Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , reacties: 70, views: 18.742 •

De prijzen voor mobiel bellen en mobiele data zijn in Nederland niet laag, maar ook niet schrikbarend hoog. Dat concludeert de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, die de prijzen in de 34 aangesloten landen onder de loep nam.

Wie een bundel wil met 1GB aan data en 100 belminuten, is in Nederland met een abonnement zonder toestel omgerekend iets meer dan 35 euro kwijt, zo heeft de OESO becijferd. Nederland valt met die prijs precies in de middenmoot. De OESO heeft zich bij elk land gebaseerd op de prijs van een aanbieder en in het geval van Nederland is dat Vodafone. Bovendien is gerekend met de prijzen in augustus 2012, die inmiddels alweer aangepast zijn en de informatie dus niet meer actueel is.

Met het meerekenen van slechts een, in Nederland relatief prijzige, aanbieder lijken de cijfers van de OESO niet representatief voor de gehele markt, maar het geeft een beeld van onderlinge verhoudingen tussen de prijzen van grote providers in diverse landen. Een abonnement met ongeveer dezelfde hoeveelheid belminuten en data kost bij T-Mobile in Oostenrijk omgerekend ongeveer 9,50 euro. In het duurste land, Entel Movil in Chili, kost zo'n abonnement meer dan 100 euro.

OESO berekent de prijzen van diverse 'mandjes' met producten op mobiel gebied, waaronder met kleinere en grotere databundels. Telkens komt Nederland in de middenmoot terecht met de prijs. België is over het algemeen iets duurder dan Nederland. De organisatie onderzoekt alleen de 34 aangesloten landen en heeft dus geen statistieken over de overige landen op de wereld.

Prijzen mobiele bundels in Nederland (bron: OESO, 2012)

Reacties (70)

Wat ook interessant is om te weten hoe vaak bepaalde nationaliteiten op reis zijn. Want mijn provider heeft wel 3 tot 4 keer aan mij verdiend toen ik in het buitenland was dan wanneer ik in Nederland was.

Het is goed dat de EU nu de tarieven binnen Europa verlaagt maar als je bijvoorbeeld naar Dubai gaat (geen EU) dan ga je al. Beetje een luxeprobleem maar toch.

De Vodafone Red abonnementen vind ik nog steeds veel te duur wat je ervoor terug krijgt. Zo gaan 0900-nummers e.d. standaard buiten bundel. Dan kan je beter een simonly pakken van Hollandse Nieuwe (ook Vodafone) waar je gewoon per minuut betaalt.
Ik heb m'n mobiele data-abonnement opgezegd. Thuis, in de trein en op m'n werk heb ik wifi. Lopend, fietsend of rijdend gebruikte ik toch al nooit mobiel internet, ik heb het nog geen seconde gemist. Leuk voordeel is dat nu ik m'n telefoon van 3G op 2G heb ingesteld, de batterij ineens 5 tot 6 dagen meegaat in plaats van minder dan een dag.
Dat is ook niet bij iedere telefoon gemakkelijk of te doen. De meeste mensen vergeten bijvoorbeeld om al hun apps e.d. toegang tot internet tot ontzeggen. Als je alleen je data-plan opzegt en je telefoon verbinding laat maken via 2G (GPRS e.d.) is het nog niet per definitie het geval dat er ook geen data meer gebruikt wordt.

Je moet eens weten hoeveel mensen zich dan wezenloos schrikken als ze op hun factuur de na rekening zien staan voor dataverbruik buiten de data-plan om. Sommige apps kun je zelfs niet gebruiken als je geen toegang tot internet hebt met alle gevolgen van dien.
Ik begrijp ook niet precies wat Rockzo nou precies doet met zijn 2G, maar je kunt natuurlijk wel gewoon een datalimiet van, zegge, 10 MB per maand instellen op je Android. Dat moet niet al te veel kosten bij de meeste abonnementen buiten de bundel, en je kunt toch Whatsappen.
Je kunt met Android ook gewoon je dataverbinding uitzetten, dan staat hij ongeacht welke "G" je gebruikt uit. En inderdaad, voor spraak heb je genoeg aan 2G en dat scheelt flink in de batterijduur.
Als je een smartphone neemt voor spraak, kun je net zo goed terug stappen op de Nokia 3310 of 1616. Dan scheelt het je zelfs een paar honderd euro in die 12 tot 24 maanden en kun je voor rond de ¤ 100,00 een goedkope tablet van bijvoorbeeld Qware kopen.

