Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , reacties: 155, views: 40.607 •

Een Linux-ontwikkelaar stelt dat de fastboot-optie op een nieuwe en Windows 8-gecertificeerde computer het onmogelijk maakt om op te starten van een usb-apparaat nog voordat de licentie van Microsofts besturingssysteem is geaccepteerd.

Op zijn weblog beschrijft Linux-developer Matthew Garrett een 'nieuw probleem', naast de eerdere secure boot-perikelen, dat kan optreden met hardware die gecertificeerd is voor Windows 8 in combinatie met fast boot. De fastboot-functionaliteit op dergelijke systemen moet de opstarttijd verkorten. Dat gebeurt onder andere door Windows met behulp van uefi de usb-hardware te laten initialiseren, een proces dat normaliter enige seconden kan kosten.

De fastboot-optie maakt het echter onmogelijk om direct vanaf usb-apparaten te booten, bijvoorbeeld voor het installeren van een alternatief besturingssysteem, zo schrijft Garrett. Dit komt omdat de setup-omgeving, die eenmalig doorlopen moet worden voor het in gebruik nemen van Windows 8, geen herstartmogelijkheid biedt om in de uefi-instellingen te komen. De gebruiker dient de gebruiksvoorwaarden van Microsofts besturingssysteem te accepteren. De enige andere beschikbare optie is het uitschakelen van het systeem.

In een al draaiende Windows 8-omgeving kan wel naar de uefi-omgeving worden geschakeld en een usb-apparaat als boot device worden ingesteld, als de gebruiker de shift-toets indrukt bij het klikken op herstarten. Bij een nog niet geïnstalleerde pc of laptop is dit dus niet mogelijk door de afwezigheid van die optie in de setupomgeving. Daarmee dwingt Microsoft de gebruiker om de licentievoorwaarden voor Windows 8 te accepteren, zelfs als hij helemaal geen Windows wil gebruiken en bijvoorbeeld Linux wil installeren. Dit probleem zou zeker op systemen zonder dvd-drive of een eenvoudig verwisselbare harddisk of ssd optreden, zo stelt Garrett. Hij is wel van mening dat fastboot een nuttige optie is.

Reacties (155)

Reactiefilter:-11550145+191+215+30
Ik heb een quickboot op mijn nieuwe laptop, zal straks thuis eens proberen in de bios te komen en vanaf usb apparaat booten
Ik heb een quickboot op mijn nieuwe laptop, zal straks thuis eens proberen in de bios te komen en vanaf usb apparaat booten
Er staat toch dat dat gewoon kan? Lees bijvoorbeeld eens de laatste alinea. |:(

Het enige dat niet kan is als je een nieuwe laptop koopt met Windows 8 erop, direct van usb te booten om windows eraf te gooien. Je moet eerst de licentievoorwaarden van Windows accepteren, zodat Windows volledig geinstalleerd word, daarna kun je dan pas rebooten naar uefi en alles doen wat je wil...
Maar wat is het probleem van het accepteren van licentievoorwaarden van een legaal product dat je direct na het rebooten verwijderd en in de kast legt? Licentievoorwaarden moeten in Nederland gewoon bilijk zijn.
Maar wat is het probleem van het accepteren van licentievoorwaarden van een legaal product dat je direct na het rebooten verwijderd en in de kast legt? Licentievoorwaarden moeten in Nederland gewoon bilijk zijn.
Het probleem is dat je daarmee niet meer de optie hebt om terug te gaan en te stellen dat je Windows niet wilt en niet gebruikt hebt. Die optie heb je altijd en dan krijg je de waarde van de Windows licentie gerestitueerd. In dit geval vervalt die optie en kost het je dus geld.
De economische waarde van die licentie komt niet in de buurt van een losse licentie en als ik een bankstel koop kan ik toch ook niet de kussens terug brengen omdat ik andere kussen gebruik. Je had als klant gewoon een ander product moeten kopen. En ja, de prijs gaat omhoog als je afwijkt van wat gebruikelijk is. Dat is vraag en aanbod.
Nee Cobalt, zo werkt het niet.
Hier zijn een aantal rechtzaken over geweest, en zoals Croga het beschrijft, is het hierdoor 'afgesproken'.

1: Mocht je als consument software hebben aangeschaft, en pas hierna wordt je geconfronteerd met de voorwaarden, dan moet je de kans hebben de koop te ontbinden.
2: Er zijn vrijwel geen laptops te koop, zonder vooraf geinstalleerde Windows. Een laptop zonder Windows, wordt hierdoor voor fabrikanten ook niet interessant en duurder om te maken.
3: Als consument zou je aan de andere kant moeten kiezen voor een computer op basis van de computer, niet op basis van software die geleverd wordt door derden.

Gezien de monopoly positie van Microsoft zijn in de VS rechtzaken geweest. Hieruit is dus deze werkwijze naar voren gekomen.

Als je niet de voorwaarden accepteert, die feitelijk onderdeel zijn van de totale koopovereenkomst van de hardware en software, dan kan je hiermee dus de koop gedeeltelijk ongedaan maken en hiermee is Microsoft verplicht om de koopsom (van de Windows licentie) terug te betalen.

- Aanvulling -
Vergelijk het met de Nederlandse verkoopvoorwaarden:
Als deze na aankoop wijzigen, of je kan voor aankoop de voorwaarden niet inzien, dan kan je van de koop afzien als daar gegronde reden voor is.

[Reactie gewijzigd door supertheiz op 29 mei 2013 20:09]

De door jou genoemde opties zie ik niet als belemmerend?

Je kan 1) de koop ontbinden door gewoon niet te accepteren, dit heeft niets te maken met linux via boot installeren.
Je kan dus wel 2. laptops kopen zonder windows, moet je meer zoeken. Je moet ook zoeken voor een Linux distro en mainstream is windows, dus die vind je meer.

En ik vind 3. loos, dit kan je ook op mobiele telefoons toepassen: daar kan je ook niet kiezen of je iOS, Android of Windowsphone wil.

De rest van de discussie hier lijken bijna Microsoft Bashen, puur omdat men persÚ een mainstream laptop wil tweaken
Met als voetnoot dat Amerikaanse regels niet gelden voor Nederland. Jurisprudentie uit Amerika geldt niet voor Nederland, of andersom.

Verder ben ik het met je eens en zou er minstens bij een OEM-versie een optie zijn om vanuit de installer een ander systeem te installeren of om de BIOS te ontgrendelen.
Alleen zo werkt het dus niet he. Windows heeft een aparte licentie en is als het ware een apart product tegelijkertijd onvrijwillig aangeschaft bij aankoop van een apparaat. Het is in je volste recht om Windows terug te brengen omdat je er niet gebruik van maakt.

"Je had als klant gewoon een ander product moeten kopen"? Ja, geef de klant maar de schuld van de praktijken van een bedrijf dat winst wil maken ten koste van keuze van de consument. Denk maar niet dat Microsoft hier eerlijk mee om gaat.
Vraag dan in de winkel om Windows er af te halen, probleem opgelost. Wil de winkel het niet doen, ga dan naar een andere winkel, er zijn er genoeg die het wel willen doen. Korting ga je niet krijgen, maar aangezien de licentie tegenwoordig in de uefi is opgeslagen lijkt me dat logisch (de winkel kan deze dus niet meer verkopen, deze blijft dus sowieso in je bezit maar je hoeft ze niet te gebruiken of voorwaarden te accepteren).

Microsoft is een softwarebedrijf en heeft nu eenmaal contracten met fabrikanten om hun software mee te leveren op hun systemen. En uiteraard willen ze winst maken, het is geen liefdadigheidsfirma. Koop eens een Mac zonder OSx, laat me weten hoe dat gaat (of misschien lukt het inmiddels, maar dat was wel anders). En Apple is dan nog meer een hardware bedrijf ipv. een softwarebedrijf dus men zou het perfect kunnen.
Of voor de mensen die zo graag van autovergelijkingen houden, steeds meer fabrikanten maken het ook steeds moeilijker een eigen radio te plaatsen en hun dure eigen product op te dringen. Er zijn auto's te vinden waar dit wel kan, er zijn ook computers te vinden zonder Windows (ze zijn in de minderheid, maar ze zijn er wel).

Op den duur vind je bij elk bedrijf wel een stok om te slaan... Dit probleem is niet onoverkomelijk.
Sorry hoor, maar waar gaat dit gezeik over?

Je koopt een product die in combinatie met besturingssysteem (dit noemt men KLANTVRIENDELIJKHEID, je verkoopt geen systeem aan leken zonder dat zij weten wat ze vervolgens moeten doen).

Wanneer je daar geen behoefte aan hebt, moet je een andere aanbieding zoeken of zelf een computer samenstellen. Het is ook niet de schuld van Microsoft dat andere besturingssystemen amper verkocht worden. Apple levert haar eigen software logischerwijs mee, maar verder houd het ook wel op. Dat heeft natuurlijk ook gewoon een reden.

