'Overheid deed weinig met kennis over grote cyberaanval'

Hackers hebben met de Citadel-malware honderden gigabytes aan gevoelige data buitgemaakt bij duizenden Nederlandse bedrijven en overheidsinstellingen. De overheid zou hiervan op de hoogte zijn geweest maar slechts weinig tot niets hebben gedaan met deze kennis.

Dat stelt de NOS na het uitvoeren van een eigen onderzoek. Afgelopen najaar kregen hackers grote hoeveelheden gevoelige gegevens in handen door Windows-systemen bij bedrijven en overheidsinstellingen te besmetten met de Citadel-malware. Onder andere bij energiebedrijven, ziekenhuizen en universiteiten zou met behulp van een botnet informatie zijn buitgemaakt door cybercriminelen. Het zou gaan om meer dan 150.000 besmette systemen waarvan 750GB aan data is buitgemaakt.

In september zou Digital Investigation, een beveiligingsfirma die meehielp om het botnet vorig jaar september onschadelijk te maken, een kopie van deze data hebben overhandigd aan de afdeling High Tech Crime. De politie zou echter een onleesbare harddisk hebben gekregen en daarop geen verder onderzoek ingesteld hebben. De NOS heeft twee dagen lang bij Digital Investigation de verzamelde informatie mogen bekijken. In de data zou uiterst gevoelige informatie staan, zoals patiëntgegevens, wachtwoorden, creditcardgegevens en geheime bedrijfsinformatie. De data zou met name uit kantoor-pc's zijn buitgemaakt. Inmiddels heeft de politie alsnog om een kopie gevraagd.

Digital Investigations stelt dat het in december het Nationaal Cyber Security Centrum een lijst heeft gegeven van besmette systemen. Het NCSC zou volgens de NOS echter getroffen bedrijven nauwelijks hebben gewaarschuwd, inclusief organisaties die verantwoordelijk zijn voor cruciale infrastructuur, zoals elektriciteitsbedrijven en ziekenhuizen. Verder heeft het NCSC het databestand van Digital Investigations niet hebben willen aannemen omdat het mogelijk gestolen gegevens bevat. Het is echter niet uitgesloten dat cybercriminelen dezelfde data nog steeds in handen hebben.

Professor Michel van Eeten van de TU Delft en deskundige op het gebied van it-beveiliging, stelt dat de kans dat de buitgemaakte data in de praktijk op grote schaal misbruikt zal worden, relatief klein is. De aanvallers zouden vooral uit zijn geweest op data als inloggegevens en bankdata. De inzet van de Citadel-malware en het achterliggende botnet wordt door Van Eeten dan ook omschreven als 'een schot hagel'.