Dat is net als wat ik klanten geregeld hoor zeggen dat ze een Gigabit netwerk willen hebben omdat ze dan sneller via hun ADSL verbinding kunnen internetten. Of een dikke Mercedes kopen zonder dat je een rijbewijs hebt en er dus niet mee mag/kan rijden. Dan sla je natuurlijk helemaal de plank mis als je zo'n combinatie maakt (smartphone maar geen mobiel internet).

Ik heb wel eens zo'n leuke rekensom gemaakt, maar als je uit financieel oogpunt echt goed uit wilt zijn kun je beter zelfs een SimOnly abonnement nemen, een prepaid set kopen met Nokia 1616. Voor de ¤ 300,00 of zelfs meer euro's die je over hebt een losse tablet kopen waarna je zelfs nog geld zat overhoudt.


Wat ik m.b.t. 2G only bedoelde was meer dat die wijze niet bij iedereen zin heeft en soms zelfs tot hogere kosten lijdt ;)

[Reactie gewijzigd door DarkForce op 11 juli 2013 19:45]

agenda,notities,games en nog veel meer activiteiten waar je helemaal geen internet voor nodig heb maar wel een smartphone.
dus waarom zou je niet een smartphone nemen...?
Precies wat ik zeg ... een tablet met zeer grote besparing :)

Of je nou 4 tientjes in de maand betaald, of 2 ... en daardoor enkele honderden euro's kunt besparen voor een tablet waarmee je precies dat gene kunt wat jij aangeeft en dan de batterijduur van je telefoon kunt besparen dan sla je al die vliegen in één klap.

Let wel; ik doel hiermee op die 4 euro besparing en dan ook verlengen van de batterijduur van je mobieltje. Dan is die 4 euro de moeite niet waard maar een overstap naar simonly met dumbphone en een tablet daarentegen wel omdat je dan zelfs nog aardig wat in je pocket houdt.
Maar voor ¤ ~18 heb je al een redelijk abonnement met een redelijke Smartphone, zoals Hollands Nieuwe 275 minuten/MB + 500 MB + LG Optimus L9. Dus waarom jezelf tekort doen en extra apparaten meezeulen? Of anders Hollands Nieuwe 275 minuten/MB voor ¤ 8 en een tweedehands smartphone uit 2011 voor ¤ 100 erbij.
Op financieel vlak zal het waarschijnlijk minimaal zijn in de prijs, tenminste ... voor ¤ 4,00 a ¤ 5,00 per maand minder loont het vaak de moeite al niet eens om mobiel internet eruit te gooien.
je heb duidelijk een te hoog salaris.
voor veel mensen is 4 euro per maand wel degelijk een verschil.
4 eur in de maand over een contract van 24 maanden is wel gewoon 96 euro wat voor sommige mensen gewoon 3 ween eten is of een dagje uit.
niet iedereen zit ruim in de centen us probeer ook niet voor iemand anders te bepalen wat wel en niet veel is en of het wat uit maakt.
het feit is dat het voor een groot deel van nederland wel degelijk uitmaakt of ze het nou doorhebben of niet. (mensen met laag inkomen en mensen met een schuld bijvoorbeeld die moeten eerst de schuld afbetalen en de basis kosten betalen voordat ze iets van luxe nemen.
Ben zelfstandige dat dan weer wel. In een andere categorie dan waarin ik vaak mensen adviseer tijdens feesten, gesprekken en discussies. Als bezigheidstherapie *ahum* hou ik mij bezig met jawel .... budgetteren bij diverse mensen van jong tot oud.