De normale consument gebruikt voornamelijk OSX en Windows, en terecht. Ubuntu doet haar best een goed en gebruiksvriendelijk systeem te zijn, maar voor de normale consument is dit echt nog veel te ingewikkeld om dagelijks mee te werken. Installaties lopen niet altijd even soepel als in Windows het geval is, en het aantal beschikbare software is gewoon teleurstellend. (en nee, Wine is ook niet gebruiksvriendelijk voor leken).
een laptop of tablet zijn ook erg gemakkelijk voor iemand om zelf in elkaar te zetten.... natuurlijk zijn er mogelijkheden maar dit ligt niet 123 voor de hand. dit is gewoon trucje van MS om mensen te ontmoedigen om een ander OS op hun systeem te zetten. natuurlijk heeft het huidige systeem ook voordelen maar dit weegt niet op tegen de nadelen ...
Ja, natuurlijk, want gelukig is Microsoft in de tablet markt de nummer 1 verkoper... Ik zou dolgraag een iPad willen met Windows 8 erop: kan dat? Of een Galaxy Tab met iOS, kan dat?!? Nope: dus een non discussie die weer op het religieuze afgaat... Papadopoulos heeft gewoon gelijk..
dit noemt men KLANTVRIENDELIJKHEID
Nee, dit noemt met koppelverkoop. Er zijn rechtszaken geweest waaruit bleek dat je het recht hebt om de licentie niet te accepteren en een vergoeding kan krijgen indien je Windows "terugbrengt", alleen wordt dit je in de praktijk onmogelijk gemaakt (d.w.z. prohibitief duur/bewerkelijk).

Dat is een bedrijfsstrategie van Microsoft, net als het publiek geheime strafbeleid tegenover bedrijven die Windows niet mee willen leveren danwel alternatieven zoals Linux meeleveren. Aan de andere kant gebruiken OEM's dit als dreiging/wapen tegen Microsoft om goedkopere licentiedeals te bedingen. Wat Microsoft weer als dwingmiddel gebruikt: het zou jammer zijn als de die korting kwijtraakte..
Wanneer je daar geen behoefte aan hebt, moet je een andere aanbieding zoeken of zelf een computer samenstellen.
Tenzij daar aantoonbaar geen (praktische) alternatieven voor zijn, zoals bij een laptop, die je niet zelf samen kan stellen, of omdat alle modellen in de serie alleen met verplichte Microsoft bundel worden geleverd, waar je die ook koopt.
Het is ook niet de schuld van Microsoft dat andere besturingssystemen amper verkocht worden.
Tuurlijk wel, daar zijn ze ook meerdere malen voor beboet door de EU. Dat heet officieel misbruik van aanmerkelijke marktmacht, of in de volksmond monopolie. Helaas zijn de boetes een lachertje, 2 maanden winst voor elke vijfjaarlijkse boete, dus ze blijven er gewoon mee doorgaan. Denk maar aan het "toevallig" buggy browserkeuzescherm, waardoor IE alsnog gewoon als standaardbrowser wordt ingesteld. Dat is ook koppelverkoop en daar zijn ze specifiek al een keertje voor beboet. Of Windows N, net zo'n uitwijkmaneuvre als websites die een cookiemuur neerzetten om de letter van de wet na te leven terwijl ze de geest van de wet aan de laars lappen.
Apple levert haar eigen software logischerwijs mee, maar verder houd het ook wel op.
Apple heeft een compleet ander bedrijfsmodel, je vergelijkt letterlijk appels met peren. Linux heeft overigens ook een ander bedrijfsmodel, maar op de desktop wordt het wel kleingehouden door de OEM wurgcontracten van Microsoft. Als je dat niet gelooft kijk dan maar naar smartphones, daar heeft Microsoft geen monopolie en heb je een diverse en levendige ecosysteem met steeds meer concurrentie (o.a. Sailfish (Jolla/Meego), Firefox OS, Tizen (Moblin/Maemo/Bada van Intel en Samsung), Ubuntu, QNX (Blackberry)).
maar voor de normale consument is [Ubuntu] echt nog veel te ingewikkeld om dagelijks mee te werken.
Onzin, het is makkelijker om mee te werken als Windows 8 in zijn huidige vorm. De "normale consument" doet ook geen snars met het OS zelf, Gmail en Facebook zien er overal hetzelfde uit.
Installaties lopen niet altijd even soepel als in Windows het geval is
Dat is pure FUD, in mijn ervaring is het juist andersom. Succesvolle installaties hangen af van een groot aantal factoren, maar de grootste struikelblok zijn doorgaans drivers, en dat geldt voor Windows net zo goed als voor Linux (denk maar aan Vista, hoei). Bij Linux zijn de problemen meestal een kwestie van onwil van sommige fabrikanten om specificaties vrij te geven voor hun hardware, maar problemen worden doorgaans sneller opgelost dan bij Windows als zij meewerken.
en het aantal beschikbare software is gewoon teleurstellend
Weer voor de "normale consument" is dat onzin. Specialistische/maatwerk software is een ander verhaal, maar de laatste paar jaren heb ik steeds vaker meegemaakt dat bedrijven overstapten op Linux en weigerden nog langer Windows te ondersteunen (jawel, vanwege stabiliteit). Voor huis tuin en keukengebruik bestaat er voor Linux zeer veel software, en doorgaans net zo goede alternatieven, alleen zijn deze niet bij het grote publiek bekend. Enige uitzondering op dit moment is games, maar daar komt ook verandering in (denk maar aan Valve/Steam). Enne, Wine is compleet transparent hier, ik weet echt niet waar je het over hebt.
Ik ben van mening dat je wel erg ver gaat in je vergelijking van Ubuntu met Windows als het gaat om gebruiksgemak. Als het gaat om drivers, is het natuurlijk wel een erg makkelijke steek om Vista op te noemen.

Je zegt ook zelf al, Als bedrijven meewerken kunnen problemen sneller opgelost worden. Dat betwist ik niet, alhoewel dat bij de meestbekende software toch (nog) niet zo snel het geval is.

Daar zit het hem natuurlijk ook in, bekendheid en daarmee ook compatibiliteit. Je moet toch een klein beetje met mensen om je heen over je software kunnen praten, zowel voor privÚ als zakelijk gebruik. Kun je dit niet, zul je in het algemeen veel meer zelf erin moeten verdiepen.

Zo heb ik met bijvoorbeeld OpenOffice (op Windows, maar dat is dan wellicht gelijk aan de Linux versie, al dan niet LibreOffice) waarmee ik hele simpele documenten en spreadsheets bekijk en maak, toch af en toe nog wat verwarring als ik dit naar een collega stuur die het op zijn beurt in MS office opent. Dan heb ik het over bijvoorbeeld opmaak instellingen of formule's. Mijn baas vraagt zich dan af waarom dan toch niet gewoon MS Office gebruik. (Op kosten van de zaak)

Maar ja, bekendheid is -zoals allen bekend- wel het grootste struikelblok van Linux of dan wel Ubuntu voor de massa.

Om daarmee toch weer een beetje meer On-Topic te gaan... Ik begrijp niet waarom het noodzakelijk is om het zo moeilijk te maken om een ander OS te kunnen installeren. Is het nou zo moeilijk om een herstart knop er bij te zetten.

Meer nog vraag ik me af, wat gebeurt er als je de licentie niet accepteert? Kan dat eigenlijk wel?
Excuses voor deze late reactie.
Ik ben van mening dat je wel erg ver gaat in je vergelijking van Ubuntu met Windows als het gaat om gebruiksgemak.
En ik vind dat iedereen die apologist speelt voor Microsoft's continue stroom aan blunders eens een onafhankelijke evaluatie moet gaan raadplegen.
Als het gaat om drivers, is het natuurlijk wel een erg makkelijke steek om Vista op te noemen.
Ongeveer net zo makkelijk als de mythe dat Linux geen software heeft nieuw leven in proberen te blazen. Als iemand met non-sequiturs schermt dat Linux niet makkelijk kan zijn etc. dan wijs je er toch op hoe blind vertrouwen op (Microsoft) producten nog veel problematischer is?
Dat betwist ik niet, alhoewel dat bij de meestbekende software toch (nog) niet zo snel het geval is.
Heh, in je eigen woorden zijn dat Windows, Office e.d.
Je moet toch een klein beetje met mensen om je heen over je software kunnen praten
Dat doen we nu toch ook? Oplossingen voor Linux problemen zijn doorgaans een zoekopdracht verder; ook al moet je "moeilijke copy paste dingen doen", voor Windows is dat een stuk vaker "ehm, we wachten op (een) patch tuesday".
Mijn baas vraagt zich dan af waarom dan toch niet gewoon MS Office gebruik. (Op kosten van de zaak)
Klassieke denkfout. Office is niet op kosten van de zaak: jij, ik en de rest van de maatschappij betalen mee aan de beslissingen van een makkelijke baas die tig licenties van het budget aftrekt en die vervolgens verrekent in de prijzen van producten. En het eigenlijke probleem hier is niet compatibiliteit van Open/Libre Office met een hoegenaamd de facto standaard, maar een monopolist die een oneigenlijke de facto standaard doelbewust incompatibel houdt om zijn monopoliepositie en winsten te beschermen, ten koste van de maatschappij in het algemeen. Bazen aanleren makkelijke beslissingen te maken is onderdeel van het compleetbeeld.
Maar ja, bekendheid is -zoals allen bekend- wel het grootste struikelblok van Linux of dan wel Ubuntu voor de massa.
Nee hoor, het werkelijke probleem is de hardnekkige misvatting dat andere systemen in onbruik zijn, dat ze onoverkomelijke problemen en struikelblokken kennen en dat het allemaal niks wordt ermee. De waarheid is dat o.a. Linux uiterst succesvol is op allerlei gebieden, maar Microsoft er alles aan is gelegen om de discussie in andere banen te leiden, over andere zaken te laten gaan en een ander beeld te schetsen dan de naakte waarheid, welke bestaat uit een steeds minder belangrijk wordende desktop, terugvallende PC verkopen door veranderend gebruik (smartphones, tablets etc.) en economische crisis, en daarmee het naderende einde van hun heerschappij.
Ik begrijp niet waarom het noodzakelijk is om het zo moeilijk te maken om een ander OS te kunnen installeren.
^ Daarom dus.

