45
Ik monitor al een paar weken hetr verbruik van mijn 2 tafel modellen A+ koelkast en vriezer op 720w per dag.

Vraag is, is het veel, of gemiddeld of valt het wel mee.

Groot huis gekocht maar mega hoog gasverbruik

21-06-2015 discussie 43
Vorig jaar een 'oud' 1977' huis gekocht waar we meteen een flinke hoeveelheid zonnepanelen hebben gemonteerd om het verbruik te dekken. Dat is geregeld en loopt prima.

Gasverbruik daarentegen blijkt nogal hoog. Uiteraard hadden we geen historie dus wilden eerst zien hoe het verbruik zou zijn. Dat bleek erbarmelijk.
Hieronder het gasverbruik van de respectievelijke maanden:

oktober: 411 kuub
november: 642 kuub
december: 494 kuub (te relateren aan 9 dagen vakantie dus verwarming lager)
januari: 617 kuub
februari: 569 kuub
maart: 411 kuub
april: 165 kuub

Om alles even enigzins in perspectief te zetten, het is een groot vrijstaand huis met 1350m3 en bijna 400m2 woonruimte. Daarbij is er een combinatie van heteluchtverwarming (Brink Allure) voor de benedenverdieping, 2 strings vloerverwarming en de bovenverdieping zijn verwarmd dmv een Nefit Combiketel uit 2004. Overigens meteen na koop van huis beide systemen laten servicen, deze bleken elk jaar netjes onderhouden te zijn.

Qua context, mijn vrouw en ik werken beide 4 dagen en op die dagen word er alleen tot 16 graden gestookt. We houden niet van 'te' warm en stoken maximaal tot 21 graden.
Boven staan alleen de radiatoren op de kinderkamer open, onze kleine vind 19-20 graden ook prima.
Verder gebruiken we zeker op de koude avonden vaak alleen de openhaard en zodra die een uurtje brand zet ik vaak de heteluchtverwarming al op nachtstand, zodat de openhaard het volledig 'alleen' doet.

Ik weet nog niet goed waar ik ga beginnen en had een verbruik van rond het dubbele van ons vorige huis verwacht 1350m3 maar met alleen de wintermaanden al ruim 3300 denk ik op een jaarverbruik van 4000 uit te komen.
Gezien we erg bewust zijn omgegaan met de momenten van verwarmen e.d. vind ik dit erg hoog.


Wellicht dan toch maar beginnen met een inventarisatie van de isolatie in zn algemeen en daarna kijken naar alternatieven voor de heteluchtverwarming op gas.
Ik kan me voorstellen dat de luchtkanalen (kruipruimte) ook te gebruiken zijn voor een lucht lucht warmtepomp die een groot deel van de verwarming beneden over zou kunnen nemen.


Wat denken jullie van dit verbruik? de combinatie van cv en heteluchtverwarming komt denk ik niet vaak voor en heb al gelezen dat de brink heteluchtverwarming een flinke gasverbruiker kan zijn. Daarbovenop de cv en het word al snel een flinke rekening....

Linux en zuinigheid

05-02-2015 discussie 309
Dit topic is naar aanleiding van wat discussie rondom mijn blog:

Over kunst, cultuur en techniek: 10W i3 systeem - undervolten en hardwaremods!
(zie ook de andere drie delen van dit blog)

Wij zoeken mensen die - in tegenstelling tot ons - wél verstand hebben van power management in Linux (wellicht distro-specifiek). Het zit namelijk zo; ik (mux) heb mezelf de afgelopen tijd bezig gehouden met een core i3-systeem dat 10W uit het stopcontact trekt. Dit heb ik gedaan onder Windows 7, want dat OS ondersteunt, samen met de juiste drivers, zowat alle energiebesparingstrucjes die mijn moederbord ernaar kan gooien. Maar in tegenstelling tot wat sommige mensen ons willen laten geloven zien we dat wanneer we Ubuntu (10.10) installeren of van een live-usb-stick laten lopen, dat het stroomverbruik van deze PC véél hoger ligt. Maar dan ook straatlengten, in absolute waarden 4W, maar relatief is dat toch 25%. Onder XenServer komt er dan nog weer eens 2-3W bij.

Zaken die (niet) lijken te gebeuren:Sata host initiated en device initiated power management lijken niet te werken (gevolg: SSD verbruikt onder windows 7 maar 75mW, en onder linux 0.6W) RAM power down mode lijkt het niet of niet volledig te doen Afhankelijk van de distro worden maar enkele of helemaal geen peripheral chips (Realtek ALC889, Realtek 8111DL, Paradetech PS8101) uitgezet als ze niks te doen hebben IGP gaat lang niet altijd volledig in idle CPU zit een multiplier te hoog (dit is wellicht een BIOS-issue, want dit wordt ook geobserveerd onder Windows XP en 7) HD Audio uitschakelen als er geen geluidsbron actief isHet verschil is - zeker bij deze lage vermogens - significant en invalideert Linux eigenlijk als OS voor zuinige builds. Dat terwijl er tegenwoordig eigenlijk vanuit zowel het Windows- als het Linux-kamp ongelooflijk veel propaganda heen en weer wordt gesmeten welk OS er nou het beste is voor je batterijtijd en energierekening. In dit topic hopen we wat expertise te vinden van mensen die kunnen vertellen hoe dit is te verhelpen.

Configuraties:
mux

MSI H55M-E33
Core i3 530
1x2GB OCZ Gold LV @1.45V @1066MHz
Intel X25-V 40GB
(adapter+picopsu)

Dadona

MSI H55M-ED55
Core i3 530
1x2GB Kingston Valueram @1.196V @1066MHz
WD Scorpio Blue WD3200BEVT
(adapter+picopsu)

Gas besparen door middel van CV tuning

02-01-2015 discussie 10357
Gas besparen door middel van CV tuning: De meeste CV installaties zijn hopeloos slecht afgesteld. Dat is nogal een binnenkomer hé?
Dat zit namelijk als volgt: Een installateur plaatst een ketel, een aantal radiatoren, het spul wordt in werking gesteld, installateur kijkt of de boel warm wil worden en vertrekt weer. De gebruiker, jij dus, is zich van geen kwaad bewust dat de installatie misschien wel helemaal niet efficiënt werkt. Dat je een HR-ketel hebt zegt namelijk niet automatisch dat de installatie ook efficiënt werkt!

In dit topic zullen een aantal maatregelen worden gegeven om je te helpen besparen.
Besparingen van 10-40% op gas zijn niet ongewoon! (Bron: www.cvtuning.nl)..

Ik (ThinkPad) heb bij m'n ouders de boel waterzijdig ingeregeld en de aanvoertemperatuur van de ketel verlaagd in januari 2014. Omdat ik al geruime tijd de gasmeterstanden bijhoud kon ik mooi de besparing daarvan zien. Die is ruim 27,5% !

Een tweede oorzaak is dat het CV-systeem in de loop der jaren nog wel eens gewijzigd is, door verbouwingen komt er een extra radiator bij, of verdwijnt. Dit heeft invloed op je gehele CV-systeem. Een vertrek welke voorheen zonder problemen warm werd, kan nu ineens problemen geven. De basis om te besparen is het zogenaamde ‘waterzijdig inregelen’. Wat dit waterzijdig inregelen precies is lees je verderop in het topic.

Veel maatregelen kun je als je een beetje handig bent prima zelf uitvoeren. Je moet echter wel weten waar je mee bezig bent. Als je dingen aanpast waar je geen verstand van hebt dan bestaat de kans dat je ketel in storing gaat en/of je huis niet meer warm wil worden als het buiten stevig vriest. Besef dus goed wat je doet en schrijf eerst de huidige instellingen op voordat je iets gaat aanpassen!

Inhoudsopgave1: Meten = weten
2: CV tuning: zuinig en comfortabel
3: Rendement CV installatie verhogen
3.1 Waterzijdig inregelen? (Eén van de belangrijkste maatregelen!)
3.2 Stappenplan: Waterzijdig inregelen
3.3 Pompsnelheid CV-ketel verlagen
3.4 Radiatoren goed aansluiten
3.5 Extra radiatoren of lage temperatuur verwarming installeren
3.6 Gebruik van een modulerende thermostaat
3.7 Verlagen aanvoertemperatuur CV ketel
3.8 Vermogen ketel verlagen

4: Energie besparen met vloerverwarmingsinstallaties
4.1 Laat pompen alleen draaien wanneer het zin heeft (grootste elektriciteitsbesparing en makkelijkst uit te voeren)
4.2 Pompsnelheid omlaag
4.3 Tweak tip: pomp hoogwaardige warmte in je vloer.

5: Warmtevraag beperken: de belangrijkste ingrediënt van een lage energierekening en een gevulde portemonnee.
5.1 Isoleer je huis. Isolatie kan altijd beter.
5.2 Temperatuur verlagen wanneer niemand thuis is (misschien wel de belangrijkste!)
5.3 Installeer een zonneboiler voor tapwater en CV ondersteuning
5.4 Installeer een (spek)steen houtkachel met CV ondersteuning
5.5 Installeer een warmtepomp
5.6 Ventileren verbetert binnenklimaat en verlaagt energieverbruik
5.7 Zonegericht stoken

6: Besparen op tapwaterverbruik
6.1 Een spaar douchekop is om gas te besparen stupid!
6.2 Maak geen warm water als niemand er behoefte aan heeft.
6.3 Gooi het warme douchewater na gebruik niet weg
6.4 Gebruik gemaakt warm water ook werkelijk
6.5 Temperatuur van tapwater verlagen

7: Lekkende badkuipen: een stukje theorie
8: Geld besparen met weinig moeite: wisselen van energieleverancier
9: Tweaken van je CV is fantastisch!

« · ^
Meten = wetenZorg dat je, voorafgaand aan het aanpassen van instellingen in CV-systeem, al bent begonnen met het bijhouden van je (gas)meterstanden. Je kunt anders niet goed zien wat voor invloed een bepaalde wijziging heeft gehad.
Een veelgebruikte site hiervoor is www.mindergas.nl. Mocht je ook elektra en waterverbruik bij willen houden dan is er www.energiemanageronline.nl

Doordat beide sites werken met het verbruik per graaddag kun je goed zien of een wijziging effect heeft gehad. Een graaddag is een soort constante voor je woning.quote:Waarom graaddagen?
Als je je gasverbruik over een bepaalde periode vergelijkt met dezelfde periode een jaar eerder, kun je eigenlijk geen conclusies trekken over of je besparend of verkwistend bezig bent geweest. Misschien vroor het in februari van het ene jaar wel dat het kraakte, terwijl het jaar daarop de lente al in aantocht was... Kortom, weersinvloeden geven een vertekenend beeld van de cijfers. Door te rekenen met graaddagen bij de vergelijking van het aardgasverbruik kun je de invloed van de wisselende buitentemperatuur minimaliseren.Bron: https://www.mindergas.nl/degree_days_calculation/explanation
« · ^

CV tuning: zuinig en comfortabel In deze post loop ik de verschillende maatregelen bij langs. In het voorbeeld geval wordt voor zo'n 200 euro per jaar aan elektriciteit bespaard en zo'n 50 euro aan gas, op een toch al erg laag verbruik van ~600 kuub gas (!) (gemeten verlaging van 100 m3 oftewel 16%!).
In de 10 jaar dat de installatie gedraaid had samen goed voor zo'n 2500 euro zinloos verbruik. Dat was dus een dure installateur! De toen dure HR ketel had nog nooit zo efficiënt gewerkt!
Dit artikel gaat er vanuit dat je nu geen klachten hebt over de installatie. Zo wel wordt dit dikwijls veroorzaakt door een slechte afstelling of aansluiting van het gehele systeem.

Een van de meest effectieve maatregelen is het omlaag brengen van de retourtemperatuur. Dat is de temperatuur van het water wat afgekoeld is in je radiatoren en naar je ketel stroomt.
Hoe lager de retourtemperatuur van het verwarmingswater hoe meer warmte er uit de verbrandingsgassen gehaald kan worden (HR-condensatie proces, dus enkel zin voor HR-ketels!).

Let op: de aanvoertemperatuur zegt niets over het rendement! Het water van de retour wordt gebruikt om de verbrandingsgassen af te koelen!. Het is namelijk prima mogelijk om met een aanvoertemperatuur van 90°C het verwarmingswater in de verschillende afgifte\systemen zodanig af te koelen dat de retourtemperatuur 20°C is. Bijvoorbeeld door het warme water eerst door radiatoren / hetelucht verwarming te laten stromen, af te laten koelen tot een graad of 50, en het daarna in de vloer te stoppen.
Dit artikel gaat in op de verschillende manieren om de retourtemperatuur te verlagen.

Het verschil in rendement kan nogal fors zijn. Zoals de ketel hieronder die standaard stond ingesteld en waarbij het water terug naar de ketel (retourleiding) kwam met een temperatuur van 75°C. In dit specifieke geval hadden de aanpassingen verderop genoemd als resultaat dat het retourwater nog maar 20 °C was, waardoor de verbrandingsgassen te alle tijden tot 20°C gekoeld kunnen worden. Dit verhoogt het rendement op onderwaarde tot 110%. Dat is een relatieve verbetering van bijna 16%!

Fig. 1:


« · ^
Rendement CV installatie verhogenJe wilt je radiatoren meer tijd geven om het water wat ze bevatten af te koelen. Hoe je dat doet lees in je dit hoofdstuk.

Waterzijdig inregelen?Wat is waterzijdig inregelen? Bij waterzijdig inregelen zorg je dat je CV-installatie in balans is. Dit plaatje laat het goed zien:

Links is de situatie in 99% van de Nederlandse huishoudens. De radiatoren zijn niet in balans. Radiatoren dichtbij de ketel stromen erg snel door, waardoor redelijk heet water terugstroomt naar de ketel. Door dit hete water denkt de ketel dat het huis al op temperatuur begint te komen en zal daardoor minder warmte gaan aanvoer. Ook krijgen radiatoren verder weg te weinig water en hebben daardoor een lagere warmteafgifte.
Rechts is de situatie waar we naar toe willen, namelijk dat alle radiatoren in balans zijn en het water een stuk koeler terugkomt bij de ketel.

Door het inregelen zorg je dat alle radiatoren genoeg water krijgen, en dat elke radiator genoeg tijd heeft om de warmte van het water af te geven aan de omgeving. In een kleine radiator zal het water zonder aanpassing sneller doorstromen dan in een grotere radiator. Hierdoor heeft de radiator minder tijd om de warmte af te geven, en zal het water met nog redelijk wat warmte de radiator verlaten en weer terug keren naar de ketel. Dit is zonde, want te warm retourwater zorgt voor een niet-efficiënt functionerende ketel (zie Inleiding)

Je zult denken: Maar ik heb een nieuwbouwhuis van een jaar oud blabla dure ketel; dat inregelen heeft de installateur wel gedaan toch? Nee! De ervaring leert dat in veel situaties de installateur de ketel en radiatoren ophangt, de boel aansluit en kijkt of de radiatoren warm worden. Daar houdt het vaak op, "de boel wordt warm, dus het werkt toch?" Inregelen kost tijd, tijd = geld.

De radiator in balans brengen kan door het beperken van de flow (=doorstroomsnelheid) van de radiatoren door middel van voetventielen, of de stelschroeven die onder de thermostaatknop zitten (voorinstelbare thermostaatkraan). Als je geen van beide hebt dan kan het ook met de draaiknop op je radiator. In dat laatste geval is het belangrijk dat je de positie van de knop even markeert of de knop er gewoon afhaalt na inregelen. Anders heb je kans dat iemand anders aan de knop gaat draaien en daarmee de instelling verprutst.

Het waterzijdig inregelen dien je voor je gehele systeem te doen. Belangrijk te weten is dat de de delta T, of 'ΔT' (verschil tussen aanvoer- en retourtemperatuur) afhankelijk is van de aanvoertemperatuur. Bij een hoge aanvoertemperatuur is het mogelijk om een groter verschil te krijgen dan bij een lagere temperatuur. In oude systemen waarbij vaak nog met een aanvoer van 90 graden gewerkt wordt is een ΔTvan 20 graden heel normaal. Ga je je aanvoer verlagen, dan gaat de ΔT lineair omlaag. Hoe lager de aanvoertemperatuur, des te lager de ΔT. Op een aanvoer van 30-40 graden is een ΔT van zo'n 5 graden niet ongebruikelijk.

Stappenplan: waterzijdig inregelenHet inregelen van het systeem doe je bij voorkeur als volgt:Voer het inregelen bij voorkeur in de winter uit zodat het lekker koud is buiten Zet alle ramen in je huis open. Dit is nodig zodat de warmte het huis uit kan, waardoor de radiatoren hun wamte ongehinderd kunnen afgeven en je ketel blijft stoken Zet alle radiatorkranen/voetventielen/inregeling thermostaatkraan volledig open. Geef je kamerthermostaat een beste slinger (26 °C bijv.) zodat je zeker weet dat hij een poosje blijft stoken Gebruik een meetinstrument om de aanvoer en retourtemperatuur te meten, bijvoorbeeld een infrarood thermometer. Bepaal, afhankelijk van de aanvoertemperatuur, de gewenste delta T, 'ΔT' (verschil tussen aanvoer en retour). Bij 70 °C aanvoer is de ΔTrond de 20 °C en bij nog lagere aanvoer is de ΔT ook lager. Bij een aanvoer van 65 a 60 °C zul je waarschijnlijk op een ΔT van rond de 15 uit willen komen. Lager lukt vaak wel (ΔT van 20 bijv.) maar dan neemt de capaciteit van je radiatoren ook vrij sterk af. Ook iets waarmee je zult moeten experimenteren dus. Stel de radiator met behulp van het voetventiel of een voorinstelbare afsluiter in de kraan (o.a. Danfoss) zo af dat het uitstromende water koeler is dan het instromende water. Dit is dé manier om de radiatoren ver van de ketel warm te krijgen. Wanneer je alle radiatoren (op één na, bijvoorbeeld de badkamer radiator) hebt afgesteld kunnen de leidingen gaan ruisen; verlaag dan de pompsnelheid verder. Let er op dat na een wijziging de retourtemperatuur natuurlijk niet direct omlaag gaat, er zit immers nog warm water in de radiator. Het kan zo een half uur duren voordat je echt effect kan meten. Ga ondertussen verder met de andere radiatoren en meet daarna nogmaals alles op. Maak steeds kleine aanpassingen, bijvoorbeeld een halve slag per keer. Om dit gemakkelijk bij te houden kun je een Excel document gebruiken, even een stukje naar onderen scrollen voor de link. Nadat je alle radiatoren hebt ingesteld, loop ze dan nogmaals na, want door het instellen kan de ΔT op andere radiatoren weer gewijzigd zijn. Ben je tevreden, zet dan de kamerthermostaat weer op een normale temperatuur, sluit deuren en ramen en zet de thermostaatkranen weer op de gewenste stand.Het bepalen van de temperatuur gaat het snelste met een infrarood-thermometer. Je richt de thermometer op een oppervlak en het apparaat laat je direct de temperatuur zien. Gelukkig zijn deze IR-thermometers voor een schijntje op eBay te krijgen (¤10 incl. verzending)
Let er goed op dat objecten een bepaalde emissiviteit hebben. De goedkope IR-thermometers zijn meestal op een vaste waarde (0,95) ingesteld en kunnen hierdoor glanzende/reflecterende oppervlakken niet goed meten. Op een geverfde radiator zal de temperatuurmeting dus wel kloppen, maar op een glimmende blanke metalen verwarmingsbuis, of de aluminium rookgasafvoer van je CV-ketel dus niet! Oplossing hiervoor is een stukje zwarte PVC tape. Als je de IR-thermometer vervolgens op de tape richt kun je de temperatuur wel goed meten.

