Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , reacties: 209, views: 46.308 •

Een oud-wiskundedocent die op zijn website linkte naar illegale kopieŽn van uitwerkboeken, is daarvoor veroordeeld. Hoewel het niet gaat om auteursrechtinbreuk, is de hyperlink 'in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid' en dus niet toegestaan.

WiskundehandschriftHet gerechtshof in Amsterdam schrijft dat in zijn uitspraak, waar IE-Forum over bericht. De wiskundedocent moet verwijzingen naar antwoordvellen die horen bij wiskundeboeken van ThiemeMeulenhoff en Noordhoff van zijn website verwijderen, op last van een dwangsom. Ook moet hij de proceskosten betalen.

Volgens de uitgevers was de docent ook de persoon die de illegale kopieën van de antwoordboeken, die leerlingen kunnen gebruiken voor uitwerkingen van opdrachten, op downloadsites heeft geplaatst. Een lagere rechter achtte dat ook bewezen, maar in het hoger beroep werd geoordeeld dat daar onvoldoende onderbouwing voor is. "Het staat niet vast dat hij de werken openbaar heeft gemaakt", aldus de advocaat van de docent, Heleen Koudstaal.

Ook acht het gerechtshof de hyperlinks naar het educatieve materiaal geen auteursrechtschending.  Desalniettemin is de docent wel onrechtmatig bezig, oordeelde het gerechtshof, omdat hij mensen die de boeken wilde downloaden 'in vergaande mate behulpzaam' was. Daarmee handelde hij 'in strijd met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer' van mensen wordt verwacht. Dat de wiskundeleraar geen winstdoel had bij het plaatsen van de hyperlinks, maakt daarbij niet uit.

De wiskundedocent voerde in de rechtszaal nog aan dat het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal in Nederland toegestaan is, en dat het faciliteren daarvan dus ook toegestaan zou zijn. Daar gaat het gerechtshof echter niet in mee: die stelling 'kan in zijn algemeenheid niet als juist worden aanvaard', schrijft het gerechtshof.

De zaak doet denken aan de zaak tussen Playboy en GeenStijl. Weblog GeenStijl linkte naar foto's van Britt Dekker uit dat tijdschrift. In die zaak ging het volgens de rechter wel om auteursrechtinbreuk. Een hoger beroep in die rechtszaak loopt nog.

Reacties (209)

Reactiefilter:-12090209+1177+219+33
Gaan we u ook al naar het Amerikaanse systeem van liever geld innen via rechtszaken dan ook maar een beetje mee helpen met kwaliteitsverhoging van het onderwijs? Het is wel zo fijn als je aan uitwerkingen kan komen. Mijn vader begreep mijn wiskunde al niet meer toen ik in de derde klas van het voortgezet onderwijs kwam. Als je thuis huiswerk doet en je komt er niet uit dan is het wel zo fijn als je even een hint kan krijgen. Kan je vervolgens weer kijken of je dan de volgende sommen ook snapt. Maar blijkbaar is het allang niet meer van belang of leerlingen ook maar een idee hebben waar ze mee bezig zijn. Dag onderwijs, requiescat in pace...

[Reactie gewijzigd door Amanoo op 15 januari 2013 16:57]

De wiskundedocent voerde in de rechtszaal nog aan dat het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal in Nederland toegestaan is, en dat het faciliteren daarvan dus ook toegestaan zou zijn. Daar gaat de rechtbank echter niet in mee: die stelling 'kan in zijn algemeenheid niet als juist worden aanvaard', schrijft de rechtbank.
Ben ik de enige dit dit raar vindt? Hoe kan downloaden niet illegaal zijn, maar linken naar downloads wel :? Je zet dan toch ook niet aan tot iets illegaals?

De rechtbank geeft er ook niet echt antwoord op en draait om de brei heen met "in zijn algemeenheid niet juist".