[Reactie gewijzigd door aTmosh op 8 juni 2013 01:43]

Oops

[Reactie gewijzigd door chibimoon op 30 mei 2013 08:45]

Vergeet niet een aantal vrij elementaire feiten. Meeste consumenten willen graag een kant en klaar oplossing, zo simpel is het. En americaans recht is geen europees/nederlands recht... Daarbij ook nog, als je een laptop wil zonder software, zijn die er genoeg te vinden. En laten we eerlijk zijn linux heeft zo zijn voordelen, maar 9 van de 10 keer, is Windows veel handiger
Tenzij daar aantoonbaar geen (praktische) alternatieven voor zijn, zoals bij een laptop, die je niet zelf samen kan stellen, of omdat alle modellen in de serie alleen met verplichte Microsoft bundel worden geleverd, waar je die ook koopt.
Microsoft domineert de markt met name door gebrek aan alternatieven. Wat ik zeg, Ubuntu is niet volwaardig genoeg om door de consument geaccepteerd te worden. MAC OSX is dat wel en die is er dan ook tussen gekomen met een aanzienlijk aandeel, maar voor de meeste consumenten te duur om aan te schaffen.

Bedrijven zitten niet te wachten op een ander systeem dan Microsoft of Apple, consumenten zitten hier niet op te wachten. Losse systemen verkopen (zonder OS) loont ook niet, want de praktijk leert ons dat 95% van de mensen gewoon een compleet pakket wil.

Ben zelf wel fan van Ubuntu, maar merk met regelmaat dat het het toch net-niet is. Niet stabiel genoeg, niet voldoende software. De stelling van jouw dat sommige bedrijven niet meer met Windows willen werken en wel met Ubuntu. Percentages van 1% hebben we het dan over?
Tuurlijk wel, daar zijn ze ook meerdere malen voor beboet door de EU.
Nee, Microsoft is niet beboet voor het feit dat andere systemen amper verkopen.
Apple heeft een compleet ander bedrijfsmodel, je vergelijkt letterlijk appels met peren.
Precies, en daarom is Apple ook succesvol. Andere doelen, andere doelgroep en dus een markt gewoon waar het kan excelleren. Je geeft dus zelf het antwoord al, bedankt.
Onzin, het is makkelijker om mee te werken als Windows 8 in zijn huidige vorm.
Dat is jouw mening, als Tweaker.
Mijn moeder is erg blij met Windows 8. Heeft in het verleden ook gewerkt met Ubuntu. Vond het er allemaal erg mooi uit zien, maar wilde al snel terug naar Windows.

Windows 8 is het bekende gecombineerd met het onbekende. De consument hoeft niet erg veel moeite te doen om het te begrijpen en daarmee is het gewoon een aantrekkelijk product.
maar de grootste struikelblok zijn doorgaans drivers, en dat geldt voor Windows net zo goed als voor Linux (denk maar aan Vista, hoei).
Je wekt de indruk Windows voor het laatst gebruikt te hebben in 2006. In zowel Windows 7 als Windows 8 weinig tot geen problemen met drivers.
Enne, Wine is compleet transparent hier, ik weet echt niet waar je het over hebt.
En verplaats je nu even in de consument in plaats van alles op jezelf te betrekken.

Ik gebruik zelf met regelmaat MAC en Windows. Andere systemen komen er qua gebruiksvriendelijkheid, functionaliteit en mogelijkheden echt niet bij in de buurt. Het begint met concurrentie, zolang die er niet is, zal Microsoft altijd aan de top staan.

[Reactie gewijzigd door Papadopulos op 30 mei 2013 10:19]

Tijdje terug ook mijn schoonvader Ubuntu aangeraden. (hij heeft daarvoor altijd windows gebruikt en gewoon een standaard gebruiker). Hij was meteen blij, had nog nooit zo snel een systeem op zien starten en alles werkt en blijft ook werken. Hij was verbaasd dat het zo ook kon. Hij kon het zelfs helemaal zelf installeren omdat de standaard installatie ook erg simpel is en volledig grafisch zonder eerst terug te moeten naar dos-achtige blauwe schermen. Zelfs op zijn werk laptop heeft hij het nu gezet. (zonder medeweten van de werkgever maar die kijkt alleen naar productiviteit).

Maar goed, het artikel maakt eens te meer duidelijk waar microsoft de miljarden vandaan heeft. Begrijp niet waarom ze niet in rusland zitten want dat lijkt me eerlijk gezegd beter overeenkomen met hun bedrijfscultuur.
De dos-achtige blauwe schermen zijn al weg sinds Vista, dus je spreekt al van een heel lang tijdje terug dan. Mijn schoonouders kregen de kans van mij het biede te testen op gelijkaardige toestellen en zijn toch voor Windows gegaan vanwege het gebruiksgemak. Het is en blijft iets persoonlijks.
Dat Windows op bijna alle laptops staat is logisch, de meerderheid van de mensen is er zeer tevreden van. Fabrikanten bieden geen Linux aan omdat mensen het niet kopen, er zijn er die het getest hebben en het aan den lijve ondervonden hebben. Mensen willen iets dat ze kennen. Natuurlijk telt dat niet voor alle mensen, maar wel voor de meerderheid.
Excuses voor deze late reaktie.
Microsoft domineert de markt met name door gebrek aan alternatieven.
Dat is grove FUD en pertinent onwaar. Ze domineren de (desktop) markt door alternatieven het zo moeilijk mogelijk te maken door o.a. hun monopoliepositie te misbruiken (waarvoor ze al 2x door de EU zijn beboet), hun wurggreep op OEM's en data formaten tot en met vuil spel in de vorm van corruptie en stemfraude (OOXML ISO fast-track stemmingsmeeting wordt vlak voordat het plaatsvindt verplaatst naar zaal met minder zetels, bekende tegenstemmers worden geweerd van stemming - voilÓ, meerderheid voor).
Wat ik zeg, Ubuntu is niet volwaardig genoeg om door de consument geaccepteerd te worden.
Jij mag van alles roepen, maar dat maakt het nog niet waar, getuige het vertrouwen van grote spelers ten tegendeel zoals Dell met hardware(sinds 2007), Valve/nVidia met gaming en binnenkort wat Chinese smartphone makers die wellicht de Nederlandse consument weinig zeggen, maar toch geen kleintjes zijn. Dell heeft onlangs ook een ultrabook met Ubuntu en een partnerschap met Canonical voor server ondersteuning aangekondigd.
Bedrijven zitten niet te wachten op een ander systeem dan Microsoft of Apple, consumenten zitten hier niet op te wachten.
Zowel bedrijven als consumenten snakken naar verademing onder het juk van monoculturen, zoek eens bijvoorbeeld op BYOD.
Losse systemen verkopen (zonder OS) loont ook niet, want de praktijk leert ons dat 95% van de mensen gewoon een compleet pakket wil.
Lonend vat jij blijkbaar als onderdeel van Microsoft ge´nspireerde TCO FUD op, o.a. geen rekening houdend met externaliteiten zoals de verborgen kosten van een OEM licentie en lange termijn (maatschappelijke) kosten van een parasitaire monopolist. Feit is dat met Windows de consument zeker geen compleet pakket krijgt, want wie ontkomt aan het installeren van een complete rits aan "onontbeerlijke" software in de vorm van een antivirus, Flash, PDF Reader, Java, een media player die wel alle formaten die zoonlief downloadt zonder mekkeren afspeelt etc. Als je al deze meuk wel voorge´nstalleerd krijgt mag je je hart vasthouden want je krijgt een bloatware hangijzer vol met ad/trialware en mag je alsnog een hoop aan je systeem "completeren" door alles en nog wat af te schieten en vervangen voor minder irritante/buggy alternatieven. In dat opzicht is een willekeurige Linux desktop doorgaans beter ingericht, je krijgt geen bloatware, maar wel een verreweg superieure packagingsysteem wat de complete versplintering voorkomt zoals je van Windows gewend bent met elk pakket een eigen afwijkende updater op de achtergrond.
Niet stabiel genoeg
Als je het OS zelf bedoelt maak je de beste grappen. Zonder in details te treden heb ik professioneel een divers palet aan besturingssystemen en zeer grote aantallen systemen in diverse form factors beheerd en kan met vertrouwen zeggen dat Linux veel stabieler is dan Windows en ben daarmee niet de enige. Microsoft zelf heeft of gebruikt nog steeds voor bepaalde kritische zaken BSD en Linux i.p.v. Windows (o.a. de Skype infrastructuur)), maar hangt het natuurlijk niet aan de grote klok, zeker als het toenames ten koste van Windows betreft vanwege stabiliteit. Linux voldoet prima en zal zolang het ontwikkelmodel niet verandert dat ook voorspelbaar blijven doen, i.t.t. het bedrijfsmodel en dientengevolge volatiliteit van Microsoft. Heb je het al gehoord? Microsoft gaat flink reorganiseren.
De stelling van jouw dat sommige bedrijven niet meer met Windows willen werken en wel met Ubuntu. Percentages van 1% hebben we het dan over?
Je verwart Linux met Ubuntu en percentages met het feit dat er bedrijven zijn die Windows niet langer willen ondersteunen vanwege gebrek aan stabiliteit, garandeerbare latencies e.d.
Nee, Microsoft is niet beboet voor het feit dat andere systemen amper verkopen.
Jawel, door koppelverkoop van IE (en laatst een "buggy" browserkeuzescherm) zijn de verkopen van o.a. Firefox en Opera geschaad, waar verkoop in de context van de desbetreffende bedrijfsmodellen is te lezen (b.v. Google als standaardzoekmachine i.p.v. Bing, Google betaalt Mozilla een gedeelte van de gegenereerde advertentieinkomsten). Datzelfde geintje hebben ze met Windows Media Player ook geflikt, met nog een schop na in de vorm van Windows N.
Precies, en daarom is Apple ook succesvol.
Huh, nee. Apple is mede succesvol geworden omdat het toen nog veel dominantere Microsoft ze niet van de markt heeft geprobeerd te drukken, ze hadden ze zelfs nodig omdat er indertijd een antitrust zaak en mogelijke opbreking van Microsoft in het verschiet lag als Apple kopje onder ging. Inmiddels is dat natuurlijk niet meer het geval, maar Apple en Microsoft kunnen het nog steeds verrassend goed vinden vanwege de genaderde bedrijfsculturen, modellen (Apple bezigt ook platform lock-in en walled gardens) en dientengevolge gezamenlijke vijanden (Google, Samsung/Linux in de vorm van Android), wat het meest in het oog springt in de vorm van gebrek aan wederzijdse, slepende rechtszaken, terwijl zeker Apple notoir agressief is op dat vlak.
Dat is jouw mening, als Tweaker.
Nee, dat is de mening van o.a. usability experts, professionele journalisten bij b.v. ZDNet, Associated Press en nota bene Microsoft zelf. Want nadat ze afgemaakt zijn door de media en het publiek (werkelijke adoptie aantallen, niet fictieve OEM licentie statistieken die niet in gebruik/verkocht zijn - en dat is ook niet mijn mening maar van analysten zoals Gartner, enne, beursnotering), zijn ze teruggekomen op de meest hardhandige heropvoedkundige "alles is touch" veranderingen in 8.1.
De consument hoeft niet erg veel moeite te doen om het te begrijpen en daarmee is het gewoon een aantrekkelijk product.
Ha, dat geloof je toch zelf ook niet. Zo aantrekkelijk dat experts het omgekeerde zeggen, dat iedere onafhankelijke journalist en analysebureau het een flop noemt, op basis van de ondermaatse (slechter dan vorige flop Vista!) verkoop? Diezelfde consument die een paar paragrafen naar boven volgens jou een compleet en niet denken, doen systeem wil is opeens automagisch op de hoogte van allerlei nieuwe swipe conventies, waar de startknop gebleven is etc.? De lowest common denominator consument die moeite heeft met het onthouden van het verschil tussen de linker en rechter muisknoppen en dat verschil helemaal niet wÝl weten (is dat niet waarom Apple zo goed verkoopt volgens jou)?
Je wekt de indruk Windows voor het laatst gebruikt te hebben in 2006. In zowel Windows 7 als Windows 8 weinig tot geen problemen met drivers.
Was het maar zo. BTW, hier is een weinig wetenschappelijk onderzoekje: type "Windows Vista driver problems", "Windows 7 driver problems" en "Windows 8 driver problems" in bij Google. Vreemd genoeg krijg ik achtereenvolgend 61, 128 en 153 miljoen hits, maar dat zal wellicht aan de enorm toenemende populariteit van steeds elke Windows versie liggen, n'est ce pas? :P
En verplaats je nu even in de consument in plaats van alles op jezelf te betrekken.
Ik snap het probleem met Wine niet echt, als het een programma ondersteunt dan werkt het gewoon zonder poespas, je dubbelklikt een ikoon en je applikatie wordt net zoals onder Windows gelanceerd. Dat kan je toch alleen transparant noemen? Ik heb het niet over registry editen o.i.d. natuurlijk, maar dat doet een doorsnee consument op zijn Windows bak ook niet.
Het begint met concurrentie, zolang die er niet is, zal Microsoft altijd aan de top staan.
FTFY: het begint met bewustwording. Zolang Microsoft aan de top staat is er geen concurrentie mogelijk.
Dat heeft natuurlijk ook gewoon een reden.
Klopt. De gemiddelde consument wilt gewoon een kant-en-klaar systeem kopen, aanzetten en surfen/e-mailen/spelen/... Het liefst zonder dat er iets ge´nstalleerd moet worden.

