Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , reacties: 109, views: 25.116 •

De Nederlandse astronaut André Kuipers is samen met twee collega's succesvol gelanceerd in een Sojoez-raket vanaf de lanceerbasis Baikonoer in Kazachstan. Kuipers zal met zijn beide collega's vijf maanden in het ruimtestation ISS verblijven.

Lancering Sojoez-raketDe Sojoez-raket werd om 14:16 gelanceerd. De 53-jarige Kuipers is voor de ESA-missie PromISSe vergezeld van de Amerikaanse NASA-astronaut Don Pettit en de Rus Oleg Kononenko. De drie zullen bijna een half jaar lang wetenschappelijke experimenten uitvoeren in het internationale ruimtestation ISS. Na de lancering woensdag en na twee dagen in een baan om de aarde te hebben gecirkeld, wordt de Sojoez TMA-3M-capsule aan het ISS gekoppeld.

Kuipers is de derde in Nederland geboren persoon die een ruimtereis heeft gemaakt. Wubbo Ockels ging hem voor in 1985 met een Space Shuttle-missie, terwijl Lodewijk van den Berg, Nederlander van geboorte, maar later genaturaliseerd tot Amerikaan, nog een halfjaar voor Ockels de ruimte in ging. Kuipers zelf heeft zijn vuurdoop ook al gehad; in 2004 vloog hij al een ruimtemissie. Deze ruimtereis duurde tien dagen.

André Kuipers, Don Pettit en Oleg Kononenko

Rover-robotVolgens de planning zullen de astronauten in het ISS bijna dertig wetenschappelijke experimenten uitvoeren op het gebied van biologie, natuurkunde, scheikunde en materialen. Een van de experimenten die Kuipers zal uitvoeren is het besturen van een robot op aarde vanuit het ruimtestation. Deze proef valt onder het Meteron-programma, waarbij gesimuleerd wordt hoe hemellichamen met behulp van een kleine robot kunnen worden bestudeerd. In de toekomst moeten dergelijke robots kunnen worden bestuurd vanuit een ruimtecapsule die rond een interessant object cirkelt.

Tijdens het Meteron-experiment zal André Kuipers vanuit het ISS een Rover-robot besturen om zo nieuwe netwerktechnologie te testen. Het experiment wordt namens de ESA aangestuurd door het Belgische B.USOC.

Om contact te houden met het thuisfront, kan Kuipers één keer per week een directe videoconference met zijn eigen woonkamer in Noord-Holland houden. Daarnaast kan Kuipers e-mailen, twitteren en bellen. De drie astronauten komen volgens de ESA-planning op 16 mei terug naar de aarde. De Sojoez-capsule landt dan op de steppe van Kazachstan. Een dag later wordt hij naar het NASA-hoofdkwartier in de Amerikaanse stad Houston gevlogen.

Reacties (109)

Reactiefilter:-11090105+149+24+30
plaats ook als die experimenten zijn geweest op tweakers!
altijd leuk dingen over de ruimte te weten.
Een behouden vaart zou ik zeggen! Lijkt me toch fantastisch om te doen!
:w tot over 6 maandjes André!
Een behouden vaart zou ik zeggen! Lijkt me toch fantastisch om te doen!
Als ik het geld had zou ik niks anders doen :+
Als ik het geld had zou ik voor geen goud 6 maanden in zo'n hok gaan zitten ;)
in de ruimte stinkt een scheet ook :+
In een vacuüm is geen lucht, dus die stank zal wel meevallen. :P
In het ISS daarintegen :z
Gewoon het raampje open zetten dan is de geur snel weg ;)
net zoals de luchtdruk en je zuurstof :P
En een scheet in de ruimte zal ook langer blijven hangen :P
Op het nieuws zeiden ze gister volgens mij dat hij anderhalf jaar wegging?
Dat hebben ze dan fout gezegd of je hebt het verkeerd gehoord of onthouden.
Veel plezier Andre in de ruimte . Hoop dat je mooie foto's maakt.
Momenteel is de reis te volgen op NASA tv: http://www.ustream.tv/nasahdtv

Inclusief beelden uit de cockpit :)

edit: grappig om te zien dat de commandant(de middelste) de knopjes met een stokje aan het bedienen is omdat hij er anders niet bij kan :D

