Eerste review van de dual-core Pentium M 'Yonah'

AnandTech heeft vandaag een artikel online gezet waarin de eerste benchmarkresultaten van de nieuwe generatie Pentium M worden besproken. De nieuwe chip, een op 65nm gebakken dual-core met de codenaam 'Yonah', wordt in de eerste week van januari verwacht en zal in niet minder dan 250 verschillende notebooks worden gebruikt. Verder zal de nieuwe Pentium M waarschijnlijk een populair alternatief worden voor de hete Pentium 4 en Xeon in desktops en (blade)servers. Yonah is overigens meer dan twee gekrompen versies van Dothan op één chip geplakt; de twee cores delen het 2MB grote L2-cache en hebben nieuwe features aan boord om stroom te besparen en de prestaties te verbeteren. De cores kunnen onafhankelijk van elkaar van snelheid en spanning veranderen, en Yonah kan zelfs dynamisch overstappen op single-core modus. Ook de hoeveelheid actief L2-cache kan zo nodig worden aangepast. Door 65nm-productie en dit soort slimme tweaks moet de dual-core Yonah netto ongeveer even lang met een acculading doen als de single-core Dothan.

Qua prestaties is het grootste zwakke punt van de huidige Pentium M (floating point) flink op schop genomen. De Yonah kan nu bijvoorbeeld met alledrie zijn decoders SSEx-instructies vertalen, in plaats van slechts met één van de drie zoals in Dothan het geval is. Verder zal Yonah micro-op fusion niet langer alleen op de normale x86-instructies toepassen, maar ook op de SSEx-extensies. Dit betekent dat er in sommige gevallen twee (sub)instructies samen kunnen worden gevoegd tot één. Daarnaast is SSE3 toegevoegd aan de featureset en heeft de chip ook zwaardere FPU-bronnen gekregen om de extra stroom van instructies te kunnen verwerken. Een ander punt dat Yonah aanpakt is de bandbreedte: waar Dothan in notebooks beperkt is tot een 533MHz FSB en single-channel DDR333, zal het Napa-platform van Yonah een 667MHz FSB en dual-channel DDR2-533 bieden. Verder zal virtualisatie straks mogelijk zijn met de Pentium M, hoewel die feature meer zin heeft voor de serverversie 'Sossaman'.

Nadelen aan het ontwerp zijn er echter ook: zo zijn er geen 64-bit extensies aanwezig en gaat de kloksnelheid iets omlaag om de eenvoudige reden dat er een tweede core bij is gekomen. Het verschil is echter minimaal: de Dothan is op dit moment tot en met 2,26GHz beschikbaar, terwijl het topmodel Yonah straks op 2,13GHz zal draaien. Een ander nadeel is dat de twee helaas niet onderling uitwisselbaar zijn, door een subtiele verandering aan het socket die hiernaast duidelijk zichtbaar is. Ook het gedeelde en dynamisch configureerbare L2-cache komt met een prijs: de latency ervan is gestegen van 10 naar 14 cycles.

De test

AnandTech test de Yonah op een desktopmoederbord gebaseerd op de mobiele versie van de Intel 945G-chipset. Eerst wordt een 2,13GHz Dothan (overigens ook in desktopsmaak, met dual-channel DDR400 geheugen) vergeleken met een 2,0GHz Yonah, maar later mag de nieuwe chip het ook opnemen tegen echte desktopproducten, namelijk de Pentium D en de Athlon 64 X2. De rechtstreekse vergelijking met zijn voorganger zet Yonah in ieder geval in een goed daglicht: de slechtste score wordt behaald in Business Winstone 2004, waarin Dothan 24,3 scoort en Yonah het met 21,6 moet doen. Voor de rest laat de nieuwe chip echter grote winsten zien, die oplopen tot 40% in DivX-encoding, SysMark Web Publication en SysMark 3D Content Creation. Gemiddeld wint Yonah het met ongeveer 20% verschil van Dothan. In notebooks zal dat wellicht nog iets groter zijn, aangezien daar nu nog geen dual-channel chipset voor beschikbaar is.

Tijd om te kijken hoe de 2,0GHz Yonah (verwachte prijs: $420) zich houdt tegen de 2,0GHz en 2,2GHz Athlon 64 X2 (respectievelijk $328 en $408) en de 3,0GHz Pentium D 830 ($316). De benchmarks zijn verdeeld in zes categorieën, zodat er een interessant beeld ontstaat van de mogelijkheden van de chip. Over het algemeen kan direct gesteld worden dat de Pentium D zo ongeveer alle benchmarks verliest, en de Athlon X2 4200+ bijna overal aan kop staat. Het is dus vooral spannend tussen de Yonah en de AMD X2 3800+, op dit moment een van de meest populaire processors onder tweakers. De twee ontlopen elkaar in veel tests nauwelijks, maar over het algemeen wint de Athlon het toch vaker. Video-encoding blijft ondanks de SSE-verbeteringen een zwak punt van Yonah, en ook in spellen, zo ongeveer de 'thuisbasis' van AMD, blijft de Athlon leiden. Op andere punten zoals multimedia, business applications en 3d-rendering is het echter bijna letterlijk stuivertje wisselen tussen de twee producten, waardoor we wel kunnen concluderen dat Yonah in ieder geval potentieel heeft als desktopchip.

Het nadeel van Yonah is dat hij duurder wordt dan de even snel geklokte X2 3800+. Daar staat echter tegenover dat de chip ook een stuk zuiniger is: als het systeem niets staat te doen is het verschil 17 watt, en onder volle belasting blijkt de Yonah 36 watt zuiniger te zijn. Het Yonah-systeem was onder 100% cpu-belasting zelfs nog nét iets zuiniger dan de X2 3800+-configuratie die niets stond te doen. Uiteraard heeft Yonah dan wel het voordeel van het feit dat het een mobiele 65nm-chip is tegenover een 90nm-desktopchip van AMD, maar aan dat soort technische achtergrond heeft de gewone consument weinig boodschap. AnandTech trekt de conclusie dat Yonah in ieder geval een zeer goede notebookchip is, maar twijfelt over het idee van de Pentium M als desktopproduct. De Athlon 64 X2 biedt duidelijk betere prestaties voor zijn geld, en behalve voor toepassingen als de Mac mini zal de extra zuinigheid weinig uitmaken, omdat de X2 3800+ op zich ook al erg koel blijft. Ook het gebrek aan 64-bit kan een reden zijn om niet voor de mobiele chip te kiezen. Yonah is dus nog niet helemaal klaar om de Pentium 4/D als desktopproduct te vervangen, maar de opvolger Merom/Conroe, die in de tweede helft van 2006 verschijnt, moet dat wel zijn.

	Opgenomen vermogen (volledig systeem!)
	Yonah		0%		92
	Yonah		100%		108
	X2 3800+		0%		109
	X2 3800+		100%		144

Intel is van plan om 300 miljoen dollar te investeren in de marketing rond het Yonah-platform, dat de codenaam Napa draagt. Dat is het grootste reclame-offensief sinds de introductie van Centrino in 2003. Verwacht wordt dat de dual-core Pentium M onder de naam 'Centrino Duo' zal worden verkocht. De processor zelf zal nieuwe modelnummers krijgen, die in eerste instantie zullen lopen van T2300 (1,67GHz) tot en met T2600 (2,16GHz). De T betekent dat de chips maximaal tussen de 25 en 49 watt verbruiken. Eerdere geruchten hadden het over een 31 watt TDP voor Yonah, maar of dat nog steeds geldt is onduidelijk.