Apple's Mac biedt dat maar is voor de meeste mensen te duur. Het gemiddelde verkochte systeem kost tussen de 400 en 500 euro. De bekende consumentenmerken bieden dat ook.

Het enige dat ontbreekt is dus dat je software er og niet op staat. Idealiter zouden alle in het verleden pakketten gekochte pakketten, zoals Microsoft Office, games, er ook automagisch op staan.

Android's Play store onthoud welke software je hebt gekocht/gedownload en dus kun je die op een volgend apparaat gelijk installeren, kost alleen wel processortijd en netwerkverkeer en het gaat nog niet automatischt. Volgens mij kan iTunes dat ook.
De normale consument gebruikt voornamelijk OSX en Windows, en terecht.
Om bovengenoemde reden. Android en iOS halen dat in, ook al is dat niet meer op een traditionele desktop/laptop maar het verschil tussen een Asus Transformer en een budget Windows mini-notebook is voor veel consumenten niet zo groot. Ok, je AAA-titel Windows games draaien er niet op, maar wat niet is kan komen en er zijn massa's casual games.
Ubuntu doet haar best een goed en gebruiksvriendelijk systeem te zijn, maar voor de normale consument is dit echt nog veel te ingewikkeld om dagelijks mee te werken.
De mensen die ik ken die het gebruiken zijn er tevreden over. Wat voor velen de overstap onmogelijk maakt zijn:
1 dat het installeren van een OS hen afschrikt, men denkt dat het ingewikkeld is en voor de meesten is dat inderdaad een stap te ver.
Bij aanschaf van een Windows laptop moet men daar ook doorheen, maar gaat het bijna allemaal automatisch.
2 dat vrijwel alle systemen met Windows pre-installed geleverd worden
3 dat men Windows gewend is.
Installaties lopen niet altijd even soepel als in Windows het geval is, en het aantal beschikbare software is gewoon teleurstellend. (en nee, Wine is ook niet gebruiksvriendelijk voor leken).
Installaties van software loopt prima, alleen is het software-aanbod overstelpend groot, onoverzichtelijk en bevat het veel troep en oude meuk. In Android en iOS is dat niet anders.

Wat betreft de Windows store weet ik het niet, maar zonder die is het in iedere geval een rommeltje, moet je je cd's gaan opvissen, usb-sticks of andere media waar installers op staan (usb-hdd, sd-card, NAS, floppy) opzoeken en veelal moet je na iedere installatie herstarten.

Alleen al het aanhalen van Wine, wat inderdaad niet makkelijk is zonder 'PlayonLinux, CrossOver of CeDeGa doet mij vermoeden dat je per sÚ Linux versies zoekt van de Windows-pakketten die je nu kent/gebruikt en die zijn er inderdaad vaak niet omdat de makers van het origineel daar niets voor voelen. Als reden daarvoor wordt vaak opgegeven dat de doelgroep te klein is en dat Linux-gebruikers geen geld willen betalen waardoor het teveel moeite is (gratis pakketten) of waardoor het gewoon commerciŰel niet interessant is. Drogredenen of niet, anderen kunnen het echter wel. Wat echter zeker speelt is de veelvoud aan distributies met verschillende packaging-systemen, init procedures, runlevel-configuraties, en soms van de Linux File Hierarchy Standard afwijkende directory-structuur.
Wanneer je daar geen behoefte aan hebt, moet je een andere aanbieding zoeken of zelf een computer samenstellen. Het is ook niet de schuld van Microsoft dat andere besturingssystemen amper verkocht worden.
Het is juist wel de schuld van Microsoft dat je nauwelijks pc's met andere besturingssystemen kan kopen (daar is uitgebreid bewijs voor geleverd de afgelopen jaren) en daarom is deze regeling ontstaan.
Het enige dat niet kan is als je een nieuwe laptop koopt met Windows 8 erop, direct van usb te booten om windows eraf te gooien

En tenzij ik het verkeerd begrijp kan zelfs dat nog steeds mits de hardware fabrikant een optie heeft 'fast boot' uit te zetten.

Immers het is een hele lap tekst die in feite niets anders zegt, dat je niet kunt installeren vanaf USB, als je USB hardware niet geinitialiseerd is. Logisch. Echter, de 'fast boot' optie is een optie om (o.a.) bewust USB niet te initialiseren, omdat Windows 8 OS het toch opnieuw gaat doen. Dus spaart dat tijd.

Geen enkel probleem, als die optie ook uit te zetten is.

Er zijn talloze voorbeelden in de geschiedenis van Windows/de PC waar de BIOS en nu UEFI bepaalde hardware zaken wel/niet initialiseren. Zo heb ik netwerk-boot nu ook uit staan (en kan dus niet vanaf netwerk booten/installeren) en had vroeger USB keyboard (voor BIOS settings) support uit staan omdat ik toch een PS/2 keyboard had.

Als ik nu echter de 'klager' goed begrijp zijn er PCs/laptops waar die fast boot optie niet uitgezet kan worden. Dat lijkt me een vreemde zaak, indien dat echt zo is.