[Reactie gewijzigd door Bosmonster op 15 januari 2013 16:51]

"in zijn algemeenheid niet juist" riekt naar "wij weten wel dat er eigenlijk van onze actie niets klopt maar nu zorgen wij ervoor dat er groot geld van handen verwisselt". Kwalitatief onderwijs staat hier op een laag pitje. Met dit gedrag ontstaat er straks nog een nieuw type vluchteling: "educatief vluchteling"; vluchtelingen die niet een krankzinnige overheid of een oorlog moeten ontvluchten, maar een niveau van educatie uit land van herkomst die om te huilen is.
Op grond van het auteurswet (artikelen 16b en c) mag je gewoon een thuiskopie maken, indien dit voor particulier gebruik is. Echter mag je het niet aan derden beschikbaar stellen. Dus: downloaden voor eigen gebruik is toegestaan, ter beschikking stellen aan anderen niet.
Hij stelt het ook niet ter beschikking aan anderen (het is nl onbewezen geacht dat hij het geupload heeft). Hij zei enkel waar het ter beschikking was.
In casu maakt het niet uit, want het is geen vordering op grond van auteursrechtinbreuk, maar die van onrechtmatige daad (artikel 6:162 Burgerlijk Wetboek). En de rechter heeft dus geoordeeld dat het plaatsen van de hyperlink, onrechtmatig gedrag oplevert jegens de uitgever, omdat de docent juist 'in vergaande mate behulpzaam' was.
Daarom is hij ook niet voor auteurrechtschending veroordeeld, maar slechts voor faciliteren van auteursrechten schending. Diegene die het online heeft gezet, is de degene die de auteursrechten schond.

Echter, faciliteren door de locatie meer bekend te maken, kan minstens zo ernstig zijn als de schending zelf. Een bestand in een volkomen onbekende locatie, doet immers nog geen kwaad. Pas als de locatie bekend is, en er gedownload wordt, wordt de schade aangericht. Daarom dat facilitering in de zin van locatie bekend maken, alsnog wordt aangepakt.
Dezelfde argumentatie die ook bij TPB en FTD rechtzaken is gebruikt: Faciliteren van auteurrechten schending. Of anders gezegt: Medeplichtigheid aan illegale verspreiding.

Downloaden mag... maar vermenigvuldigen en verspreiden mag niet. M.a.w. de verantwoordelijkheid van de auteursrechten schending wordt bij de verspreider gelegt, en niet bij de downloader. Vermoedelijk onder het argument dat de verspreider drommels goed weet dat hij de auteursrechten schent (hij heeft geen toestemming), en de downloader dat wellicht niet weet (weet niet of er toestemming is gegeven voor de verspreiding).

Bij linken naar een bestand, krijg je echter een probleem. Helpt zo'n link bij de download, of helpt zo'n link bij de verspreiding? Beide hebben een argument. Duidelijk is echter dat grootschalige facilitering nooit de bedoeling is geweest van de wet.

Bij situaties als bij TPB en FTD is het argument gemaakt dat zij faciliteren bij de verspreiding, en derhalve een overtreding is. Daarbij is er uiteraard bij betrokken dat het volkomen duidelijk was dat de verspreiding illegaal was. Diezelfde redenatie zal hier ook genomen zijn. De docent wist dat de verspreiding illegaal was, maar voerde aan dat 'downloaden mag'. Onder die conditie is het niet acceptabel om verspreiding/downloads te faciliteren.
Inderdaad, daar is geen speld tussen te krijgen.

Helaas kan een rechter dus blijkbaar niet zo logisch nadenken. Een wiskundeleraar en een kind van 5 kunnen dat wel.
Als je je niet aan de regels houdt moet je betalen, logisch.
Ik neem aan dat er binnen de onderwijsinstelling wel een alternatieve (logge en langzame) methode was om de antwoorden beschikbaar te stellen o.i.d.
Dat zal je tegenvallen. Meestal is dat niet meer dan even tijdens de les nadat huiswerk is opgegeven vlug huiswerk bespreken, en daarna niet meer. En als je het tijdens de les nakijkt, en je hebt het fout, dan krijg je echt niet de kans er opnieuw over na te denken. Leuk als je ziek bent, bijvoorbeeld, dan mis je dus iets. En blijkbaar is de lobby met het grote geld niet van plan er iets om te geven. Wat mij betreft mag de hele uitgeverij geboycot worden. Blijkbaar geven ze niets om educatie, en waarom koop je nu schoolboeken van een uitgever die zijn kont veegt aan educatie?

[Reactie gewijzigd door Amanoo op 15 januari 2013 17:10]

Dan moeten docenten die dit als een probleem identificeren dus met de instelling in gesprek gaan om antwoordmateriaal op een legale manier beschikbaar te maken voor leerlingen. Het blijkt niet slim te zijn om kort door de bocht te gaan en te linken naar "illegale bronnen".

Wel kan ik me goed voorstellen dat je als docent op een gegeven moment dit soort acties uit gaat halen, omdat de organisatie niet meewerkt en je toch je leerlingen wil helpen.
Uitgevers zullen misschien vooral om geld geven, auteurs waarschijnlijk niet.