4 euro is een nihil verschil, een paar honderd euro op jaar basis is een heel verschil. Zoals ik al aangaf;

Dumbphone + SimOnly + Tablet is een besparing van een paar honderd euro per jaar. Die 4 euro per maand is peanuts, misschien voor sommige mensen dan wel weer iets (4 broden) maar als je echt op je geld wilt letten en toch luxe wilt is het geen zoals ik aangaf 'de' oplossing. Tenzij je een 2e hands smartphone neemt met simonly dan ben je soms net wat goedkoper uit.
Nou, dat hoeft geen luxeprobleem te zijn hoor. Als je voor je werk onderweg bent, of als er zich een noodsituatie in je familie voordoet dan kost het gewoon erg veel, en er zijn nauwelijks providers waar het aanzienlijk goedkoper is.

Buitenlandtarieven meenemen als je een abonnement gaat afsluiten is een goed idee. KPN Hi is bijvoorbeeld een stuk duurder geworden in het buitenland een tijdje geleden, zoals in de VS. En kom je regelmatig in de Voordeellanden buiten de EU dan is Vodafone weer serieus interessant.

Kom je regelmatig op de Antillen, Suriname of Marokko, dan is T-Mobile weer interessant.

Kom je regelmatig in Zwitserland dan is KPN weer een stuk minder interessant, net als de meeste budgetproviders (m.u.v. nota bene Telfort) die voor bellen in Zwitserland een hoog niet-EU-tarief rekenen, in tegenstelling tot Vodafone/T-Mobile die het als EU-land rekenen.

Succes met puzzelen :+

[Reactie gewijzigd door Sorcerer8472 op 11 juli 2013 16:06]

Vodafone Red abonnementen zijn in tegenstelling tot de overige "fysieke" operators gewoon goedkoper zelfs. Op basis van huidige vergelijkingen tussen alle telco's valt T-Mobile ¤ 1,13 per maand hoger uit dan Vodafone en KPN zelfs met ¤ 13,38 per maand.

Als we moeten vergelijken met de MVNO's dan winnen de MVNO's het op sommige vlakken, maar lever je weer in op bereikbaarheid bij problemen (bellen naar 0900-klantenservice, veelal geen ondersteuning via twitter (d.m.v. webcare medewerkers) etc. internet snelheden die lager zijn enz.
Hollands Nieuwe heeft prima ondersteuning via Twitter. De klantenservice is precies even goed of slecht als die van T-Mobile, in mijn ervaring (mijn vorige provider). De dekking is gewoon die van Vodafone. De Internetsnelheid is in theorie 14 Mbps, in de practijk haal ik regelmatig 5+ Mbps, eigenlijk hetzelfde als wat ik getest heb op een pre-paid kaartje van Vodafone. Kortom, alleen de naam is anders, in mijn ervaring.
Dan is dat sinds een jaar veranderd, mijn ervaringen waren dat ik al vanaf dag 1 problemen ervoer en via Twitter gewoonweg niet werd gereageerd, en als er dan eindelijk gereageerd werd (na 2 weken) ik gewoon doodleuk naar hun 0900-nummer werd verwezen.

Maar goed, na een simpele berekening is Hollands Nieuwe ook zo goedkoop nog niet als men denkt. Ervan uitgaande dat men de 2GB data volledig gebruikt betaald men bij Hollands Nieuwe voor een Sim-Only ¤ 56,10 wat al ¤ 6,10 duurder is dan KPN. Vodafone en T-Mobile zijn dan zelfs al bijna 2 tientjes goedkoper. Waarbij deze telco's zelfs nog onbeperkt bellen erbij bieden. Maar dat even terzijde :)

[Reactie gewijzigd door DarkForce op 11 juli 2013 19:50]

Tja, het hangt ervan af wat je vergelijkt. Daarom stelde ik (in een andere reactie) ook voor om verschillende soorten belgedrag apart te vergelijken. Als je inderdaad veel data gebruikt, is HN al snel niet meer voordelig. Maar de meeste mensen die ik ken hebben overal Wifi (thuis, op het werk, in de trein) en gebruiken misschien een paar honderd MB. Dan is HN of Tele2 wel veel voordeliger, ben je voor ¤ 8 al klaar met een klein abonnement met data, of ¤ 20 voor een GB plus 100 minuten. Voor de bescheiden abonnementen gaat de vergelijking van de OESO mank: in America kom je gewoon niet onder de ¤ 40 sowieso, schijnt het.