[Reactie gewijzigd door Armin op 30 mei 2013 02:12]

Kun je dan in de Bios(UEFI) komen als je toetsenbord het nog niet doet?
Intel heeft een vergelijkbare technologie, waarbij je de aan-knop vier seconden ingedrukt moet houden, waarmee de fastboot gedeactiveerd is. Daarmee kom je dus wel gewoon in het BIOS. Ik weet niet of ze dat bij deze oplossingen ook zo hanteren. Maar als het zo is, dan is dit hele nieuwsbericht een gevalletje RTFM wat mij betreft.
Zo heb ik netwerk-boot nu ook uit staan (en kan dus niet vanaf netwerk booten/installeren) en had vroeger USB keyboard (voor BIOS settings) support uit staan omdat ik toch een PS/2 keyboard had.

Als ik nu echter de 'klager' goed begrijp zijn er PCs/laptops waar die fast boot optie niet uitgezet kan worden. Dat lijkt me een vreemde zaak, indien dat echt zo is.
Zo ben ik veel system tegengekomen waar je de usb-support alleen kunt aanzetten met een ps2-toetsenbord. Alleen daarmee kun je dus in de bios komen. Aangezien de meeste systemen geen ps2-aansluiting meer hebben kun je in zo'n geval niet meer in de bios komen. Ik ben inderdaad ooit zo'n systeem tegengekomen, gelukkig kondnen we die via het netwerk installeren omdat PXE-boot wel aan stond. Dan heb je daar echter wel de juiste apparatuur (en systeem-image) voor nodig en die zal een consument niet hebben, laat staan dat hij daarmee overweg kan. Zelfs de lokale pc-bouwer heeft dat niet want voor de prijs daarvan koop je zelfs al een klein huis.
Dit gaat over het nieuwere uefi, niet over het oude BIOS.

(reactie op Domih, er ging voor de zoveelste keer weer iets fout)

[Reactie gewijzigd door drib83 op 29 mei 2013 19:11]

Hmm, kan nog steeds via de APTIO uefi setup komen zonder de efiloader van windows te gebruiken met F2, lijkt mij dat dit wel op meer systemen kan?
Begrijpelijk maar de oplossing lijkt me niet ingewikkeld: bij het weigeren van de licentie vragen om overnieuw op te starten (evt vanaf een USB device).
Volgens mij kan je fastboot ook weer inschakelen zodra je een alternatief OS hebt geinstalleerd. Dus ik zie niet echt het probleem anders dan de gebruiker inlichten....

Als je Windows 8 ook vanaf USB wilt installeren terwijl fastboot aan staat heeft Windows 8 er net zo goed last van, of niet?

Gewoon eventjes je DEL knopje rammen en de fastboot uitzetten in je UEFI setup scherm...
Althans dit was het geval bij mijn laptop (Zenbook 15")

[Reactie gewijzigd door Phoenix_the_II op 29 mei 2013 17:31]

het probleem is dat je eerst een licentie voorwaarde moet accepteren waar je het mogelijk niet eens mee eens bent voor je een ander os kunt installeren, voor je hardware die er niet direct iets mee te maken heeft (met die licenties) kunt gebruiken.

Als ze even een reboot of ga naar uefi inzetten als je hem niet accepteert zou het wel kloppen.
Uh...als je een computer koopt met een licentie dan is dat toch logisch?

Koop er dan een zonder licentie of me Linux pre-installed.
Kan je me vertellen waar ik die kan kopen zonder dat ik bij de slechte kwaliteit barebones uit kom?
Twee zeer onbekende voorbeelden, in mijn ogen. Laat perfect zien dat het niet mainstream is dat de consument keuze van besturingssysteem heeft bij aankoop.
Dell heeft toch echt een heleboel laptops en/of computers met Linux pre-installed hoor. Zomaar een voorbeeld:

XPS 13

Helaas zijn een groot aantal van deze alleen in de States te koop om een of andere financiŰle reden :'(
MS heeft een paar jaar terug heel veel gelobbyed om PC's zonder OS te verbieden.
Dus zo logisch is het helemaal niet.
Het probleem is dus dat je de licentie moet accepteren. In principe is het dan niet langer mogelijk om windows te retourneren en het aankoopbedrag hiervan terug te vorderen (iets wat sowieso al zelden gebeurd maar niet ongehoord is). Bijkomend moet je dus heel die setup procedure doorlopen en verlies je tijd terwijl je gewoon zo snel mogelijk je windows eraf wenst te gooien om verder te gaan met een alternatief OS.
De licentie zit voor zover ik weet bij Windows 8 in de computer gebakken en is dus niet meer afzonderlijk meegeleverd (tenzij de fabrikant hier voor zou kiezen veronderstel ik). Nog niet opgevallen dat de stickertjes met licentiesleutels verdwenen zijn van de laptops in de winkels? Mensen hadden de gewoonte die nummer op te schrijven en wie dan het toonzaalmodel kocht had een "ongeldige licentie". Alleszins, teruggeven aan de winkel kan niet meer. Dat staat in principe zelfs los van de EULA omdat je zelfs zonder deze te accepteren Windows niet kan teruggeven.

@hieronder
Als je je licentie teruggaf werd de sleutel gedeactiveerd door Microsoft, die dient namelijk voor de licentie. Je moest hem er inderdaad niet afschrapen, dat zeg ik dan ook nergens. Bij de systemen waar dit is ingebakken kan je die sleutel niet bemachtigen en dus niet laten deactiveren.
Vandaag getest op een Samsung pc die uit de verpakking kwam en een Ubuntu USB-stick en het kan trouwens wel zonder de EULA te accepteren. Als je het venster van de EULA hebt de computer hard uitschakelen, dan kan je bij de volgende boot in de BIOS en kan je zo fast-boot uitschakelen en van USB booten. Ubuntu installeren heb ik niet getest daar het systeem niet voor mezelf was. En nee, dat is niet de meest goede manier, dat weet ik zelf ook wel.

[Reactie gewijzigd door MClaeys op 30 mei 2013 21:01]

Alleszins, teruggeven aan de winkel kan niet meer.
Teruggeven houdt niet in dat je een licentie-hologram-stickertje van Microsoft afschraapt. Het is het niet aangaan van een overeenkomst, zonder verplichte retournering van goederen, omdat het hier niet om een tastbaar goed gaat. Als er een rescue CD wordt meegelevered bijvoorbeeld zou je die wel terug moeten geven. In de praktijk zie je in de meeste EULA's dan ook dat je indien het niet accepteert je verplicht bent alle kopieŰn in je bezit te vernietigen, en dat wil iemand die Linux eroverheen installeert nu precies. Maar als je technisch gedwongen wordt om de EULA alsnog te accepteren voordat je dat kan doen heb je de optie om de EULA niet te accepteren niet meer, natuurlijk.

Handen omlaag wie denkt dat dit toevallig is.
Ja het is een redelijk onzin probleem. Het geldt dus alleen bij een systeem waarop Windows is voorgeinstalleerd door een OEM waarbij je die finalisatie installatie nog moet doen. Een lege PC heeft hier geen last van maar wel een PC waar je al Windows bij gekocht hebt (zat in de aanschafsprijs) dus ja dan wil je toch meestal ook Windows installeren, nadat het ge´nstalleerd is kun je er wel bij om een 2e OS te installeren. Nogal wat overdreven reactie dus.

TLDR:

- Op een PC waar Windows 8 op voorgeinstalleerd is moet je eerste de W8 installatie afmaken of tijdens de setup rebooten voordat je (ook) een ander OS kan installeren
- Verder is er niets aan de hand :)
- Op een PC waar Windows 8 op voorgeinstalleerd is moet je eerste de W8 installatie afmaken of tijdens de setup rebooten voordat je (ook) een ander OS kan installeren
Kun je dan nog wel je licentie aan MS terug verkopen? Of wordt dart hiermee netjes onmogelijk gemaakt omdat je akkoord bent gegaan met de EULA?
Kun je dan nog wel je licentie aan MS terug verkopen?

Dat is tussen jou en de OEM. Bijvoorbeeld Dell, Acer, etc. Immers die dringen jou Microsoft OS op. Dat Microsoft eerst een EULA voorschotelt alvorens je in het OS toe te laten is hun recht.

Kerngeschil is hier namelijk dat de 'klager' beweert dat fast boot geheel niet uit te zetten is op bepaalde PC's totdat Windows eenmaal geboot is. Echter andere mensen - ook hier - merkten al op dat op hun PC dat wel kan, en het probleem dus niet bestaat.

Dus in dat geval is het vooral een kwestie van bij de OEM klagen.

=> Laptop/PC terugbrengen en een andeer nemen die wÚl toestaat 'fast boot' uit te zetten zonder eerst in Windows OS geweest te zijn.
Nee, want als je een apparaat koopt waarbij Windows voorgeinstalleerd is, terwijl er geen mogelijkheid is om het apparaat zonder Windows te kopen, dan heb je de mogelijkheid om de voorwaarden niet te accepteren, je licentie terug te sturen en hiervoor compensatie te ontvangen. Vervolgens mag je dus eender welk OS installeren dat je wilt.

Het probleem hier is dat je geen mogelijkheid hebt om de voorwaarden af te wijzen en te rebooten zonder de fastboot-optie zodat je van een USB device kunt booten om een ander OS te installeren.
Actuele bron? Vziw hebben ze de voorwaarden hierop aangepast en is het aan de verkoper wat-ie ermee doet. Dat kan betekenen dat je de keuze hebt tussen het toch maar accepteren of de hele laptop retourneren (en dus heb je nog niks).

