'Problemen bij 112 waren al langer bekend'

Al in 2009 was bekend dat verbindingen van de alarmcentrale 112 onvoldoende in de gaten werden gehouden, melden media zondagavond. De afgelopen jaren waren er diverse grote storingen bij het alarmnummer; in 2009 duurde een storing maar liefst vijf dagen.

De storingen bij het alarmnummer 112 in 2012 waren geen uitzondering: de afgelopen jaren vonden meerdere grotere storingen plaats, melden zowel weblog Sargasso als tv-programma Brandpunt zondagavond op basis van eigen onderzoek. Vorig jaar was er een aantal storingen bij het alarmnummer; tijdens een van die storingen vielen twee doden, mogelijk mede als gevolg van de storing.

Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie noemde de storing destijds een 'betreurenswaardig incident', maar volgens Sargasso en Brandpunt zijn de problemen al jaren bekend. Na een grote storing in 2009, waarbij zesduizend 112-oproepen onbeantwoord bleven en die vijf dagen voortwoekerde, wees een onderzoek al uit dat er problemen waren bij de dienst.

Een dag voor de grote storing bleek namelijk een andere storing te hebben plaatsgevonden, die onopgemerkt bleef vanwege gebrekkige monitoring. Ook op papier was de monitoring niet goed geregeld: sommige contracten over de monitoring van de verbindingen met KPN, dat de verbindingen levert, waren verlopen of zelfs in het geheel niet ondertekend.

Volgens de onderzoekers ontbrak daarnaast bij de politie een gevoel van urgentie. Ook KPN kreeg verwijten; die provider zou traag reageren. De afhandeling van incidenten bij de alarmcentrales was eveneens niet in orde. In 2010 vond wederom een storing plaats, maar een vervolgonderzoek in 2011 was nog steeds zeer kritisch. Er was onder meer te weinig overleg tussen het KLPD en de service-afdeling van de politie, die 112 onder zijn hoede heeft.

Ondanks de kritische rapporten en de herhaaldelijke storingen vonden er in 2012 opnieuw storingen plaats. Na een grote storing in maart 2012, waarbij alle telefoontoestellen bij de alarmcentrale opeens waren uitgelogd en 112-telefoontjes daardoor niet doorkwamen, werd KPN ontboden bij het ministerie. Desondanks vonden er in de rest van dat jaar meerdere storingen plaats, onder meer de storing in juni waarbij twee mensen overleden. Eerder bleek al dat de storing bij 112 in juni werd veroorzaakt door de uitval van twee cruciale glasvezelverbindingen. Een van die twee glasvezelverbindingen lag er al een maand uit, maar dat bleef onopgemerkt, omdat de verbindingen niet werden gemonitord.

Bij een onderzoek naar die grote storing in juni, dat vertrouwelijk is maar waar Sargasso de hand op heeft weten te leggen, vellen de onderzoekers harde oordelen: ze zetten vraagtekens bij de kennis en ervaring bij de dienst. Ook concluderen ze dat procedures niet voldoende worden nageleefd en dat het benodigde gevoel van urgentie nog steeds ontbreekt. In de uitzending verwijt wetenschapper Jan Smit van de Technische Universiteit Eindhoven de alarmcentrale een 'behoorlijk gebrek aan professionaliteit'. Het CDA wil dat minister Opstelten uitleg komt geven in de Tweede Kamer.

In een reactie aan het ANP laat het ministerie van Veiligheid en Justitie weten dat de bereikbaarheid van 112 in de afgelopen jaren boven de 99,9 procent heeft gelegen, maar dat er wordt gewerkt aan verbeteringen. Na de storing in juni zouden al de nodige maatregelen zijn genomen. Officieel mag het noodnummer niet meer dan zes minuten per kwartaal haperen.