2009: Gebod #11 - Gij zult niet downloaden

De grootste auteursrechtenzaak dit jaar vond niet in Nederland plaats, maar in Zweden. Op 16 februari begon daar de rechtszaak tegen de beheerders van The Pirate Bay.

De Zweedse justitie had die aangespannen tegen vier personen: de sitebeheerders Gottfrid Svartholm Warg, Peter Sunde en Fredrik Neij, en geldschieter Carl Lundstrom. De aanklacht: het faciliteren van het schenden van auteursrechten door miljoenen internetters .torrent-files aan te bieden.

De rechtszaak duurde iets meer dan twee maanden, voordat de rechtbank van Stockholm tot de conclusie kwam dat de vier schuldig waren. Ze kregen allen een celstraf van een jaar opgelegd en werden gezamelijk veroordeeld tot een boete van 30 miljoen Zweedse kronen, wat volgens de huidige wisselkoers neerkomt op 2,87 miljoen euro. De schuldig bevonden TPB-medewerkers gingen in beroep, maar de beroepszaak laat nog tot 2010 op zich wachten.

Een soap op zich was de overname van The Pirate Bay door het softwarebedrijf Global Gaming Factory X. GGF had grote plannen met The Pirate Bay: zo zou het de torrentsite omvormen naar een betaald, legaal downloadplatform. Van dat alles kwam weinig terecht: het bedrijf zou de overname niet kunnen betalen, kwam in de financiële problemen en gaf later zelf toe dat de overname 'onzeker' was geworden. In september werd zelfs de beursnotering geschrapt, omdat het bedrijf investeerders zou hebben misleid. Hoe het nu verder gaat met de torrentsite, die in november zijn eigen tracker uit de lucht haalde, is onbekend. Op het moment van schrijven is de site nog steeds bereikbaar voor Nederlanders.

Vlak voor kerst werd de Canadese torrentsite Isohunt door de Amerikaanse rechter nog schuldig bevonden aan auteursrechteninbreuk. Andere rechtszaken die dit jaar speelden waren die tegen twee individuele downloaders, Joel Tenenbaum en Jammie Thomas. Deze langlopende zaken werden dit jaar in het voordeel van de entertainmentindustrie besloten. Zo werd Tenenbaum veroordeeld tot een boete van 675.000 dollar, terwijl Thomas een schadevergoeding van 1,9 miljoen dollar moet betalen. Opvallend genoeg werden vier auteursrechtenschenders die niet op kwamen dagen tijdens hun rechtszaak veroordeeld tot fors lagere schadevergoedingen. Thomas en Tenenbaum hadden kortom beter thuis kunnen blijven. 

Auteursrechten: nu langer houdbaar

Ondanks de successen die de entertainmentindustrie behaalde, was het voor de Europese Commissie nog niet genoeg: die wilde dat de copyrighttermijn voor muziekuitvoeringen werd verlengd van 50 naar 95 jaar. Dit jaar besloot het Europees Parlement om daar niet volledig in mee te gaan; de termijn wordt welliswaar verlengd, maar gaat niet naar 95 jaar.

In plaats daarvan zijn de auteursrechten voor uitvoerende muzikanten voortaan tot zeventig jaar na de uitvoering geldig, zo besloot het EP. Voor componisten gold al dat hun auteursrechten tot 70 jaar na hun overlijden golden. Auteursrechtenorganisatie Sena en diverse artiesten waren het vanzelfsprekend eens met de verlenging van deze zogeheten naburige rechten, maar de regering heeft zich vooralsnog niet achter de verlenging geschaard. Daarmee is de verlenging nog niet geldig in Nederland.

Was er dan helemaal niets positiefs te melden voor de downloadende medemens? Jawel, want in het Europees Parlement heeft de Europese Piratenpartij dankzij het verdrag van Lissabon twee zetels weten te bemachtigen, en de Australische Pirate Party haalde genoeg leden om aan de verkiezingen mee te mogen doen.

In Zweden werd de Piratpartiet de op twee na grootste als het gaat om ledenaantal. Vooral nadat het Pirate Bay-vonnis bekend werd, mocht de partij veel nieuwe leden verwelkomen. In Nederland lijkt de Piratenpartij dan weer niet echt van de grond te komen.