Zijn er winkels met een geld-voor-windows-retour-beleid?
Je kanje licentie niet verkopen daar deze in het BIOS is ingebakken :-(

Verder snap ik het probleem niet, je kan tijdens het opstarten toch gewoon de F2 toets ingedrukt houden???
Nee je bios is gelocked met fastboot. Net als waneer je je pc uit sluimerstand haalt, dan zie je wel je POST-scherm maar je BIOS is gelocked.
Je zal denk ik altijd de setup moeten afmaken, het booten naar uefi moet in windows zelf worden aangegeven. En het is geen onzin probleem. Vroeger konden we gewoon op een F toets duwen tijdens het booten en kwamen we in een bootmenu terecht waarin we een opstartmedium konden selecteren. Waarom kan dat nu niet meer? Waarom is de vooruitgang weer een achteruitgang?
Het ruikt een beetje naar koppelverkoop. Dat gebruikers van een ander OS redelijk gedwongen worden om een Windows machine te kopen is al discutabel maar dat je niet eens zonder het accepteren van de ULA van Windows iets anders kan booten en installeren lijkt mij nog meer op een niet bedoelde koppeling. Het zal mij niets verbazen als dit ook weer ergens voor een rechter gesleept wordt.
Vroeger verkocht je ook altijd Windows terug aan Microsoft?
Ja het is een redelijk onzin probleem. Het geldt dus alleen bij een systeem waarop Windows is voorgeinstalleerd door een OEM waarbij je die finalisatie installatie nog moet doen.
En laten dat nou net nagenoeg alle nieuwe systemen zijn die consumenten kopen. Dit is overigens voornamelijk gedaan om de "first sale doctrine" onderuit te halen, d.w.z. de tweedehandsmarkt (in Windows) wordt hiermee in het vizier genomen, evenals het "doorschuiven" van een bestaande licentie naar een nieuwere machine. Dat hebben ze eerder al met een beperkte aantal killbits geprobeerd, wat voor tweakers die vaak hardware upgrades uitvoerden nogal irritant bleek, waarop ze toch weer terug zijn gekomen (maar alleen weer omdat tweakers een grote invloedssfeer hebben op de "gewone consument" in hun omgeving).
Een lege PC heeft hier geen last van maar wel een PC waar je al Windows bij gekocht hebt (zat in de aanschafsprijs) dus ja dan wil je toch meestal ook Windows installeren
Vreemd, maar dat wil ik nou nooit, en je zult me vast niet geloven maar vele Windows gebruikers in mijn omgeving ook niet meer, sinds Windows 8. Alleen is het nagenoeg onmogelijk om net dat model laptop die je wil te kopen zonder zo'n licentie.
nadat het ge´nstalleerd is kun je er wel bij om een 2e OS te installeren
Maar je raakt je rechten kwijt. En dat is pas het begin, zie ARM waar je een 2e OS helemaal niet kan installeren.

TLDR:
- Een multinational zet weer een kleine stap richting neofeodalisme, slaap maar lekker door.
Dan gaan de mensen toch even akkoord en rebooten daarna met hun eigen OS, de mensen die dit willen doen zijn technisch genoeg omdat te snappen.

Dus ik zie het probleem niet echt, behalve dat het iets langer duurt voordat je eigen OS erop kan.

Wat wel een probleem kan zijn is het booten van rescue dvd's of usb sticks als de fast boot optie aanstaat. Of is dat dan weer niet van toepassing als windows ( of een ander OS ) eenmaal is geinstalleerd??
Het beginsel is fout, namelijk het accepteren van een licencie. Als men de licentie niet accepteert kan men niet in Windows komen om van daaruit te herstarten zonder Fastboot. Het is geen echt probleem of obstakel, maar het is gewoonweg niet netjes om mensen eerst iets te laten accepteren wat ze niet willen accepteren om daarna het OS te verwijderen.
Het beginsel gaat al fout doordat de gebruiker de verkeerde keuze maakt, hij koopt een pc met daarop windows. Dan mag je er ook vanuit gaan dat je Windows wilt hebben.
Je kunt er ook voor kiezen een pc te kopen zonder os erop (ookal wordt die keuze door leveranciers beperkt)
Dat is natuurlijk niet helemaal waar. Als ik juist DIE PC wil hebben is hij er niet met EN zonder windows.

Als dezelfde PC met en zonder W8 te koop is heb je gelijk. Nu kan ik echter deze PC alleen met W8 kopen. M.a.w: koppelverkoop.
Nee hoor.

Ik koop een PC met windows (want dat zou goed zijn) en thuis aangekomen start ik hem op. Ik krijg dan licentievoorwaarden voorgeschoteld en lees die (ja, ik ben de eerste) en kom tot de conclusie dat ik er niet mee eens ben. Dan maar gratis linux er op, zonder beperkingen.

Maar dat kan dus niet. Wat nu?
Inderdaad, je gaat toch ook geen mac kopen om dan te zagen dat je er een ander (of geen) os op wou hebben?
Maar van Apple mag dat, stop een Linux cd erin, C ingedrukt houden en je mag van dvd booten om Linux te installeren ZONDER eerst het macOS op te starten en de User Agreement van Apple te accepteren..
volgens mij maak je als koper een fout door een voor geinstalleerde pc te kopen terwijl je een alternatief OS wil. niet de schuld bij MS leggen als je zelf te kortzichtig ben bij de aanschaf van je nieuwe pc.
Dankzij de markt (wensen van de gemiddelde koper en monopolie van Microsoft) is het zeer lastig om een laptop naar wens te kopen zonder dat er al een besturingssysteem ge´nstalleerd is. Je keuze is zeer beperkt, als je die al hebt, en in veel segmenten is er gewoon niks te koop.
Als consument wordt je bijna gedwongen een laptop met Windows te nemen. Opzich geen probleem maar dan moet, indien de consument dit wenst, Windows wel makkelijk te weigeren zijn na aankoop.

[Reactie gewijzigd door Tsurany op 29 mei 2013 18:12]

Het is onmogelijk in Nederland een laptop te kopen, zonder vooraf-geinstalleerd Windows.

Een paar maanden geleden dacht ik er over om een laptop te kopen. Is uiteindelijk een laptop geworden. Een van de redenen was dat ik geen laptops kon vinden zonder voor Windows te hoeven betalen.

In de Pricewatch staan er geen.
Ik heb 2 (grote) Nederlandse webshops gemaild. Die vertelden me alle twee heel beleefd dat zij geen enkele laptop zonder Windows in het assortiment hadden.

Ik vind dat een groot probleem. Koppelverkoop. Dat Neelie Smit Kroes daar maar eens iets aan deed, ipv lopen janken dat we geen Venture Capitalists en geen high-tech startups hebben.

In theorie is er een optie de Windows installatie te wijgeren. En geld terug te krijgen. Ik heb daar toen naar zitten googlen. Alleen Asus geeft je geld terug. Als je door een hoop hoepels springt. De andere laptop-producenten sturen je van het kastje naar de muur (Acer) of zeggen gewoon keihard (HP) dat ze er niet aan meedoen (en dus ook Europese regelgeving negeren). Ik had geen zin om die strijd aan te gaan, en heb dus geen laptop gekocht.

Ik hoop wel dat we deze flauwekul niet krijgen als we een los moederbord kopen. Geen idee. Maar ik vrees het ergste voor de toekomst.

[Reactie gewijzigd door gryz op 29 mei 2013 18:56]

Sommige mensen willen niet betalen voor windows 8 en willen er linux op en vragenhet geld terug ;) . Tja dan heb je er niet veel aan en dat is hetprobleem :( .
Het accepteren van de licentie betekent dat jij akkoord gaat met alle voorwaarden en het product wilt behouden. In een aantal landen is het juridisch mogelijk om het Windows besturingssysteem te retourneren omdat je niet akkoord gaat met voorwaarden die je pas tijdens installatie gepresenteerd krijgt.
Sowieso is het krom dat je tegen je wil in akkoord moet gaan met voorwaarden van een product dat je eigenlijk niet wilt gebruiken. Microsoft moet wel begrijpen dat ze een bepaalde positie hebben, marktleider op gebied van desktop besturingssystemen, waardoor consumenten amper keuze hebben uit laptops zonder Windows. Dit is dan ook het lastige, de laptop met Windows wordt vrijwel altijd als enkel product gezien en niet als twee losse producten. In ieder geval de laptop is prima te gebruiken zonder de Windows installatie en zou daarmee juist als apart product gezien moeten worden.
Het enige dat ik kan bedenken is dat je de voorwaarden niet wil accepteren omdat je je geld terug wil vragen voor je windowslicentie. Zie ook Windows Refund Day.

Ik koop uberhaupt altijd een computer zonder OS (dwz: freedos). Moet nˇg grinniken om die verkoper bij de paradigit die onnozel vroeg: "geen Windowslicentie..? Maarreh.. wat wil u er dan mee gaan doen..?" :)
Ik koop hem om mee te doen aan de competitie computerwerpen op de LAN volgende week :+
@Kaasbroodje : Waar het om gaat is dat je dan het geld van je Windows-licentie niet meer terug kunt vragen zodra je de voorwaarden hebt geaccepteerd. Op die manier verdient Microsoft toch geld aan je zonder dat je gebruik wilt maken van hun producten. Ik kan me voorstellen dat dit absoluut ongewenst is.

