Veel mensen denken dan weer dat iedereen eruit vliegt als het even slechter gaat maar dat valt op zich nog mee. Bij de laatste crisis heeft ASML alle mogelijkheden om mensen in dienst te houden aangegrepen. Helaas zijn er veel tijdelijke contracten niet verlengd maar tot mijn weten moest er niemand vertrekken ondanks een vast contract.
Een vast contract krijg je dan ook niet zomaar. Het begint allemaal met een tijdelijk contract. En wanneer een downturn eraan komt, liggen die mensen allemaal op straat. Zo is het ook kei hard gegaan voor de crisis. Exacte cijfers heb ik niet, maar ik heb gehoord dat het personeelsbestand toen zeker gehalveerd werd of misschien nog wel verder uitgedund. Uitzonderlijk door flex werkers buiten te zetten.
In de hele cyclus van de markt loopt ASML ongeveer een half jaar voor op de rest. Als het bij ASML slecht gaat, merkt de markt dat een half jaar later en als het weer beter gaat, volgt de markt na een half jaar.
Wat betreft het marktaandeel is het ongeveer 2/3e voor ASML, 1/3e voor Nikon en Canon is op sterven na dood.
bron
Beetje ouder, maar wel ongeveer stabiel.
De nieuwe stap in het verkleinen is op EUV gericht, wat een te grote investering is ten opzichte van de verkleining. Laatste nieuwe TwinScan is ongeveer 35 miljoen en de EUV is 90 miljoen. Daarbij kan de laatste TwinScan wel gewoon meedraaien in de fab en is de EUV slechts een testopstelling.... (en een hele dure)
Niet alleen is de EUV veel duurder, de productiecapaciteit is ook een stuk lager. Dus je betaald per wafer nog eens een hoop meer. Dat ze dit proberen te versnellen staat vast, maar in de tijd dat ik er stage liep. TwinScan (NXT) haalt snelheden van meer dan 150 wafers per uur, terwijl EUV (NXE) op 60 wafers per uur zit. In 2012 wordt verwacht een nieuwe NXE op te leveren die 125 wafers per uur haalt.
Bron
Maar voor NXT heb je double patterning nodig om de kleinste features te schrijven. Dat betekent twee keer door de machine. En dan is het verschil een stuk kleiner.
Vergeet niet dat een EUV hebben voor een groot bedrijf ook een soort reclame uiting is. Samsung was geloof ik de eerste die zo'n machine binnen kreeg, en die hebben daar goed voor betaald. Daar komt bij dat doordat ze de eersten zijn, ze meer tijd hebben om hun proces aan te passen en te finetunen op deze nieuwe manier van lithografie.
Ik begreep dat Samsung sowieso behoorlijk achter de omzetstijging zat. Die zetten meer orders voor machines uit dan ze nodig hebben om zo de concurrentie dwars te zitten. Als die geen nieuwe machines kunnen kopen, kunnen ze ook moeilijk groeien.
$90 is een beetje veel voor een (voor het publiek) slecht zichtbare reclameuiting. Je tweede argument is veel belangrijker; de grootste winsten worden gerealiseerd met de nieuwste technologie. Je concurrent nét voor zijn (als is het maar een maand!), vertaalt zich dus in substantieel betere financiële resultaten. Dit leidt tot een soort wapenwedloop tussen halfgeleiderfabrikanten waarin elke fabrikant aast op de kleine 'window of opportunity' waarin de grootste winsten gemaakt kunntn worden, en ASML plukt daar de vruchten van. Want Samsung mag dan eerder willen zijn dan TSMC of een andere fabrikant; ze komen uiteindelijk toch weer in Veldhoven uit. ASML is de lachende derde, en die positie blijkt (vooralsnog) economisch interessant. Maar het is en blijft spitzen-lopen. Alles heeft zijn prijs...