[Reactie gewijzigd door beany op 21 december 2011 14:24]

lol, er wordt nog steeds geschreven in die raketten! hello! ipad ;-)
iPad gaat veel sneller kapot dan papier. Tijdens dit soort tripjes wil je de elementaire zaken(zoals iets opschrijven) zo betrouwbaar mogelijk hebben.
Cloud computing zou hier toch moeten werken :+
Yep inderdaad. Chips moeten radiation hardened zijn om in space te kunnen functioneren. Heb ooit een meegeholpen aan een systeem dat de ruimte in ging en daar gaan niet standaard chips in.
Dus consumenten electronica is snel falend dus een no-go
Dat geldt niet voor de apparatuur die de astronauten gebruiken hoor. Dat is "gewone" consumenten electronica, hoewel het wel spul is dat een hoop testen heeft doorstaan. Maar dat heeft meer met uitgassen te maken, en hoe het spul zich gedraagd als de druk in de cabine wegvalt. Het zou niet veel toevoegen om de astronauten spullen te geven die radiation hardened zijn, want dat zijn ze zelf ook niet! De astronaut gaat eerder kapot door straling dan een gemiddelde consumenten laptop.

Op het ISS gebruiken ze bijvoorbeeld redelijk standaard HP laptops. Wel oude, maar het zijn zeker geen radiation hardened apparaten.

Voor sondes die bv naar Mars of andere planeten gaan is het wel degelijk van belang dat ze tegen een flinhke dosis straling kunnen. Maar die ontvangen ook een veel grotere dosis.

[Reactie gewijzigd door jeroen94704 op 21 december 2011 16:09]

Ik heb eens een Russisch booreiland versleept. Van de oostzee naar Japan. Verbazingwekkende technologie hebben die russen. Uiteraard was het volgestouwd met spionage radio apparatuur. Wat je kon zien was hoe ze iets heel simpel kunnen maken en oerdegelijk. Geschikt voor alle omstandigheden. Een eenvoudig ontdooi installatie voor ramen/poorten die geen elec. energie kosten. Tot de oude vertrouwde radio buizen die in oude tv's zaten. Ze werken en heel goed. Het leek wel of ik op een allien schip rondwaarde.
Kortom papier is goed en degelijk/functioneel. Je kan het ook nog opeten...
In het ISS worden gewoon zakelijke laptops gebruikt. Hierin zitten inderdaad normale chips. Echter worden er geen HP laptops in het ISS gebruikt. Alleen ThinkPads zijn gecertificeerd om gebruikt te mogen worden in het ISS.

Quote van Wikipedia:
"The ThinkPad has also been used in space, and is the only laptop certified for use on the International Space Station."
kan zijn, maar het komt zo oldskool over ... nou komt die raket natuurlijk ook uit de sovjet zijn dus is wellicht inherent aan elkaar ;)
Ik denk dat de russen heel wat geavanceerder spullen hebben als een consumenten tabletje. Dan zullen ze eerder een tablet met e-ink nemen oid.
iPad gaat veel sneller kapot dan papier. Tijdens dit soort tripjes wil je de elementaire zaken(zoals iets opschrijven) zo betrouwbaar mogelijk hebben.
Mooie anekdote ook: Toen de Amerikanen met hun ruimtevaartprogramma bezig waren hadden ze een miljoenenproject lopen om een balpen te ontwerpen die ook werkt in de gewichtloze omgeving van een ruimtestation of een Apollo-commandomodule.

De Russen hadden niet eens zin om erover na te denken en gebruikten gewoon potloden! :+
een hardnekkige anekdote.

de waarheid is dat ze aan beide kanten potloden gebruikten, maar er was een Amerikaanse slimmerik die een "ruimte pen" wilde ontwikkelen.
Als een potloodpuntje afbreekt kan dat gevaarlijk zijn in de ruimte, en dus ging hij aan de slag.
Toen zijn pen klaar was vond NASA het wel een prima ding, en sindsdien gaan ze de ruimte in met de zongenaamde "Fisher Space Pen"
ach jah, elektromagnetische storing en straling he.. daar hebben pen en papier geen last van :P
Zou je zeggen, maar in de ruimte is schrijven nog geen sinecure... Een balpen of vulpen werkt niet omdat de inkt door de zwaartekracht niet naar beneden zakt.

http://en.wikipedia.org/wiki/Space_Pen
Grappig feit is dat de Amerikanen veel geld uit gegeven hebben aan het ontwikkelen van een pen die in de ruimte kan schrijven.