Het is afwachten of de Europese Commissie zich hier over gaat buigen, want naar mijn mening is het simpelweg de markt saboteren voor eigen gewin ten koste van de (vaak) nietsvermoedende consument.

-Edit-
Ik heb zojuist een e-mail naar de "Competition" afdeling van de Europese Commissie gestuurd met zowel de link van Tweakers.net alsmede de originele bron van het artikel. Door dit verhaal zet ik op dusdanige wijze mijn vraagtekens bij de strategie van Microsoft dat ik vind dat de EC hier op z'n minst eens naar mag kijken. Zodra ik daar iets noemenswaardigs op terug hoor zal ik dat melden.

[Reactie gewijzigd door Titan_Fox op 29 mei 2013 18:47]

eenvoudig weg niet een voor geinstalleerde pc kopen en je probleem is geen probleem toch? we willen wel een pc met voorgeinstalleerde windows versie, maar daarna klagen dat we het niet willen, stel dan je eigen pc samen of eis van de verkoper een pc zonder OS voorgeinstalleerd.
@huntedjohan : Het is bij winkels wel mogelijk om een leeg systeem te krijgen, maar de prijs van de OEM licentie zit nog steeds meegerekend in de prijs van het apparaat. De boel formatteren kan ik thuis ook wel; daar heb ik hun niet voor nodig.

Waar het mij om gaat is het principe; je krijgt Windows gewoon opgedrongen en het wordt je door verschillende technologieŰn moeilijk gemaakt om met je eigen OS aan de slag te gaan.

Door de EULA te accepteren heb je volgens mij geen enkele poot om op te staan als je restitutie wilt. Je zult dus van tevoren de schijf uit je laptop moeten schroeven om deze met een USB-converter op een ander systeem te formatteren. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Ik vind het absoluut onwenselijk.
Waar het mij om gaat is het principe
Lovenswaardig, maar dit heeft ook praktische aspecten. Zo wordt zo'n licentie meegeteld in de verkochte Windows aantallen. Als jij er Linux op zet en Windows wist, wordt dat niet rechtgetrokken, alleen als jij actief (en succesvol) retourneert, wat bijna niemand doet omdat het nagenoeg onmogelijk wordt gemaakt. Dat is een voorbeeld van concurrentievervalsing.

Een mooie analogie vind je in de werkeloosheidscijfers in de VS: volgens de laatste jubelberichten is in april de werkeloosheid gedaald tot 7,5%. Maar volgens minder breed gepubliceerde cijfers van de Bureau of Labor Statistics is slechts 58,6% fulltime aan het werk. Hm, wat zegt dat over de overige 41,4%? De harde waarheid is dat die 7,5% niet degenen bevatten die inmiddels het zoeken naar werk hebben opgegeven, nooit zijn begonnen met zoeken omdat het toch hopeloos is, iedereen die verplicht van 40 naar 24 uur of minder is gegaan i.v.m. wetgeving rond Obamacare en iedereen die (noodgedwongen) is verhuisd naar arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. Als de verschillende categorieŰn wel worden meegerekend en andere verkiezingspopulariteit gerelateerde statistiekmanipulatie achterwege wordt gelaten (d.w.z. oudere officiŰle berekeningsmethodes worden gebruikt) ligt de werkeloosheid inmiddels rond 23%.
Ik wil een x86 premium hybrid pc (tablet + dockbaar keyboard) zonder Windows. Doe eens een voorstel? Ik ken alleen dat Italiaans ding van een week of 2 geleden - en die kon me toch ook niet echt bekoren.

Zie je, het punt is dat er schrikbarend weinig leveranciers zijn die zonder OS willen leveren. Niet alleen omdat windows zo populair is, maar ook vanwege zakelijke deals tussen MS en de fabrikanten en dat mensen het gewoonweg maar pikken dat ze opgezadeld worden met een OS dat ze daarna toch eraf keilen.
@Fuzzillogic : Jij snapt het. Veel gemiddelde consumenten denken ook nog steeds dat Windows gewoon gratis bij nieuwe systemen geleverd wordt; iets dat dus zeker niet het geval is.

Ik heb er gewoon moeite mee dat er zo weinig keuze is en dat je (zelfs met de nodige IT-kennis) moeite moet doen om manieren te bedenken om onder die licentie uit te komen. De meeste mensen durven daar niet aan.

Microsoft werkt dit gewoon effectief tegen; ten eerste krijg je Windows op vrijwel ieder nieuw systeem. Dan zorgen "Secure-Boot" en "Fast Boot" er ook nog voor dat je in je keuze wordt beperkt. Microsoft is er alles aan gelegen om die paar tientjes te behouden die ze ongevraagd van je afgepakt hebben.

Ik wil gewoon bij iedere computerwinkel binnen kunnen lopen en een systeem zonder Windows kopen (gewoon met een lege harde schijf). De prijs van de OEM-licentie moet direct in mindering worden gebracht. Webshops moeten verplicht worden om Windows optioneel te maken.

Zolang dit niet gebeurd zal ik blijven rebellen tegen het beleid dat Microsoft voert.
Je kan natuurlijk rebelleren wat je wil, maar je kan niet verwachten dat een winkel een licentie terugbetaald die zij zelf niet kunnen/mogen verkopen. Je koopt een laptop met Windows licentie omdat de fabrikant hiervoor gekozen heeft, niet de winkel. Sommige fabrikanten bieden trouwens de keuze (of is Dell inmiddels gestopt met het aanbieden van Linux? BTO bied laptops zonder OS). Zo een hybride toestel is inderdaad moeilijker te vinden, maar dit is wederom niet de schuld van de winkelier maar van de fabrikant. Wil je formateren dan is dat uw keuze, maar voor een terugbetaling zal je dus toch echt niet bij de winkel moeten zijn.
De licentie zit nu ook in de OEM computers ingebakken, dus retourneren gaat toch niet.
Je koopt een laptop met Windows licentie omdat de fabrikant hiervoor gekozen heeft, niet de winkel.
De winkel heeft er voor gekozen om die laptop te verkopen. Als de Europese wetgeving zegt dat jij het recht hebt om een ongebruikte licentie die wel meeverkocht (en dus wel degelijk is meegerekend) te retourneren, en diezelfde Europese wetgeving tevens zegt dat de winkelier verantwoordelijk is voor de afhandeling van retournerings/garantiezaken voor producten die zij verkoopt dan jawel, is de winkel verantwoordelijk.

Helaas is het meer een kwestie van je recht halen dan recht hebben, en dat weet Microsoft donders goed. Maar laten we tenminste de werkelijkheid duidelijk stellen.
De licentie zit nu ook in de OEM computers ingebakken, dus retourneren gaat toch niet
Jawel, omdat je natuurlijk niet fysiek je BIOS chip o.i.d. los moet halen, retourneren bestaat hier uit het niet aangaan van de overeenkomst en eventuele bijgeleverde, desbetreffende CD's terugbrengen.
Dan gaan de mensen toch even akkoord en rebooten daarna met hun eigen OS,
Dit is een patch op een compleet fout systeem. Ipv te zeggen.. laten we het systeem fixen, maken we een fix op rotzooi. Nee dank je.
@backspace219 : Precies. En als jij dan vervolgens bij Microsoft aanklopt om het geld van de Windows licentie terug te vragen omdat je (bijvoorbeeld) gebruik maakt van Linux, zeggen die doodleuk dat je pech hebt omdat je de EULA bereids (noodgedwongen) hebt geaccepteerd.

Ze proberen gewoon de mazen van de wet op te zoeken. Daar zijn ze in het verleden al (meerdere malen) flink voor beboet. Ze zeggen wel eens dat een gewaarschuwd man voor twee telt en dat een ezel zich niet 2x aan dezelfde steen stoot, maar Microsoft is er (voor mijn gevoel) toch wel een potje van het maken.

Daarbij waren er ook berichten dat Internet Explorer verplicht met de Windows 8.1 update ge´nstalleerd wordt. Dit vond ik nogal opmerkelijk omdat ze al waren beboet voor het weglaten van het browserkeuzescherm. Mensen die bewust hebben gekozen om niet met Internet Explorer te willen werken krijgen deze browser naar verluid toch weer in de maag gesplitst, waarmee het overgebleven nut van dit keuzescherm volledig teniet wordt gedaan.

Kortom; ze zijn nogal hardleers daar in Redmond...
Niet hardleers, maar in totaliteit levert het ze gewoon meer op dan dat het ze kost.
Het is inderdaad vreemd dat het niet kan, maar waarom zou je een computer met Windows voorge´nstalleerd kopen (waarvoor je dus betaald), en het vervolgens direct vervangen? Beetje zeuren omdat het kan als je mij vraagt.
Omdat je vaak een systeem alleen maar met voorgeinstalleerde Windows kan krijgen, of dat het systeem alleen met Windows heel goedkoop in een aanbieding komt.
Dus? Jij wilt iets wat de massa niet wil en daar hangt een prijskaartje aan, niets vreemds aan.
Alsof dat er wat mee te maken heeft.
Omdat je zelden computers en al helemaal laptops zonder windows kan kopen.
@terror538 : Ik heb hier een poos geleden al eens contact over gehad met de "Competition" afdeling van de Europese Commissie. Die wisten mij te vertellen dat het de keus van hardwarefabrikanten is om ieder systeem standaard met Windows te leveren. Klagen bij Microsoft heeft op dat gebied dus niet zo veel zin.

