Activist vreest voor einde vrij internet

Het vrije en open internet heeft wellicht zijn langste tijd gehad. Daarvoor vreest een van de oprichters van een Franse burgerrechtenorganisatie. Het gevaar komt volgens hem van meerdere kanten, waaronder internetproviders en de entertainmentindustrie.

Mede-oprichter Jérémie Zimmermann van de invloedrijke Franse burgerrechtenorganisatie La Quadrature Du Net vreest dat het vrije, open en gedecentraliseerde internet geen lange toekomst beschoren is. Dat zegt hij in een interview met Tweakers op de CCC-beveiligingsconferentie in Hamburg. "We nemen het vrije internet voor lief", zegt Zimmermann, "maar misschien is dat binnenkort voorbij."

Volgens Zimmermann wordt er vanaf meerdere kanten geprobeerd om de vrijheid op internet in te perken. "Bijvoorbeeld de telecomproviders, die onder het mom van nieuwe verdienmodellen kunstmatige schaarste willen introduceren." In Nederland probeerde KPN dat: de provider wilde klanten extra laten betalen voor diensten als WhatsApp. Uiteindelijk stak de wetgever daar een stokje voor, door de netneutraliteit-wetgeving in te voeren die providers verbiedt diensten te blokkeren of te belemmeren. Zimmermann noemt die wetgeving een sterk signaal.

Zimmermann ergert zich aan het feit dat Eurocommissaris Neelie Kroes nog geen aanleiding ziet om in de Europese Unie regels voor netneutraliteit in te voeren; volgens haar is dat niet nodig. Gebruikers zouden namelijk 'met hun voeten' kunnen stemmen en een andere provider zoeken als een provider diensten blokkeert of apart in rekening brengt. Zimmermann noemt dat onzin. "Een op de vijf Europeanen kan maar voor één internetprovider kiezen." "Kroes beloofde bij haar aantreden maatregelen te nemen", beweert hij bovendien. Dat ze dat niet heeft gedaan, noemt hij 'pseudo-liberalisme' en niet goed te praten.

Een ander gevaar is volgens Zimmermann de lobby vanuit de entertainmentindustrie bij de overheid om maatregelen tegen auteursrechtschending te nemen. Dat zou volgens hem kunnen betekenen dat de internetverbindingen van gebruikers worden gemonitord. Het ACTA-verdrag had daar volgens critici mogelijk toe kunnen leiden, maar dat verdrag is in ieder geval binnen de Europese Unie van de baan. "Dat is een overwinning", zegt Zimmermann. "Maar het is maar één overwinning. We moeten daar nu op voortbouwen." Volgens Zimmermann kunnen nieuwe vrijhandelsverdragen tussen de Verenigde Staten en Europa en tussen Canada en Europa worden gebruikt om nieuwe copyrightmaatregelen in te voeren.

Het ACTA-verdrag was formeel een handelsverdrag, maar volgens critici perkte het verdrag de burgerrechten in. Tijdens de onderhandelingen over het verdrag, die tot ergernis van die critici achter gesloten deuren plaatsvonden, zou zelfs zijn gesproken over het invoeren van three strikes-wetgeving, hoewel dat formeel altijd is ontkend. Dergelijke wetgeving zorgt ervoor dat wie na twee waarschuwingen doorgaat met downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal, kan worden afgesloten van internet. Tot slot is er volgens Zimmermann het gevaar van censuur, vooral in landen als China en Iran.

Zimmermann is genuanceerd over recente voorstellen van het Nederlandse kabinet om het hacken van verdachten van bepaalde zware misdrijven mogelijk te maken. "Ik ben niet bekend met de tekst van de Nederlandse wet. Maar in sommige gevallen, onder streng toezicht van de rechter, kan het hacken van verdachten gerechtvaardigd zijn, net als het binnentreden van woningen", meent hij. Dat de Nederlandse overheid echter ook computers wil hacken waarvan de fysieke locatie niet bekend is, en die dus mogelijk in het buitenland staan, vindt hij echter veel te ver gaan.