Ruim een op vijf x86-processors geleverd door AMD

AMD heeft het vierde kwartaal van 2005 wereldwijd ruim een vijfde deel van de markt veroverd - 21,4 procent om precies te zijn - op het gebied van x86-processors. De afzet van AMD-processors is in de segmenten servers, desktops en mobile stevig doorgegroeid, waardoor AMD nu, na vier moeizame jaren met de nodige reorganisatiemaatregelen, het peil bereikt heeft waarop het voor het laatst in 2001 gestaan heeft. In het derde kwartaal bereikte AMD nog een marktaandeel van 17,7 procent en wist in het daaropvolgende kwartaal er nog eens 3,7 procentpunten aan toe te voegen. In dezelfde periode moest concurrent Intel constateren dat het zijn omzet- en winstprognoses net niet haalde; de chipgigant weet dit aan een dalende vraag naar desktop-pc's en leveringsproblemen rond desktopchipsets. Hoe groot Intels marktaandeel is, is nog niet met zekerheid te zeggen zolang de definitieve cijfers nog niet bekend zijn. Er vanuitgaande dat het marktaandeel van Intel en AMD tezamen in het derde kwartaal van 2005, toen gesteld op 98,6 procent, in het vierde kwartaal niet of nauwelijk veranderd is, zou Intels marktaandeel nu uit komen op circa 77 procent.

In alle drie de marktsegmenten wist AMD het voorbije kwartaal een grotere afzet te genereren: in het serversegment - een deel van de markt waarin AMD in 2001 nog vrijwel onvindbaar was - steeg het marktaandeel van 12,7 naar 16,4 procent. Desktopprocessors van AMD bezetten inmiddels 24,3 procent van de desktopmarkt, waar dat het kwartaal ervoor nog 20,4 procent bedroeg. In het mobile-segment wist AMD te groeien van 12,2 naar 15,1 procent.

De strijd om de (desktop)processormarkt tussen de 'David en Goliath' van de chipindustrie lijkt aan golfbewegingen onderhavig. Na het aanvankelijke eerste succes rond de eeuwwisseling van AMD's K7-chip Athlon, die de door beide chipbakkers aangewakkerde gigahertzrace van de Intel Pentium III-serie bleek te winnen, sloeg een ontwaakte Intel terug in een prijzenoorlog en bracht de onder de NetBurst-architectuur ontworpen Pentium 4 uit. De hoger geklokte Pentium 4 Willamette startte traag, maar de P4 wist - eenmaal op dreef als Northwood - de Athlon uit steeds meer tafelbladcomputers weg te houden. AMD deed winstwaarschuwingen uitgaan, leed verliezen, sloot fabrieken en ontsloeg duizenden werknemers. AMD's wereldwijde marktaandeel slonk naar nauwelijks meer dan 11 procent.

De komst van de Athlon XP met PRating-nummering verbeterde deze underdogpositie iets, maar het uitbrengen van de krachtige en slim ontworpen K8-core was het zetje dat AMD de heuvel overhielp. Die core was terug te vinden in de serverchips van de Opteron-serie, in de desktopchips Athlon 64 en Athlon 64 FX, en later ook in de Sempron en de mobiele Turion, en bracht AMD niet alleen redding maar ook de (brood)nodige nieuwe successen. AMD streeft inmiddels naar een marktaandeel van 30 procent, waarbij de nieuwe FAB36-bakkerij de nodige ruggesteun moet geven.

Intel heeft inmiddels ook niet de makkelijkste tijd achter de rug, onder andere door het stagneren van de NetBurst-architectuur dat tot een onverwachte koerswijziging noopte, waardoor een achterstand werd opgelopen op server- en desktopgebied. In een soort van alles-of-niets-poging om voor eens en voor altijd een sterke marktpositie in te nemen werd Intel publiekelijk door AMD de wacht aangezegd; Intel werd er door het Texaanse chipconcern van beschuldigd er ongeoorloofde handelspraktijken op na te houden, waaronder het geven van kortingen aan afnemers die AMD's producten (tot op zekere hoogte) buiten de deur zouden houden. Intel wijst deze beschuldigingen tot dusverre van de hand. Volgens experts zou de zaak (nog) niet van invloed zijn op het gedrag van de markt. Wel zouden AMD-systemen vaker aangeschaft worden door overheidsinstanties die de voorheen standaard gehanteerde Intel-aankoopadviezen hebben afgeschaft.

Ondertussen houdt Intel stand dankzij onder andere de opeenvolgende successen van de Centrino-platforms, scorend op het grote en snelst groeiende marktsegment van de pc-markt. Een dualcore Turion is nog ver weg. Intels voorlopige antwoord op de (dualcore) Athlons en Opterons zijn de eveneens zeer effectieve Yonah-processor en daarvan afgeleide chips. Later zouden verbeterde versies met onder andere 64bits-extensies de Netburst-problemen voorgoed moeten doen vergeten en begint wellicht een volgende golfbeweging tussen de twee chipbakkers. Inmiddels is Apple met Intel in zee gegaan, maar levert Dell nog steeds geen AMD-systemen; die laat het voorlopig bij los verkochte AMD-cpu's.