Desalniettemin zullen fabrikanten wel leuke kortingen krijgen van Microsoft om hun besturingssystemen zo aan de man te brengen. Dat dit ten koste gaat van de keuzevrijheid van consumenten en het moeilijk voor alternatieve besturingssystemen wordt om van de grond te komen, wordt voor het gemak voor lief genomen.

Als mijn laptop straks kapot gaat wil ik de licentie die ik voor Windows 7 heb gewoon overzetten naar het nieuwe systeem. Windows 8 komt er bij mij niet in, laat staan dat ik er verplicht voor moet betalen. Windows kan meerdere keren geactiveerd worden, dus waarom zou ik daar geen gebruik van maken ?
Welke korting kan Microsoft dan geven om het aantrekkelijker te maken dan een GRATIS Linux distro? Fabrikanten kiezen voor Windows omdat het voor een doorsnee consument eenvoudiger is in gebruik, er goede support voor is (ja, Linux heeft een community, maar niet elke gebruiker kan daar mee om. Grootste voorbeeld: de meeste problemen die mensen hebben zijn opgelost in de eerste link op Google maar ze komen evengoed naar tech support). Mensen kennen het en zijn er lang niet zo ontevreden over als sommige Tweakers willen doen uitschijnen. Tuurlijk zijn er ontevreden mensen, maar die heb je altijd.
Men kan ook de installatie doorlopen zonder zich aan te melden voor een Microsoft-account om daarna te herstarten. Met een her-start wordt de Fastboot niet ingeschakeld en kan gewoon van een USB medium worden geboot.

Het zou inderdaad veel mooier zijn als Microsoft standaard Windows-gecertificeerde computers in het begin van het installatieproces niet de Fastboot methode laat gebruiken, voor gebruikers van alternatieve besturingssystemen. Echter denk ik niet dat Microsoft dit met opzet heeft gedaan.
Het gaat niet om het wel of niet aanmelden met een Microsoft-account, het gaat om het verplicht moeten accepteren van de algemene voorwaarden van MS, waar je helemaal niet op zit te wachten als je Windows niet wilt gebruiken.
Toen ik Windows 8 en Xubuntu side-by-side ge´nstalleerd had, was het onmogelijk voor mij om bestanden van de Windows hardeschijf te benaderen. Toen heb ik de fast-boot modus moeten uitschakelen om bij mijn bestanden te kunnen in Linux. Het gevolg was echter dat het extreem lang duurde voordat Windows 8 was opgestart (zelf met een SSD) ten opzichte van de fast-boot modus.

Verder duurde het niet meer dan een paar dagen voordat Windows 8 corrupt raakte en continue hersteld moest worden. :|
Zonder fastboot duurt het starten van win8 vanaf ssd hier 10 sec.
Dus ik weet niet wat voor ssd je hebt, maar ik zou daar het probleem in zoeken
Het gezeur van safeboot en dergelijke in een bios/UEFI vind ik sowieso rampzalig. Ooit een All in one gehad met Windows 8 erop. Even een reinstall doen is er niet bij zonder dat je in de bios de instellingen moet veranderen.
Spijtig, ik vind nog steeds dat een UEFI compleet los moet staan van het OS dat daarna pas gestart wordt, al is het maar om te voorkomen dat dat dit soort gezeur oplevert.

Voor mij iig een reden om geen systemen te kopen waarbij dit niet gewoon helemaal uitkan. Ik wil graag zelf doen met m'n systeem wat ik ermee wil.
Dat kan ook gewoon. Als jij je computer zelf samenstelt heb je hier geen last van.
UEFI staat ook volledig los van het OS. Maar net zoals het oude BIOS al jaren IRQ assignment kan overlaten aan het OS, kun je bij EUFI instellen dat USB apparaten door het OS worden gedetecteerd..

Als jij een PC koopt met daarop voor ge´nstalleerd Windows 8, is het dus niet raar dat zowel Secure boot als Fastboot standaard aanstaat.

Overigens ondersteund Linux ook gewoon fastboot. Dus ook de opstarttijd voor Linux gebruikers kan middels deze optie flink worden verkort. Of vind jij dat soms niet prettig dan?
@Niemand_Anders : Quote : "Dat kan ook gewoon. Als jij je computer zelf samenstelt heb je hier geen last van"

Bij een laptop is dat toch net even wat lastiger. Probeer maar eens de laptop naar keus te krijgen zonder Windows erop, omdat je uit kostenbesparing de licentie van je vorige (defecte) computer wilt gebruiken. Zolang het OS nog voldoet zie ik niet in waarom je verplicht wordt om te betalen voor software die je helemaal niet wilt gebruiken.
Maar net zoals het oude BIOS al jaren IRQ assignment kan overlaten aan het OS, kun je bij EUFI instellen dat USB apparaten door het OS worden gedetecteerd..
En dat vormt een probleem zodra je een toetsenbord nodig hebt voordat je OS geboot is, bijvoorbeeld omdat je OS/filesysteem corrupt is geraakt, omdat je van een ander medium wil booten, omdat je apparatuur hebt die eigen firmware opties heeft (denk aan RAID arrays), omdat je een USB KVM gebruikt etc.

UEFI beheer compleet aan Windows overlaten is een zeer slecht idee uit beveiligingsoogpunten, zeker omdat firmware virussen een comeback aan het maken zijn.

Idealiter zou fastboot beschikbaar moeten blijven, met een optionele uitzonderingspoort die wel door BIOS/UEFI wordt beheerd voor bootselectie/firmware instellingen e.d. Als je vastlegt dat USB poort x altijd direct als toetsenbord moet worden herkend en de rest overslaat (om door het OS herkend te worden) dan heb je een net zo snelle boot zonder de nadelen. Helaas zijn er belangen (MS) die zo'n oplossing tegenhouden.
Als je toch een reinstall gaat doen lijkt me het aanpassen van een instelling in de bios maar een kleine moeite.
No offence; Maar uit praktijk ervaring kan ik vertellen dat de gemiddelde gebruiker meer wordt gehinderd door zowel de fastboot van Windows 8 alsook UEFI functionaliteit. Ik zeg niet dat iedere gebruiker er last van heeft maar ik kom het wel tegen.

Hierbij moet ik dan wel zeggen dat de afsluit optie van Windows 8 ook, maar minder problemen veroorzaakt. Als je eenmaal weet waar de afsluit mogelijkheid van Windows 8 kan worden aangepast [Configuratiescherm->Energiebeheer] dan scheelt het maar veel gewone gebruikers die wat anders willen installeren weten dat niet. Vaak gaat het dan om het installeren van Windows 7 of Ubuntu bijvoorbeeld. Daarnaast is er nog UEFI dat momenteel eerder de gebruiker dan de malware schrijver lijkt te hinderen.

Natuurlijk weet iedereen hier hoe die twee zijn uit te schakelen maar standaardgebruiker Emma weet het vaak niet dat fastboot in de bios plus UEFI hinderen of dat de afsluitfunctionaliteit van Windows 8 dwarws ligt.

Ik snap dus wel dat er open source ontwikkelaars zijn die wat hier over kunnen klagen.

[Reactie gewijzigd door Auredium op 29 mei 2013 17:33]

Wat ook een probleem is, door fastboot kun je je C drive niet mounten op linux. Omdat het OS denk dat windows in hybernate zit door fastboot...
Hier had ik vanochtend last van. Helemaal leuk is het altijd online moeten zijn met een live account bij windows 8 anders kan je nog niet eens inloggen bij windows.

Mijn nieuwe ultrabook had gister perikelen met wifi en heeft toen de wifi kaart uitgeschakeld. Wilde ik vanochtend opstarten kon dat niet want de pc was offline. Dan zegt windows dat je het laatst ingevoerde wachtwoord moet opgeven.

Ik wachtwoord proberen, geen succes. Bootable linux usb erin zodat ik de wifi kaart kan activeren. Onmogelijk om te booten vanaf USB (na alle instellingen in bios te zijn nagelopen zelf geconstateerd)

Nog een keer wachtwoord proberen, en ook maar meteen alle die ik kon verzinnen. Bleek windows 8 letterlijk het laatst ingevoerde wachtwoord te accepteren want na ongeveer 20 verschillende mogelijke wachtwoorden bleek dat 1 van een mailbox werd geaccepteerd. Heeft me bijna 2 uur gekost om te kunnen inloggen :o

Wat werkt fastboot dan ineens snel :O
Je hoeft helemaal niet altijd online te zijn. Je kunt gewoon een offline account gebruiken dat niet gekoppeld is aan livemail. Heb ik ook op mijn pc.
Vaag verhaal. Ik kan zonder netwerkverbinding gewoon inloggen op mijn Windows 8 PC's met een live account. Gewoon met het wachtwoord van het live account.
Windows vind het leuk om alle applicaties en nu dus ook het besturingssysteem met elkaar te koppelen. Zodra je je gegevens hebt ingevuld van je MS-account, synct hij alles. Dat heeft positieve en negatieve kanten...

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Populair: Vliegtuig Luchtvaart Crash Smartphones Laptops Apple Games Besturingssystemen Politiek en recht Rusland

© 1998 - 2014 Tweakers.net B.V. onderdeel van De Persgroep, ook uitgever van Computable.nl, Autotrack.nl en Carsom.nl Hosting door True

Beste nieuwssite en prijsvergelijker van het jaar 2013