Om het inregelen a.d.h.v ΔT over de radiator eenvoudiger te maken heb ik een Excel documentje gemaakt. Je vult van elke radiator (en de ketel) de ingaande en uitgaande temperatuur in en de Excel sheet zal de algemene ΔT en de ΔT per radiator berekenen. De Excel sheet zal je vervolgens adviseren welke radiator je moet knijpen of juist verder open moet zetten. De Excel sheet vind je hier.

Meer leesvoer m.b.t. waterzijdig inregelen: http://www.cvtuning.nl/ov...erp/waterzijdig-inregelen
En voor de liefhebbers van filmpjes: YouTube: Install-tv: Inregelen CV
Pompsnelheid CV-ketel verlagenVaak staat de pomp(sturing) van de CV-ketel af-fabriek op 100%. In veel gevallen is dit echter onnodig en kan de pompsnelheid omlaag. Behalve in erg grote huizen kan dit bijna altijd zonder consequenties, de meeste pompen zijn flink overgedimensioneerd.
Door de pompsnelheid te verlagen stroomt het water trager door je CV-systeem en zal het meer warmte af kunnen geven in de radiatoren. Je hebt ketels met een gewone aan/uit pomp, en moderne ketels met een modulerende pomp, waarbij de pompsnelheid traploos ingesteld kan worden door de ketel. Door de pompsnelheid te veranderen probeert de ketel dan een optimale delta-t te realiseren. Bij de wat oudere ketels (zonder modulerende pomp) dien je de behuizing van de ketel te verwijderen om bij de pomp te kunnen komen. Op de pomp zit dan meestal een kleine draaischakelaar (let op, dit is NIET de messing schroef in het midden!) waarmee je de snelheid kunt aanpassen. Als de pomp 3 standen heeft en nu op stand 3 staat dan heeft instellen op stand 2 meestal geen nadelige gevolgen voor de werking van je verwarmingssysteem. Lager kan soms ook wel, maar dat zul je moeten proberen.

Als de pomp geen standenschakelaar heeft dan schijnt het ook met een condensator te kunnen, zoek even in dit topic. Je verspeelt daardoor waarschijnlijk wel de garantie op je ketel. Als je ketel geen modulerende pomp heeft en maar één pomp heeft is het af te raden om de snelheid te verlagen. De pomp zal in deze situatie namelijk ook betrokken zijn bij het maken van warm tapwater. Als je de snelheid dan te laag zet heb je kans op problemen met warmwater.

Let er wel op dat er voldoende flow is bij radiatoren ver van de ketel (ook vanwege bevriezingsgevaar). Ook de radiator die ver van de ketel af staat warm krijgen doe je met waterzijdig inregelen.

In mijn (=ThinkPad) situatie heeft de ketel (Agpo Econpact 225c) twee pompen. Eentje voor het warmwater circuit, en eentje voor het CV-circuit. De pomp voor CV stond standaard op stand 3. Ik heb deze nu op stand 1 gezet omdat ik een kleine woning (56m2 heb). De ΔT over m'n radiatoren is beter geworden, en het stroomverbruik van de ketel is minder geworden.

Voor ketels met een modulerende pomp werkt het net even wat anders, vaak kun je een min. en max. snelheid opgeven. Afhankelijk van het model ketel moet dit via het menu op de ketel, of via de kamerthermostaat. Zoek even uit in de handleiding/internet/dit topic hoe dit bij jouw ketel moet.

Radiatoren goed aansluitenKijk eerst of alle radiatoren die je gebruikt goed zijn aangesloten. Nogal eens zijn de radiatoren verkeerd aangesloten, dat wil zeggen het warme water gaat er aan de zelfde kant in als uit. Afhankelijk van het ontwerp van de radiator kan dat een probleem zijn. Als de radiator niet over de gehele breedte gelijkmatig warm wordt (binnen één minuut, kun je voelen met je handen) is de radiator verkeerd aangesloten. Het hete water gaat zo weer retour naar de ketel en deze werkt onnodig met een hogere retourtemperatuur.

Zie ook deze post met uitstekende warmtebeeld plaatjes!

Extra radiatoren of lage temperatuur verwarming installerenEigenlijk hetzelfde principe als voor tip 1 en 2 worden gebruikt: zorg dat de radiatoren meer capaciteit hebben om de warmte af te geven. Dat kan dus door afgiftecapaciteit toe te voegen. Dat kan door simpelweg extra radiatoren op te hangen, maar ook met behulp van dikkere radiatoren of de bestaande radiatoren te vervangen door (zeer) lage temperatuur radiatoren (ZLTV). Het voordeel van extra verwarmingscapaciteit toevoegen is dat de woning erg snel op temperatuur kan komen wanneer dat nodig is, waardoor je een stevige nachtverlaging kan toepassen (zie tip 9).
De overtreffende trap in ZLTV is vloerverwarming (met als nadeel dat het langzaam is, dus minder geschikt voor de verlaging van de temperatuur wanneer er geen behoefte aan warmte is).
ZLTV radiatoren zijn gemaakt om met lagere temperaturen te verwarmen en hebben een groter oppervlak, waardoor voor effectief dezelfde warmtestroom er een minder hoge temperatuur gebruikt hoeft te worden. Met (Z)LTV werkt een toekomstige warmtepomp ook met een flink hogere COP. Een zonneboiler kan zelfs in de winter bijdragen in de verwarming via ZLTV.


Gebruik van een modulerende thermostaatModuleren betekend dat een instelling traploos ingesteld kan worden, in geval van een ketel kan de branderhoogte traploos ingesteld worden. Bij een modulerende ketel zal de ketel, naarmate de gevraagde temperatuur bereikt wordt, steeds zachter gaan branden, todat op het eind de ketel op een laag pitje kan blijven doorbranden met gelijkblijvende watertemperatuur.

Naast een modulerende ketel is er ook een modulerende thermostaat. Een modulerende thermostaat werkt samen met een modulerende ketel en zorgt ervoor dat (afhankelijk van ketel -thermostaat combi) dat het ketelvermogen en / of de aanvoertemperatuur vanuit de thermostaat wordt ingesteld. Als je een groot warmteverschil wil overbruggen (stel je huis is 14°C en je stelt de thermostaat in op 22°C) dan zal de thermostaat de ketel vragen om met vol gas te verwarmen en laat daarbij de temperatuur van het water hoog oplopen (want, dan hebben de radiatoren meer capaciteit) en zal je snel verwarmen. Wanneer het verschil maar een paar graden is zal de thermostaat er voor kiezen om weinig vermogen te vragen en met zo laag mogelijke temperatuur te verwarmen. Als je nu een aan/uit thermostaat gebruikt en je een vrij jonge ketel hebt dan is het interessant om te kijken naar een modulerende thermostaat. Dat levert vaak ook een aardige gasbesparing op omdat het regelgedrag van een modulerende thermostaat efficienter is dan die van een aan/uit thermostaat. Kijk even in het boekje van je ketel of hij geschikt is voor een modulerende thermostaat. In dit topic is de 'Remeha iSense' een vrij geliefde modulerende thermostaat. Ondanks dat het een Remeha thermostaat is, is hij wel gewoon OpenTherm compatible, en werkt dus met vele andere ketels. De iSense heeft een aantal handige instellingen (o.a. minimale temperatuur CV-water instellen, als ook maximale temperatuur, tapwater klokschema etc.). De iSense is op Marktplaats vaak voor ~¤50 te verkrijgen.

Moderne modulerende ketels en thermostaten kunnen zeer slim samenwerken op basis van 2-weg communicatie. Niet alleen voor de CV, vaak ook voor het warm water. De thermostaat bepaalt de gewenste aanvoertemperatuur voor de CV en geeft deze door aan de ketel. Waar vroeger de thermostaat de ketel alleen aan of uit kon schakelen, is het nu mogelijk om bijvoorbeeld tegen de ketel te zeggen "lever mij warm water met een aanvoertemperatuur van 45 graden". Hierdoor zal de ketel nooit onnodig hard branden en wordt dus veel gas bespaard.

Verlagen aanvoertemperatuur CV ketelEen manier om de retourtemperatuur verder te verlagen, met mogelijke drawbacks is het geforceerd beperken van de maximale aanvoertemperatuur van de ketel. Je overruled hiermee het standaard gedrag van de ketel. Je loopt het risico dat wanneer het erg koud is buiten, de radiatoren het huis niet warm krijgen. Om vervolgens geïrriteerd de temperatuur weer (te) hoog te zetten. Geef bij het aanpassen van de aanvoertemperatuur je kamerthermostaat een paar dagen de tijd om te 'wennen' aan de nieuwe temperatuur. Door het aanpassen van de aanvoertemperatuur zal het waarschijnlijk iets langer duren om je woning op temperatuur te krijgen, je kamerthermostaat moet hierop anticiperen.

Verlagen kan in fatsoenlijk geïsoleerde huizen zomaar van 90°C naar 65°C. Lager kan ook, maar zul je mee moeten experimenteren. Bedenk wel dat het vermogen van je radiatoren sterk afneemt als je de temperatuur te ver verlaagt. Je ketel kan z'n warmte dan niet goed kwijt en moet dus heel hard z'n best doen om je huis warm te krijgen (wat hem amper/niet gaat lukken). 65 graden kan meestal zonder problemen.
Wanneer dit de enige maatregel is die je doorvoert zul je maar weinig verbetering in je gasverbruik merken: Wanneer het retourwater slechts 5°C is afgekoeld heeft deze ingreep maar weinig zin! Beter is het dus om te zorgen dat je radiatoren de tijd hebben om de warmte af te geven!.

Wanneer je vloerverwarming als hoofdverwarming hebt dan is het verlagen van je aanvoertemperatuur essentieel ! Een vloerverwarmingssysteem werkt met lage temperaturen, het is daarom volstrekt onnodig om heet water door je ketel te laten maken, het wordt door de verdeler van de vloerverwarming toch niet rechtstreeks de vloer ingepompt, maar eerst gemengd met koeler water.

Vermogen ketel verlagenDoor het vermogen van de ketel te verlagen zal het systeem minder snel tot hoge temperaturen komen. Daardoor zal het wat langer duren voordat het huis op de gewenste temperatuur komt, maar dit kan het comfort juist verhogen. We kennen allemaal de situatie wel dat wanneer de verwarming af slaat het per direct weer koud kan aanvoelen in huis, totdat de verwarming weer aan slaat en dat het dan ook direct weer benauwd is. Een ketel die het huis langzaam verwarmd maakt dat radiatoren continue warmte afgeven en daardoor zijn de temperatuurschommelingen kleiner. Dat is prettig. De meeste gasketels in Nederland zijn hopeloos overgedimensioneerd en krijgen het huis prima warm op een lagere modulatiegraad. Kijk in de handleiding van je ketel of je bij deze instellingen kan. Er zijn voor de meeste ketels ook zogenaamde installatie / installateur handleidingen te vinden; hiermee kun je in het geavanceerde menu komen. Ga hier niet lukraak spelen met de instellingen (sowieso nooit een goed idee), maar het verwarmingsvermogen omlaag zetten kan vaak geen kwaad.

Edit 25/8/2014: Gedurende dit topic zijn er verschillende meningen over het vermogen verlagen van de ketel. Bij een ketel met aan/uit thermostaat heeft het op zich wel zin. Al zal een niet al te oude ketel ook wel gaan moduleren op basis van de temperatuur van het retourwater. Het is echter de vraag of het bij een ketel met modulerende thermostaat ook zin heeft om het vermogen te beperken. Een modulerende thermostaat regelt het ketelvermogen vaak ook. Het verlagen van het ketelvermogen heeft dan weinig zin, en werkt waarschijnlijk zelfs in je nadeel (ketel kan huis maar met moeite warm krijgen).

Pas op met het verlagen van het ketelvermogen. Als je dit te laag zet dan kan het erg lang duren voordat de ketel de woning op temperatuur heeft. Het kan dan uren duren om de temperatuur woning een graadje hoger te krijgen. Het vermogen is ook niet iets wat je zomaar kan halveren, je moet het afstemmen op het vermogen wat je aan radiatoren hebt hangen. Mocht je het vermogen van de radiatoren in je woning niet (meer) weten dan valt dit ook te berekenen adhv afmetingen+type(dubbelplaats, aantal convectoren)+aanvoertemperatuur, daar is ook een handig Excel document voor beschikbaar.

« · ^

Energie besparen met vloerverwarmingsinstallatiesOok bij vloerverwarming valt het nodige te halen. Vaak zitten er één of meerdere pompen in het systeem en draait de ketel niet met de laagst mogelijke retourtemperatuur. Ook laten installateurs de pomp(en) van de vloerverwarming vaak onzinnig 24 / 7 / 365 draaien; ze zijn bang dat de pomp anders vast loopt. Met een vloerpomp van 90 Watt kost je dit zomaar 788 kWh per jaar, prijspeil 2014 (¤0,23/kWh) is dat 188 euro, per jaar! Niet ingrijpen betekent wel uitgeven. Als de pomp 24/7 draait zal de warmte ook weer uit je vloer worden onttrokken als de ketel is gestopt met stoken. Dit is zonde, want die warmte wil je juist in de vloer laten afkoelen, en niet ergens anders.
Check ook hoe de pomp op je ketel is ingesteld, deze hoeft in principe alleen te draaien als je ketel aan het stoken is, ook hier is 24/7 circuleren onnodig.

Laat pompen alleen draaien wanneer het zin heeft (grootste elektriciteitsbesparing en makkelijkst uit te voeren)De vloerverwarmingspomp zou dus alleen moeten draaien wanneer de ketel warm water aanvoert. Daarbuiten heeft het geen zin om de pomp te laten draaien (helaas praktijk!).
Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door middel van een pompschakelaar. Zo'n pompschakelaar werkt met een temperatuurvoeler die je op de ingaande leiding van de vloerverwarming-verdeler plaatst. Zodra het water warm genoeg is zal de pompschakelaar de pomp inschakelen. Deze laat ook automatisch de pomp een paar seconden draaien wanneer deze een week heeft stil gestaan, dit tegen het vastzitten.

Sommige CV-ketels beschikken echter ook over een aansluiting voor een externe pomp. Zoek in de handleiding van je ketel het elektrisch schema/overzicht aansluitingen en kijk of jouw ketel dit heeft. Let wel op het vermogen wat deze aansluiting kan schakelen. Mogelijk zul je een extern relais moeten gebruik om het interne relais van de ketel niet te overbelasten. Volgens tweaker 'Puch-Maxi' is zijn ketel (Remeha Quinta) uitgerust met een dergelijke aansluiting: Puch-Maxi in "Gas besparen door middel van CV tuning"

Als je ketel geen kant-en-klare aansluiting voor een externe pomp heeft kun je misschien zelf zo'n aansluiting creëren door de stroom van de interne pomp van je ketel af te tappen. Dit is echter zo'n specifieke oplossing dat je dit zelf even zult moeten uitzoeken. Als je een modulerende pomp hebt is deze oplossing waarschijnlijk onmogelijk. Let ook in deze situatie op dat je het pomprelais van de ketel niet overbelast.

Tweaker 'Remco45' heeft bijvoorbeeld het signaal van de driewegklep van zijn ketel afgetapt en heeft een oplossing gemaakt met een relais en een tijdklok, en schakelt daarmee de pomp van zijn vloerverwarming: Pomp vloerverwarming schakelen via HR ketel. Houd hierbij echter wel het mogelijke kwijtraken van de garantie op je ketel in gedachten!

Zie voor dit onderwerp ook deze blogpost: ThinkPad's TweakBlog: Waarom een pompschakelaar op je vloerverwarming zin heeft
Pompsnelheid omlaagNet zoals bij de CV-ketel kan bij een vloerverwarmings-installatie de snelheid van de pomp vaak ook wel (wat) lager. Zet hem eerst een stand lager en kijk of de installatie nog naar behoren blijft werken en ga dan pas nog lager. Ook bij vloerverwarming is een te lage pompsnelheid nadelig. Een effect kan zijn dat je vloerverwarming halverwege de lus ineens niet goed meer warm wordt.

Tweak tip: pomp hoogwaardige warmte in je vloer.Dit is advanced vloerverwarmingtuning, en mits goed gedaan kan dit nog veel opleveren. Bij het goed geïsoleerde huis van m'n ouders stonden tijdens het verwarmingsseizoen de pomp van de vloerverwarming en ketel 24/7 te draaien, onder het mom dat vloerverwarming een langzaam systeem is. Het klopt dat het langzaam is, maar dat is geen reden. De ΔT (verschil tussen ingaand en uitgaand) van de vloer was rond de 1 graad. Zonde, want zo verricht je een hoop arbeid (ettelijke kuubs water per uur rondpompen) zonder dat er veel warmte verplaatst wordt. Ik heb dus de ingaande temperatuur zo hoog mogelijk gezet wat mocht voor deze vloer, min een veiligheidsmarge: 38°C. De vloer mag bijna 50°C hebben, maar vanwege de verhoogde thermische belasting van het experiment is gekozen om het extreme te matigen. Zou je op deze temperatuur weer 24/7 gaan verwarmen zou het 36°C in huis worden.

Daarom heb ik het aantal uren wat verwarmd wordt beperkt tot vijf. In de klokthermostaat heb ik vijf verwarmingsuren gedefinieerd verdeeld over de dag met oplopende minimumtemperatuur. Als het erg koud is worden er vijf uren verwarmd, als het matig koud is maar één of twee uren. Je moduleert dus in de tijd. Omdat de vloer een langzaam systeem is (vertraging 4 tot 8 uur) kun je dit straffeloos doen zonder dat de temperatuur in huis gaat schommelen. Wel moet je huis redelijk tot goed geïsoleerd zijn.
Het vraagt wat experimenteren wanneer je je verwarmuren instelt. Liefst zo ver mogelijk uit elkaar, maar ook juist zo dat de meeste warmte vrij komt wanneer er behoefte aan is. Dit verschilt per huis en per installatie, dus het vraagt wat experimenteren. Toevalligerwijs was mijn experiment in één keer goed: of het nu buiten 10 graden of -5 is, de vloer is altijd rond de 19°C. De ΔT is nu verhoogd van 20-19= 1 graad naar 38-19 = 19 graden. In theorie zou je nu een factor 19 minder water hoeven rond te pompen, om dezelfde warmte af te geven. Dit is niet het geval omdat er niet continue water van 38 graden in je vloer gaat, plus dat er waarschijnlijk wel wat meetfoutjes in de berekening zitten.
Dit retourwater van 19°C kan dus goed gebruikt worden om de verbrandingsgassen van de ketel af te koelen (HR bedrijf). Vraag wel eerst na bij de legger van je vloer wat de maximale aanvoertemperatuur is van de vloer en ga hier ruim onder zitten!