Wat overigens niet verboden is, is je werk na ziekte controleren m.b.v. de goede antwoorden van klasgenoten of het inkijkexemplaar van het antwoordenboek van de docent.
Inkijken bij de docent is ook lang niet altijd makkelijk. Ik voldeed tijdens mijn tijd alleen al aan lessen bijna aan de norm van 40 uur per week werken (meer vakken dan ik had was dan ook onmogelijk). Heb je dan net toevallig een uurtje vrij, dan moet de docent dit ook hebben.
Hier word je toch ontzettende droevig van. We hebben het hier over een docent wiskunde, die zijn leerlingen wil helpen, was een waarschuwing dan niet voldoende geweest. Steeds vaker lees ik nieuwsberichten, mbt ons kromme rechtssysteem. Eigenlijk word ik hier zelfs een beetje kwaad van, maar ja typisch nederlands dit weer. Wanneer mensen het goed bedoelen, worden ze harder gestraft.
Deze meneer wordt volgens mij niet zo hard gestraft, hij moet alleen de links verwijderen op last van een dwangsom (en de proceskosten betalen).
Het hof verwijst [ Appellant ] in de proceskosten van het hoger beroep en begroot die kosten voor zover tot heden aan de kant van Noordhoff c.s. gevallen, op § 649,-- voor verschotten en § 2.682,-- voor salaris;

[Reactie gewijzigd door S0epkip op 15 januari 2013 17:18]

3300 euro? "Niet zo hard gestraft"? Joh, we hebben het over een docent hier. Die hebben echt geen vetpot. Een waarschuwing en verplicht alle links op zijn site verwijderen was wel genoeg "straf" geweest...
Dat is maar de vraag... zo te zien heeft de docent het hoog gespeeld, en het bewust op een rechtzaak laten komen.
2.2.4 De voorzieningenrechter te Den Haag heeft [ Appellant ] bij beschikking van 30 oktober 2009 verboden inbreuk te maken op het auteursrecht van Noordhoff. [ Appellant ] heeft aan dit bevel voldaan, maar heeft –nadat Noordhoff niet binnen zes maanden na deze beschikking een eis in de hoofdzaak had ingesteld- vorenbedoelde uitwerkingen weer bereikbaar gemaakt via zijn website.
Dat klinkt niet als een 'sorry, ik zal het niet meer doen' mentaliteit.

Verder is het weliswaar niet onomstotelijk bewezen, maar wel heeeeeeel waarschijnlijk dat hij zelf de boeken er heeft geupload. De rechtenhebbende hebben dat middels een truuk eigenlijk afdoende bewezen.
Noordhoff heeft [ Appellant ] 12 oktober 2009 anoniem de uitwerkingen van de negende editie van Moderne Wiskunde VWO D hoofdstuk 3 toegezonden, die nog niet op internet stonden. Binnen enkele uren zijn deze uitwerkingen daarna op internet verschenen. Aan de hand van dit een en ander concluderen Noordhoff c.s. dat het niet anders kan dan dat [ Appellant ] de uitwerkingenboeken op internet heeft geopenbaard.
Wat dat betreft mag de docent heel erg blij zijn dat hij alleen voor faciliteren bestraft wordt, en niet voor de upload.
Dat laatste heeft Noordhoff dan toch nťt niet voldoende doordacht. Als ze het betreffende documentje nou even d.m.v. een aantal minieme details uniek hadden gemaakt dan hadden ze veel sterker gestaan m.b.t. het uploaden.
We zijn compleet doorgeslagen.

De uitgever heeft geld verdiend doordat alle leerlingen zo'n wiskundeboek hebben.

Moeten ze dan ook nog apart betalen voor de antwoorden?
Op papier wel, want drukwerk maken kost geld. Maar als download?
Als hij zelf de uitwerkingen had gemaakt, was hem weinig te maken geweest omdat het een nieuw werk zou zijn met rechten die bij hem zelf liggen(er is geen wet die je verbied oplossingen van sommen te publiceren, hoewel antiterrorisme schijnt een leuke kaptstok te zijn :+ ). Een beetje 1e graad-docent had geweten dat je dit niet kunt maken en rechtpraten ongeacht het beoogde doel(wat ongetwijfeld goed is).

Voor zover ik weet is dit(publiceren van antwoordmodellen) op veel scholen inmiddels gebruikelijk, meestal middels printjes/kopieŽn, gezien de prijzen voor boeken incl antwoorde bundes bevreemd het mij niet.
Denk dat de boeken industrie net als muziek en film industrie eens moet bedenken wat hun klanten eigenlijk wensen in plaats van iets opdringen.
Het moraal:

Bezint eer ge linkt!

