'Verbeteringen stemcomputers nog onvoldoende'

In een reactie op de constateringen van afgelopen week van de actiegroep 'Wij vertrouwen stemcomputers niet', heeft minister Nicolaï aangekondigd dat alle stemcomputers voorzien zullen worden van een chip die niet opnieuw te programmeren is. Daarnaast wordt er een speciale commissie opgericht die het stemproces nauwkeurig onder de loep gaat nemen. Alle machines zullen ook verzegeld worden met een speciale ijzeren zegel en de AIVD is een onderzoek gestart om uit te vinden of het daadwerkelijk mogelijk is om de keus van de stemmer af te luisteren middels radiogolven. Vorige week donderdag bracht de actiegroep een persbericht naar buiten waarin het zijn onderzoeksresultaten publiceerde, na een veelgebruikte stemcomputer onder de loep te hebben genomen. Uit dit onderzoek werd duidelijk dat de veiligheid van het apparaat voornamelijk rust in het fysiek afsluiten van de stemkast en het 'security by obscurity'-principe. De sloten op de kast bleken echter zeer eenvoudig van aard te zijn, waarbij een standaardsleutel of zelfs een paperclip voldoende was om toegang te krijgen tot de printplaten.

Overigens is 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' niet gerustgesteld door de voorgestelde maatregelen van Nicolaï. Gisteren liet het via een persbericht weten dat de 'kamerantwoorden over de stemcomputer ontoereikend' zijn. Naar zijn idee worden de beveiligingsproblemen niet erkend door de Tweede Kamer, waar de minister enkel langetermijnoplossingen aandraagt. Daarnaast worden sommige kwesties onaangeroerd gelaten, waaronder de kwetsbaarheid van de stemcomputers via radiogolven. In een ander persbericht, dat de actiegroep vanavond heeft gepubliceerd, wordt gemeld dat men met de huidige informatie geen aanleiding ziet om een kortgeding tegen de staat niet door te zetten. Het vervangen van EPROMS door PROM-chips is volgens de actiegroep namelijk niet relevant voor het voorkomen van de aanval waarbij juist de chip met de programmacode wordt vervangen.

Ondertussen heeft Duitsland, waar dezelfde soort stemmachines worden gebruikt, eveneens actie ondernomen om de gaten dicht te timmeren. De Physikalisch-Technische Bundesanstalt, een kennisorganisatie vergelijkbaar met het Nederlandse TNO, wist te vertellen dat het afluisteren van de stem van de gebruiker door middel van radiostraling al sinds de jaren negentig mogelijk is. Nedap, het bedrijf achter de stemmachines, heeft onder dwang van de Duitse overheid dit probleem opgelost bij de modellen die aan Duitsland geleverd worden. 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' heeft geen reden gevonden om aan te nemen dat ook de Nederlandse modellen deze fix hebben meegekregen.

In het persbericht van vandaag laat de actiegroep ook weten dat het nog graag de andere stemcomputer die in Nederland wordt gebruikt wil onderwerpen aan een uitgebreid onderzoek. Deze stemcomputer, de SDU Newvote, wordt in 26 gemeenten gebruikt, waaronder de gemeente Amsterdam. Deze computer maakt gebruik van een draadloze netwerkverbinding voor het tellen van de stemmen. De actiegroep stelt dat de huidige maatregelen er vooral op lijken te zijn gericht om te voorkomen dat een SDU Newvote in het bezit van de actiegroep komt: 'Kennelijk heeft het ministerie een voorgevoel wat onze bevindingen zouden zijn', zo wordt in het persbericht gemeld. 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' doelt hiermee op een schrijven van de minister aan alle gemeenten waarin wordt benadrukt dat stemcomputers niet mogen worden uitgeleend of verkocht aan derden. Hoewel de actiegroep deze stemcomputer nog niet heeft onderzocht, heeft de minister wel laten weten dat de stemcomputers niet kwetsbaar zijn voor netwerkaanvallen.