« · ^
Warmtevraag beperken: de belangrijkste ingrediënt van een lage energierekening en een gevulde portemonnee.Isoleer je huis. Isolatie kan altijd beter.De meeste mensen denken bij isolatie aan iets wat wel of niet gedaan is. Isoleren kun je in gradaties en isoleren kan altijd beter. Isoleren is tot vrij stevige mate zeer rendabel. Een perfect geïsoleerd huis heeft nooit verwarming nodig. Een passiefhuis komt hier redelijk dichtbij. Passiefhuizen hebben een verwarmingsbehoefte van minder dan 15 kWh/ jaar / m2. Dus een huis van 100 m2 heeft niet meer dan 1500 kWh per jaar nodig aan verwarming. Dat is grofweg 150 m3 gas, zoveel als wat twee gasfornuizen verbruiken, of zoveel als wat een zuinig gezin in 5 maanden aan verwarmd tapwater verbruikt. Met een lucht-lucht wamtepomp met een COP van 3 is dit voor 500 kWh elektrisch op te wekken, wat je met minder dan voor 1000 euro aan zonnepanelen kan opwekken. Zo heb je je energierekening voor verwarmen voor 30 jaar op 0 euro gezet. Vergelijk dat eens met een huis wat 1500 m3 gas verbruikt, voor 30 jaar, dat kost je bijna 30.000 euro. Voor die 30.000 euro extra zijn de meerkosten van het passief bouwen goed te betalen.
Elke 30 jaar geeft een regulier huis, de éénmalige meerkosten van een passiefhuis uit aan energie. Een huis wordt gebouwd voor zomaar 50, misschien 150 jaar. Een passiefhuis blijft z'n geld dus waard. Daarom winnen passiefhuizen.
In Duitland bouwen ze al sinds 1980 passiefhuizen. In Nederland wordt er over gepraat om misschien, ergens, richting 2013, eventueel in de richting van deze passiefhuis norm te gaan. Het gas moest eerst op natuurlijk.
Maar er is goed nieuws! Bestaande woningen zijn op te waarderen tot passiefhuis norm.
http://www.energieinstitu...5883c0fd28ef639dcb76f0941 (en dan naar maatregelen, rechtsbovenin).
Meer info:
http://gentledescent.word...passive-house-renovation/

Er zijn ook Tweakers die zelf aan het klussen slaan, zie bijv. Kruipruimte vloer (na-)isoleren

Voor radiatoren die met de achterkant naar een buitenwand hangen is het verstandig om radiatorfolie op de wand erachter te plakken. Hierdoor verminder je de warmtestraling naar buiten toe. Deze folie zit op een rol. Het is een soort piepschuimachtig spul met daarover een laagje aluminiumfolie. Als je het goed op maat snijdt zie je er weinig/niks van. Spul is te koop bij bouwmarkten, maar ook de Lidl wil het nog wel eens hebben. Kost ongeveer ¤9 per rol, met één rol kun je twee tot vier radiatoren doen.
Belangrijk is wel dat je het op de muur plakt, en niet achterop de radiator. Zou je het namelijk op de radiator plakken dan verminder je de warmteafgifte. Je plakt het op de muur, met de glimmende kant richting radiator.

Zie ook deze plaatjes: Paul C in "Gas besparen door middel van CV tuning" voor het effect wat je bereikt met deze folie.

Vergeet ook niet om buisisolatie toe te passen op CV-leidingen die over een koude zolder/schuur lopen. Dit kost je onnodig gas! En buisisolatie kost maar weinig. Denk ook eens aan isolatie van de leidingen die naar en van je ketel lopen. Het is immers niet nodig je stookruimte ook onnodig te verwarmen.

Temperatuur verlagen wanneer niemand thuis is (misschien wel de belangrijkste!)Een erg makkelijke besparing die niet ten koste gaat van het comfort is het verlagen van de temperatuur in huis wanneer niemand thuis is of iedereen onder een warme deken ligt te slapen. Dekens zijn altijd goedkoper dan verwarmen (plus je hebt een deken in bezit;)). Verwarmen wanneer er geen behoefte aan is is per definitie verspilling. Nogal eens is er 75% van de tijd geen behoefte aan verwarming.
Er zijn twee twee grenzen voor de minimale temperatuur. De eerste is het dauwpunt (13°C tot 15°C). Je wilt niet dat er condens op de muren gaat condenseren. Het dauwpunt kun je verlagen door de relatieve luchtvochtigheid te verlagen, en dat kan door voldoende ventilatie (is vaak ondermaats!).
De tweede grens van de verlagingstemperatuur is een comfortgrens: hoe lang duurt het voordat de verwarming het huis opwarmt wanneer daar behoefte aan is. Duurt dit te lang is dat vervelend. Daar zijn weer twee oplossingen voor: de verwarming een half uur eerder laten beginnen of de capaciteit van de radiatoren vergroten.

Het is een fabel dat het zuiniger is om de temperatuur bij afwezigheid hoog te houden. Deze fabel is gebaseerd op de stelling dat gas-ketels "hard moeten werken" wanneer het goed is afgekoeld in huis. Dit is om twee redenen onzin: een ketel die hard werkt heeft net zo'n hoge efficiency als een ketel die 20% moduleert. Wel kan het zo zijn dat, vanwege het 'harde werken' de temperatuur van de retour hoog oploopt. De tips in dit topic voorkomen dit. Maar zelfs al zou dit 'harde werken' in de meest extreme situatie, volledig ten koste van het HR rendement, kan verlaging bij afwezigheid nog uit: Elke graad verlaging geeft gemiddeld 7% besparing op gas. Twee graden verlaging geeft gemiddeld 14% besparing op gas. Je HR rendement volledig opgeven geeft op z'n best 16% meerverbruik. Dus zelfs in het meest extreem ongunstige geval kan een verlaging groter dan 2,5°C ALTIJD uit! Zie kopje over lekkende badkuipen voor meer uitleg. Nachtverlaging kan ook uit met vloerverwarmingsinstallaties. De theorie (zie stukje over lekkende badkuipen) verklaart het en in de praktijk wordt het gemeten. Lees het hele verhaal op http://www.olino.org/arti...erverwarming-rendeert-wel. Het is dus een fabel dat dit niet zou kunnen. Ik kan me wel voorstellen dat de installateur dit niet standaard instelt: het is niet eenvoudig om op de gok zoiets in te stellen en dat het dan zonder klachten werkt.


Installeer een zonneboiler voor tapwater en CV ondersteuning Dit zijn absoluut de leukere tweak projecten. Er valt veel aan dit soort systemen in te stellen en ze zijn perfect te optimaliseren voor elke situatie waardoor de opbrengst hoger wordt. Erg leuk om te tunen. Financieel vaak niet zo aantrekkelijk als zonnepanelen, maar terugverdienen binnen de technische levensduur is een eitje. Bij veel warmwaterverbruik financieel erg interessant!
Het is onwijs luxe om negen maanden per jaar onder 100% zonne-verwarmd water te douchen, en een huis wat gratis is verwarmd met zonne energie is onwijs comfortabel. Een zonneboiler kan met zltv verwarming zelfs midden in de winter je huis (deels) verwarmen!
Zie in het themaforum Duurzame Energie & Domotica voor meer info. Eric-PVT is de man die je moet hebben voor het tweaken van de CV ondersteuning van een ATAG Q-solar zonneboiler.

Zie ook bijv. dit topic: Zonneboilers, dit is de plek

Installeer een (spek)steen houtkachel met CV ondersteuningWarmte van een speksteenkachel is heerlijk in je woonkamer. Daarnaast wordt er automatisch een boiler verwarmd waarmee de verwarming weer warmte kan halen. Tapwater kan ook. Samen met de zonneboiler een perfecte manier om je huis het gehele jaar rond 100% zelfvoorzienend te maken qua verwarming. Financieel aantrekkelijk als je het niet erg vind wat werk te hebben van het hout. Hout stoken is ook erg leuk en gezellig, en een goed gestookte (de meesten helaas niet) houtkachel heeft bijna geen uitstoot.

Warmtepomp installerenEen apparaat wat de laatste tijd erg in opkomst is, is de warmtepomp. Kort door de bocht is dit een soort omgekeerde airco/koelkast. Hoe het precies werkt lees je hier. Een warmtepomp kan een grote gasbesparing opleveren, maar is eigenlijk alleen interessant als je een overschot aan elektriciteit hebt doordat je (flink wat) zonnepanelen op je dak hebt liggen. Een warmtepomp heeft alleen elektriciteit nodig, maar wel flink wat. Als je geen zonnepanelen hebt is een warmtepomp eigenlijk niet interessant. Stoken op gas is namelijk veel goedkoper als je kijkt naar het elektraverbruik van een warmtepomp.

Zie ook bijv. deze topics voor meer informatie over warmtepompen:
Lucht/water warmtepomp om stroomoverschot af te fikken
Huis verwarmen met een lucht/lucht warmtepomp
Stadsverwarming vervangen door Warmtepomp


Ventileren verbetert binnenklimaat en verlaagt energieverbruik Vochtige lucht vraagt erg veel energie om verwarmd te worden. Ventileer dus regelmatig of continue om de relatieve luchtvochtigheid (RV) omlaag te halen. Veel mensen ventileren te weinig. Koop of leen een RV meter aan en kijk er regelmatig even op. Een hoge RV is ongezond.Een RV 40% tot 60% is gezond.

Een groot aantal woningen zijn uitgerust met mechanische ventilatie. Het merendeel van deze installaties draait 24/7 en verbruiken daarbij veel elektriciteit. Als het mechanische ventilatie zonder warmteterugwinning (WTW) betreft dan zuigt deze ook onnodig warme lucht af. Kostbare warme lucht, die je CV-ketel heeft opgewarmd.
Om elektriciteit te besparen loont het vaak om de afzuigbox te vervangen voor een zuinig gelijkstroom (DC) model. Om ook gas te besparen kijk dan eens naar CO2 gestuurde oplossing. De unit zal dan harder gaan zuigen als er meer CO2 in de woning aanwezig is. 's Nachts zal de unit langzaam draaien, tijdens een verjaardag met veel mensen zal de unit sneller draaien. Meestal heb je dan in de badkamer nog een schakelaar om de afzuiging tijdelijk op 100% te laten draaien.

Meer over deze oplossing & elektriciteit besparen in het algemeeen is ook te vinden in Serieus elektriciteit besparen

Zonegericht stokenIn veel woningen hangt de thermostaat in de woonkamer. Dit heeft als gevolg dat als er warmte nodig is in de woonkamer, de radiatoren in overige ruimtes ook warm worden. Andersom geldt het zelfde: als je warmte nodig hebt in een andere ruimte dan de woonkamer, moet je de woonkamer meeverwarmen. Dit is natuurlijk zonde van het gas. Om dit op te lossen bestaan er een aantal methodes:

1) Werken met radiatorkranen met een computergestuurde temperatuur en klok regeling. Plaats deze bijvoorbeeld in slaapkamers, studeerkamers en badkamers zodat deze kranen overdag automatisch naar een lagere temperatuur gaan. Indien er dan toch warmte door de woonkamer gevraagd wordt, zullen de andere ruimtes niet warm worden. Nadeel blijft dat je niet een losse ruimte makkelijk kan verwarmen, de thermostaat in de woonkamer blijft in deze oplossing altijd leidend.
2) Gebruik van zoneverwarming. Met name het Honeywell EvoHome systeem is hier marktleider. Met dit systeem wordt elke ruimte van een eigen thermostaat voorzien (los of ingebouwd in een radiografisch aangestuurde radiatorkraan). Indien een ruimte warmte nodig heeft, geeft de thermostaat een seintje naar de centrale controle unit, die de ketel dan aanzet. Op deze manier kunnen alle ruimtes afzonderlijk verwarmd worden. Met zo'n systeem zijn besparingen van 30% niet ongebruikelijk. EvoHome is redelijk kostbaar, maar met een goed ingericht systeem heb je de kosten er in een paar jaar uit. En het systeem is ook nog eens mooi te bedienen via je Smartphone, echt iets voor de echte Tweaker.

Naast het systeem van Honeywell EvoHome is er ook nog het Max! systeem dat via de Duitse site van ELV te verkrijgen is (http://www.elv.de/heizungssteuerung.html). Dit systeem is deels vergelijkbaar met de EvoHome, in die zin dat het meerdere zones kan aansturen, het is alleen onduidelijk of elke zone ook apart de ketel kan laten inschakelen.

Let er in beide gevallen op dat je een bypass in je verwarmingssysteem laat maken. Indien namelijk alle radiatorknoppen dichtstaan en de verwarming slaat aan, dan kan deze zijn warmte niet kwijt en gaat de ketel in storing. Door een bypass te maken kan het water toch doorstromen (een bypass gaat namelijk pas open bij overschrijding van een vooraf ingestelde waterdruk).

« · ^
Besparen op tapwaterverbruikOok op tapwater valt er vaak flink wat te halen.

Een spaar douchekop is om gas te besparen stupid!Een spaardouchekop heb je niet omdat het water in NL zo schaars is zodat we het naar Afrika kunnen pompen. Met een goede spaardouchekop kun je comfortabel douchen onder 3,25 liter per minuut. Voor elke liter water van 40°C wordt er ongeveer 4 liter gas verbruikt. Onder een goede spaardouche is het comfortabel douchen.
Er hebben mensen melding gemaakt van douchekoppen die zomaar 30 liter per minuut verbruiken. Vooral de regendouches zijn echte 'milieuterroristen' wat waterverbruik betreft. Plaatsen van een goede spaardouchekop geeft een besparing van bijna 90%! Je kan de stand van de watermeter op de liter nauwkeurig opschrijven en meten hoe lang je gedouched hebt. Kom je in de buurt van die 3,25 liter / minuut? Een thermostaatkraan heb je voor 3 tientjes en helpt ook in het besparen op water, met een thermostaatkraan is het erg makkelijk om de kraan even iets verder dicht te zetten.

Maak geen warm water als niemand er behoefte aan heeft. Veel ketels houden standaard de interne warmtewisslaar warm. Je wel eens afgevraagd waarom de ketel in hartje zomer, of midden in de nacht aan slaat, terwijl er niemand wat met die warmte doet? Zinloos verbruik, je hebt namelijk niets aan warmte als je er geen gebruik van maakt.
Met de eco stand wordt de interne warmtewisselaar niet op temperatuur gehouden. Het kan nu een seconde of 10 langer duren voordat je warm water hebt. Dit kan afhankelijk van je ketel 1 tot 0,25 m3 gas per dag schelen, dus zeker relevant.

Gooi het warme douchewater na gebruik niet wegMet een douche-WTW haal je warmte uit douchewater. Om deze deze staande rioolbuis is een koperen leiding gewikkeld. Door die leiding stroomt het koude leiding water wat wordt gebruikt om bij te mengen in je mengkraan. Een geoptimaliseerd systeem laat ook de koudwateraanvoer van je ketel of zonneboiler hier doorheen lopen waardoor het rendement verder verhoogt wordt. Kans op verstoppen is net zo groot als bij je gewone riolering; de diameter en vorm is exact gelijk, echter is deze pijp van koper gemaakt. Mocht je ingrijpend je badkamer moeten slopen weet ik niet of het uit kan. Bij een nieuwe badkamer moet je er niet over nadenken: sowieso plaatsen. Technea heeft de douche-wtw met het hoogste rendement.
http://www.technea.nl/home/prod=19

Zie ook dit topic: Iemand ooit gemeten aan Douche-WTW? (ook mensen die zelf wat hebben gebouwd).

Gebruik gemaakt warm water ook werkelijkDoor de mengkraan in de keuken niet standaard op de tussenstand te zetten. Vaak staat deze halverwege en het warme water gaat vanaf de ketel wel de leiding in en de ketel moet het dus wel bijstoken. Wanneer de ketel op de ECO stand staat moet de ketel weer extra stoken.
Het warme water komt echter nooit bij de mengkraan aan, daarvoor is er te weinig water getapt. Een kraan met twee draaiknoppen kan uitkomst bieden.

Temperatuur van tapwater verlagenDe gewenste temperatuur van het warme tapwater is op veel ketels in te stellen. Hier valt ook nog een kleine besparing te halen. Waarom zou je warm water van 70-75 graden uit je ketel willen tappen? Je mengt er toch altijd koud water bij omdat je je anders verbrand tijdens het douchen of afwassen. Door de temperatuur wat te verlagen kost het minder energie en dus minder gas. Om een hogere temperatuur te bereiken is immers een grotere hoeveelheid energie nodig.

Met deze instelling moet je overigens wel oppassen, vooral de mensen die een ketel met ingebouwd voorraadvat hebben. Als je de temperatuur namelijk te laag instelt heb je kans op legionella!
Welke temperatuur je instelt moet je zelf weten, maar om het veilig te houden wil je eigenlijk niet lager gaan dan 66 graden.

Vergeet ook niet om na een 3 weekse vakantie de douche en andere warmwater tappunten even flink door te blazen met goed heet water om de evt. legionella te doden (ideale broedplaats namelijk).

De temperatuur van het CV-systeem (water wat door je radiatoren stroomt) kun je overigens veilig aanpassen. Dit is een gesloten systeem, en dat water adem je niet in

« · ^
Lekkende badkuipen: een stukje theorie Warmte en warmtestromen zijn makkelijk te begrijpen wanneer je de vergelijking maakt met een bad met water. Het waterniveau is de temperatuur van het huis: hoe hoger het waterniveau hoe hoger de temperatuur. Het bad is lek, er stroomt continue water uit het bad. Hoe hoger het waterniveau in het bad hoe harder het lek lekt. Hoe hoger de temperatuur in een huis, hoe meer warmte er naar buiten lekt.
Omdat we graag wat water in het bad willen hebben gaan we het bad vullen. We willen dat het huis warmer is dan de buitentemperatuur en gaan het dus verwarmen.
Je moet dan zorgen dat de hoeveelheid water die in het bad stroomt groter is dan de hoeveelheid water die weglekt. Zo vul je het bad langzamerhand tot het gewenste waterniveau. Je verwarming warmt het huis langzaam op.
Wanneer je nu stopt met vullen van het bad, begint het water niveau weer met zakken. In het begin snel vanwege de hoge waterdruk, maar steeds langzamer want de lekstroom wordt steeds kleiner.
Het zakken van het water gaat door totdat je vind dat er te weinig water in het bad zit, en het bad weer vult. Als je het bad met minder water vult dan dat er weg lekt zal het waterniveau blijven zakken. Verwarmen en warmteverlies is dus een continueproces.
Nu is ook in één klap duidelijk waarom een perfect geïsoleerd huis geen verwarming nodig heeft: een badkuip die niet lek is raakt geen water kwijt en hoeft nooit bijgevuld te worden.
Ook is duidelijk dat de hoeveelheid water die je bad kwijt raakt precies de hoeveelheid is die je weer moet toevoegen. Vandaar dat het zo ontzettend belangrijk is om je huis goed te isoleren.
Ook is duidelijk waarom verlaging bij afwezigheid altijd zin heeft: minder water in het bad geeft minder lekkage.
Om je huis na verlaging weer te verwarmen tot dezelfde temperatuur, moet je precies de hoeveelheid warmte toevoegen die weggelekt is. De weggelekte hoeveelheid warmte minimaliseer je door het waterniveau zo laag mogelijk te hebben.