Wat betreft de klantenservice: ik hoor ook altijd iedereen klagen over klantenservices van andere telefoonbedrijven: die zijn nou eenmaal vrijwel allemaal notoir slecht. Bij T-Mobile heb ik ooit diverse slechte ervaringen gehad, van een half uur in de wacht tot domme mensen aan de telefoon tot een steenhard gebrek aan coulance voor vaste klanten. En storingen. Het kan best zijn dat HN nog ietsje slechter is; het enige wat ik weet is dat het tot nu toe ongeveer hetzelfde overkomt in mijn ervaring. Het kan inderdaad verbeterd zijn sinds een jaar geleden: iets daarvóór hadden ze überhaupt geen klantenservice die je kon opbellen...
Wat hier vooral uit blijkt is dat Vodafone vorig jaar vergeleken met de rest erg duur was. Heb gister precies het beschreven abbo afgesloten, maandelijks opzegbaar zonder toestel voor 20 euro in de maand.
En wat qua afronden per minuut? Dit maakt het n.m.i. schrikbarend duur. Sowieso is het van de zotte om 35 euro te betalen voor slechts 100 belminuten en een bundeltje van 1 GB.
Alle 3 de grote providers bieden gewoon abonnementen met afrekenen per seconde aan hoor, alleen de eerste minuut wordt dan over het algemeen wel afgerond.

Het is overigens ook zo dat alle providers verplicht zijn (telecomwet per 1-1-2013) minimaal 1 abonnement aan te bieden dat volledig afrondt per seconde en niet per minuut, en dat dit geen starttarief mag hebben (dus ook niet de eerste minuut afronden).
Voor zover ik kon vinden hebben iig zowel KPN, Vodafone als T-mobile een dergelijk abonnement in het assortiment.
Is het niet nutteloos om in beweeglijke markt als deze te rekenen met prijzen van net geen jaar oud. En vooral, om dan ook nog eens prijzen te nemen van maar 1 aanbieder in een land?
Ik wil best geloven dat er relatief weinig afbreuk gedaan wordt aan de onderliggende (relatieve) verschillen tussen landen maar de prijzen die nu gepresenteerd worden zijn imho nogal loos.

[edit]Ik verbaas me gewoon een beetje over het onderzoek en de toegevoegde waarde ervan.

[Reactie gewijzigd door IceStorm op 11 juli 2013 15:17]

Dat dacht ik ook.
De tarieven in België bijvoorbeeld zijn het laatste jaar naar beneden gedoken.
Ik ben er zeker van dat we nu rechts van NL zitten in plaats van links zoals hierboven aangeduid.
Het is dan ook één provider, waarbij dan ook nog eens slechts één abbonementstructuur bekeken is.

Ikzelf ken Belgie niet, maar de USA bijvoorrbeeld heel goed. Ik heb via mijn USA werkgever ook een tekefoon van daar. Die moet ik zelf betalen, maar krijg ik vergoed. Ik mag zelf kiezen welke operator, en welk abbonement, maar een vast bedrag vergoed. Ben ik goedkoper uit mag ik het verschil in mijn eigen zak steken. Ik shop dus heel nauwkeurig. :) In dit lijstje staat daar minder dan 60 dollar voor de USA. Ik kan je verzekeren dat dat onmogelijk is.

De goedkoopste provider daar is T Mobile USA, en deze heeft voor 50 dollar per maand een 'onbeperkt' internet abbonement. (De andere drie grote hebben allemaal minimaal 80 dollar per maand exclusief belastingen.) Afhankelijk van de staat waarin je het afsluit kom je dan bij T Mobile inderdaad net onder of boven de 60 dollar met BTW etc uit. Dus het moet wel dat abbonement zijn!?

Echter, los van het feit dat er een reden is waarom T Mobile zo goedkoop is (gebrekkige dekking), na 500MB data wordt de snelheid tot 2G teruggebracht, dus is dat echt 1GB internet? Voor email and WattsApp meer dan genoeg, maar audio streamen is bijvoorbeeld al niet te doen.

Ik geef dit puur als voorbeeld aan, om aan te geven dat als je erin duikt het vaak moeilijk is appels met appels te vergelijken, én dat je door een (on)gelukkige keuze met de provider soms niet representatieve uitkomsten krijgt.

