Laatste testversie Windows 8 komt begin juni

Onder tweakers vind je mensen die bereid zijn om langdurig met een systeem te spelen om het zich eigen te maken, en inderdaad wen je dan weer aan de nieuwe omgeving. W8 zal best wel werken als ontwikkelaars er op gespitst zijn om het te laten werken. Maar het is een grote verandering in de omgeving waar gebruikers gewoon niet op zitten te wachten. Gebruikers willen niet de nieuwste mode als het op desktop omgevingen aankomt, ze willen juist iets vertrouwds.

Voor gewone mensen is een desktopomgeving een complexe omgeving, en het duurt best een tijd voor ze uitgevonden hebben hoe je waar iets doet. Gewone mensen doorzien ook niet de structurele en functionele logica in zo een omgeving. Ze onthouden slechts de handelingen die ze moeten doen. Eerst hier klikken en dan daar en dan weer daar.

De tweaker doorziet de structurele en functionele logica, daardoor vindt hij redelijk snel zijn weg. Maar ook de professional wordt niet blij als de structuur op de schop wordt genomen, omdat zijn kennis veel dieper gaat dan die van de gewone gebruiker. Zo kon ik in MS office alle mogelijkheden dromen tot de kwade dag dat Microsoft met zijn lint kwam en al deze kennis onbruikbaar maakte. Nu voel ik me vaak weer een beginner, reden waarom ik thuis Libre Office ben gaan gebruiken, waar de meeste dingen op vertrouwde plaatsen zit.

Mensen ontwikkelen van hun omgeving wat ze noemen cognitieve kaarten. Dankzij die cognitieve kaarten kunnen ze na verloop van tijd blind hun weg vinden in een bepaalde omgeving. Dan kost het geen mentale inspanning meer omdat de patronen vastgelegd zijn. Wanneer je de omgeving radicaal overhoop gooit zoals MS nu doet in Windows 8 en Canonical met Unity maak je die cognitieve kaarten waardeloos. Mensen vinden dat vreselijk.

Daarom zitten in een auto de verschillende schakelaars, handels op vaste en daardoor voorspelbare plaatsen. Zou je bijv. de richtingaanwijzer van links naar rechts zetten, krijg je hopen boze klanten. Mensen zijn zelfs van de kleinste wijzigingen niet gediend. Daarom zijn ook alle pogingen om een ander dan het qwerty toetsenbord in te voeren mislukt. En dat terwijl dit toetsenbord speciaal door Remmington ontwikkeld was om het typen juist te vertragen, want bij te snel typen sloegen de hamertjes vast.

Er bestaat in de kringen van MS een hardnekkig idee dat de systemen van Apple gehypet zijn. Daarom proberen ze via de gewone media en de sociale media op hun beurt hun eigen nieuwe systeem W8 te hypen door er medewerkers voortdurend lovende stukken over te laten schrijven. Het publiek volgt tenslotte hypes. Want hoewel men de smartphone en de tablet eerst weg lachte, schrok men toen bleek dat consumenten op grote schaal laptops en netbooks gingen inruilen voor tablets.

Een van de dingen die mensen waardeerden is dat tablet een veel gemakkelijker te bedienen apparaat is, waar je niet druk hoeft te maken over allerlei technische zaken. Hieruit komt de foutieve gedacht dat we die klanten weer terug naar de PC kunnen leiden als we de PC maar een tablet-achtige interface geven. En als we dan de tablet en phone dezelfde interface geven is de klant helemaal blij. Ze hebben dan maar een coginitieve kaart nodig om alle apparaten te bedienen.

Die vlieger gaat om een aantal redenen niet op. In de eerste plaats omdat de metro interface maar skin diep is. Zodra je een keuze gemaakt hebt zullen phone, tablet en PC toch hele andere dingen laten zien. Je aangeleerde patronen kun je daardoor niet overdragen. In de tweede plaats is het een vergissing om te denken dat mensen op verschillende toestellen een gelijke bediening willen. De bediening van een motor is anders dan een auto. Die van een TV anders dan een monitor enz. We willen een bediening die inzichtelijk is en goed afgestemd op de functionaliteiten van het apparaat. Functie en bediening moeten logisch in elkaars verlengde liggen. De beste interface is die waarbij het doet wat je verwacht wat het doet.

In geval van de PC is die verwachting in sterke mate door jaren van gebruik van de bestaande interface vormgegeven. We zijn daar aan gewend geraakt en daarom is het logisch voor ons geworden. Onze cognitieve kaart zit vol met toetsen, klikjes, menuopties, contextmenu opties en knopjes. Daarbij kan je evenmin stellen dat de W8 interface logisch volgt uit de functionaliteiten en muis bediening van het apparaat. De meeste mensen voelen aan dat ze hier een interface krijgen voorgeschoteld die bij een touchscreen tablet hoort.

Gaat W8 een succes worden? De tekenen zijn niet gunstig. In de eerste plaats heeft een Windows-versie nog nooit zo verdeelde en zo veel negatieve reacties opgeroepen nog voor zij werd gelanceerd. Zelf bij Vista was dit niet het geval, daar kwam de negativiteit na de lancering. In de tweede plaats blijkt dat de verkopen van Windows 7 recentelijk gestegen zijn. Dat is de omgekeerde wereld. Normaal zakken de verkopen van de bestaande versie juist in voor de lancering van een nieuwe. Er was dan ook een 4% daling verwacht, maar er was een 4% stijging in W7 verkopen. In de derde plaats zien we bij een interface als Unity en Vista dat de weerstand behoorlijk hardnekkig is.

Verder is het slagen van W8 afhankelijk van zowel succes op de PC als de Tablet. Als bijvoorbeeld W8 op de tablet er niet in slaagt om een marktaandeel van betekenis te veroveren valt de strategie en onderliggende logica aan stukken. Op de smartphone lijkt MS geen grote toekomst tegemoet te gaan. En Android heeft al moeten ervaren dat megasucces op de smartphone geen garantie is voor succes op de tablet. Dat ondergraaft ook weer de veronderstelling dat mensen grote waarde hechten aan het zelfde systeem op verschillende apparaten.

Niettemin de tijd zal het leren.

[Reactie gewijzigd door Magalaan op 24 april 2012 17:54]