« · ^


Geld besparen met weinig moeite: wisselen van energieleverancierDit onderwerp staat als laatste genoemd, en met een reden. Met weinig moeite kan er ook bespaard worden, namelijk door het wisselen van energieleverancier. De opbrengst is echter een stuk minder dan wanneer je je energieverbruik analyseert en besparingen doorvoert.

Pak je jaarverbruik er eens bij (beste is van meerdere jaren ivm verschil gasverbruik in strenge/milde winter) en ga wat vergelijkingssites bij langs. Voorbeelden van zulke sites zijn: www.gaslicht.com , www.prizewize.nl en nog veel meer. Jaarlijks overstappen loont!. Het is niet eng en kost maar weinig tijd. Zorg dat je geen 'slaper' wordt, iemand die jarenlang bij dezelfde leverancier blijft plakken en die het allemaal weinig interesseert. Vergeet niet om goed de reviews van de leveranciers te lezen.

« · ^

Tweaken van je CV is fantastisch!Laat me weten of dit een duidelijke openingspost is en wat je wel niet snapt, ik zal kijken of ik dit in de post kan verwerken. Succes met het Tweaken (jaaa het is fantastisch) van je CV installatie!

Tot slot zijn er in dit topic een paar installateurs die bang zijn dat je je CV installatie opblaast, als je deze tips opvolgt. Ten eerste worden de angsten niet onderbouwd, en ten tweede staan deze maatregelen gewoon in de handleiding van je CV ketel. (vooruit, de tip met de condensator op je cv pomp niet... Je bent een tweaker of niet natuurlijk )

Mocht je dit allemaal eenvoudig uit handen willen geven: Er is een bedrijf wat heel betaalbaar langs komt: www.cvtuning.nl


Op elektra kun je overigens vaak ook fors besparen, zie daarvoor dit gelijkende topic: Serieus elektriciteit besparen

Dit topic is gestart door SpiceWorm. Hij is echter niet heel actief meer op Tweakers. Daarom heb ik, ThinkPad, het beheer overgenomen van dit goede topic. Mocht je aanvullingen/commentaar hebben op de startpost dan kun je mij een DM sturen

A++(+) koelkasten

16-03-2014 discussie 7
In hoeverre kloppen de aangegeven waardes voor vermogensopname voor koelkasten?
Bijvoorbeeld willekeurig twee koelkasten die heel erg op elkaar lijken maar in een andere energieklasse vallen:
pricewatch: Samsung RB29FERNBWW A+++ 168kWh/jr
pricewatch: Samsung RB29FERNCWW A++ 252kWh/jr

84kWh/jaar is een beperkt verschil. Zeker in perspectief dat het verschil door m'n zonnepanelen reeds wordt gedekt.

Bijkomend punt is dat het aantal A+++ nogal beperkt is wat in mijn specifieke situatie het aantal kandidaten wel heel erg beperkt*.

*heb een koelkast (1m, inbouw, leeftijd onbekend) en een koel-/vriescombinatie (1.69m, losstaand, 12jr oud) waarbij die laatste ivm vreemde geluiden vervangen moet worden, de set ivm een combioven erop niet meer dan een paar cm hoger mag worden. Ideaal is het volume zo optimaal dat ook de eerste koelkast weg kan (en voordeel oplevert qua stroomverbruik en kastruimte).

Nieuwe Zuinige Server (discussie)

07-03-2013 discussie 10989
De topic is nu wat verder gegroeit dan alleen mij helpen bij keuzes voor een energie zuinige server,
niet in de laatste plaats omdat ik het even op de langere baan heb geschoven, daarom heb ik ook deze start post maar even aangepast.

Dit topic is begonnen omdat ik graag hulp wou bij keuzes voor een thuis server die 24/7 werk aan moest kunnen en dat bij een laag verbruiks niveau deed. Van wege de interssante info die er langs kwam is het topic wat meer uit gegroeit andere kanten op, en dat is naar mijn mening niet erg, zo kunnen er meer mensen hun vragen kwijt, en kunnen er meer mensen geholpen worden.

Mijn kennis op dit gebied is erg beperkt, maar er zijn genoeg nuttige posts gemaakt over verschillende onderwerpen, en er zijn genoeg topics op GoT te vinden over verschillende aanverwante onderwerpen. Ik hoop dat er veel mensen wat aan de informatie in het topic hebben, en ik zal binnenkort proberen wat linkjes hier naar de start post te halen voor wat overzicht.

(als de mods het niet eens zijn met deze verandering laat het mij weten en ik haal het origineel weer terug en zal mijn mond verder houden )

LVM & spindown disks

26-06-2012 discussie 10
Ik heb op dit moment een ubuntu servertje waar tot voorheen 1 disk inzat van 2TB
Daar heb ik nu 2 schijven aan toegevoegd.

1TB voor timemachine, via parted gpt en ext4 geformatteerd en met de optie "noatime" in fstab gezet. Ik hoop zo dat deze netjes een spindown doet na enige tijd

De 2e disk die ik toevoeg is tevens een 2TB disk. Het liefste plak ik deze gewoon in de bestaande volume-group(LVM) van de 1e disk zodat ik direct van de extra ruimte kan genieten zonder gedoe.
Echter, ik ben bang dat deze dan nooit een spindown commando zal krijgen en dus onnodig stroom staat te eten als deze niet aangesproken word.
In hoeverre is dit ook zo? Google leverde helaas nog niet veel op.

Of kan ik beter de nieuwe disk gewoon normaal op een locatie mounten?

Desktop (zwaarste taak beeldbewerking)

15-06-2012 discussie 18
Na altijd PC's te hebben gebruikt die niet bijzonder snel waren, leek het me nu leuk om een keer zelf te proberen een PC te bouwen, met als voornaamste doel dat alles nu gewoon snel draait en ik niet meer gefrustreerd hoef te zijn als hij er een tijdje over doet om een filter toe te passen wanneer ik bijv. een A3-afbeelding maak.

In principe belast ik mijn PC niet al te zwaar, als in: ik game niet echt. Het zwaarste wat ik doe is waarschijnlijk, zoals gezegd, beeldbewerking. Daarnaast probeer ik hem ook nog een beetje energiezuinig te maken, en een absolute vereiste is dat ik er Ubuntu op kan draaien, liefst zonder gebruik te maken van gesloten drivers en zonder zelf nog moeite te moeten doen om alles werkend te krijgen (Intel schijnt wat dit betreft een aanrader te zijn). En mocht ik na dat alles nog dingen te eisen hebben, zou het ook fijn zijn als het systeem ook nog weinig geluid maakt.

Ik heb geen duidelijk beeld qua budget aangezien ik niet echt een idee had van hoeveel het zou gaan kosten. Ik ben bereid iets meer te betalen als ik dan zeker weet dat het vlekkeloos werkt met Ubuntu en langer mee zal gaan, maar uiteraard heb ik ook geen oneindig budget, dus ik ga ook niet blind het beste van alles kopen

Hardware om her te gebruiken heb ik niet echt behalve een toetsenbord, muis en speakers. Ik hoef geen CD's of DVD's te gebruiken.

Op dit moment denk ik aan de volgende samenstelling (hopelijk werkt dit):

#ProductPrijsSubtotaal1MS-Tech CA-0270GR Xerxes¤ 40,-¤ 40,-1Nexus Real Silent D12SL-12 BW, 120mm¤ 3,65¤ 3,651Intel Core i3 2120 Boxed¤ 107,-¤ 107,-1OCZ ModXStream Pro 500W¤ 54,95¤ 54,951Intel 330 60GB¤ 69,90¤ 69,901Corsair CMV4GX3M1A1333C9¤ 19,90¤ 19,901Asrock Z77 Pro3¤ 90,60¤ 90,60Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 386,-

Omdat ik geen ervaring heb met zelf een PC samenstellen ben ik vooral benieuwd of alles met elkaar zal werken en of ik geen belangrijke dingen vergeten ben. Daarnaast zijn tips voor alternatieven natuurlijk ook welkom.

Alvast heel erg bedankt voor eenieder die zijn licht hierover wil laten schijnen, als ik nog dingen ben vergeten of conventies heb geschonden dan hoor ik dat ook graag

PC die dag en nacht aan staat

23-05-2012 discussie 49
Hallo,

Ik ben een pc aan het samenstellen die dag en nacht moet blijven aanstaan.

Ik wil er dus in ieder geval voor zorgen dat er een goede koeling in zit.

Het gaat verder niet een hele uitgebreide pc worden, de pc wordt vooral gebruikt voor outlook express en ons boekhoudprogramma.
Helaas is het namelijk nog niet echt interessant om het boekhoudprogramma online te zetten, dit gezien het feit dat de hosting al gauw 30 euro per maand kost.

Ik kwam op dit systeen uit. Ik heb gekozen voor deze kast omdat deze al 2 fans heeft.

#ProductPrijsSubtotaal1Asrock N68-VS3 UCC¤ 34,20¤ 34,201Western Digital Caviar Blue WD5000AAKX, 500GB¤ 63,01¤ 63,011Samsung SH-S222AB Zwart¤ 14,99¤ 14,991Sharkoon MS120¤ 33,40¤ 33,401AMD Sempron 145 Boxed¤ 26,10¤ 26,101be quiet! System Power S6 300W¤ 28,70¤ 28,701Corsair CMV4GX3M1A1333C9¤ 18,30¤ 18,30Bekijk collectie
Importeer productenTotaal¤ 218,70

Energieverbruik monitoren

01-04-2012 discussie 12
In een post van JeroenH van 29 januari zag ik het volgende staan (helaas was het lijntje gesloten en kon ik niet meer reageren)

(Quote JeroenH) Ik werk aan een artikel over alle mogelijkheden om je energieverbruik te monitoren, met hun voor- en nadelen zoals prijs, gebruiksgemak, privacy, etc. Momenteel heb ik deze kunnen vinden:
...
Heb ik methoden over het hoofd gezien? (einde quote)

Het is al een mooi lijstje, heb je ook al gedacht aan:
...
Daarnaast zijn er ook tal van website waar je je (stroom)verbruik kan registreren: ...
Ik mis nog een totaaloplossing: alle meterstanden registreren (gas/warmte, water en elektra gebruik en productie) die online gepubliceerd kan worden op evt een onafhankelijk platform.

ps: ik liep ook al een tijdje met het idee om alle mogelijkheden op een rijtje te zetten.

Een lijstje om aan te vullen en om later een tabel met functies aan toe te voegen...
•Plugwise
•Wattcher
•Enymate/Sparqel
•Zjools
•Toon
•Eco-eye
•CurrentCost
•Wattson
•Qees
•Youless
•Zienu
•Homewizard icm plugwise
•Homewizard icm Wattcher
•Alertme
•Owl
•Flukso
•Marvin
•zonmon.com / Tibbo
•www.energiemanageronline.nl
•www.bidgely.com (was Enersave)
•meterstanden.besparingsmeter.nl
•www.meterstandenmonitor.nl
•Eragy
•Smart Energy Groups
•OpenEnergyMonitor (self-hosting only)
•Pachube
•PeoplePower
•PlotWatt
•Thingspeak (self-hosting is possible)
•WattDepot (self-hosted only)

Stroomverbruik nieuwe vs oude desktop

31-01-2012 discussie 15
Omdat ik benieuwd was naar het energie gebruik van een aantal apparaten in mijn huis, heb ik een Voltcraft energiemeter bij Conrad besteld, een Voltcraft energy-logger 4000 Na de nodige huis-tuin en keuken apparatuur te hebben nagemeten, waren natuurlijk de desktops aan de beurt. Deze staat per dag de nodige uurtjes aan, en als tweaker ben je natuurlijk wel benieuwd wat het energieverbuik daarwerkelijk is. Ik heb de systeemkasten exclusief randapparatuur aangesloten (behalve natuurlijk muis & toetsenbord).

In de linkerhoek.. *trommelgeroffel* een redelijk recente pc met oa:Intel Core i5 fans twee harde schijven twee videokaarten (HD4850) Bequiet 530 Watt voedingIn de rechterhoek: Het 5 jaar oude beestje:AMD athlon 2600+ één harde schijf één Ati Radeon 9700 videokaart no-name 300Watt voedingVerbruik Core i5 idle: ongeveer 100 Watt
Verbuik AMD 2600+ idle: ongeveer 130 Watt

Uh.. ok. Nouja, dit zal wel te verwachten zijn geweest gezien moderne energie besparende maatregelen. Laten we eens kijken wat ze onder volle belasting gebruiken!

Verbruik Core i5 load: ongeveer 190 Watt
Verbuik AMD 2600+ load: ongeveer 155 Watt

De Core i5 met de HD4850 in crossfire gaat wel meer gebruiken, maar eigenlijk vind ik het verschil nog geen eens zo groot. Ik had soieso verwacht dat het idle verbruik van de oude computer wel lager zou liggen.

Wellicht dat deze bevindingen iemand helpen Ik ben in ieder geval aan het nadenken om bijvoorbeeld een Intel Atom bordje te kopen.

Duurzame Energie deel 18

02-01-2012 discussie 21495
Duurzame energie deel 18!
In deel 16 heeft JeroenH aangegeven geen tijd meer te hebben voor het bijhouden van de startpost. Deel 17 is bijgehouden door RikTW en flitspaal.nl. Deel 18 is gestart / voortgezet door flitspaal.nl De inhoud is nog steeds volledig voor rekening van JeroenH en uitgebreid door een aantal personen.

Het eerste topic is door CanonG1 JeroenH gestart over zijn zonnestroompanelen, maar de discussie groeide al gauw uit tot alle aspecten van duurzame energie, vandaar deze openingspost 'nieuwe stijl'. Lees de eerdere topics maar eens door, dan heb je een goed beeld van hoe de Tweakers denken over toepassingen van duurzame energie en wat ze er zelf mee doen.

In deze openingspost zal ik zo goed en zo kwaad als het gaat proberen een overzicht te geven van diverse methoden van duurzame energie opwekking.

Verder wordt in deze openingspost ook ruimte gereserveerd voor een soort "FAQ". Onder andere mensen die graag zonnepanelen willen plaatsen en een offerte willen kunnen hier hun hart ophalen. Aanbieders van PV installaties worden hier ook gelinkt. hopenlijk kunnen we op die manier de discussie zuiver houden

Veel leesplezier.
Flitspaal.nl ( eigenaar van een 3.1kWp installatie ).

Laatste update: 23-feb-2011 20:02


Oudere delen.
Zonnepanelen geplaatst
Duurzame energie
Duurzame Energie deel 2
Duurzame energie deel 3
Duurzame energie deel 4
Duurzame Energie deel 5
Duurzame Energie deel 6
Duurzame Energie deel 7
Duurzame Energie deel 8
Duurzame Energie deel 9
Duurzame Energie deel 10
Duurzame Energie deel 11
Duurzame Energie deel 12
Duurzame Energie deel 13
Duurzame Energie deel 14
Duurzame energie deel 15
Duurzame Energie deel 16
Duurzame Energie deel 17
Foto-voltaïsch


Hier en daar zie je woonhuizen met op het dak glinsterende blauwe panelen. Dat zijn zonnestroompanelen die door foto-voltaïsche omzetting zonlicht direct omzetten in elektriciteit. De elektriciteit uit deze panelen zijn op twee manieren bruikbaar: ingevoed in het elektriciteit net, of
opgeslagen in accu's.

Netinvoeding komt het meest voor. Een omvormer zet de gelijkstroom uit de panelen om in wisselstroom die direct het elektriciteitsnet ingevoerd wordt. Op die manier gaat er geen energie verloren. Als de installatie op een woon- of bedrijfspand geplaatst is kan op een zonnige dag overdag de meter terugdraaien. 's Avonds of bij bewolkt weer wordt dan op normale wijze van netstroom gebruik gemaakt.

Als een lokatie ver verwijderd ligt van een elektriciteitsnet kan gekozen worden voor een autonome zonnestroominstallatie. De energie die overdag bij zonnig weer wordt geproduceerd wordt dan opgeslagen in accu's, zodat elektrische apparatuur 's avonds en bij bewolkt weer gebruikt kunnen
worden. Omdat dit veel duurder is dan netinvoeding wordt het eigenlijk alleen toegepast als het niet anders kan.

Soms worden zonnestroompanelen op grote schaal 'los' in het landschap opgesteld, dus zonder dat ze aan een gebouw bevestigd zijn, maar omdat zonnestroom ten opzichte van bijvoorbeeld windenergie nog steeds vrij duur is gebeurt dat nog niet heel veel.

Zonnestroompanelen heben een paar voordelen. Ze zijn eenvoudig van constructie, hebben geen onderhoud nodig en gaan erg lang mee. Ze zijn stil, stoten geen schadelijke stoffen uit en doordat ze geen bewegende delen hebben vallen ze meestal niet zo op. Dat maakt ze bij uitstek geschikt voor gebruik in stedelijk gebied, dus op woonhuizen of bedrijfspanden.

Nadelen zijn er ook: ze hebben een hoge aanschafprijs en hoewel de kans groot is dat ze zich ook financieel zulen terugverdienen binnen hun levensduur staat de hoge prijs een grootschalige doorbraak wel in de weg. Zonnestroompanelen produceren hun maximum vermogen bij volle zon-instraling, bij lage zon-instraling of bij bewolking wordt minder elektriciteit geproduceerd, en 's nachts is de productie nul. De variaties tussen de seizoenen zijn aanzienlijk; tussen zomer en winter zit gemiddeld een factor 6 tot 10. Zolang zonnestroom nog op vrije kleine schaal wordt ingevoed is dat geen enkel probleem, de fluctuaties passen dan nog prima in de normale net-flutuaties. Zou het aandeel ingevoede zonnestroom te groot worden dan zal geïnvesteerd moeten worden in energie-opslag.

Wind


Doordat de zon niet alle gebieden van de aarde even sterk opwarmt treden er luchtstromingen op. Deze luchtstromingen kunnen benut worden door windturbines. Al in de oudheid werden windmolens gebruikt om nuttige arbeid te doen van het malen van graan tot het verpompen van water. Moderne windmolens zetten de wind op zeer efficiënte wijze om in elektriciteit.