De Russen gebruikten een potlood.
Al schijnt dat een van de vele urban myths te zijn. Een gewoon potlood kan je namelijk niet gebruiken: daar kunnen stukje koolstof vanaf springen die vervolgens door de ruimte gaan zweven en in apparatuur terecht kunnen komen, met alle gevolgen van dien. Het waren dus geen gewone potloden die de russen gebruiken/gebruikten.
"until also adopting a space pen in 1969"...

Het wiel niet opnieuw uitvinden.
"Russian cosmonauts used pencils, and grease pencils on plastic slates until also adopting a space pen in 1969 with a purchase of 100 units for use on all future missions. NASA programs previously used pencils (for example a 1965 order of mechanical pencils) but because of the substantial dangers that broken-off pencil tips and graphite dust pose in zero gravity to electronics and the flammable nature of the wood present in pencils a better solution was needed. NASA never approached Paul Fisher to develop a pen, nor did Fisher receive any government funding for the pen's development. Fisher invented it independently, and then asked NASA to try it. After the introduction of the AG7 Space Pen, both the American and Soviet (later Russian) space agencies adopted it."


Uit het stukje van wikipedia.
Zie de officiele site spacepen.com (e.a., bijv. allwrite.com die ook in Nederland levert) vanaf een tientje of twee. Het zijn drukgevulde pennen die schijnbaar zelfs op de kop op een nat servetje schrijven, ook na 15 jaar in de la. Als je de reviews mag geloven zijn het super dingen, ik heb er net maar eens eentje besteld voor kerst :)

[Reactie gewijzigd door AugmentoR op 22 december 2011 00:49]

Potlood en papier natuurlijk.
Je bedoelt hello tablet ;)
Dan heb je ten minste ook de optie van een digitizer met pen wat heel wat prettiger schrijft en meer opties biedt.
Dat is de commandant niet volgens mij, dat is Kuipers, die is 1e boordwerktuigkundige en voert alle checks uit...
Het is wel de commandant, Kuipers zit links van hem(de commandant onderin het beeld, Kuipers bovenin het beeld). Je kan het ook zien aan het vlaggetje op de linkerschouder, van de man met het stokje is dat niet de Nederlandse vlag ;)
http://www.ad.nl/ad/nl/10...uccesvol-gelanceerd.dhtml

Hier boven is het heel goed te zien, de commandant zit in het midden, Kuipers zit rechts van hem (op zijn linker arm heeft hij de Nederlandse vlag.

Daarbij heeft Kuipers een stokje vast waarmee hij een aantal knoppen moet bedienen.
Precies zoals de mensen van de ESA dit op Nederland 1 hebben verteld.

Daarbij is Kuipers ook nog de persoon die regelmatig in het logboek kijkt, en is hij indien de automatiche koppeling op het ISS niet werkt, de commandant ziek wordt de gene die handmatig de capsule aan de ISS kan en mag koppelen.

[Reactie gewijzigd door Bullet NL op 21 december 2011 14:57]

Hier boven is het heel goed te zien, de commandant zit in het midden, Kuipers zit rechts van hem
Kuipers zit rechts van niemand, Hij zit links en opgevouwen. ;)
Voor de kijkers rechts
Kuipers is co-piloot. (of is dat hetzelfde als 1e boordwerktuigkundige?)
Yup, hij is in 2e in lijn, de Rus die mee vliegt heeft het commando, Kuipers voert de checks uit e.d. en de Amerikaan hoeft alleen maar mee te vliegen.

