Veel Android-telefoons schenden waarschijnlijk Nederlandse privacywet

Veel Android-telefoons schenden waarschijnlijk de Nederlandse privacywet door geen opt-in aan te bieden voor het verzamelen van locatiegegevens. Dat zeggen twee juridisch experts tegen Tweakers. Meer dan tweederde van de verkochte smartphones in Nederland draait Android.

In de setup van veel Android-toestellen zit een scherm waarop Google toestemming vraagt voor het verzamelen van 'anonieme locatiegegevens'. Deze vinkjes staan standaard 'aan'. Dat is in strijd met Nederlandse regels, waarin staat dat de gebruiker ondubbelzinnig toestemming moet geven voor het verzamelen van locatiegegevens. "Die ondubbelzinnige toestemming zou kunnen bestaan uit het zelf moeten aankruisen van die vakjes, maar dit is onvoldoende", aldus ict-jurist Wouter Dammers van ICT Recht. De dienst is nu opt-out, waar dat opt-in zou moeten zijn.

Mark Jansen, advocaat van het kantoor Dirkzwager en gespecialiseerd in ict, denkt er hetzelfde over. "Het vooraf aankruisen van vakjes en dan vervolgens toestemming afleiden uit het feit dat de gebruiker die vakjes niet heeft uitgezet, is mijns inziens te mager. Ook is in het scherm (van de setup, red.) volgens mij sprake van onvoldoende informatie over hetgeen waarvoor de toestemming nu eigenlijk wordt gevraagd en wat er met de persoonsgegevens gebeurt."

Veel apps maken gebruik van de locatiedienst van Google. Zo kunnen die op basis van de database met wifi-gegevens snel een inschatting maken van de locatie van de gebruiker zonder gps, terwijl Android-gebruikers die toestemming hebben gegeven ook info doorzenden voor de file-informatie die Google weergeeft in zijn Maps-dienst.

Het betreffende scherm in de setup zit in elk geval in telefoons met stock Android 4.0 en hoger, maar het gaat niet om alle Android-versies van fabrikanten: in de setup van Motorola-toestellen wordt geen toestemming gevraagd, totdat de gebruiker in het instellingen-menu zelf een kruisje zet. Motorola is eigendom van Google, maar de software is vermoedelijk gemaakt in de tijd dat Motorola nog een zelfstandig bedrijf was.

Samsung, dat verantwoordelijk is voor bijna driekwart van de verkochte Android-toestellen met zijn Galaxy-lijn, heeft het scherm wel in de setup zitten, onder meer van zijn populaire telefoon Galaxy S III. Ook daarbij staan de vinkjes standaard aan.

Er zijn nog veel onduidelijkheden over deze vermeende overtreding van de privacyregels. Zo is het onduidelijk of de door Google verzamelde gegevens als persoonsgegevens kunnen worden aangemerkt, omdat Google nergens precies aangeeft wat er wordt doorgestuurd. Jansen: "In theorie is het mogelijk dat Google met anonieme gegevens doelt op geaggregeerde gegevens die niet meer aan een bepaald persoon of device gekoppeld zijn. Dat lijkt me echter vrij theoretisch. Veel waarschijnlijker is het dat Google met anonieme gegevens doelt op gegevens die per apparaat, en daarmee per mens, worden bijgehouden. Dat maakt dat die gegevens waarschijnlijk als persoonsgegevens moeten worden aangemerkt."

De bewuste instelling zit niet alleen in Android. Eerder meldde Webwereld dat vermoedelijk ook de nieuwe Google Maps-app voor iOS op dezelfde wijze Nederlandse privacyregels schendt. Als het College bescherming persoonsgegevens Google aanspreekt op deze mogelijke overtreding, zullen we daar vermoedelijk niet iets van horen. Dammers: "Vaak gebeurt dat in stilte. Alleen als Google niet mee zou willen werken, is er eens kans dat het CBP er iets over roept, om druk uit te oefenen op Google. Als dat niet nodig is, wordt het wellicht opgelost zonder dat wij er iets van horen."