Het principe van een windturbine is vrij eenvoudig: de wind stroomt langs de rotorbladen die door hun speciale vorm zullen gaan draaien. Aan de as is een generator gekoppeld die elektriciteit opwekt. Elektronica houdt diverse zaken in de gaten en zorgt er bijvoorbeeld voor dat de turbine altijd op de wind gericht blijft, dat de rotorbladen de juiste hoek maken om de wind zo efficiënt mogelijk te gebruiken en ook dat de turbine bij zeer harde wind of een storing wordt afgeschakeld.

Windenergie is vrij geconcentreerd, zeker met de meest recente grote windturbines kan op een relatief klein oppervlak veel energie opgewekt worden. Windenergie op het land stuit - helaas - tegen steeds meer weerstand van mensen die het 'niet mooi' vinden. Mede daarom worden steeds meer windturbines op zee geplaatst. Een extra voordeel daarvan is dat de opbrengst hoger en constanter is, een nadeel is dat de windturbines door de zoute omgeving meer onderhoud nodig hebben en dat het onderhoud meer kost door moeilijke bereikbaarheid.

Verreweg de meeste windturbines hebben een horizontale as die dus altijd op de wind gericht moet staan. Omdat dit de windturbine extra ingewikkeld maakt zijn in het verleden diverse pogingen gedaan windturbines te ontwikkelen die een verticale as hebben, die dus niet op de wind gericht hoeft te worden. Voorbeelden hiervan zijn de darrieus en de savonius. Doordat deze typen turbines andere nadelen hebben zijn deze niet op grote schaal doorgebroken.

Wind is bij uitstek een energiebron die profiteert van 'economies of scale', met andere woorden: hoe groter en hoger de windturbine, hoe hoger de opbrengst. Dit komt doordat de opbrengst van een windturbine toeneemt met het kwadraat van de diameter en de derde macht van de windsnelheid. Een grote windturbine die hoog is opgesteld levert al snel heel veel meer energie dan een kleinere.

De laatste tijd is er hier en daar wat belangstelling voor kleine windturbines zoals de Turby en de Energy Ball. Die worden aangeprezen als vervanging of aanvulling van zonnestroompanelen op woonhuizen en bedrijfspanden. Doordat er van deze apparaten nog niet veel verkocht zijn is data uit de praktijk schaars. Door het kleine oppervlak en de lage opstelhoogte zal het lastig worden een hoge opbrengst te halen. Ook kunnen er problemen optreden met het geluid en ook het verkrijgen van een vergunning zal in sommige gevallen lastig blijken te zijn.

Waterkracht


Waterkracht wordt ook wel 'witte steenkool' genoemd en dat is niet voor niets. Een grote waterkrachtinstallatie kan zeer grote hoeveelheden betrouwbare elektriciteit leveren. Het principe is simpel: bij de meeste vormen van waterkracht houdt een dam een grote hoeveelheid water tegen. Het water wordt gecontroleerd doorgelaten en drijft daarbij een aantal grote turbines aan die aan generatoren gekoppeld zijn. Doordat de hoeveelheid water die doorgelaten wordt gevarieerd kan worden kan de geproduceerde hoeveelheid elektriciteit aangepast worden aan de vraag. Het meer achter de dam zal enigszine beïnvloed worden door de seizoensvariaties in de aanvoer van water maar over het algemeen kan elektriciteit geleverd worden wanneer het nodig is.

Waterkracht heeft veel voordelen: in vergelijking met andere duurzame bronnen is het relatief geconcentreerd. Er kan veel elektriciteit geproduceerd worden met een vrij kleine installatie. Bij het gebruik van de installatie worden geen fossiele brandstoffen gebruik en geen stoffen uitgestoten. Het is daardoor een schone manier van elektriciteitsopwekking.

Een ander groot voordeel is dat waterkrachtsystemen in sommige gevallen ook bruikbaar zijn om energie op te slaan. Bij een overschot aan elektriciteit kunnen pompen water omhoogpompen, het stuwmeer in. Bij het afnemen van het overschot worden de pompen weer uitgeschakeld en als het overschot omslaat in vraag kan het water weer langs de turbines stromen en zo elektriciteit opwekken.

Nadelen zijn er ook: de dam is meestal van beton, een materiaal wat zeer veel energie vergt om te produceren en verwerken. De complete bouw van de dam, turbines, generatoren etc. kost veel (fossiele) energie. De plek van het stuwmeer is meestal in gebruik voor andere doeleinden, er zijn mensen en/of bedrijven gevestigd, of het is landbouwgrond. Deze functies gaan verloren en de bewoners zullen elders gehuisvest moeten worden. Stroomafwaarts gaat de jaarlijkse fluctuatie van de rivier verloren. Dit heeft voor- en nadelen: het voordeel is overstromingen niet meer voorkomen, het nadeel is dat vruchtbaar slib ook niet meer aangevoerd wordet. In warme landen kan een stuwmeer een broedplaats van malariamuggen worden. Als laatste is een dambreuk, hoe onwaarschijnlijk ook, een grote ramp.

Grootschalige waterkracht kan alleen worden ingezet als het landschap er geschikt voor is, dit is lang niet overal het geval. In landen als Canada, Zweden en Noorwegen wordt waterkracht op vrij grote schaal ingezet.

Waterkracht kan ook op kleinere schaal ingezet worden, in dat geval is de invloed op het omringende milieu een stuk kleiner maar is de opbrengst ook een stuk kleiner.

Biomassa


Biomassa is een verzamelnaam voor energiebronnen die biologisch materiaal als basis heeft. Meestal zijn dit planten en bomen, maar ook uitwerpselen van dieren en mensen kunnen als basis voor biomassa-energie dienen.

Eén van de meest voorkomende en eenvoudige vormen van het gebruik van biomassa als energiebron is de open haard. Hierin kan hout worden gestookt en zolang dat op een goed beheerde manier wordt gekapt kan dat behoorlijk duurzaam zijn. Een open haard is echter niet zo efficiënt, daarom hebben nieuwe ontwikkelingen als speksteenkachels en pellet-CV's de voorkeur omdat ze meer warmte uit een gegeven hoeveelheid hout halen.

Hout kan ook bijgestookt worden in convenionele elektriciteitscentrales. Het vermindert dan de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen (een klein beetje).

Sterk in opkomst is de toepassing om sommige plantensoorten om te zetten in vloeibare autobrandstoffen. Plantaardige olieën van bijvoorbeeld koolzaad kunnen in sommige dieselauto's direct gebruikt worden. Ook is het mogelijk de olieën om te zetten in biodiesel wat nauwelijks verschilt van normale diesel en dus in bijna alle dieselauto's past. Planten met veel suikers (suikerriet, maïs) kunnen worden verwerkt tot ethanol. Aangepaste benzineauto's kunnen daarop rijden.

In theorie is dit een prachtige manier om op een duurzame manier brandstoffen te produceren. De planten groeien waarbij ze CO2 opnemen, worden verwerkt en gebruikt waarbij ze CO2 uitstoten en zo heb je een gesloten kringloop.

Er zijn echter ook nog wel wat problemen (uitdagingen?) met de inzet van biomassa. Zo wordt in de westerse gemechaniseerde landbouw zeer veel (fossiele) energie gebruikt om de gewassen te telen. Kunstmest en insecticiden worden gemaakt van aardolie en aardgas. Landbouwapparatuur en de voertuigen om de gewassen en de vloeistoffen te vervoeren rijden allemaal op fossiele brandstoffen. Het zal waarschijnlijk mogelijk zijn om een gedeelte van dit energieverbruik te vervangen door andere bronnen (mogelijk ook biomassa) maar daardoor neemt de netto opbrengst per oppervlakte wel flink af.

Sommige vormen van biomassa hebben nog andere nare neveneffecten. Palmolie wordt in Indonesië op grote schaal geproduceerd, waarvoor grote gebieden jungle verwoest worden met alle gevolgen van dien. Na de productie wordt het naar Nederland gevaren om hier gebruikt te worden. Echt duurzaam kan dat niet genoemd worden. Een ander effect is zichtbaar bij de productie van ethanol in de VS, dit wordt vrijwel volledig van maïs gemaakt. Doordat de productie van ethanol uit maïs sterk in opkomst is is er steeds minder maïs beschikbaar voor de voedselmarkt. Hierdoor stijgen de maïsprijzen wat sommige arme bevolkingsgroepen in de problemen brengt.

Als laatste is er simpelweg op de wereld niet voldoende landbouwruimte om biobrandstoffen te produceren op een schaal die enigszins in de buurt komt van de hoeveelheid fossiele brandstoffen die we nu gebruiken. Daarbij valt ook nog te bezien wat de mogelijke klimaatverandering voor gevolgen heeft op de hoeveelheid en kwaliteit van de huidige landbouwgronden. Als de beschikbaarheid van fossiele brandstoffen afneemt zal ook de productie van kunstmest e.d. afnemen, wat mogelijk ook tot een reductie in opbrengst kan leiden.

De toekomst van biobrandstoffen is dus onzeker.

Zonthermisch


De warmte van de zon kan op vele manieren gebruikt worden. Het makkelijkst en goedkoopst is passieve zonthermische energie. Een voorbeeld hiervan is een huis met grote ramen op het zuiden waardoor op een heldere winterdag de zonnewarmte het huis direct verwarmt. Hiervoor is geen apparatuur nodig, daarom 'passief'.

Een zonneboiler is een andere manier om zonnewarmte te gebruiken. Hiermee kan tapwater verwarmd worden, en in sommige gevallen ook de woning (bij)verwarmd worden. Dit is een efficiënte en meestal ook kosteneffectieve manier van het inzetten van zonnewarmte. Omdat op deze manier ingezette zonnewarmte meestal het gebruik van aardgas vermindert neemt de afhankelijkheid van deze fossiele brandstof af.

Met zonnewarmte kan ook elektriciteit geproduceerd worden. Hiervoor wordt het d.m.v. spiegels geconcentreerd zodat een circulatievloeistof sterk verhit wordt. Met deze vloeistof wordt stoom opgewekt en met deze stoom kan op conventionele wijze elektriciteit geproduceerd worden. Het voordeel van deze methode is dat er enige mate van energie-opslag mogelijk is (de hete vloeistof kan in goed geïsoleerde tanks opgeslagen worden) zodat bij nacht en bewolking ook elektriciteit geproduceerd kan worden. Het nadeel is dat deze methode alleen werkt in zonnige klimaten omdat echt direct zonlicht nodig is, bij bewolking werkt het systeem niet. Dit in tegenstelling tot zonnestroompanelen (foto-voltaïsch) die bij bewolking een deel van hun maximale vermogen produceren. Zie ook http://www.power-technolo...ects/Seville-Solar-Tower/ voor een voorbeeld.

Geconcentreerd zonlicht kan ook zonder tussenkomst van een circulatievloeistof elektriceit produceren, in dat geval wordt het zonlicht geconcentreerd op een Stirlingmotor die direct een generator aandrijft. Energie-opslag is dan niet mogelijk hoewel het soms mogelijk is de Stirlingmotor bij afwezigheid van zonlicht op aardgas te laten lopen.

Waterstof


Waterstof valt in dit rijtje een beetje uit de toon: het is geen energiebron maar een energiedrager. Het komt helaas niet zomaar uit de grond, we zullen het zelf moeten maken.

Alle bovenstaande duurzame energiebronnen hebben als nadeel dat de opbrengst fluctueert en niet in de pas loopt met de vraag. Bij relatief kleine hoeveelheden energie is dat prima in te passen in de normale gebruiksfluctuaties, maar zodra het aandeel zon, wind en water groeit zal er iets van een buffer moeten komen om overschotten en tekorten op te vangen. Een mogelijke kandidaat hiervoor is waterstof.

Waterstof is technisch gezien vrij eenvoudig om te maken: met (duurzame) elektriciteit kan water geëlektrolyseerd worden in waterstof en zuurstof. Het waterstof kan dan gecomprimeerd of afgekoeld worden en later gebruikt worden voor het opwekken van energie. Ook is het mogelijk waterstof als mobiele energiedrager te gebruiken, bijvoorbeeld in auto's.

Waterstof kan op 'normale' wijze verbrand worden in bijvoorbeeld een CV-ketel maar ook in een aangepaste verbrandingsmotor van een auto, maar ook d.m.v. een brandstofcel in elektriciteit omgezet worden.

Toch zitten er ook wat nadelen aan de inzet van waterstof. In de cyclus energie -> waterstof -> energie treedt veel verlies op (wel 30-50%). Omdat waterstof zeer licht is zal het gecomprimeerd of afgekoeld moeten worden, anders neemt de opslag zeer veel ruimte in. Deze handelingen kosten ook weer extra energie. Waterstof is behoorlijk brandbaar, maar als hiertegen de juiste maatregelen worden genomen is het niet minder veilig dan bijvoorbeeld LPG. Waterstof heeft wel het probleem dat het een zeer klein molecuul is en daardoor door alle materialen langzaam weglekt. Ook tast waterstof metalen aan, op de lange duur maakt het ze bros. Dit is voor tanks en pijpleidingen natuurlijk geen goede zaak. Als laatste is waterstof een broeikasgas, dus als dat op grote schaal weglekt zou dat mogelijk de klimaatverandering kunnen versterken.

Op welke schaal waterstof in de toekomst ingezet gaat worden is lastig in te schatten. Om de huidige fossiele infrastructuur te vervangen door één die geschikt is voor waterstof zal zeer veel geld, tijd en moeite kosten. Ook is niet duidelijk welke slagen er nog gemaakt kunnen worden om de efficiëntie te verbeteren en de andere problemen op te lossen. En het simpele feit ligt er natuurlijk dat een waterstof-economie zeer veel duurzame energie nodig zal hebben.

Kernenergie


Kernenergie (kernsplijting, voor de volledigheid) is altijd een heet hangijzer in discussies over duurzame energie. Is het nu duurzaam of niet?

Het zou een paar problemen met fossiele brandstoffen op kunnen lossen. Het inzetten van meer kerncentrales voor de productie van elektriciteit zou de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen als olie, gas en steenkool verminderen. Daarvoor terug komt echter een afhankelijkheid van uranium en andere splijtstoffen.

Het verbranden van fossiele brandstoffen voor elektriciteitsproductie stoot allerlei stoffen uit. Bij olie en gas is dat voornamelijk CO2, wat mogelijk bijdraagt aan klimaatverandering, bij steenkool worden ook aanzienlijke hoeveelheden zwavel en diverse zware metalen uitgestoten. Dit is, in de breedste zin van het woord, niet goed voor het milieu. Kernsplijting stoot bij de inzet als elektriciteitsproducent geen stoffen uit, dus in dat opzicht is het 'schoon'. Echter, bij de productie van de splijtstofstaven wordt wel veel (fossiele) energie verbruikt en daardoor ook flink wat stoffen uitgestoten. Ook in de verwerking en opslag van uitgeput maar nog wel gevaarlijk kernafval moet veel energie gestoken worden. Hoe de verhouding precies ligt tussen fossiele brandstoffen en kernsplijting is denk ik lastig exact uit te rekenen, met dit soort complexe zaken is het vrij eenvoudig om 'naar je toe' te rekenen waardoor er uit kan komen wat je wilt.

Kernfusie, het fuseren van lichte atomen als deuterium en tritium staat nog in de kinderschoenen en het ziet er niet naar uit dat deze bron binnen afzienbare tijd een grote bijdrage kan gaan leveren aan de energieproductie.

Warmtepomp


In Nederland gebeurt verwarming (zowel ruimtes als tapwater) veelal met een CV-ketel die hiervoor aardgas gebruikt. Omdat aardgas een fossiele brandstof is met alle nadelen van dien is het wenselijk om het gebruik hiervan de verminderen. Een warmtepomp, die hiervoor meestal elektriciteit maar soms ook gas gebruikt, kan in veel gevallen een alternatief bieden.

Een warmtepomp kan laagwaardige warmte uit de grond (of soms de buitenlucht) betrekken en deze opwaarderen tot een hoogwaardiger warmte waarmee een woning en/of tapwater verwarmd kunnen worden. Doordat de warmte niet geproduceerd wordt door een brandstof te verbranden maar door al aanwezige warmte de woning in te pompen kan een warmtepomp veel efficiënter zijn dan een normale CV-ketel. De efficiëntie wordt bepaald door de verhouding tussen de verbruikte elektriciteit of gas en de geleverde warmte, de COP (Coëfficiënt Of Performance).
De COP is sterk afhankelijk van het verschil in temperatuur tussen de bron en het afgifte systeem. Hierdoor is een lucht warmtepomp die de buitenlucht als bron gebruikt zeer efficient bij temperaturen boven de 14 graden. Helaas is dan ook de minste warmte nodig.
Daalt de temperatuur echter tot ongeveer vier graden dan blijft er van de echte COP weinig over. De buiten unit wordt dan zo koud dat deze gaat bevriezen en met een verwarmingselement ontdooit moet worden. Fabrikanten nemen deze energiekosten echter niet mee in hun COP berekening.

Een bodemgekoppelde warmtepomp haalt de benodigde warmte uit het grondwater. Dit kan zowel met een open als een gesloten bron zijn. Een open bron mag echter niet overal worden toegepast omdat grondwater opgepompt wordt en wat verderop weer in de bodem gepompt wordt.

Voor een gesloten bron zijn de regels minder streng. Vooraf informeren is echter altijd verstandig.
Is een diepteboring niet toegestaan dan kan bij voldoende vrije ruimte gekozen worden voor een oppervlakte collector. Hiervoor worden leidingen op ongeveer 2 meter diepte ingegraven.

Een warmtepomp kan gebruikt worden voor zowel een enkele woning als ook voor meerdere woningen. De meeste installaties in Nederland zijn tot nu toe voor inviduele woningen geweest in de vrije sector bouw.
Dit komt omdat een warmtepomp een forse investering vormt die pas na ongeveer 8-10 jaar rendabel wordt.
Project bouwers zien alleen het stijgen van de bouwkosten van een huis en denken zo minder concurrerend te worden.

Men vergeet hierbij echter dat de energiekosten van een woning met een warmtepomp al gauw 50% lager liggen.

Kijk voor meer informatie op www.energiebewust.biz
Besparing


Mooie schone en duurzame energie-opwekkingsmethoden zijn mooi en spreken de meeste Tweakers wel aan. Energiebesparing heeft geen high-tech imago, maar wordt door velen als net zo belangrijk, zo niet belangrijker gezien dan duurzame opwekking. Door dit ietwat 'stoffige' imago en ook het idee dat je comfort in zou moeten leveren krijgt energiebesparing niet de aandacht die het verdient.

Energiebesparing in de industrie is lastig te bewerkstelligen, hoewel er ongetwijfeld een flinke besparingsslag door efficiëntieverbetering te maken is zal een écht grote besparing pas gedaan kunnen worden als er minder geconsumeerd wordt. Maar daar zal de industrie niet al te happig op zijn

Op twee andere gebieden kun je als individu wel veel energie besparen: in huis en met transport.