Voor Belgie vs Nederland zul je ongetwijfeld soortgelijke aspecten hebben. Een goed onderzoek bekijkt dan ook een aantal verschillende gebruikersprofielen en meer dan 1 operator.
Goed voorbeeld. In al zulke onderzoeken zie je dat er prijzen in een vergelijking gepresenteerd worden die echt niet te vergelijken zijn. Wat dachten die onderzoekers? Ze kunnen beter kijken naar wat de *goedkoopste* manier is in een land om een abonnement van 100 minuten en 200 MB te krijgen, en ook voor een van 200 min / 500 MB, en 500 min / 1000 MB, en 1000 min / 5 GB. De minimale snelheid moet b.v. 3 Mbps zijn, en misschien nog wat randvoorwaarden. Dan kom je met de vele virtuele aanbieders in NL veel goedkoper uit voor de kleine abonnementen.

Vervolgens meet je ook nog wat de *gemiddelde* persoon besteedt aan telefoonkosten, onafhankelijk van wat voor abonnement hij heeft, en inclusief kosten buiten de bundel. Want dat is ook van belang, zou ik zeggen.

Het heeft veel meer zin zulke dingen te vergelijken dan de nogal bloedeloze en onrepresentatieve statistieken in het bovengenoemde onderzoek.
Er zitten 5 blkjes boven nederland, 1 blokje onder, als je dus niet naar aantal deelnemers kijkt maar verticaal.

Lijkt me niet middenmoot, maar gewoon onderaan het segment.
Als ik die grafiek zie zit Nederland niet in de middenmoot maar in het goedkoopste deel. (kosten eenderde van het maximum en meer duurderde dan goedkopere landen....)
Je hebt een heleboel verschillende gemiddeldes:
  • Rekenkundig gemiddelde*) -- optellen en delen:
    ( 3+3+4+12+18 ) / 5 = 8
  • Meetkundig gemiddelde -- vermeningvuldigen en (n-de) wortel:
    ( 3*3*4*12*18 ) ^ (1/5) = 6
  • Mediaan -- het middelste getal **):
    3, 3, 4, 12, 18 = 4
  • Modus -- het getal dat het vaakste voorkomt ***):
    3, 3, 4, 12, 18 = 3
*) Dit is het gewone "gemiddelde"
**) Wordt ook wel "het vijftigste percentiel" genoemd
***) Als dit niet uniek is dan heeft een verzameling geen modus

"There's lies, damn lies... and then there is statistics" :P

[Reactie gewijzigd door robvanwijk op 11 juli 2013 15:51]

je bent bevolkings dichtheid per abonee vergeten nerderland is 1 van de dichts bevolkte landen van de werreld dus minderpalen per vierkante meter geeft totale dekking.....
totale dekking verdient een aanhalings- teken want niet altijd is er dekking.
maar toch laat eens het aantal verbindings- punten per bevolkings- eenheid zien.
Zet deze cijfers eens af tegen de kosten van het benodigde netwerk.

Hij lijkt mij in Nederland veel makkelijker/goedkoper om een toereikend netwerk aan te leggen vergeleken met andere landen welke veel groter en minder vlak en/of dichtbevolkt zijn.
Vergeet niet, een zendmast is niet gratis. In NL vragen de eigenaren van gebouwen een hoop centen voor die paal op hun dak.
¤6500 per jaar vind ik nou niet echt een hoop centen (bron: de rekenkamer)
Pal naast ons staat Slovenië:
  • Dun bevolkt en volop bergen (ongeveer de helft is Alpen)
  • Uit mijn hoofd, maar dat weet ik niet helemaal zeker, hebben ze twee landelijk dekkende netwerken (tegen onze drie)
  • Maar nagenoeg dezelfde prijs
Ik denk dat het kiezen van één provider per land (en op welke manier: willekeurig, altijd één van de duurdere, de grootste, ...?) de getallen teveel vertekend om zo'n soort analyse te kunnen maken.
Waarom wordt hier steeds de directe vergelijking gemaakt tussen geografische voordelen en de prijs van een abonnement? natuurlijk is het een factor, maar er is toch echt veel meer dat de prijs drijft.

Hebben ze in Slovenie ooit een frequentieveilig van 3 miljard gehad?