Ook bij het plaatsen van hyperlinks bij niet-commercieel gebruik.
Dit soort zaken vind ik altijd zo ontzettend krom, de studieboeken worden allemaal netjes gekocht door leerlingen. Maar voor de antwoorden moet je betalen.
Op de middelbare school kan je een lesboek kopen, maar achterin dat lesboek staan geen antwoorden.

Op de Uni is dat ook altijd zo vreemd, koop je een heel duur wiskunde boek van 100 euro en dan staan achterin alleen de antwoorden van de oneven sommen 8)7
Dus denk je nou dan moet ik ook nog even een antwoorden boek fixen, 50 euro alstublieft..
Hoe ziet de uitgever het voor zich dat je zonder uitwerkingen wiskunde gaat leren?

Trouwens een docent mag wel iedere som uitwerken op het bord en dat mogen de leerlingen overschrijven dus je zou kunnen beargumenteren dat een docent wel zelf een uitwerkingenboek mag schrijven
Met onderstaande uitspraak kan zelfs de onbekwaamheid van de rechter worden aangetoond:

Ook acht de rechtbank de hyperlinks naar het educatieve materiaal geen auteursrechtschending. Desalniettemin is de docent wel onrechtmatig bezig, oordeelde de rechtbank, omdat hij mensen die de boeken wilde downloaden 'in vergaande mate behulpzaam' was. Daarmee handelde hij 'in strijd met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer' van mensen wordt verwacht.

Volgens de wet is het kopiŽren van auteursrechtelijk (schriftelijk) materiaal alleen toegestaan voor eigen gebruik. Verspreiden (online zetten) is niet toegestaan, maar het online materiaal mag wel legaal worden binnengehaald. Een link naar het online-materiaal is evenmin strafbaar als vertellen waar de boeken liggen in de plaatselijke bibliotheek, opdat een student er vervolgens kopieŽn van kan maken.

De zogenaamde 'zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer van mensen wordt verwacht', is met bovenstaande in het achterhoofd eerder nagestreefd dan overtreden. Immers, het is meer dan maatschappelijk aanvaard, om (delen van) boeken te kopiŽren voor eigen gebruik. Het gebruikte materiaal vervolgens ter beschikking stellen is 'not done'... Maar daarvan is hier geen sprake, want de leraar heeft op zijn eigen digitale wijze slechts verteld, waar de kopieŽn liggen opgeslagen.

Ik vind de rechter die de zaak heeft behandeld een kwast van de eerste orde! Om het maar even volgens het democratisch recht van vrije uitspraak te stellen. ;-)
Ik weet niet of ik er ver naast zit, maar mijns insziens zijn de meeste leerboeken compilaties van bestaande kopievrije literatuur, samengevat en verzamelt door een auteur die hier geld aan wil verdienen. Slechts zelden zie je een leerboek dat geheel door de auteur zelf bedacht en tot stand is gekomen, men neme b.v. de stringtheorie van Gerard 't Hooft, maar ook weer met de nodige citaties. Leerboeken op middelbaar en hoger niveau zouden gratis moeten zijn omdat het een essentieel onderdeel is van je ontwikkeling.
Het is duidelijk dat jij nog nooit iets aan een grote groep hebt moeten uitleggen...
Iemand iets uitleggen, iets leren, is verduiveld lastig. Dat kost heel erg veel tijd en moeite. Schrijven van studieboeken kost jaren. Daar mag de auteur dan best voor betaald worden!

Dat alles maar compilaties zou zijn, is totale onzin.
Er is dan ook wel meer dan 1 schrijver in nederland. Deel die 'jaren' dan maar eens door het aantal schrijvers, verspreidt de kosten dan maar eens over het aantal studenten.
Nee, er wordt ergens ziekelijk veel winst gemaakt over de ruggen van de studenten.

En dan verder, hoe is een wiskundeboek uit 1948 anders dan in 2012? Is wiskunde zo erg veranderd? Volgens mij was 98% toen al bekend, en zeker het deel dat normale studenten gebruiken.
Waarom moet een boek ieder jaar veranderd worden?
Dat is dus exact wat ik bedoel, het is gewoon handel over de rug van de student. Goedkoop ovenemen van oud leerlingen is er ook niet bij omdat je verplicht word een bepaalde druk te kopen die niet compatibel is met de voorgaande druk. ;(

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.