In een woonhuis gaat over het algemeen de meeste energie op aan ruimteverwarming, gevolgd door tapwaterverwarming en elektriciteit (even afgezien van indirecte energieconsumtie als gevolg van de aanschaf van goederen en diensten). Nieuwbouwhuizen zitten over het algemeen goed in de isolatie (hoewel het prima beter zou kunnen), dus het is meestal niet heel zinvol om daar iets aan te doen. Bij oudere woning schort er echter nogal eens iets aan de isolatie en dit levert hogere stookkosten op dan nodig. Afhankelijk van de constructie is na-isolatie (vloer, spouwmuren en/of dak) vaak een goede optie.

Gebruikte eenheden
Er blijken nogal wat misverstanden te bestaan over de gebruikte eenheden om bijvoorbeeld elektriciteitsverbruik of de opbrengst van zonnepanelen te meten. In deze post heeft Crackh34d een duidelijke uitleg gegeven:

"Ik zal proberen hier nog eens duidelijk uit te leggen:

Energie wordt uitgedrukt in Joules [J]. Bijvoorbeeld: Het kost ongeveer 10 Joule om een pak melk een meter op te tillen. Een vermogen is energie per tijdseenheid, ofwel energie per seconde. Je kunt bijvoorbeeld zeggen dat je computer elke seconde 150 J energie verbruikt. Een vermogen druk je dus uit in joules per seconde [J/s]. Nu heeft de eenheid J/s de naam Watt [W] gekregen naar James Watt. Een stofzuiger van 1000 W gebruikt dus elke seconde 1000 J aan energie. Laat je die stofzuiger een uur aanstaan gebruikt hij 1000*3600=3600000 J aan energie, oftewel 3,6 MJ (megajoule), aangezien er 3600 secondes in een uur zitten. Nu praten we bij elektra meestal niet in termen van joules, maar in Wh (wattuur). Een Wh is de energie die een apparaat met een vermogen van 1 W (J/s!) gebruikt in één uur, en komt dus overeen met 1*3600=3600 J. Let op waarom het een Wh is en geen W/h, het is namelijk het vermogen (Watt) maal de tijdsduur (uur)! Een apparaat met een vermogen van 1000 Watt verbruikt 1000x zoveel als een apparaat van 1 Watt, en verbruikt dus in een uur 1000*3600=3,6 MJ, wat dus gelijk is aan 1000 Wh (Logisch, je laat 1000 Watt een uur aanstaan). Aangezien een kilo overeenkomt met 1000, is 1000 Wh gelijk aan 1 kWh.

Kortom, een apparaat met een vermogen van x kW, verbruikt in een uur x kWh aan energie!"

Definities/Begrippen
Wp
WattPiek, eenheid waarin de opwekmogelijkheid van een zonnepaneel wordt uitgedrukt volgens een standaard test (STC / 1000W / m2 ).

kWh/kWp
Eenheid om de opbrengst van een installatie te kunnen normeren en te kunnen vergelijken met andere installaties. Bijvoorbeeld 4kWh opgewekt met een 1000Wp installatie levert
4/1.0 = 4kWh/kWp.

Omvormer/Inverter
1. Apparaat die de gelijkspanning van de zonnepanelen omzet in 230V voor het lichtnet.
2. Apparaat die de gelijkspanning van de zonnepanelen omzet in 12/24V voor het laden van een accu.

Meer definities volgen..

Energie besparen, hoe beginnen?
Pak de energierekeningen van de afgelopen jaren er eens bij en kijk hoeveel energie je verbruikt. Een "gemiddeld" gezin zit op jaarbasis rond de 3600kWh aan elektriciteit en 1800m3 aan gas. Zit je hier boven? Dan is er nog behoorlijk wat winst te halen, zit je hier beneden? Gefeliciteerd je bent al redelijk energiezuinig maar het kan waarschijnlijk nog beter.

Wat is het maandbedrag wat je kwijt bent aan energie? Doe daar eens de volgende berekening mee.

Voorbeeld:
Onze eigen energierekening was, voordat we begonnen met het bewust omgaan met energie, 200 euro per maand. Per jaar waren wij dus kwijt: 200*12 = 2400 euro. Doe dat maal 10 jaar.
24000 euro kwijt in 10 jaar aan het energiebedrijf. Is dat acceptabel? Wij vonden van niet.


elektriciteit besparen
Het belangrijkste is "meten is weten". Schaf een goede kWhmeter/wattmeter aan voor 20-30 euro ( ELRO M12 / EM600 ) en gebruik deze om verdachte apparaten te meten voor een bepaalde periode. Zo kunnen de energieverbruikers in huis goed in kaart worden gebracht.
Verder. 1W verbruik continu is op jaarbasis ongeveer 9kWh. ( 1 / 1000 * 24 * 365 = 8,76kWh ). Een apparaat wat 10W gebruikt en altijd aan staat verbruikt dus 88kWh per jaar.

Verdere tips:Meten = weten!, schrijf elke week de meterstanden op en zet deze in bijvoorbeeld Excel. Controleer standby verbruik van onder andere de televisie/DVD speler etc. Met een verdeelblok met aan/uit schakelaar kan dit nutteloze verbruik worden voorkomen. Controleer standby verbruik van alle computers in huis, ook een aan/uit schakelaar is hier de oplossing Welke apparaten staan 24 uur per dag aan? Die apparaten zijn vaak verantwoordelijk voor een groot deel van de elektriciteitsrekening. Controleer de koelkast/vrieskist, zeker oudere apparaten willen onverwacht vaak veel verbruiken. Electrische vloerverwarming in de badkamer / WC zonder tijdschakelaar? 250W of 500W continu verbruik? Reken maar uit hoeveel dat is op jaarbasis! Vloerverwarming? Controleer dan of er een pompschakelaar is gemonteerd, dit scheelt ook een hoop. Vervang gloeilampen/halogeen voor spaarlampen/ledverlichting! Daarnaast uiteraard, zuinige A(++) apparatuur, zonnepanelen, hotfills etc.Aardgas besparen
Gas besparen is een stukje lastiger, hieronder wat tips:Meten = weten!, schrijf elke week de meterstanden op en zet deze in bijvoorbeeld Excel. Stel de klokthermostaat goed in wanneer mogelijk. Gebruik een oplopend schema. Dus 's ochtends beginnen met 19 graden, rond 17:00 uur 19,5 en rond 19:00 oplopend naar 20,0 graden, en zet de verwarming een uur voor het slapen terug naar 10 graden. Zo is het de hele dag lekker warm in huis. Niemand thuis = thermostaat uit! Zet de thermostaat een graad lager, het is misschien even wennen maar het bespaard een hoop gas Als je het koud krijgt, is het heel gemakkelijk om zonder na te denken de thermostaat een graadje hoger te zetten. Zit je echter nog in je t-shirt op de bank, dan is het uiteraard slimmer om een trui aan te trekken. Zorg bijvoorbeeld dat je altijd een vest/sweater in de buurt hebt, die gemakkelijk over je kleren heen kan trekken. Laat de CV installatie waterzijdig inregelen, het water wordt dan netjes verdeeld tussen de radiatoren. Daarnaast uiteraard, isoleren, HR++ glas, WTW unit, zonneboiler, etc etc. Maak gebruik van je HR-ketel: deze condenseert maximaal als de terugkende CV-waterstroom onder de ca. 56 graden Celsius is. Dit kan dus betekenen dat je maximale CV temperatuur op 60-65 graden Celsius staat. Of dit goed werkt, zul je in jouw situatie moeten uiitproberen (rekening houdend met opwarmtijden, die bij een klokthermostaat na enkele dagen vroeg genoeg begint met opwarmen met de conventionele radiatoren);Graaddagen
Graaddagen worden gebruikt om berekeningen te kunnen maken over energieverbruik. Je wilt bijvoorbeeld weten of het HR++ glas dat je afgelopen voorjaar hebt laten plaatsen wel iets doet met je gasverbruik. Je hebt keurig iedere week/maand de standen van de gasmeter genoteerd en in een spreadsheet verwerkt. Vervolgens ga je kijken naar het gasverbruik van oktober vorig jaar en vergelijk je dat met oktober van dit jaar.
En dan komt de onzekerheid: Vorig jaar oktober was een prachtige maand met fraai nazomerweer en veel zon. Dit jaar oktober was nat, koud en grijs. In het gasverbruik was dan ook bijna geen besparing te zien.
Om toch te kunnen rekenen kijk je naar graaddagen.

Om het aantal graaddagen per jaar vast te stellen wordt voor alle dagen waarop de gemiddelde temperatuur lager was dan 17°C bekeken hoeveel graden de temperatuur lager was. Die afwijkingen bij elkaar opgeteld geeft het aantal graaddagen (voorbeeld: een dagtemperatuur van 14°C draagt 3 bij, een dagtemperatuur van -3°C draagt 20 bij, enzovoorts). Het achterliggende idee is dat de verwarming pas wordt aangezet bij een buitentemperatuur beneden de 17°C en dat er meer moet worden gestookt naarmate het kouder is.
Graaddagen gaan uit van het temperatuurgemiddelde in een etmaal. Dit geeft niet altijd een helemaal juist beeld. Een zonnige dag met een heldere koude nacht kan hetzelfde aantal graaddagen opleveren als een grauwe, grijze dag . Vooral in het voor en naseizoen kan die invloed goed zichtbaar zijn in de stookbehoefte.
Met gewogen graaddagen wordt geprobeerd deze invloed weer te geven en te corrigeren. Bij gewogen graaddagen tellen de wintermaanden zwaarder en de zomermaanden lichter. November t/m februari worden de graaddagen vermenigvuldigd met 1,1 , maart en oktober met factor 1,0 , april tot en met september met factor 0,8.
Hoe kom je aan graaddagen?

Er zijn twee bronnen:

Allereerst het KNMI waar je van heel veel plaatsen in Nederland allerlei klimaatgegevens kan downloaden, waaronder het etmaalgemiddelde. Vanuit het etmaalgemiddelde kan je eenvoudig het aantal graaddagen berekenen.
http://www.knmi.nl/klimatologie/daggegevens/selectie.cgi

Een tweede bron is de site van Kwa bedrijfsadviseurs http://www.kwa.nl
(zoeken naar graaddagen)

Even opletten want het KNMI hanteert een net iets andere grens n.l 17°C terwijl Kwa uitgaat van 18°C


Zonnepanelen
Ik wil zonnepanelen, waar moet ik beginnen?

Probeer eerst zoveel als mogelijk elektriciteit te besparen. Dit is altijd goedkoper dan het plaatsen van zonnepanelen. Vervang bijvoorbeeld een oude koelkast die 900kWh verbruikt voor een zuinige A++ koelkast die maar 250kWh verbruikt. Dit scheelt 650kWh per jaar. En een A++ koelkast is minder duur dan zonnepanelen aanschaffen die 650kWh opwekken per jaar. Denk hier dus goed over na.

Daarna een aantal belangrijke vragen die beantwoord moeten worden:Hoeveel geld wil ik investeren in zonnepanelen. Hoeveel stroom wil ik opwekken per jaar. Waar wil ik de panelen neerleggen op het dak. Heb ik daar een vergunning voor nodig? Wil ik de panelen zelf installeren of laat ik het doen door een installateur?Normaal is er geen vergunning nodig, bij monumenten en/of beschermde stadsgezichten ( Amsterdam! ) is het verstandig om je hier goed over te laten informeren.

Verder is het belangrijk om te weten dat er maximaal 500W per stroomgroep mag worden ingevoed in huis ( 1 Soladin 600 / Steca 500 ). Dit in verband met de veiligheid. Bij grotere installaties moet er een aparte groep worden gereserveerd voor de zonnepanelen.

Daarna is het zaak om een aantal offertes op te vragen, gebruik hiervoor bijvoorbeeld de nederlandse Solar Top 50

Zonneboiler
Ik wil een zonneboiler, waar moet ik beginnen?

Belangrijke vragen die bij een zonneboiler moeten beantwoord zijn:Wil ik alleen tapwater met de zonneboiler of ook mijn huis ermee verwarmen in voor en naseizoen? Hoeveel dagen wil ik kunnen bufferen? Hoeveel warm water gebruik ik per dag? Gaat het warm water verbruik in de toekomst toenemen? (opgroeiende kinderen etc.). Kan mijn huis bouwtechnisch het gewicht van het boilervat aan? Heb ik daar een vergunning voor nodig? Wil ik de panelen zelf installeren of laat ik het doen door een installateur?Over het algemeen is een vergunning niet nodig voor het plaatsen van een zonneboiler, echter bij monumenten en/of beschermde stadsgezichten ( Amsterdam! ) is het verstandig om je hier goed over te laten informeren.Meer informatie omtrent de vergunnings verplichting is te vinden op de website van de rijksoverheid: http://www.rijksoverheid.nl/bestanden/documenten-en-publicaties/publicaties-pb51/zonnecollectoren-en-zonnepanelen/11pd2010g188-herziene-versie.pdf

Momenteel is een scala aan zonneboilers verkrijgbaar. De meeste CV fabrikanten hebben inmiddels ook een zonneboiler in hun productgamma zitten ( Remeha, Nefit, Atag, etc ). Wat opvallend is bij deze zonneboilers is dat het boilervat relatief klein is, ergens tussen de 90 en 150 liter.

Zeker als ondersteuning voor de CV gewenst is dan is een boilervat van 90 tot 150 liter niet geschikt. Voor verwarmingsondersteuning moet eerder worden gedacht aan een boiler van 300 liter of groter.

Gemiddeld genomen kunnen zonneboilers opgesplistst worden in drie verschillende varianten:Vlakkeplaat collectoren Vacuümbuiscollectoren Zogenaamd Zuid Europees systeem (vat en collector op het dak)Warmtepomp
Hier komt binnenkort een verhaal over het aanschaffen van een warmtepomp.

Software
Het is een zootje techneuten onder elkaar hier in dit topic. Diverse mensen hebben gratis software / scripts gemaakt die door iedereen gebruikt mogen/kunnen worden. Hierbij een overzicht

jSunnyReports
Geschreven door Flitspaal.nl, een rapportagetool waarmee opbrengstgrafieken gemaakt kunnen worden voor zonnepaneel-eigenaars. Onder andere mensen met SMA en Fronius omvormers is deze tool
bruikbaar. Te downloaden vanaf : http://www.familie-kleinman.nl/jsunnyreports/. Huidige versie is 1.2.0. beta 6 (23 mei 2011)

SunProfit
Sunprofit is een programma voor het uilezen van Soladin600 en OK4-E omvormers. Het programma is geschreven in VB.Net 2008

Het programma logt per 5 minuten de gemiddelde opbrengsten van de omvormers en schrijft deze in een database weg. Tevens worden er van de dagopbrengsten bitmap en sonnenertrag bestanden aangemaakt die naar een site kunnen worden geupload. Maand en jaar opbrengsten worden in het programma getoond.

Op dit moment wordt er gewerkt aan een Engelse interface. Maand en Jaar statistieken worden binnenkort ook voor op het net aangemaakt en uitvoer van diverse data in andere formaten zit ook in de pen. Tevens is behoort het importeren van EL3500 en EL4000 van Conrad binnenkort ook tot de mogelijkheden. Het loggen van de Wattson staat nog even op een laag pitje. Meer informatie op http://www.mijnzon.info/

Meer software volgt. ( DM flitspaal.nl als je ook iets hebt gemaakt wat je hier wilt plaatsen, of interessante software kent. )

Interessante links
Algemeen

Regelgeving omtrent installatie van zonnepanelen en zonneboilers in Nederland (bron: Ministerie VROM) waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen vergunningsvrij of niet.

Berekenen potentiele PV opbrengst bij variabele hellinghoek en orientatie. (Solar radiation and photovoltaic electricity potential country and regional maps for Europe)

Stichting Peak Oil Nederland
New Energy TV
Duurzame energie startpagina
Energieportal
Vereniging van Zonnestroomproducenten
Olino
Duurzame Energie WIKI
Energiemanagement pilot van Essent.

Sites van windenergie bedrijven en verenigingen

Windturbine coöperatie De Windvogel
Vereniging Zeeuwind
Overzicht windverenigingen ODE

Overige interessante links
Windmolenpark Kubbeweg / Flevoland
Duurzame buren

Sites van zonnestroompaneel/zonneboilerbezitters (tussen haakjes de nick als het een GoTter betreft)

Jeroen Haringman (JeroenH)
Floris Wouterlood
Peter Segaar (zonnigtype)
Mistraller (Mistraller)
Tonnie van Klooster (punkrocker)
My Ecohouse (jja)
Niels Thijssen (NielsTn)
Martin Kleinman (flitspaal.nl)
Eric Plankeel (ericplan)
Zonnestraal Wiki

Realtime logging sites

ericplan / ZonPHP
ericplan / Solarlog
flitspaal.nl / jSunnyReports
Energiastic / handicom
jja
MartijnR17
el jonco
antonboonstra
NielsTn (m.b.v Arduino Duemillenova & ZonPHP v2.25)


GoT duurzame tweakers overzicht
Een aantal Tweakers houdt bij hoeveel energie ze verbruikten voor hun duurzaamheidsoffensief ( 3x woordwaarde ) en daarna.

het overzicht staat hier : http://www.familie-kleinman.nl/got/got_overzicht.html

Inmiddels is er een initiatief gestart door Anton Boonstra om bij te houden wat het verzamelde vermogen van de opgestelde PV installaties van GoT is:

Meedoen? Vul je gegevens op:

Wel GoT-leden (dus eigen PV installaties van mensen die een account op GoT hebben)Invulformulier resultatenNiet GoT-leden (bijvoorbeeld klanten / kennissen etc.)Invulformulier resultatenAanpassingen aan al ingevoerde systemen: DM Anton hiervoor.

Output van alle gegevens:
kaartje, systemen per provincie, installaties per jaar, meest gebruikte hellingshoek, geinstalleerd vermogen per provincie, geinstalleerd vermogen per jaar

DM flitspaal.nl voor wijzigingen of om ook toegevoegd te worden.

Zelf aan de slag met zonne energie

02-12-2011 discussie 24
Al een tijdje groeit bij mij de interesse voor zonne energie en de mogelijkheden voor mij thuis. Afgelopen jaren hebben we in deze regio verschillende stroomstoringen gehad, waardoor mijn interesse is toegenomen. Daarnaast lijkt het me best aardig om hiermee te gaan sleutelen. Bijkomend voordeel is kostenbesparing op energie en een kleine bijdrage aan een beter milieu.

De afgelopen tijd heb ik wat topics op Tweakers doorgelezen en her en der internetpagina's doorgelezen, nu ben ik op het moment dat ik ook daadwerkelijk iets wil aanschaffen. Omdat ik gehuurd woon, kan ik eigenlijk geen grote panelen op het dak van mijn huis monteren.