Bovendien is ons landje wel plat, maar enorm dichtbevolkt (valt er een paal uit, meteen de lul, dat kost geld). Ook als providers in NL palen willen plaatsen kost dat behoorlijk wat geld. Niet alleen apparatuur, maar ook elk gebouwtje, woonwijk, etc waar je een paal op wil zetten, dat gaat niet zomaar. Dan heb je nog belasting, regeltjes qua millieu/ straling, we hebben ook geen bergen dus weinig lengte in zendkracht (hoger is beter), verenigingen van eigenaren, ontheffingen qua vervoer, ligging van het punt (centraal is beter, en duurder), hogere dichtheid gebruik mobiel (denk aan het uitvallen van je verbinding bij concert, extra punten nodig) etc

Ik geloof niet dat die kosten mijlenver uit elkaar liggen.

[Reactie gewijzigd door UTADDICT op 11 juli 2013 16:21]

lol vroeger:

Telfort 500 belminuten, betalen per seconde, resterende belminuten neem je meem voor 45 gulden
SMS rond de 10 cent (gulden)
Gratis leuke mobiel

Tegenwoordig
500 belminuten 16 euro afronden omhoog per minuut, geen mobiel erbij, resterende belminuten ben je kwijt, SMS 30 euro cent per minuut.

Aghja... middenmooit het is maar hoe je het ziet
Volgens mij is daadwerkelijk alles in prijs gestegen en heet zoiets inflatie.

Ik kan me trouwens ook nog heugen dat ik anderhalve gulden voor een SMS bericht moest neerleggen.
Hoe moeilijk is het om zo'n onderzoek te maken? Meeste providers hebben een Engelse site, je knalt de abo's in Excel en je hebt binnen een maand de grove getallen. Deze zijn praktisch een jaar oud. In een bewegelijke markt als de Telecom (met ondertussen een paar Neelie-wijzigingen) is waarschijnlijk geen van de abo's meer te krijgen.

Veel betere basis zou zijn dat ze de providers met eigen masten pakken en die vergelijken, voor NL dus KPN, Vodafone en T-Mobile (Tele2 is nog niet echt in de lucht met haar eigen netwerk volgens mij). How hard can it be?
Waarom alleen providers met eigen masten? Voor de consument maakt dat geen bal uit.
OESO is een gigantisch trage en bureaucratische organisatie en deze mandjes zijn belangrijk voor meer dan alleen een vergelijking.

Mijn salaris, inflatiecorrectie en pensioenopbouw bijvoorbeeld wordt allemaal bepaald door een combinatie van deze OESO mandjes. Dit gaat op voor praktisch alle Europese instellingen waardoor er dus behoorlijk wat druk staat op deze organisatie om stabiele gegevens te publiceren. Gebeurt dit niet, zoals afgelopen jaar voor de UK het geval was, en je krijgt opeens een indexatie van 7.3% dan gaat van alles en iedereen stijgeren en protesteren.

Ik snap dus ook niet heel goed waarom Tweakers deze gegevens gebruikt voor een artikel. Het lijkt misschien interessant maar er zitten gigantisch veel keuzes achter hoe deze data bij elkaar word gezet.
Hoe betrouwbaar is het onderzoek als er per land (kennelijk) random providers worden gekozen?

Mijn Nederlands Mobile Vikings SIM heeft EUR 25 meer data en meer bel-minuten. Ook mijn franse SIM kaart van Joe Mobile komt dik onder de aangegeven franse prijs uit.
Hebben ze niet gewoon alleen telco's gebruikt die daadwerkelijk een eigen netwerk hebben liggen? Als ik het zo bekijk vermoed ik namelijk van wel.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Populair:Apple iPhone 6Samsung Galaxy Note 4Apple iPad Air 2FIFA 15Motorola Nexus 6Call of Duty: Advanced WarfareApple WatchWorld of Warcraft: Warlords of Draenor, PC (Windows)Microsoft Xbox One 500GBSamsung

© 1998 - 2014 Tweakers.net B.V. Tweakers is onderdeel van De Persgroep en partner van Computable, Autotrack en Carsom.nl Hosting door True

Beste nieuwssite en prijsvergelijker van het jaar 2013