Kroes roept op tot gebruik open standaarden

Eurocommissaris Neelie Kroes heeft tijdens een toespraak bij het Openforum Europe bedrijven en overheden opgeroepen open standaarden te gebruiken. Het was feitelijk een aanval op Microsoft zonder dat dit bedrijf bij de naam werd genoemd.

Kroes meent dat gesloten standaarden te veel gevaar op lock-in met zich meebrengen. Ze erkent weliswaar dat het exploiteren van door bedrijven ontwikkelde technologieën belangrijk is om r&d-investeringen terug te verdienen, maar stelt dat er voldoende bescherming van intellectueel eigendom voor het bedrijfsleven bestaat om dit te bewerkstelligen.

Indien een standaard, zoals een besturingssysteem of documentformaat, vanuit de markt ontstaat, is dat volgens Kroes niet noodzakelijk slecht, zo lang dit maar gebeurt omdat consumenten hier een voorkeur voor blijken te hebben gehad. Hiermee verwijst de eurocommissaris duidelijk naar Microsoft Windows en de documentformaten van Microsoft Office. Hoewel het woord Microsoft in het hele betoog niet voorkwam, noemde Kroes aan het begin wel de dubbele boete die Europese Commissie het bedrijf oplegde. Daarmee nam ze iedere twijfel weg over welk bedrijf nou eigenlijk de hoofdrol speelde in de toespraak.

Open standaarden zorgen voor interoperabiliteit, en geven daarmee de zekerheid dat technologiebedrijven die er gebruik van maken, kunnen concurreren op de kracht van hun technologieën, in plaats van het feit te exploiteren dat klanten geen keuze hebben om een andere aanbieder te kiezen, zo stelt Kroes. Met andere woorden: open standaarden liggen aan de basis van een gezonde markt waarin vrij kan worden geconcurreerd. Met gesloten standaarden ligt de mogelijkheid op de loer dat consumenten en bedrijven gevangen komen te zitten in technologieën die niet innovatief zijn en geen aanwijsbare voordelen bieden boven open standaarden.

Indien een gesloten standaard toch tot industriestandaard verwordt, ziet Kroes een aantal mogelijkheden om toch de voorwaarden te creëren voor optimale concurrentie. Het dominante bedrijf (lees: Microsoft) kan worden verplicht om informatie vrij te geven om interoperabiliteit met andere standaarden mogelijk te maken. Het niet voldoen aan deze eis leverde Microsoft in februari een prent op van bijna 900 miljoen euro. Tevens kan zo'n bedrijf worden verplicht om de alternatieve formaten ook te ondersteunen.

Kroes meent echter dat voorkomen beter is dan genezen, en roept om die reden het bedrijfsleven en overheden met klem op om voor open standaarden te kiezen. Vooral overheden zouden dat moeten doen; Kroes is van mening dat geen enkel bedrijf of burger zou moeten worden verplicht of aangemoedigd om voor een gesloten technologie te kiezen omdat bepaalde overheidsinformatie nou eenmaal enkel in dat formaat beschikbaar is.

De mededingingscommissaris is overigens ook van mening dat consumenten hun macht kunnen laten gelden, en verwijst naar de oproepen die in het verleden aan de Europese Commissie werden gedaan om Apple op het matje te roepen vanwege de vermeende koppelverkoop van iPods en iTunes-liedjes. Dit kwam doordat songs uit Apples muziekwinkel werden verkocht in een met Apples Fairplay-drm beschermd audioformaat. Deels doordat consumenten hun macht lieten gelden door het mp3-formaat te verlangen en ook doordat de muziekindustrie het zat was om van Apples voorwaarden afhankelijk te zijn - alle grote labels staan nu mp3-verkoop toe - werd deze kwestie op de markt opgelost zonder dat ingrijpen noodzakelijk was.

Overigens is de Europese Commissie een onderzoek gestart naar de iso-standaardisatie van Microsofts ooxml-formaat. Er wordt gekeken of Microsoft misbruik heeft gemaakt van de standaardisatieprocedure, en vermoedelijk mag er dan ook vanuit worden gegaan dat de commissie ooxml vooralsnog niet als open standaard erkent.