Mijn idee was om het iets kleinschaliger aan te pakken. Mijn huis heeft een balkon dat een groot deel van de dag in de zon ligt. Het lijkt me interessant om hier een niet al te groot zonnepaneel te monteren om daarmee een 12 volt accu te laden (of meerdere) en in huis een 12 volt netwerkje aan te leggen (er zijn nog enkele loze leidingen door het huis beschikaar).

Mijn doel is om meerdere ruimtes te voorzien van verlichting, gevoed uit mijn 12 volt systeem. Uiteindelijk wil ik voor mijn verlichtingsbehoeften geen gebruik meer maken van het lichtnet.

Op dit moment zit ik nog een beetje met wat ik moet aanschaffen om dit te realiseren. Conrad heeft allerlei spullen op het gebied van zonne energie, waaronder complete systemen, zoals het Sundaya Ulitium pakket. Dat lijkt me niet echt een handig en bovendien ook onnodig duur systeem.

Mijn idee is om een los zonnepaneel, een laadregelaar, een accu en een beetje aansluitmateriaal aan te schaffen, daarnaast ben ik nog op zoek naar 12 volt verlichting (die er ook nog een beetje toonbaar uitziet).

Eigenlijk kan ik op internet maar weinig vinden van mensen die hiermee bezig zijn. Het gaat voornamelijk om grote systemen die terugleveren aan het net, etc... Zoals gezegd is dat geen optie voor mij. Iemand ideeen, tips, aardige websites, forums, etc.?

Alert Me een goed alternatief voor Plugwise?

07-10-2011 discussie 1
Heeft hier iemand ervaring met het Alert Me meetsysteem http://www.alertme.com ?
Het lijkt in eerste instantie op een combinatie van Enymate en Plugwise, maar het is vele malen goedkoper.

[VMware ESXi 4.x] Server in hibernation laten gaan en WOL

03-06-2011 discussie 1
In het kort: Hoe krijg ik een ESXi server zo energiezuinig mogelijk?

Lange versie:

Samen met een paar vrienden, heb ik op kot een server staan.

Momenteel worden er enkel wat testjes mee gedaan, gezien we last hebben van bottlenecks en de casemod nog bezig is (werkje voor deze vakantie)...

Maar vanaf volgend (school) jaar zal de server veel intensiever gebruikt gaan worden.

De primaire functie van de server is dienstdoen als file-, backup- en downloadserver.
Maar, de server doet ook af en toe dienst als gameserver tijdens lanparty's, en ook als rekeneenheid bij wat experimentjes en soms zelfs als mail en print server.

Verder willen we overschakelen van gedeelde mappen naar iSCSI, enkele succesvolle experimentjes waren veelbelovend (Dirt 2 spelen zonder dat het op je HDD geïnstalleerd staat = awesome).
Jammer genoeg kregen we dit enkel werkend onder Ubuntu server, en niet onder Windows Server 2008.

Opdat we gebruik zouden kunnen maken van de iSCSI mogenlijkheden van Ubuntu en de server programmetjes die enkel werken in Windows Server, maar ook gewoon omdat we dan flexibeler kunnen experimenteren met andere OS's en software, leek het ons interessant om onze server te virtualiseren door er ESXi op te installeren.

Maar, de server komt boordevol harde schijven te zitten, en ook de core 2 duo processor en 8 GB aan ram geheugen (wat nodig is wil je er een aantal OS's op zetten), zijn niet denderend energiezuinig.

In Windows Server 2003 is het me al gelukt om een server na een uurtje idle automatisch te laten slapen, en op een WOL commando terug op te laten staan.
Waarschijnlijk zal er een NIC worden aangeschaft die automatisch de PC kan laten opstaan als er een aanvraag naar de server wordt gestuurd (we willen toch al overschakelen op gigabit)

Nu vraag ik me af: hoe doe ik dit alles in ESXi?

Het automatisch laten uitschakelen van de hardeschijven wordt volgens mij bij de moderne schijven geregeld door firmware, en ik denk dat ook ESXi dit voor de andere schijven vrij goed kan regelen.
Ook de rest van de hardware zal relatief weinig verbruiken als er succesvol een idle toestand kan bekomen worden.

Echter, gezien de server enorm veel idle draait, lijkt het me interessanter om hem echt volledig in hybernation te kunnen brengen. Op die manier moeten we ons ook geen zorgen maken tijdens het weekend.

Na wat opzoekwerk ben ik er achtergekomen dat WOL geen probleem is met ESXi, en dat er ook een soort van energiebesparende toestand is waarin ESXi overschakeld als al de guest OS's idle zijn.

Echter wat dit juist doet en hoe het werkt he ik nog niet gevonden.

Daarom vraag ik nu in dit topic: heeft iemand ervaring / tips / opmerkingen in verband met het energiezuinig maken van een ESXi fileserver?

[Ervaringen] Energy Efficient Computing

19-05-2011 discussie 257

Welkom!
Welkom in het nieuwe energy efficient computing topic! Dit topic bied een brede basis voor alles wat te maken heeft met zuinige computing. Denk hierbij vooral aan systemen die 24/7 aanstaan zoals (thuis)servers, maar ook zuinige desktops zijn welkom. Hier kunnen mensen hun ervaringen met zuinige computing posten. Interessante links naar andere fora/sites over energy efficient computing zijn ook te vinden. Daarnaast kunnen mensen die hulp nodig hebben met het samenstellen van een zuinig computing systeem een zetje in de goede richting krijgen. Bedenk wel dat wij geen helpdesk/afhaal chinees zijn waar even een kant en klaar antwoord op gehaald kan worden. Als er iets is samegesteld met de hulp van de mensen hier, contribueer dan ook aan het topic door de resultaten van het systeem te posten!

Regels
Wat is not done in dit topic:Flamen/trolling Op de man spelen: speel de bal, niet de man Nvidia/Ati/AMD/Intel Rox0r/Sux0r of andere fanboyismsVoor hulp bij het samenstellen van een systeem gelden de CSL regels: Een lijst posten met de vraag 'is dit goed?' is niet de bedoeling. Wil je hulp. Beschrijf dan het doel van het systeem zo uitgebreid mogelijk. Geef ook je budget en een voorlopige samenstelling. Toon daarnaast ook aan dat je zelf onderzoek hebt gedaan (bijvoorbeeld dit topic goed door gelezen).
Heb je een aanvulling, opmerking of briljant idee voor de startpost, stuur dan een DM naar één van de auteurs. Vraag hier niet in het topic zelf om, wij kunnen zulke berichten ook missen. Soms hebben wij ook een leven naast Tweakers dat aandacht behoeft. Daarbij hoeft het topic er niet mee vervuild te worden.

Quick Menualgemeen processor moederbord geheugen opslag voedingen videokaarten behuizingen besturingssystemen meten aanvullende informatie resultaten changelog woord van dankAlgemeen:
Eerst even de open deuren, dan hebben die vast gehad Het zuinigste is als een systeem helemaal uit staat en geen stroom krijgt. Ook al staat de computer uit, maar nog wel aangesloten dan kan er doorgaans gerekend worden op een verbruik van zo'n vier tot zes Watt, al word daar tegenwoordig meer aandacht aan besteed. Mocht de computer niet uit kunnen, gebruik dan de standby stand / hibernate stand of wake on lan (WoL). Mocht het systeem altijd aan moeten staan, dan is het interessant om goed op de inzet van componenten te letten. Een RAID5 array met vele TBs aan opslag is leuk, handig of zelfs noodzakelijk, maar moet deze altijd direct beschikbaar zijn? Hoe verder uit geschakeld, hoe zuiniger!

Naast optimalisatie van de inzet van een computer kan er ook gekeken worden naar virtualisatie van een computer, of juist het opsplitsen. Het laatste is misschien opmerkelijk gezien de recente, sterke interesse in virtualisatie. Toch kan het combineren van taken soms juist meer energie kosten dan door deze op te splitsen/gesplitst te laten. Met name de combinatie van een server (of dat nu voor websites, ftp of offsite backup is) aan de ene kant en desktop of htpc aan de andere kant kan juist niet economisch zijn. De laatste twee hebben soms hardware (zware grafische kaart, tvkaarten, geluidskaarten, ..) die niet volledig uitgaan als ze niet nodig zijn en of gebruikt worden. Heeft de computer alleen taken waar het eigenlijk om processor- en of storagetaken gaat dan kan virtualisatie lonen. Echter, let wel op dat een pc niet voor één simpele VM altijd word aangelaten, terwijl overdag 18 zware VMs met veel i/o activiteit draaien. Er word dan tegen een slechte vulling van de taken van het apparatuur aangelopen. Om de optimale vullling te bepalen word er in dit topic de nodige informatie verstrekt zodat men zelf kan kijken of en wat er met elkaar gecombineerd kan worden en op welke hardware.
Met de komst van de nieuwste processoren en chipset van Intel valt er inmiddels ook objectieve gronden zo langzaam aan iets te kiezen. Tijdenlang kon er voor een zuinige pc gekozen worden uit diverse AMDs of voor simpelere taken voor een Intels Atom. Maar inmiddels kunnen ook desktop gebruikers met een gerust hart voor een Intel oplossing gaan als verbruik belangrijk voor ze is (zo niet dan zijn ze wellicht in het verkeerde topic). Ook VIA timmert aan de weg, maar zijn een stuk zeldzamer.
En dan nu, de hardware
Processoren
De keuze van de processor is waar veel mensen mee beginnen, waarna ze de rest van de componenten matchen met de processor. Toch zijn met name de processor en het moederbord een twee-eenheid. Zomaar een moederbord erbij zoeken kan ertoe leiden dat het zuinigheid doel word gemist. De computer is minder zuinig of krachtig dan bedoeld. Het is een wisselwerking, maar er moet ergens een begin zijn, dus dan toch maar die processor.

Indicaties van een zuinige processor
Er zijn een aantal dingen waar op gelet moet worden die gezamenlijk het verbruik bepalen:Het procedé van de processor Hoeveelheid cache Processor generatie Uitgeschakelde cores TDP (is niet heilig!) OnderklokbaarheidProcedé
Processoren die zijn gemaakt met een kleiner procedé (kleinere transistoren) zijn, bij voor de rest vergelijkbare specificaties (aantal, inzet, ..), zuiniger. Bij Intel is zo’n overvang gevangen in hun tick-tock strategie, een manier om ieder jaar iets nieuws te kunnen brengen. Een verkleining van het procedé is hierbij de tick, die we onlangs zagen, de introductie van de 32nm chip. Dat dit weer uitnodigt om meer uit de processor te halen is een tweede.
Processor generatie
Naast het procedé zit er bij fabrikanten evolutie in hun architectuur, bij Intel de Tock. Zo’n nieuwe architectuur bevat nieuwe features en slimmigheden die tot een efficiëntere processor (en of platform) moeten leiden. Daardoor zal een processor per tik meer kunnen doen, of andersom voor hetzelfde werk hoeft de processor minder lang/minder hard te werken. Dit wordt vergezeld door diverse andere nieuwe zaken, zoals nieuwe indstructies, zoals on-the-fly encryptie in de nieuwste Intel processoren.
Cache
Cache vraagt veel energie, dat is ook de reden waarom bij AMD de Phenom meer energie verbruikt dan een Athlon. Eerstgenoemde heeft ook nog de beschikking tot L3 cache. Of die cache voor iedereen relevant is, is nog onderwerp van discussie.
Uitgeschakelde cores
Van AMD is inmiddels wel algemeen bekend dat er processoren zijn waarvan één of meerdere cores uitgeschakeld zijn. Voor menig Tweaker een zegen, maar voor zuinigheidsfreaks misschien juist een groot nadeel. De onderdelen zitten er nog wel dus is er de kans dat zo’n processor toch meer verbruikt dan gewenst, zeker als de core niet inschakelt kan worden. Dit geld helemaal bij een Phenom II waarbij het energie etende L3 cache er gewoon nog op zit.
TDP
Is niet heilig! Verre van zelfs. Misschien is TDP wel hetgeen de meeste mensen mee de fout in gaan en waar het andere deel het felst op corrigeert. TDP (Thermal Design Power) gaat over hitte, veroorzaakt door het energieverbruik. Met andere woorden, TDP is niet hetzelfde als energieverbruik. Bij AMD is het een redelijke indicatie van de maximale hitteontwikkeling. Een 45W AMD betekend dat er in principe geen Mugen of een TRUE nodig is, een minder potige koeler zal ook volstaan. Het is eigenlijk met name interessant (en inzichtvol) om te kijken binnen een architectuurlijn om de verschillen in verbruik snel te kunnen herkennen. Zodra er TDPs van verschillende architecturen met elkaar vergeleken worden dan kan men wel eens bedrogen uitkomen. AMD kent ook nog ACP (Average CPU power). Dit is een lagere rating dan de TDP en geeft ongeveer het gemiddelde verbruik weer. Bij Intel maken ze er af en toe (oké altijd) een zooitje van, bewust ook waarschijnlijk. Tijdenlang ging het om de gemiddelde warmteproductie. Inmiddels lijkt het wel op bingo loterij, met TDPs die nergens over gaan.
Onderklokbaarheid
Met name als er een wat oudere CPU op de kop getikt wil worden is het zinnig om te kijken of de processor wel over zaken als Cool ’n Quiet (bij AMD) of Speedstep (bij Intel) beschikt. Dit zorgt ervoor dat de processor de klokfrequentie (en vervolgens het voltage en dus het verbruik) kan verlagen.

Het gevolg van het voorgaande is dat een singlecore niet zuiniger hoeft te zijn dan een dualcore. Dus ook als de langzaamste CPU al snel genoeg is, kan er uit energie overwegingen interessant zijn om toch een snellere te nemen omdat die een nieuwere architectuur of procedé heeft. Wat voorbeelden:De AMD Athlon X2 4850e is in idle zuiniger dan een AMD Sempron LE-1100 (we hebben het over minder dan tienden van Watts), dit terwijl de TDP gelijk is en de Athlon een core meer heeft. De AMD Athlon X2 4850e is in idle zuiniger dan een AMD Athlon 2650e (een singlecore) (opnieuw een kwestie van tienden), dit terwijl de TDP van de singlecore slechts 15Watt is en die van de dualcore 45Watt. De Sempron 140 verbruikt in idle een paar Watt meer dan een Athlon II X2 240. Dit komt omdat de Sempron een Sargas chip is, een dualcore waarvan één core is uitgeschakeld. De Athlon daarentegen is een Regor chip, die efficiënter is dan de Sargas chip. De nieuw gelanceerde i5 en i3 processoren (de Clarkdale en Arrnadle beiden van de Westmere generatie op 32nm procedé) zijn met het nodige enthousiasme ontvangen omdat ze een stuk zuiniger zijn dan processoren van de Nehalem generatie (45nm procedé). (En ook omdat de GPU direct bij de CPU zit, weliswaar nog als losse chip, niet als een single chip oplossing, maar duidelijk een stap vooruit.)Wat zijn zuinige processoren

Bij AMD, op AM2 vlak is de Athlon X2 xx50e de meest efficiënte chip. Op AM3 vlak is het de Athlon II X2 xxxe. De extra ‘e’ bij de AM3 processor duidt erop dat het gaat om een processor met een verlaagde TDP. Dat komt omdat deze processor in full load minder energie verbruikt. (Nogmaals TDP!=Energieverbruik) Echter, in idle verschillen de processoren niets. Voor een totaal overzicht van het verbruik van AMD processoren kan er op de volgende plaatjes gekeken worden: idle en max (Afkomstig van Lostcircuits)

De harten van de nettop/netbook gebruikers gaan ook steeds harder kloppen door de nieuwere Intel Atoms en vooral de AMD Brazos met zijn krachtige GPU. Het nadeel is dat het verbruik niet alleen laag is, de prestaties ook. Mochten de wensen simpel zijn, dan voldoet een goedkoop en zuinig nettop bordje.

Intel heeft met zijn nieuwe Core i3 en core i5(Behalve de i5 750), maar ook niet te vergeten de Pentium G9650, zeer zuinige, maar wel iets hogere geprijsde modellen op de markt gezet. Het op 32nm gebakken architectuur zorgt voor een laag verbruik. Hierbij is niet alleen de geheugen controller en de PCI express controller geintegreerd, maar ook bezit de processor nu de IGP in plaats van afhankelijk te zijn van het moederbord.

Ondervolten
Een zuinige processor hebben is één, zuinig laten draaien is twee. Sleutel is om het voltage van de cpu zo laag mogelijk te houden. (Bijkomstigheid in deze is de lagere hitteproductie.) Met onderklokken is het mogelijk het voltage nog verder te verlagen. Er zijn een aantal manieren om het energieverbruik zoveel mogelijk te beperken:handmatig ondervolten (en eventueel onderklokken) in bios automatisch laten ondervolten en onderklokken handmatig ondervolten (en eventueel onderklokken) in het OSOf er in de Bios de mogelijkheid bestaat om de processor te kunnen ondervolten (en onderklokken) hangt van het specifieke moederbord af, kijk hier voorafgaande naar. Helaas geld voor budget borden dat deze niet alleen slechte overclock en over volt opties bezitten, maar vaak nog slechtere onderclock en ondervolt opties. Daarnaast zijn moederborden van Intel zelf in de regel nogal karig bedeeld met voltage en klokfrequentie opties.

Als maximale prestaties en laag verbruik gecombineerd worden is het automatisch laten ondervolten en onderklokken een goede keuze. In de Bios staan deze bekend als de te opties (AMD) Cool ’n quiet en (Intel) Speedstep. Activeer deze opties om hier gebruik van te maken. Mogelijk word dit in specifieke bios opties anders aangeduid, lees hier voor de handleiding van het desbetreffende moederbord. Vervolgens dient het Operating Systeem de bijbehorende driver te hebben zodat het Operating Systeem de klokfrequentie en het voltage kan terugdringen. De modernere besturingssystemen als windows XP SP3, windows vista/7 en de latere kernels van linux hebben hier standaard ondersteuning voor. Voor Windows (XP) moet er tot slot in het energiebeheer aan worden geven dat het systeem het energieverbruik moet minimaliseren. Dit kan gedaan worden onder power options in configuratiescherm en dan onder power schemes voor Minimal Power Management te kiezen. Om te kijken of het onderklokken en ondervolten daadwerkelijk gebeurd kan het programma CPU-z gebruikt worden. Dat laat zien op welke kloksnelheid de processor draait en met welk voltage. Als de computer niets doet dan zal de kloksnelheid dalen.

