Creative Audigy 2 ZS Notebook (PCMCIA, 7.1) review door jeronantropis

Voorwoord

Hoewel deze geluidkaart toch al een hele tijd op de markt is, is er blijkbaar nog steeds geen review over geschreven op Tweakers. Na jarenlang een dankbare Productreview lezer te zijn geweest, wil ik met deze review toch ook mijn steentje bijdragen. Commentaar (zowel positief, negatief als suggestief) is dus van harte welkom .


Inleiding

De kaart die ik zal bespreken, is een PCMCIA-insteekkaart voor laptops. De voornaamste feature is de ondersteuning van 5.1 (en zelfs 7.1) surround geluid, zodat je ook op op je laptop ten volle kan genieten van films/spelletjes/muziek ... De reden dat ik voor deze kaart heb gekozen en niet voor een usb-model, is omdat ik mijn PCMCIA-slot toch niet gebruikte en ik geen usb-poort permanent wil opofferen.

Meer algemene info vind je op de Creative website.

Ik heb deze kaart sinds 9 mei 2007 in mijn bezit, dus ik kan me er ondertussen wel een duidelijk beeld van vormen. Ik heb 99€ betaald voor deze kaart, wat min of meer de marktprijs is (zeker in België).

Vermits de aankoop van deze soundcard al een serieuze hap uit mijn budget was, heb ik geopteerd voor een niet al te dure 5.1 speakerset, namelijk de Logitech X-540 (na vrij positieve reviews).


Inhoud van de verpakking

• Cd-rom met drivers en software (je kan online enkel updates downloaden, de cd-rom heb je dus altijd nodig als je de software wil herinstalleren)
• Een handleiding-onwaardige handleiding (papierverspilling)
• PCMCIA-kaart zelf
• Extra omvormkabel naar 3 analoge kabels
• Oordopjes (vrij goede kwaliteit)
• Beschermhoesje voor de PCMCIA-kaart

Aansluitingen

Kort samengevat zijn er volgende aansluitingen:

• S/PDIF Optical in (waar je ook je microfoon kan insteken)
• S/PDIF Optical out (waar je ook je hoofdtelefoon kan insteken)
• Een niet-alledaagse "fiche" voor 7.1 aansluiting

Beide optische aansluitingen hoeven niet veel uitleg; ik heb ze zelf nooit gebruikt (behalve om mijn hoofdtelefoon in te pluggen).

Het belangrijkste is de "fiche". Hierin moet je een extra kabel steken die op zijn beurt splitst in drie analoge kabels, waar je dan je boxen kan op aansluiten. Persoonlijk vind ik die extra kabel een minpuntje. Ik had veel liever gehad dat de analoge uitgangen rechtstreeks op de geluidkaart zaten (eventueel met een iets grotere "knots" die uit mijn laptop steekt). De aansluiting van de "fiche" oogt zéér breekbaar. Je moet ze echt uiterst voorzichtig aansluiten en hopen dat je vooral niet achter die kabel bijft hangen en heel het spel stuk trekt. Imho een eerste kleine "misser", vandaar de iets mindere score voor het onderdeel "Aansluitingen".


Software

Voor ik mijn bevindingen ivm de software uitvoerig uit de doeken doe, wil ik eventjes vermelden dat deze kaart absoluut niet werkt onder Linux; stereogeluid kan je wel produceren, maar 5.1 (waarvoor je deze kaart tenslotte gekocht hebt) werkt niet. Bad Creative!

Voor wie onderstaande uitleg niet helemaal wil lezen, kan ik kort samenvatten dat de software van Creative (toch zeker voor dit product) ronduit slecht is. De goede bedoelingen zijn er wel, maar de uitwerking laat serieus te wensen over. Ik gebruik zelf de Windows drivers die ik via Windows Update Catalogue heb gedownload en hierover ben ik dan weer zéér positief (je moet zelf achteraf wel nog een handmatige update van de hardware doen in apparaatbeheer om zeker de allerlaatste drivers te hebben).

De reden van mijn "zeer slecht" score is simpel: Creative moet ervoor zorgen dat de software out-of-the-box deftig is, wat totaal niet het geval is. Hieronder volgt een gedetailleerde beschrijving van mijn ervaringen.


Creative software

De bijgeleverde software is heel uitgebreid, met imho heel veel overbodige software. Ik heb dan ook enkel de drivers geïnstalleerd (en de noodzakelijke configuratietoepassingen).

Wat opvalt is dat er héél veel instellingen zijn. Je hebt een EAX-modus, CMSS-modus, Dolby ... Nu komt echter de vreselijke ongebruiksvriendelijkheid van de software om de hoek kijken.

Om films te zien of muziek te beluisteren, moet ik elke box van het 5.1 systeem apart uitbalanceren (voorste boxen stiller, achteraan luider, wat nodig is voor films - anders hoor je achteraan niets). Als ik vervolgens naar de EAX-modus ga om spelletjes te spelen (wat overigens fantastisch werkt, goed punt!), wordt het geluidniveau van alle boxen prompt serieus versterkt. Keer ik dan terug naar de instellingen van mijn afzonderlijke boxen, zie ik dat het uitbalanceren volledig teniet gedaan is (alle boxen staan terug gelijk op maximale sterkte).