Een Sojoez-raket heeft dan ook maar een crew van 2 mensen nodig, vandaar dat de russen in het verleden mensen na betaling mee hebben genomen in de Sojoez, deze personen hebben dan de zelfde status aan boord als dat de Amerikaan nu ook heeft in Kuipers z'n vlucht.
Dat vindt ik vrij verontrustend!
Wubbo vertelde namelijk vanmorgen op 538 dat de hele vlucht op de autopiloot gebeurd, maar de piloot en co-piloot (André) alleen maar aan de knopjes hoeven zitten als het mis gaat......
In een 'gewoon' vliegtuig moet de automatische piloot tijdens de vlucht ook 'bediend' worden, als is het maar hoogte en koers corrigeren.
dan moet de autopiloot nog wel ingesteld worden ;)
dat gebeurt ook voordat een vliegtuig de lucht in gaat.
Dat vindt ik vrij verontrustend!
Wubbo vertelde namelijk vanmorgen op 538 dat de hele vlucht op de autopiloot gebeurd, maar de piloot en co-piloot (André) alleen maar aan de knopjes hoeven zitten als het mis gaat......
De astronauten moeten af en toe ook hun eigen instrumenten bijstellen of andere sensoren kiezen aan boord van zo'n ding. Er zijn immers niet genoeg metertjes in het blikveld van zo'n astronaut om alles tegelijk te kiezen, net zoals je niet naar 2000 TV-zenders tegelijk kijkt. ;)
Net op mijn gsm op een parkeerplaats live de lancering gezien. En dat is allemaal mogelijk door ruimtetechnieken. _/-\o_

Hopelijk komen de aankomende jaren nog steeds nieuwere innovaties van ruimtevluchten. Meneer kuipers zit voorlopig nog niet zonder werk iig. :Y)
De komende 5 maanden in ieder geval. :P
En ze zweven ! Mooie lancering weer, helemaal geslaagd! :D
Helaas, ik kreeg de melding dat het aantal maximale kijkers bereikt was. Maar als ze me hadden aangemerkt als normale kijker dan was ik ook wel tevreden geweest... :+
Dat had ik ook op de website van de NOS, maar het was ook op de website van RTL Nieuws, NASA TV en andere plaatsen te zien. (Ik was dus ook een maximale kijker... ;) )

[Reactie gewijzigd door jj71 op 21 december 2011 17:01]

Ik heb het net live gezien, ik dacht even dat het mis ging! Haha! Met dat tellertje. Maar het ging goed.
Lijkt me enigzins toch wel topsport,.een prestatie op zich, zeker voor een 53-jarige.
Je bent nog niet dood hoor, als 53 jarige. Je moet 's zomers in Frankrijk eens bij Alpe d'Huez of de Mont Ventoux kijken hoeveel 50 plusser die veel minder professioneel getraind zijn dan Andre Kuipers die bergen op fietsen.
Erg tof om te zien deze lancering, ik had inderdaad ook wel even een kriebel in mijn buik toen hij na 0 niet omhoog ging. Gelukkig is het tot dusver allemaal goed gegaan.
Ze gaven vantevoren ook aan dat het ongeveer 6 a 7 seconden duurde voordat de brandstof hard genoeg ging om het monsterlijk zware gevaarte omhoog te krijgen.
Mooie lancering Andre Kuipers het beste daarboven!!
Ze gaven vantevoren ook aan dat het ongeveer 6 a 7 seconden duurde voordat de brandstof hard genoeg ging om het monsterlijk zware gevaarte omhoog te krijgen.
Mooie lancering Andre Kuipers het beste daarboven!!
Dat doen ze met opzet, want de raket is bewust afgetankt met te veel brandstof. Je zal namelijk maar net onderweg naar orbit een litertje te kort komen! ;)

In de eerste paar seconden na ontsteking wordt dus ook het overschot weggestookt en op het moment dat er precies genoeg brandstof aan boord is om het gevaarte van de grond te krijgen, wordt een evenwicht bereikt en gaat de kist pas de lucht in.
Liever dat die blijft staan dan dat die halverwege naar beneden valt.

Heb het helaas gemist. straks even kijken via het nieuws ofzo.

Vraag me af of het mogelijk wordt om voor een rare knakker als ik om de ruimte nog in te gaan.
Blijven staan heb je ook liever niet hoor als een paar meter onder je gat tonnen brandstof de boel uit elkaar laten knallen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Populair: Vliegtuig Tablets Luchtvaart Samsung Crash Smartphones Microsoft Apple Games Rusland

© 1998 - 2014 Tweakers.net B.V. onderdeel van De Persgroep, ook uitgever van Computable.nl, Autotrack.nl en Carsom.nl Hosting door True

Beste nieuwssite en prijsvergelijker van het jaar 2013