Door handmatig onder te klokken en onder te volten is het mogelijk om het systeem nog zuiniger te maken dan met de standaard opties van AMD en Intel. Deze tools zijn namelijk relatief conservatief om niet opeens voor vastlopers te zorgen. Maar als (beetje) Tweaker zoeken we naturlijk de grens maar wat graag op. In idle maakt het doorgaans een paar Watt uit, maar onder load kan het soms wel gaan om meer dan tien Watt verschil met de standaard opties van AMD en Intel!
Om dit voor elkaar te krijgen schakel de cool'n quiet of speedstep optie in Bios uit. Voor Windows download men:
voor een AMD K8 processor en een 32 bit OS een programma als RMClock of Crystal CPUID. Als er een 64 bit OS gedraait word dan moet, in ieder geval bij RMClock, nog even gerommeld worden met het programma. Hierover is op het internet wel wat te vinden. Dat dit niet standaard met het programma kan komt omdat het project al een tijd geleden is gestopt. Met RMClock en Crystal CPUID kan het voltage voor verschillende multipliers worden ingesteld. Zorg er wel voor dat het voltage met de desbetreffende multiplier goed getest wordt (bijvoorbeeld met prime95/Orthos). Het handigste is om 3 multipliers uit te kiezen. De laagst mogelijke, de middelste en de hoogste. Test deze individueel op stabiliteit op het laagst mogelijke voltage (Als in met overclocken, voltage verlagen, stabiliteit checken, voltage lager, tot hij onstabiel is, dan het voltage twee stapjes hoger zetten). Daarna kunnen de 3 multipliers worden geactiveerd voor de verschillende load factoren om zo zuinig te zijn, maar ook snel, mocht het systeem meer power nodig hebben.
voor een AMD K10 processor kan het programma PhenomMsrTweaker gebruikt worden. Het principe is zo goed als hetzelfde als met RMClock, alleen is er wat minder keuze qua states.

Moederborden
Vroeger was de processor in grote mate bepalend voor het verbruik in idle. Denk aan de beruchte P4. Tegenwoordig zijn de zuinige processoren zo zuinig dat het overgrote deel van het verbruik van het moederbord komt. De processor pakt bij AMD platformen zoals gezegd zo'n 8Watt in idle. Met een super zuinig moederbord zoals de Asrock Alive NF7G-HDready kan er op zo'n 17W worden uitgekomen als er maximaal getuned wordt.

Wat zijn indicaties van een zuinig moederbord
Helaas is het bij moederborden vele malen lastiger om te bepalen hoe zuinig een moederbord nu werkelijk is. Niet alleen zijn er diverse uitvoeringen van één en dezelfde socket, ook heeft iedere fabrikant er wel weer iets mee gedaan waardoor vergelijken lastig is. Wel zijn er een aantal indicaties en vuistregels waardoor er enigszins een inschatting gemaakt kan worden.Fasen(beheer) Maximaal ondersteunde CPU (TDP) Northbridge Southbridge IGP Aantal componenten Merk Formaat?Fasen(beheer)
Het aantal fasen hangt losjes samen met de maximaal ondersteunde processor. (maximale TDP)

Om een CPU te kunnen voorzien van stroom worden meerdere fasen ingezet om een stabiele stroom te kunnen leveren. Bij zwaardere belastingen (processoren met een hoge TDP) wordt dit steeds belangrijker.

In de afgelopen jaren is er een ware race ontstaan in fasen. Met name Gigabyte en Asus maken elkaar gek met bizar veel fasen. Omdat een processor in rust minder energie nodig heeft hebben veel moederborden tegenwoordig de mogelijkheid om fasen uit te schakelen als de processor in rust is (MSI: APS, Gigabyte: DES, Asus: EPU).

Helaas blijft fasebeheer beperkt tot een minderheid van het aantal fasen, dus blijft er altijd het probleem van het hebben van een overload aan fasen. Daarom is het belangrijk om een moederbord te nemen dat een aantal fasen heeft dat een beetje matcht met de processor die er (in de toekomst) gebruikt gaat worden. Wel kan (objectief) worden gezegd dat MSI ten opzichte van in ieder geval Gigabyte en Asus het betere fasebeheer bezit. Maar ook Biostar en Asrock hebben producten met een bescheiden aantal fasen die gewoon goed werken.

In reactie op de run naar fasen is MSI een andere weg in geslagen door vooral in te zetten op efficiëntere fasen door combinatie van chips, de DrMOS chips. Per slot van rekening, iedere component heeft een eigen efficiëntie. Minder chips, minder totaal efficientieverlies. Dit zal uiteindelijk wel (mede) bijdragen aan het feit dat MSI (en ook Biostar) tegenwoordig de zuinigere moederborden neerzetten en toch nog mooie features bieden. (Zie ook deze video)

Tot zover de achtergrond. Waar aan is te zien hoeveel fase een moederbord bezit? Soms spreken ze er expliciet over, soms niet. Dit is te herkennen aan notaties als 3+1, zoals bij het populaire 740g Gigabyte moederbord. Maar in andere gevallen is het hooguit te tellen.

Om een indicatie van het totaal (!) aantal fasen te krijgen is het mogelijk om, bij moderne moederborden, het aantal vierkante blokjes tellen. «plaatje» Daarnaast is het mogelijk dat er één of meerdere fasen wat meer afgezonderd staan «plaatjes», dit zou kunnen duiden op een dynamische fase.

Maximaal ondersteunde CPU (TDP)
Als het aantal fasen niet is aangegeven kan er naast het tellen van de fasen ook wat afgeleid worden uit de maximale TDP voor de CPU die erop kan. Als het moederbord een processor met een TDP van 125Watt of meer kan huisvesten zal deze hoe dan ook veel uit de kast moeten halen. Dit zal er (vooralsnog) altijd voor zorgen dat er efficiëntie verlies zal zijn als er op zo’n bord een zeer zuinige CPU wordt geplaatst. Dus als er geen zware CPU op geplaast gaat worden, neem dan ook een moederbord met een lagere maximale TDP.
Northbridge
AMD
Momenteel is bij AMD de 700 chipset de meest courante serie. Het zijn moederborden die een lager energieverbruik kennen dan hun directe voorganger (600) en/of (middels hun IGP) HD video kunnen decoderen waardoor de processor minder belast zal worden.Ook zijn de oude Nvidia chipsets in trek (7025 en 7050) (In de praktijk worden deze in combinatie geschreven met de 'Southbridge', de 630a, omdat Nvidia de Northbridge en de Southbridge gecombineerd heeft. (bron)) Daarvan zijn onlangs nog nieuwe moederborden uitgekomen voor het AM3 platform, die meteen voldoen aan de huidige standaarden van solid caps. De 7025 en 7050 zijn de zuinigste chipsets voor AMD, maar missen de volledige HD decoding. De Geforce 8200 chipsets doen het ook niet slecht, maar zijn vaak gelijkwaardig aan de 700 chipsets.

Intel
Bij de nieuwste Intel Clarkdale is er eigenlijk niet meer echt een northbridge. Alles geintegreerd in de CPU, inclusief de GPU.

Southbridge
AMD
SB700 is een stap voorwaarts voor energieverbruik, dit valt ook op aan de lagere TDP tov SB600. De hogere 700 (710, 750) chipset series zijn interessant als er overgeklokt wordt. Daarnaast heeft de SB700 als voordeel dat er 6 SATA poorten mogelijk zijn, tegenover 4 bij de SB600. De USB en SATA prestaties van de SB700 zijn ook hoger dan van de SB600.

Intel
De Intel Clarkdale gaat via een DMI interface(4 pci-e 1.1 lanes) naar H5X chipset controller welke min of meer gebaseerd is op de ICH10.
IGP
Het kwam al even ter sprake, de Integrated Graphics Processor (IGP) is een manier waarop een lager energieverbruik behaalt kan worden, alleen dan wel indirect. Door de IGP hoeft er geen losse videokaart in het systeem te worden geplaatst waardoor het systeem zo goed als altijd zuiniger zal zijn. (Of je moet de zuinigste losse videokaart nemen, maar dan kan het onder load wel eens tegenvallen.) Zeker als er niet aan spellen gedaan word is het interessant om te kijken naar een chipset met een Integrated grahpics processor. De moderne chipsets zoals de 780/785G, GF8200 voor AMD en de 4500HD voor intel bieden de mogelijkheid voor het decoden van HD films. Helaas zitten hier een heel aantal haken en ogen aan en is niet alles zo maar te versnellen met behulp van de chipset.
Een andere interessante ontwikkeling is dat sommige chipsets twee poorten tegelijk kunnen gebruiken voor een dualscreen. Zoals bijvoorbeeld dvi en hdmi tegelijk.

Voor (serieuze) games zal er toch nog echt naar een losse videokaart worden gekeken (daar word later nog op ingegaan).

Aantal componenten
Het is nogal een open deur, maar een moederbord dat uitpuilt van features zal niet zo snel ook het zuinigste moederbord zijn. Helaas betekent een bord met minder features vaak ook weer dat er minder wordt gedaan aan kwalitatief goede componenten en slimme besparingsfunctie, die zorgen voor een zuinig bordje. Het is dus de kunst om het bord te vinden dat weinig er op heeft zitten, maar wel van erg goede kwaliteit is.

Ook al is het mogelijk om in bios de nodige zaken uit te schakelen, dat betekent nog niet dat het ook echt merkbaar is. Soms zitten er fysieke componenten op een zelfde fysiek pad, waardoor er alleen wat van gemerkt word in het verbruik als de volledige combinatie wordt uitgeschakeld.

Merk
Los van de sympathie voor een bepaald merk, het kleurschema dat het meest aanstaat (of het minst afschrikt), zijn er ook nog objectieve verschillen tussen de fabrikanten. Zo was al het verschillende fasebeheer ter sprake gekomen, maar ook de algehele keuze van componenten en uitrusting verschilt.

Asrock, Biostar en MSI hebben nu de zuinigere moederborden. Gigabyte en Asus verbruiken nu wat meer, maar richten zich op nog duurzamere componenten (met name Gigabyte). Dit gaat dan voorbij het niveau van solid caps, want die zijn inmiddels redelijk standaard aan het worden. Hierbij moet er aan betere borden worden gedacht met, lagere straling, maar ook aan ECC. Dat laatste biedt Asus aan op al haar AMD moederborden. (Biostar heeft inmiddels ook een aantal moederborden met ECC, al geven ze dit niet expliciet aan en zwijgen ze erover als je ze ernaar vraagt.)
Één ding is belangrijk om in de gaten te houden bij moederborden, er worden meer en meer stickers geplaatst. Ook worden er diverse objectieve 'tests' gedaan waarbij iedere fabrikant het groene imago wil uitdragen. (Zie bijvoorbeeld deze presentatie over het energiebeheer van MSI.) Dit zijn de zaken waarop moederbord fabrikanten zich van elkaar moeten onderscheiden.

Formaat?
Helaas, een ITX moederbord is niet per definitie zuiniger dan een ATX moederbord. Pas als twee moederborden van dezelfde fabrikant, met dezelfde chipset, hetzelfde aantal fasen met elkaar vergeleken worden dan is er kans dat het ITX bord zuiniger is (vanwege het ontbreken van sloten enz.)

Zo is het 780g ITX moederbord van Jetway niets zuiniger dan andere moederborden, integendeel. Er zijn mATX moederborden die zuiniger zijn met dezelfde functionaliteiten.

Ondervolten IGP en HT
Afhankelijk van het doel van de computer kan er worden gekeken of het BIOS van het moederbord de mogelijkheden biedt om de onboard grafische kaart en/of de hyper transport terug te klokken (en onder te volten).
De grafische kaart is met name interessant voor mensen die de computer willen inzetten als server. De hyper transport heeft ook invloed op de grafische prestaties, maar daarbij ook nog met alle vormen van data-opslag. In principe merkt je er niets van bij een server, maar zoals met alle onderklok en ondervolt activiteiten, eerst goed testen! Voor meer informatie, bekijk absoluut deze reactie.

Wat zijn zuinige moederborden?
Oprecht een lastig antwoord. Niet in de laatste plaats omdat iedereen net iets andere componenten aan het moederbord hangt en andere meetinstrumenten inzet. Maar ook omdat er moederborden met een bepaalde chipset zijn die zo zuinig zijn dat ze minder verbruiken dan een moederbord van een doorgaans zuinigere chipset.

Toch is er wel een globale indeling te maken in chipsets. Het kan hierbij zijn dat een chipset met een andere chipset van plaats zou moeten wisselen, maar over de linie zal het wel aardig kloppen. In volgorde van zuinig naar minder zuinig:

AMDNvidia 7025-7050/630aDoorgaans een gebruik van rond de 20Watt

* [AM2] Asrock Alive NF7G-HDready [uit productie] - 16Watt tot 20Watt (Populair moederbord) bron1 bron2 bron3
* [AM2] Asus M2N68-AM Plus - 23.7Watt [mijn pc]

Nvidia 6150SE/430

* ASRock ALiveNF6G-GLAN [uit productie]- 30-32W bron

AMD 740G

* [AM2] Gigabyte GA-MA74GM-S2(H) - 30-31W (min 27W) Let op, er bestaan meerdere revisies, de laatste revisie heeft maar 4 SATA poorten! (Zeer populair moederbord) bron1 bron2 bron3 bron4 bron 27w

AMD 760G

* [AM2] Biostar A760G-M2+ - 22W bron

AMD 790GXBezit een paradoxale positie. De IGP is sneller dan de 780g 785g, maar kan minder verbruiken omdat er in menig bios uitgebreide opties zitten om de IGP te tunen.AMD 860Dit moet de opvolger zijn van de 790 serie, waaronder de 790GX. In het verbruik is er niet echt een verandering doorgevoerd. De veranderingen zitten op het vlak van USB 3.0 en SATA 3. Mocht dit belangrijk worden gevonde dan is het misschien interessant om hiernaar te kijken. Vanuit het oogpunt van zuinigheid is het niet echt aantrekkelijk omdat de borden wel een stuk duurder zijn. Daarnaast is het nog wachten op de tests van de allerzuinigste moederborden. Tot die tijd bestempelen we de 790GX nog als de betere variant, al is het alleen al om de prijs.AMD 785GDe vernieuwde 780 chip van AMD laat zich roeren. Weer een MSI bord wat zich van hun beste kant laat zien. Zeer goeie resultaten!MSI 785-E65 15,5 WattNvidia GF 8200

* Gigabyte GA-M78SM-S2H - 31W url
* Asus M3N78-CM [uit productie] - 33W bron

AMD 690GEen serie die de naam had zuinig te zijn, maar inmiddels achterhaald is

* [AM2] Jetway M2A692-GDG - 29W bron
* [AM2] Asus M2A-VM [uit productie]- 36.5 idle

AMD 780GVoorbij gestreeft door de 785G

Intel AtomIntel 945GSEIntel D945GSEJT - 11-14.3W idle. Heeft geen HD decoding mogelijkheden, mogelijk wel met toevoeging van Broadcom chip. Deze kost in idle 1W extra bron bron2Intel 945GCIntel D945GCLF - 21.4W idle bron



Intel 1156 Clarkdale H55Intel DH55TC 18 watt - http://www.silentpcreview.com/article1013-page2.html
Geheugen
Als echt de absolute ondergrens word gezocht dan kunnen er RAM modules worden weglaten. Echter, het effect is nihil als er niet-overklok geheugen word gebruikt. Het effect maximaal 2 Watt bedragen. Daarnaast kan het zelfs een averechts effect hebben omdat andere componenten meer werk moeten verrichten (meer harde schijf gebruik – swappen) of dat de efficiëntie lager ligt (geen dual channel). Wel is het zinnig om niet vier (supere) kleine maar slechts twee grotere modules te nemen. De dual channel blijft dan in stand, zonder dat men met het hogere verbruik van de extra modules zit. Het probleem is dat het verschil zo klein is, dat duurdere grotere modules zich nooit terug verdienen. Het doel van de computer is dus van belang voor het kiezen van de hoeveelheid geheugen.

Bij geheugenmodules gaat een soortgelijk verhaal op als bij processoren, er zijn alleen wat meer chips. Het verbruik hangt af van het aantal chips, het productie procedé (in nm) en het voltage. De opslagruimte van een chip op zich maakt niet uit. Ook voor het geheugen geldt dat het verbruik is gedaald in de jaren. DDR gebruikte meer dan DDR2, terwijl dat weer meer energie gebruikt dan het huidige DDR3. Aan de basis van DDR3 ligt het lagere voltage, dat van 1.8 (DDR2) is gedaald naar 1.5 (DDR3).

Word het absolute minimale verbruik geëist, dan kan er worden gekozen voor low voltage ram. Kijk dan wel eerst goed rond of vraag het na omdat lang niet alle moederborden overweg kunnen met het low voltage geheugen. Mogelijk vereist het low voltage geheugen ook nog wat aanpassingen in het bios. Een voorbeeld van low voltage geheugen komt van G.Skill met de ECO series DDR3. Deze draaien op 1.35Volt. Dit is een stuk lager dan de standaard 1.5Volt, maar het effect hiervan is niet erg groot. Pas bij meerdere modules word het zichtbaar op een Watt meter, hoewel dit waarschijnlijk meer in de orde van één of twee Watt ligt.

Een movitatie om toch voor meer geheugen te gaan is omdat het kan worden ingezet om reads/writes op te vangen die anders zouden worden uitgevoerd op de harde schijf. Het voordeel is dan ook dat zo'n harde schijf langer in spindown kan blijven en dat levert tussen de twee en acht Watt aan besparing op.

super zuinige pc's

18-05-2011 discussie 7
Ik vroeg me nou eens af of er al pc's zijn met een verbruik onder de.. 25W of zelfs nog lager. En hoe snel deze dan wel niet waren.

En dit hoeft dat natuurlijk geen game pc te zijn, maar gewoon een pc met windows, en dat je er op kan downloaden, wat internetten en muziek luisteren. Dat soort dingen, misschien een kleine server voor lichte spellen zoals COD2

Wat zijn hier nou de mogelijkheden in, Het energieverbruik zo laag mogelijk.

Ik weet wel dat er Atom cpu's zijn die zo'n 4-6Watt verbruiken(Geen idee wat de pc dan in totaal verbruikt), maar waar kan ik nog meer aan denken.. bijvoorbeeld zo'n zuinige oplossing van AMD.

Effecten van crisis in Japan op energievoorziening

29-04-2011 discussie 59
Over 30 dagen zullen de grootste stofwolken in Japan wel neergedaald zijn en begint het leven ook daar weer langzaam. Wat voor gevolgen if any zien jullie voortvloeien uit de gebeurtenissen in Japan?

Persoonlijk hoop ik dat het mensen aanzet om de volgende stap te gaan zetten in de energievoorziening. Of dat kernfusie wind/water/zonne energie is me om het even, maar ik hoop niet dat ze op dezelfde voet verder gaan.

Nu ben ik zelf wel redelijk positief ingesteld als het gaat om de ontwikkelingen op technisch gebied. Nu zullen de meeste berichten die je leest op de populair wetenschappelijke sites erg rooskleurig geschetst zijn maar toch heb ik het idee dat we de komende 50 jaar nog wel een hoop stappen zullen maken.
Resultaten per pagina: 25 | 50 | 100


Huawei Nexus 6P Apple iPad Pro WiFi FIFA 16 Samsung Galaxy S7 Fallout 4 Apple iPhone 6C Athom Homey LG G5

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True