Telkens als ik dus naar EAX-modus ga (bijv. om te gamen) en vervolgens een film wil zien (met uitgebalanceerde volumeregeling), moet ik alles opnieuw instellen. Het gebruik van profielen zou dit probleem kunnen oplossen, maar zover zijn ze bij Creative klaarblijkelijk nog niet gekomen. Een serieus gemist kans!

Hierbij komt nog dat er door de Creative software ongelooflijk veel extra processen opstarten bij het booten van Windows, met een opstartvertraging tot gevolg (mijn laptop is al iets ouder); de processen verbruiken ook een niet-onaanzienlijke geheugenhoeveelheid (+/- 90 Mb).

Een positieve feature (zonder bugs, kijk eens aan!) is de CMSS-modus. Hiermee kan je van 2-kanaalsgeluid 5.1 geluid "emuleren". Echter, de speakerset die ik gebruik (Logitech X-540), heeft deze feature reeds ingebouwd ("Matrix-modus"), zodat ik zeker kan voldoen met de standaard Windows drivers (zie verderop).

Bij dit alles komt nog dat naar mijn ervaring er nogal wat vervelende conflicten waren tussen Windows geluidbeheer en de Creative software (overschrijven van instellingen enzo). Creative neemt grotendeels het geluidbeheer over, maar ik moest bijvoorbeeld wél nog zelf instellen dat ik een 5.1 speakerset gebruik. Ook mijn AC3Filter (van K-Lite Codec Pack) detecteert niet automatisch dat ik een 5.1 systeem heb. Deze problemen treden niet op als ik de Windows drivers gebruik (zie hieronder).


Windows drivers

Omwille van alle voorgaande problemen, heb ik de volledige Creative Suite verwijderd. Wanneer ik de geluidkaart nu inplug, vraagt Windows om drivers te installeren. Als je "zoek op Windows Update" selecteert, wordt de kaart perfect geïnstalleerd. Je kan de drivers ook handmatig via Windows Update Catalogue downloaden, maar dan moet je achteraf via apparaatbeheer best nog eens een driver-update doen (om zeker de laatste drivers te hebben).

Uitbalanceren van boxen kan nu perfect via geluidbeheer. Ik gebruik nu al meer dan zeven maanden de Windows drivers en ik ben er zeer tevreden over, nog nooit problemen of conflicten gehad. Het enige "vervelende" is dat ik nog steeds de voorste boxen moet aanpassen wanneer ik ofwel game (alle boxen even luid zetten), ofwel films zie en muziek luister (voorste 3 boxen minder luid dan de achterste), maar dat moest ik met de Creative software ook doen, op een veel omslachtigere manier. Vermits ik amper game, is dit voor mij dus al helemaal niet zo erg.


Moraal van het verhaal: laat die Creative software brol voor wat het is en prijs jezelf gelukkig met de ondersteuning die Microsoft biedt via Windows Update. De Dolby weergave van deze drivers is naar mijn mening niet beter of slechter dan die van de Creative software. Het is echter not done dat Creative producten durft verkopen waarvoor de klant achteraf zelf nog deftige drivers moet zoeken. Zwaar gebuisd dus op het onderdeel "drivers en ondersteuning".


Geluidkwaliteit

Vermits het de boxen zijn die het geluid uiteindelijk voortbrengen, zou ook hypocriet zijn de geluidkwaliteit van deze kaart op te hemelen. Echter, ere wie ere toekomt: als ik mijn hoofdtelefoon (of boxen) aansluit op mijn standaard laptop jack heb ik permanent een lichte ruis op de achtergrond (vooral storend als er geen geluid wordt afgespeeld). Als mijn boxen aangesloten zijn op deze Creative Audigy 2 ZS Notebook, betekent stil ook echt muisstil. Totaal geen ruis! Nuja, dat mag ook wel voor een S/N = 104 dB (waarde van Creative zelf).


Algemene beoordeling

Ik wil ook even vemelden dat de processorbelasting van deze geluidkaart nihil is. De kaart heeft zelf een processor aan boord om alle coderingen te doen. Als je de Windows drivers gebruikt, kan je zelfs handmatig instellen voor hoeveel procent je deze processor wil gebruiken.

Een richtprijs van ongeveer 100€ is niet goedkoop, maar er is simpelweg geen (wijdverspreid) alternatief om volwaardig 5.1 geluid op je laptop te krijgen (buiten een usb-geluidkaart). Het nadeel van een 5.1 geluidkaart is natuurlijk dat je nog steeds met een hele bos kabels rond je laptop zit, wat ik persoonlijk niet zo heel leuk vind (maar daar kies je natuurlijk voor als je 5.1 wil). Verder doet de gebrekkige software serieus afbreuk aan de waarde van dit product, maar als je jezelf (zoals ik) tevreden stelt met de (overigens zeer degelijke) Windows drivers, is dit euvel snel opgelost. Daarbij komt nog het voordeel dat je pc met de Windows drivers niet overladen wordt met (overbodige) extra software. De fragiele aansluiting van de analoge kabel is ook een pijnpuntje.

Voor wie (net als ik) koste wat kost 5.1 geluid op zijn laptop wil hebben, en geen usb-poort wil opofferen, is deze kaart zéker een te overwegen aankoop.